1. nsan inki afı Orqanizmin qurulu u 3



Yüklə 2.08 Mb.
Pdf просмотр
səhifə3/39
tarix19.12.2016
ölçüsü2.08 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   39

6. FBT-d n istifad
FBT – insan f aliyy tinin v  onun h yat f aliyy tinin m hdudiyy tl rin t snifatıdır. O, sistemli 
kild  sa lamlıq domenl rini v  sa lmlıqla ba lı domenl ri qrupla dırır. Sonradan, h r t kil 
etmi  domenl rin daxilind  onların ümumi xüsusiyy tl rin  (tör m , tip v  ya ox arlıq kimi) 
sas n qrupla ırlar v  m nasına gör  sıralanırlar. T snifat bir sıra prinsipl rl  uy un t rtib olunub 
(bax lav  1.). Bu prinsipl r d r c l rin qar ılıqlı laq sin   v   t snifatın ierarxiyasına (d r c
qaydası) aid edilirl r. Bundan ba qa FBT-nin b zi kateqoriyaları iyerarxiya qaydasında deyil, 
onun ax l rinin b rab r üzvl ri kimi tabe olmadan düzülüb.  
A a ıda t snifatın istifad sin  aid olan struktur  lam tl ri sadalanıb.
1)
FBT sa lamlı ın “hamı t r find n i l dil n” t rifl rin  zidd olaraq sa lamlıq domenl rinin 
v  sa lamlıqla ba lı domenl rin standart i  t rifl rini verir. Bu t rifl r h r domenin ayrılmaz 
xüsusiyy tl rini t sfir edir (m s l n keyfiy t, xüsusiyy t v  qar ılıqlı laq ) v  h r domen
n  daxil edildiyi v  ya xaric edildiyi haqda informasiyanı daxil edir. T rifl r qiym tl ndirm
üçün n n vi istifad  olunan qeyd olunan b ndl ri var, onun üçün d  onlar sorgu v r q sin
kköçürül  bil rl r. dig r t r fd n, mövcud qiym t metodikaların n tic l ri FBT terminl rind
kodla dırıla bil r. M s l n, “görm  funksiyası” müxtlif m saf d n forma v  konturu 
götürm  funksiyalarının terminl ri il  mü yy n olunur, buna gör   d  görm  qabiliyy tinin 
bildirilm si yüngül, mülayim, bu parametrl r  aid k skin v  heç kimi kodla dırıla bil r.
2)
FBT h rfi – r q m sistemind n istifad  edir: b, s, d, e h rifl ri, orqanizmin funksiyası (b) v
strukturu (s), aktivlik v   i tirak (d) v
traf mühit faktorları (e) h rfi il   t yin etm k üçün 
istifad  olunurlar. Bu h rifl rd n sonra, ardınca ikinci d r c nin (iki sonrakı r q ml r),
üçüncü v  dördüncü d r c l rin qeydl ri g l n (h r biri bir r q ml ), bir hiss nin 
r q mind n (bir r q m) ba layan r q m kodu g lir .  
3)
FBT kateqoriyaları el  formada qrupla ıblar ki, ümumi kateqoriyalar özünd  daha 
detalla dırılmı  yaxın yarı kateqoriyalar daxil edirl r (m s l n, sur tl   h r k t ed nl r  aid 
olan aktivlik v  i tirak t kil ed n 4-cü bölm  ayrı-ayrı kateqoriyalar daxil edir: ayaq üstü v
oturaqlı v ziyy ti, yeri i, yükün da ınmasını v  s.) Qısa (yı ılmı ) versiya iki d r c ni hat
edir, halbuki tam (detalla dırılmı ) versiya dörd d r c y   q d r geni l nib. Qısa v  tam 
versiyaların kodları bir birin  aid uy un g lirl r, v  qısa versiya tam versiyadan hazırlana 
bil r.
4)
H r hansı bir f rdin h r bir d r c d  kod siyahısı ola bil r. Onlar s rb st v  ya qar ılıqlı
laq d  ola bil r.
5)
FBT kodları ancaq sa lamlı ın d r c sini (m s l n, problemin bilinm si) qeyd ed n
t yinedici oldu u halda tamamlanmı   v ziyy ti ld  edirl r. T yinedicil r bölücü nöqt d n
sonra bir, iki v  ya çox miqdarda r q ml rl  kodla dırılırlar. H r hansı bir kodun istifad si

FBT
Giri
21
bir t yinedicinin d  istifad si il  mü ahid  olunmalıdır. Kodlar t yinedicil rsiz istifad
olunduqda öz m nalarını itirirl r.
6)
Orqanizmin funksiya v  strukturunun birinci mü yy n t yinedicisi . aktivlik v  i tirak üçün 
realla dırma v  potensial bacarıq t yinedicil ri, o cüml d n
traf mühit faktorları üçün 
birinci t yinedici t qdim olunan t kiledicil rd  problemin k skinliyinin d r c sini
ks
edirl r.
7)
FBT-d  t snifatı veril n bütün üç t kil edicil r (orqanizmin funksiya v  strukturları, aktivlik 
v  i tirak v
traf mühit faktorları) bir  kala vasit si il  ölçülür. T kiledicid n asılı olaraq, 
problemin mövcudlu u pozulma, m hdudiyy t v  ya mümkünlüyün m hdudiyy ti, mane ni 
ifad  ed r. T snifatın uy un domenin  a a ıda möt riz d  göst ril n uy un t yinedici sözl r
seçilm lidir (xxx i ar si ikinci d r c  domenin kodu yerin  göst rilir).
xxx.0 problem YOXDUR  
 
(heç bir, mövcud deyil, cüzidir, ... )    
0-4 % 
xxx.1 YÜNGÜL probleml r  
 
( h miyy tsiz, z if,...) 
   5-24% 
xxx.2 MÜLAYIM probleml r    
(orta,  h miyy tli, 
...) 
   25-49 

xxx.3 A IR probleml r 
 
  (yüks k, 
intensiv, 
...) 
 
   50-95% 
xxx.4 ABSOLYUT probleml r 
 
 (tam, 
....) 
 
    96-100% 
xxx.8 t yin edilm yib
xxx.9 t tbiq edilm yib
Bu miqdarca m naların t yin edilm si universal olmalıdır v  qiym t metodikalarının t dqiqat
aparılan zaman i l nib hazırlanma a ehtiyac var. Faiz  h miyy tinin geni  diapazonu 
pozulma, m hduqiyy t v  ya baryerl rin (mane l rin) d r c sinin miqdarca ölcülm si üçün 
d r c l r  bölünmü  qiym t metodikası v  ya ba qa standartlar mümkün oldu u hallar üçün 
verilib. M s l n, o hallarad ki, n  vaxt “problemin olmaması” v  ya “absolyut probleml r” 
t yin edilir, kodla dırma zamanı s hf  yol verilm si ancaq 5% h cmind  mümkündür. 
“Mülayim probleml r” vaxt xüsusiy tl rinin yarısını t kiledir, v  ya absolyut ç tinlikl rin 
orta kalasına çatırlar. H r hansı bir domenl rd  t yin edil n faiz  h miyy tl ri yekun geni
yayılmı  standartlarla müqayis d   n z ri c lb ed nl rd  (persentill rd ) t qdim 
olunmalıdırlar .
8)
traf mühit faktorları hallarında birinci t yinedici
traf mühitin pozitiv t sirl rinin, y ni
yüngüll dirili  faktorların v  ya neqativ t sirl rin, y ni mane l rin t yin edilm si v  ölçüsu 
üçün istifad  oluna bil r. Bu v  dig ri üçün bir  kala 0-4 istifad  oluna bil r, yüngüll dirici
faktorlar qeyd olunduqda onluq k sirin nöqt si (+) üst g l i ar l ri il
v z edilir: misal 
üçün, e110+2.  traf mühit faktorları kodla a bil r: a) h r t kil ed n  aid ayrı ayrılıqda, v
ya b) ayrı t kil ed nl
laq d n k nar tamlıqla. Birinci variant üstünlük t kil edir, çünki 
t sir v
lam tl ri daha d qiq eynil dirilir.

FBT
Giri
22
9)
Ayrı-ayrı b ndl rin müxt lif istifad çil rl  kodla dırma prossesind  ba qa növ 
informasiyanın lav  edilm si vacib v  faydalı olmalıdır. Bir çox potensial  lveri li lav
t rifl r var. C dv l 3 h r t kil ed n üçün t rifl r detallarını t svir v
rh edir, o cüml d n
lav  t rifl r yaratmaq üzr  açıqlama verir. 
10) Sa lamlıq domenl rinin v  sa lamlıqla ba lı domenl rin t sfiri konkret tarix  aiddir, y ni bu 
görüntünün bir anda fiksasiyasıdır. Ancaq, onların vaxtlı çox istifad si prossesin vaxtlı v
mahiyy tin  gör  çevrilm si traektoriyasını xarakteriz  etm k imkanını verir. 
11) FBT-d   f rdin sa lamlı ının göst ricil ri v  sa lamlıqla ba lı göst ricil ri t snifatın iki 
hiss sin  daxil edil n yenid n qrupla an kodlarla t qdim olunub. F rd üçün kodların
maksimal sayı birinci s viyy d  34-d  çata bil r (m s l n, 8-orqanizm funksiyaları, 8-
orqanizm strukturları, 9 –realizasiya, 9- potensial bacarıq). Anoloji olaraq f rdi iki d r c d
qiym tl ndirdikd  kodların sayı 1424 t kil edir. FBT istifad  olunan real h yatda v ziyy ti
detalla dırmanın ikinci (üç r q m) s viy sin  q d r adekvat qiym tl ndirm k üçün 3-d n 18 
q d r kod lazım olacaq. Ad t n 2-ci d r c li t snifat epidimioloji monitorinqd   v
müdaxil nin effektivliyin qiym tl ndirilm sind  istifad  olunduqda, 4-cü d r c li daha 
traflı versiya xüsusi t dqiqatlarda (m s l n, reabilitasiyanın effektivliyinin öyr nilm sind
qeriatriyada ), istifad  olunur.
Kodların istifad si üzr  sonrakı rekomendasiyalar  lav  2-d   t qdim olunub.  stifad çil r
t kidl  ÜST strukturlarından v  onlarla  m kda lıq ed n m rk zl rin yaradılmı
b k sind n
t snifatdan istifad  bilikl rini  ld  etm k m sl h t görülür.

FBT
Giri
23
C dv l 3. T yinedicil r
T yinedicil r 
 Birinci t yinedici
kinci t yinedici
Orqanizmin 
funksiyaları
(b)
H cmi v  pozulmanın k skinliyini t yinetm k üçün 
neqativ kala il  ümumi t yinedici
Misal: b168.3 nitqin spesifik  qli funksiyasının a ır
pozulmasını göst rir.
 Yoxdur 
Orqanizmin 
strukturu (s) 
Pozulmanın h cmini v   k skinliyini t yin etm k
üçün neqativ  kala il  ümumi t yinedici. 
Misal: s730.3 yuxarı
traf strukturunun a ır
pozulmasını t yin edir.  
Orqanizmin u un strukturunu 
d yi iklik xüsusiyy tinin t yin 
edilm si üçün istifad  olunur: 
0 struktur d yi iklik yoxdur 
1 tam yoxluq 
2 hiss  hiss  yoxluq 
3 lav  hiss
4 abberrant pozulmalar 
5 tamlı ın pozulması
6 pozisiyanın d yi k nliyi 
7 mayenin saxlanılması il
strukturun keyfiy t d yi k nliyi
8 mü yy n olunmayıb
9 t tbiq edilm yib 
Misal: s730.32 yuxarı
trafın
hiss  hiss  yoxlu unu t yin edir. 
Aktivlik v
i tirak (d) 
Realizasiya 
Ümumi t yinedici 
traf mühitin real  raitind  f rdin probleml ri.
Misal: d5101.1 F rd , onun real  traf
raitind
lçatan köm kçi avadanlı ın istifad si il  bütün 
b d nin yuyuldu u halda orta ç tinlikl r t yin edir.  
 Potensial bacarıq
(kapasitet)
Ümumi t yinedici 
Köm ksiz azalma 
Misal: d5101. bütün b d nin
yuyuldu u halda orta ç tinlikl r
t yin edir v  orta ç tinlikl r
k nar
xsl rin köm kliyi v  ya 
köm kçi avadanlıqların olmadı ı
halda yaranır.
traf mühit 
faktorları (e) 
 Baryerl r v  ya yünküll dirici faktorların
k skinliyini d r c sini t yin ed n neqtiv v  pozitiv 
kalalarla ümumi t yinedici. 
Misal: e130.2 veril n m mulatlar t dris üçün orta 
baryer olmasını t yin edir.  ksin , e130+2  
veril n m mulatların t dris üçün orta yüngüll dirici 
baryer olmasını t yin ed c k.
 Yoxdur. 

FBT
Giri
24
Beyn lxalq istifad  üçün FBT-nin s hiyy
Ümümdünya asambleyasının 54-cü sessiyasında t sdiq edilib. 
Q tnam  WHA54/21 a a ıdakı kimi s sl nir: 
S hiyy nin Ümumdünya asambleyasının lli dördüncü sessiyası
1. Sonradan qısaca FBT kimi t yin edil n f aliyy t, h yat f aliyy tinin v  sa lamlı ın
m hdudiyy tinin Beyn lxalq t snifatı adı altında pozulmaların, m k qabiliyy tiinin azalması
v  ictimai çatı mamazlıq Beyn lxalq t snifatın ikinci n rini B Y N R.
2. Üzv dövl tl ri FBT-ni öz t dqiqatlarında, epidemioloji n zar td   v  hesabat i l rind  uzv-
dövl tl rd  xüsusi v iyy tl rini n z r  almaqla v  xüsus nd   g l c kd   t krar baxılmasını
mümkünlüyünü n z r  alaraq, uy un t rzd  istifad  etm y  ÇA IRIR.
3. Ba  direktora FBT-ından istifad  zamanı üzv dövl tl r  onların xahi i il  yardım
göst rilm sini t min etm yi T KL F ED R.

FBT
Orqanizmin funksiyaları
25
ORQAN ZM N FUNKS YALARI
BÖLM  1.  QL  FUNKS YALAR
Bu bölm d  beynin funksiyaları sadalanır: üur, güc, m qs d kimi qlobal  qli funksiyalar v
yadda , dil v  hesablama kimi spesifik  qli funksiyalar. 
QLOBAL
QL  FUNKS YALAR (b110-b139) 
b110 üurun funksiyaları
Oyaq v ziyy td  m ntiqlilik v  arasık silm zlik d  daxil olmaqla diqq t v  anlama kimi ümumi 
qli funksiyalar. 
Daxil edilib: m ntiqlilik funksiyaları, arasık silm zlik v
üurun xüsusiyy tl ri, üurun itm si, koma, 
vegetativ v ziyy t, fuqalar, trans v ziyy ti, tabelik v ziyy ti, preparatla idrakın d yi dirlm si,
deliriy, stupor. 
Çıxarılıb: oriyentasiyala ma funksiyaları (b114); iradi v  sövqedici funksiyalar (b130); yuxu funksiyaları
(b134).
b1100  üurun m ntiqliliyi
qli funksiyaların pozulması zamanı yaranan  üur poz unlu u, stupor v  ya koma. 
b1101  üurun fasil sizliyi 
Sayıqlıq v ziyy ti, h y can v  d rk etm y  köm k ed n qli funksiyalar, fuqa, trans v
dig r bu kimi v ziyy tl r  s b b olan poz unluqlar.
b1102  üurun xasiyy tl ri
qli funksiyaların pozulması sayıqlıq xarakterinin d yi m sin , h y can v  sayıqlama 
v ziyy ti v  ya d rmanlarla v ziyy tin n zar tin itm sin  s b b olur. 
b1108  üurun funksiyaları, dig r d qiql dirilmi
b1109  üurun funksiyaları, d qiql dirilm mi
b114 Oriyentasiyala ma funksiyaları
Özünü d rk etm , vaxtında  traf mühit  özün  v  ba qalarına münasib ti mü yy n etm  ümumi 
qli funksiyalar. 
Daxil edilib: vaxtında, yerind  v
xsd  oriyentasiyala ma funksiyaları, özün  v  dig rl rin
münasib td  oriyentasiyala ma funksiyaları, vaxtında, yerind ,
xsiyy tind  oriyentasiyasını
itirm .
Çıxarılıb: üur funksiyaları (b110); diqq t funksiyaları (b140); yadda  funksiyaları (b144).  
b1140 Vaxtında oriyentasiyala ma 
H ft nin günl ri, ayın tarixl ri, aylar v  ill rin d rk edilm si il  ba lı üurun funksiyaları.
b1141 Yerind  oriyentasiyala ma 
M s l n, bilavasit  öz mühitind ,
h rind  v  ya ölk sind  yeri d rk etm  kimi  qli
funksiyalar.
b1142 
xsiyy tin oriyentasiyala ması

Orqanizmin funksiyaları
FBT
26
Öz aralarında, bu kimi s mimi  raitd  özünü ayrı
xsiyy t kimi d rk etm
qli
funksiyalar. 
b11420 Öz  xsiyy tind  oriyentasiyala ma 
Özünü
xsiyy t kimi d rk etm
qli funksiyası.
b11421 Dig r
xsiyy tl rd  oriyentasiyala ma 
S mimi mühitd  dig r
xsl ri ba a dü m
qli funksiyası.
b11428 
xsiyy td  oriyentasila ma, dig r d qiql dirilmi
b11429 
xsiyy td  oriyentasiyala ma d qiql dirilm mi
b1148 Oriyentasiyala ma funksiyaları, dig r d qiql dirilmi
b1149 Oriyentasiyala ma funksiyaları, d qiql dirilm mi
b117 ntellektual funksiyalar 
Bütün idraki funksiyalar v   h yat boyu onların inki afı da daxil olmaqla, ba a dü m k v
müxt lif  qli funksiyaları konstruktiv birl dirm k üçün t l b olunan ümumi  qli funksiyalar. 
Daxil edilib: intellektual inki af funksiyaları, intellektual gecikm l r, qli gecikm l r, demensiya 
Çıxarılıb: yadda  funksiyaları (b144); t f kkür funksiyaları (b160); yüks k s viyy li idrak funksiyaları
(b164).
b122 Qlobal psixo-sosial funksiyalar 
Mü yy n m nalarda, mü yy n m qs dl  uy un sosial qar ılıqlı laq nin yaradılması üçün z ruri
olan
xsl rarası v rdi l rin formala masına g tirib çıxaran, anlama v  müxt lif  qli funksiyaları
konstruktiv birl dirm k üçün t l b olunan ümumi  qli funksiyalar v  onların h yat boyu 
inki afı.
Daxil edilib: autizmd  olan poz unluq kimi. 
b126 Temperament v
xsi funksiyalar 
F rdi dig rl rind n f rql ndir n qli xarakteristikalar yı ımı da daxil olmaqla, spesifik üsulla 
v ziyy t  münasib t,
xsin konstitusiya qabiliyy ti ümumi  qli funksiyaları.
Daxil edilib: ekstraversiya, intraversiya, kompromis, vicdan, psixi v  emosional sabitlik, s mimilik,
optimistlik, yenilik axtarı ı, minlik, prinsipiallıq funksiyaları.
Çıxarılıb: intellektual funksiyalar (b117); iradi v  sövqedici funksiyalar (b130); psixomotor funksiyalar 
(b147); hiss-h y can funksiyaları (b152). 
b1260 Ekstraversiya 
S mimilik, a karlıq, ünsiyy t kimi keyfiyy tl r  qar ı c sar tsizlik, utancaqlıq, t mkinlilik 
kimi  xsi qabiliyy t qli funksiyaları.
b1261 Kompromis 
m kda lıq, mehribanlıq v  çeviklik kimi keyfiyy tl r  qar ı b dxahlıq, müxalif t v
ita tsizlik kimi  xsi qabiliyy t qli funksiyaları.
b1262 Vicdanlılıq
m ksev rlik, çalı qanlıq, metodiklik v  dürüstlük kimi  xsi qabiliyy t qli
funksiyalarına qar ı t nb llik, etibarsızlıq v  m suliyy tsizlik kimi  qli qabiliyy t
funksiyaları.

FBT
Orqanizmin funksiyaları
27
b1263 Psixi möhk mlik
Müvazin t, möhk mlik v  sakitlik kimi  xsi qabiliyy t qli funksiyaları; ksin
s bilik,
nigaranlıq, q rarsızlıq v
ıltaqlıq.
b1264 T crüb  üçün h v s
Maraq dair sini m hdudla dırma, diqq tsizlik v  mara ını itirm  kimi keyfiyy tl rin
ksin  maraq, t x yyül, biliy  maraq v  geni  maraq dair si ç rçiv sind  t crüb
toplama a s y göst rm  kimi  xsi qabiliyy t qli funksiyaları.
b1265 Optimistlik 
M yusluq, pis  hval ruhiyy  v  ümidsizlik kimi keyfiyy tl rin ksin  gümrahlıq, ruh 
yüks kliyi kimi  xsi qabiliyy t qli funksiyaları.
b1266  minlik
C sar tsizlik, qorxu, özünü alçaltma kimi keyfiyy tl rin  ksin  özün  inam, c sar t v
m tan t kimi  xsi qabiliyy t qli funksiyaları.
b1267 Sadiqlik 
Yalan v  c miyy t  zidd kimi keyfiyy l rin ksin  ümid etdiyi prinsipl r v  h r k tl rin
sadiq qalmaq kimi  xsi qabiliyy t qli funksiyaları.
b1268 Teıperament v
xsi funksiyalar, dig r d qiql dirilmi
b1269 Teıperament v
xsi funksiyalar, d qiql dirilm mi
b130 radi v  sövqedici funksiyalar 
Ad t n f rdi mü yy n olumu  t l batları v  ümumi m qs dl ri t min etm y  vadar ed n fizioloji 
v  psixoloji mexanizml rin ümimi  qli funksiyaları.
Daxil edilib: irad  qüvv si, motivasiya, i tah, arzu qüvv si (sui –istifad  edil  bil n cisiml r d  daxil 
olmaqla), impulsiv meyll r  n zar t funksiyaları.
Çıxarılıb: üur funksiyaları (b110), temperament v
xsi funksiyalar (b126), yuxu funksiyaları (b134), 
psixomotor funksiyalar (b147), emosional funksiyalar (b152) 
b1300  radi d r c
Qüvv  v  dözümlülüy  cavab ver n qli funksiyalar. 
b1301 Motivasiya 
H r k t  meyl  cavab ver n qli funksiyalar; d rk edilmi  v  ya d rk edilm m mi  c hd.
b1302  tah
T bii olaraq arzu v  ya ist y , xüsusil  d  t krar n v  t bii olaraq yem k v  ya içm k
arzusuna cavab ver n qli funksiyalar. 
b1303 Arzu qüvv si
Sui-istifad  edil  bilm si d  daxil olmaqla, substansiyaların d rhal i l dilm sin  vadar 
ed n qli funksiyalar. 
b1304  mpulsiv meyll r  n zar t
Ani intensiv meyll rin qar ısını alan v  onları nizamlayan  qli funksiyalar. 
b1308  radi v  sövqedici funksiyalar, dig r d qiql dirilmi
b1309  radi v  sövqedici funksiyalar, d qiql dirilm mi

Orqanizmin funksiyaları
FBT
28
b134 Yuxu funksiyaları
Xarakterik fiziki d yi iklikl rl  mü ay t olunan, bilavasit
traf mühitin dövri, dön n v  seçm ,
fiziki v
qli uzaqla dırma ümumi  qli funksiyaları.
Daxil edilib: yuxu k miyy t funksiyaları, yuxulama, yuxunun xasiyy t v  davamlılı ı; yuxu dövründ  olan 
funksiyalar, m s l n yuxusuzlu un, hipersomniya v  narkolepsiyanın inki afı.
Çıxarılıb: üur funksiyaları (b110), iradi v  sövqedici funksiyalar (b130), diqq t funksiyaları (b140), 
psixomotor funksiyalar (b147) 
b1340 Yuxunun k miyy ti
Gündüz vaxtı v  günd lik yuxu halında keçiril n vaxta  rait yaradan  qli funksiyalar. 
b1341 Yuxunun ba lan ıcı
Ayıqlıq v  yuxu arasındakı keçid
rait yaradan  qli funksiyaları.
b1342 Yuxunun davamlılı ı
Yuxu v ziyy tind  saxlanılan qli funksiyalar. 
b1343 Yuxunun xasiyy ti 
Optimal fiziki v
qli dinc lm  v  z ifl m y  aparan t bii yuxuya  rait yaradan  qli
funksiyalar. 
b1344 Yuxu dövründ  olan funksiyalar 
Yuxu zamanı gözl rin iti h r k tini (yuxugörm  il
lq dar olaraq) v  gözl rin asta 
h r k tini ( n n vi yuxu konsepsiyalarının xarakteriz  etdiyi a a ı fizioloji v  psixi 
f aliyy t vaxtı) mü yy n ed n qli funksiyalar. 
b1348 Yuxunun funksiyaları, dig r d qiql dirilmi
b1349 Yuxunun funksiyaları, d qiql dirilm mi
b139 Qlobal  qli funksiyalar, dig r tam v  d qiql dirilm mi
SPES F K
QL  FUNKS YALAR (b140-b189) 
b140 Diqq t funksiyaları
T l b olunan müdd t
rzind  daxili h y can v  ya xarici amill rd  spesifik  qli dal ınlıq
funksiyaları.
Daxil edilib: diqq tin saxlanması funksiyaları, diqq tin d yi m si, diqq tin paylanması, diqq ti ayırmaq
bacarı ı, diqq tin toplanması, dal ınlıq.
Çıxarılıb: qli funksiyalar (b110), iradi v  sövqedici funksiyalar (b130), yuxu funksiyaları (b134), yadda
funksiyaları (b144), psixomotor funksiyalar (b147), qavrama funksiyaları (b156) 
b1400 Diqq tin davamlılı ı
T l b olunan müdd td  diqq tin toplanmasına
rait yaradan  qli funksiyalar. 
b1401 Diqq tin keçm si
Diqq tin konsentrasiyasının bir qıcıqlandırıcıdan dig rin  keçm sin
rait yaradan  qli
funksiyalar. 
b1402 Diqq tin paylanması

FBT
Orqanizmin funksiyaları
29
Iki v  ya daha çox qıcıqlandırıcıda eyni zamanda fokusa yı ılma a imkan ver n qli
funksiyalar. 
b1403 Diqq tin c ml nm si
Iki v  daha çox insana eyni qıcıqlandırıcıda diqq tini c ml m y  imkan ver n qli
funksiyalar, m s l n u aq v  t rbiy çi, h r ikisinin diqq ti oyuncaqda c ml nir.
b1408 Diqq tin funksiyaları, dig r d qiql dirilmi
b1409 Diqq tin funksiyaları, d qiql dirilm mi
b144 Yadda ın funksiyaları
Qeydiyyat, m lumatın saxlanması v  lazım g l rs  onun b rpa olunması spesifik  qli
funksiyaları.
Daxil edilib: uzunmüdd tli v  qısamüdd tli yadda  funksiyaları, ani, yaxın v  t xir  salınmı  yadda , yada 
salma müdd ti, yadda da saxlanılmı ların yada salınması, t krarlanma v  öyr nm d
istifad  olunan funksiyalar, m s l n: nominal, selektiv v  dissosiativ amneziyanın yaranması
m suliyy ti.
Çıxarılıb: üur funksiyaları (b110), oriyentasiyala ma funksiyaları (b114), intellektual funksiyalar (b117), 
diqq t funksiyaları (b140), qavrama funksiyaları (b156), t f kkür funksiyaları (b160), yüks k
s viyy li idraki funksiyalar (b164),  qli nitq funksiyaları (b167), hesablama funksiyaları (b172) 
b1440 Qısamüdd tli yadda
Yadda a keç nin saxlanması t xmin n 30 saniy
rzind  olur, bundan sonra uzunmüdd tli
yadda da möhk ml nm m sin  s b b olan dövri  qli funksiyalar.  
b1441 Uzunmüdd tli yadda
Qısamüdd tli yadda dan daxil olan m lumatın uzun müdd t yadda saxlanması üçün yadda 
saxlama sistemi  qli funksiyaları, keçmi  hadis l r haqqında avtobioqrafik yadda  v  dilin 
v  faktların semantik yadda ı.
b1442 Yadda da olanların yada salınması
Uzunmüdd tli yadda da saxlanılmı  m lumatın yada salınmasınin spesifik  qli
funksiyaları v  onun yada salınması.
b1448 Yadda  funksiyaları, dig r d qiql dirilmi


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   39


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə