2/b satış Bedeli Tahsilatı Kılavuzu) (Güncelleme Tarihi: 15. 07. 2015)



Yüklə 114.79 Kb.
tarix01.12.2016
ölçüsü114.79 Kb.
1146292 SAYILI ORMAN KÖYLÜLERİNİN KALKINMALARININ DESTEKLENMESİ VE HAZİNE ADINA ORMAN SINIRLARI DIŞINA ÇIKARILAN YERLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ İLE HAZİNEYE AİT TARIM ARAZİLERİNİN SATIŞI HAKKINDA KANUN UYARINCA ALINACAK “SATIŞ BEDELİ” NE İLİŞKİN TAHSİLAT KILAVUZU

(2/B Satış Bedeli Tahsilatı Kılavuzu)

(Güncelleme Tarihi: 15.07.2015)

GİRİŞ


31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 2 nci maddesi gereğince, Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin değerlendirilmesi, yeni orman alanlarının oluşturulması, nakline karar verilen Devlet ormanları içinde veya bitişiğinde bulunan köyler halkının yerleştirilmesi ve orman köylülerinin kalkındırılmasının desteklenmesi ile Hazineye ait tarım arazilerinin satışına ilişkin usul ve esaslar 6292 sayılı “Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun” ile belirlenmiştir.
  1. GENEL BİLGİLER




  1. KULLANICI YETKİLENDİRME

2B kapsamında ki yerlerin satışını yapmaya yetkili personel;

  • Muhasebe Yetkilisi

  • Muhasebe Yetkili Yardımcısı

  • Veznedar ve

  • Diğer Personeldir.

Dikkat: Yetkilendirme yapılan personelin Harcama Yönetim Sistemi (HYS)’de ki yetkileri silineceğinden dikkat edilmesi gereken konu HYS de kullanıcı rolü olmayan bir personelin veya veznedarın yetkilendirilmesi makul olacaktır.

Bu personelin yetkilendirilebilmesi için Muhasebe Yetkilisi aşağıda belirtilen usule göre yetkilendirme yapması gerekmektedir:

Muhasebe Yetkilisi https://www.kbs.gov.tr/gen/login.htm adresinden giriş yaparak yetkilendirme işlemine başlayacaktır.


Şekil-A



Şekil-B

HYS uygulamasına yeni eklenen rollerin;



  • 12.1.32 ve

  • 12.1.34 ile başlayan kurumlarda tanımlanabileceği öngörülmüştür.

Yetkilendirme yapılacak kişi, yetkilendirme yapan sayman ile aynı saymanlıkta çalışıyorsa 12.1.32 ile başlayan kurumlarda bu rollerin kullanılmasına izin verilmektedir. Yetkilendirme yapılacak kişi, yetkilendirme yapan sayman ile aynı saymanlıkta değilse yetkilendirme yapılacak kurum 12.1.32 ile başlayan kurum olsa dahi yetkilendirmeye izin verilmemektedir.

Örneğin, 06150 saymanlığının saymanı olarak giriş yapan kişi:




Şekil-C

06150 saymanlığında çalışmayan bir kişiyi sorguladığında ilgili rol verilememektedir:




Şekil-D



Şekil-E



Şekil-F

06150 saymanlığında çalışan bir kişi sorgulandığında ilgili rol verilebilmektedir.




Şekil-G



Şekil-H


  1. 2/B SATIŞ İŞLEMLERİNİN YAPILMASI

  1. Yetkilendirme yapılan personel tarafından https://www.kbs.gov.tr/OEB/gen/login.htm adresinden Harcama Yönetim Sistemine (HYS) ye giriş yapılır;


Şekil-1


  1. Harcama Yönetim Sistemi modüllerinden “Taşınmaz” modülü seçilir. (Yetkilendirilme yapıldıktan sonra “Taşınmaz Menüsü” kullanıcının ekranına gelecek menüdür)


Şekil-2


Taşınmaz satışına ilişkin sorgu ekranında;

T.C./Vergi Numarası ile Taşınmaz Emlak No bilgileri girilerek yapılan sorguda Hak Sahibinin Adı Soyadı ile Taşınmaza ait bilgiler (İl-İlçe, Ada-Parsel) bilgileri görüntülenmektedir.

Ayrıca ödeme detayları kısmında ise ilgi taşınmaza ait;


  • Taşınmazın Durum Kodu,

  • Taşınmazın Türü

  • Taksit Tutarı (Varsa)

  • Gecikme Zammı (Varsa)

  • Ödenecek Tutar

  • Satış Bedeli

  • Rayiç Bedel

  • Başvuru Bedeli (Varsa)

  • Ecrimisil Tutarı (Varsa)

  • Ödeme Tipi

  • Yevmiye Numarası (Muhasebeleştirme işleminden sonra otomatik eklenir)

  • Sözleşme Tarihi

  • Peşinatın Tahsil Tarihi

  • Vade Başlangıç Tarihi (Taksitli Satışlarda)

  • Vade Bitiş Tarihi (Taksitli Satışlarda)

bilgileri ekrana getirilmektedir.

Harcama Yönetim Sisteminden (HYS) gerçekleştirilecek olan 2/B Satış işlemlerinde yukarıdaki bilgiler otomatik olarak ekrana gelmektedir.

Muhasebe kayıtları oluşurken varsa Başvuru Bedeli, Ecrimisil vs. indirim veya Gecikme zamlarına ait tutarlar Milli Emlak sisteminden otomatik olarak alınarak muhasebe kayıtları bu işlemlere göre oluşacaktır.


Şekil-3
c:\users\odag\desktop\şekil-3.jpg

İLK DEFA YAPILACAK SATIŞ İŞLEMİ

(PEŞİN SATIŞ, TAKSİTLİ SATIŞ VEYA %50 PEŞİN %50 TAKSİTLİ SATIŞ )

Taşınmazın için ilk sefer yapılacak satış işleminde mutlaka “Ödeme Planı” sorgusu yapılır. Bunun için Açılan “Taşınmaz Sorgulama ve Muhasebeleştirme” ekranında beş alan doldurulmak zorunludur.



  1. T.C./Vergi Numarası 2- Taşınmaz Numarası 3- Satış Tahsilat Kayıt Numarası

4-Tahsilat Türü 5-Taşınmaz Ödeme Tipi

Kişi Bilgilerinde:



  • T.C./Vergi Numarası ile Taşınmaz Numarası alanları

Ödeme Planı Bilgilerinde ise; (Dikkat! Bu alan hak sahibinin beyanına göre doldurulacaktır)

  • Taşınmaz Ödeme Tipi (Peşin/İade, Tamamı Taksit, %50 Peşin %50 Taksit)

  • Hak sahibi taksitli ödemeyi seçmiş ise Taksit yılı otomatik olarak gelecektir.

Milli Emlak Birimlerince Hak sahibine yapılan tebligata göre Ödeme Planı Bilgilerinde:

A-Taşınmaz Ödeme Tipi (Şekil-5)

  • Peşin/İade (Tamamı Peşin satışlar ve İade Satışlar için)

  • Tamamı Taksit (Tamamı Taksitli Satışlar İçin)

  • %50 Peşin %50 Taksit

B-Taşınmaz Taksit Yılı (Şekil-6)

(1-6 yıl aralığı) hak sahibine yapılan tebligata göre aşağıda ki şekilde otomatik gelecektir. Taksit yılı KBS’den seçilmeyecek sistem tarafından otomatik taksitlendirilecektir.



C- Satış Tahsilat Kayıt Numarası

Aynı kişinin bir taşınmaz üzerinde akdi halefiyet ve/veya mirastan kaynaklı birden fazla haksahipliğinin bulunması durumunda satışa ilişkin her türlü işleminin (satış, taksit, otomatik düzeltme, durum değişikliği) yapılabilmesi için 2/B Satış İşlemleri modülüne Satış Tahsilat Kayıt No alanı eklenmiştir. Bir taşınmaz üzerinde bir kişinin tek haksahipliğinin bulunması durumunda Satış Tahsilat Kayıt No alanına 1 verisi (sayısı) girilmelidir. Bir taşınmaz üzerinde bir kişinin birden fazla haksahipliğinin bulunması durumunda ise Satış Tahsilat Kayıt No alanına, Milli Emlak Birimlerince haksahiplerine yapılan tebligatta belirtilen veri (sayı) girilmelidir (Örnek: 2,3,4 vs). Satış Tahsilat Kayıt No alanına girilecek verinin ne olması gerektiği konusunda tereddüt yaşanması halinde Milli Emlak Birimlerine başvurularak gerekli bilgi alınmalıdır.



c:\users\odag\desktop\1.jpg

D- Tahsilat Türü

Yapılan tahsilatın türünün seçildiği alandır. (100-Kasa/İade, 101-Alınan Çekler ve 102-Banka ve 333-Emanetler)



c:\users\odag\desktop\klavuz1.png


Şekil-4

Şekil-5

Şekil-6


A-Taşınmaz Ödeme Tipi Alanı

Burada hak sahibinin tercihine göre taşınmazın peşin mi, taksitle mi yoksa %50’si peşin %50 taksitle mi ödeyeceği sorulur ve ilgili seçim yapılır.

Ayrıca Peşin ödenecek bedel sıfır (0) görünen her satış için “Peşin/İade” ödeme tipi otomatik olarak gelecektir. Hak sahibinden tahsil edilen Başvuru Bedeli Ödeyeceği tutardan büyük olan her satışta “Peşin/İade” ödeme tipi seçilmelidir.

B-Taşınmaz Taksit Yılı

Burada taşınmazın taksitli seçilmesi durumunda hak sahibine verilebilen en fazla taksit yılı sistem tarafından otomatik gelecektir. 6292 Sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin 8 inci fıkrasına göre “Yapılan yazılı tebligat tarihinden itibaren en geç üç ay içinde, kalanı ise belediye ve mücavir alan sınırları içinde en fazla beş yılda on eşit taksitte, belediye ve mücavir alan sınırları dışında ise en fazla altı yılda on iki eşit taksitte faizsiz olarak ödenir.” hükmü gereği Milli Emlak Birimince hak sahibine yapılan tebligatın altında yer alan açıklama kısmında ki en fazla ödenebilecek taksit yılı sistem tarafından otomatik ekrana gelecektir.

Hak sahibi ödemek istediği taksiti/taksitleri vadesi gelmeden ödemek isterse, tahsilat işlemleri taksit sırasına göre ayrı ayrı seçilip muhasebeleştirilebilir.


Şekil-7


Dikkat: “Ödeme Planı Sorgulama” birden fazla yapılabilir ancak ödeme planı oluştuktan sonra (Ödeme planı belirlenip ilk tahsilat yapıldıktan sonra) bir kez daha ödeme planı sorgulanmayacak/sorgulanamayacaktır.

ÖDEME PLANI OLUŞTURULMUŞ SATIŞLARDA TAKSİTLERİN TAHSİLATI

(TAKSİTLİ SATIŞ VEYA EN AZ %50 PEŞİN %50 TAKSİTLİ )

Taksitli satışlarda her taksitin tahsilatı yapılırken “Ödeme Planı Sorgulama” alanının karşısındaki kutucuktaki Tik işareti kaldırıldığında “ödeme planı sorgulama” butonunun yerine “Borç Sorgula” butonu getirilerek, T.C./Vergi Numarası, Taşınmaz Numarası, Satış Tahsilat Kayıt Numarası ve Tahsilat Türü alanları doldurulur ve “Borç Sorgula” butonuna basılır. Önceden oluşturulmuş olan “taşınmazın ödeme planında” yer alan ve ödemesi yapılacak taksit seçilerek hak sahibinin ödeyeceği taksit seçilir “Seçilenleri Muhasebeleştir” butonuna basılarak ilgili taksitin tahsilatı ve muhasebeleşmesi sağlanır.




Şekil-8
c:\users\odag\desktop\şekil-8.jpg


Şekil-9
c:\users\odag\desktop\şekil-9.jpg

2-MUHASEBE BİRİMİNİN BULUNDUĞU YERDEKİ TAŞINMAZLARIN SATIŞI

Muhasebe biriminin bulunduğu yerdeki taşınmazların satışı yapılırken yukarıda belirtilen açıklamalara göre HYS den giriş yapılarak satış işlemlerine başlanır.

Burada satış işlem türü ne olursa olsun HYS de yapılan ilk taşınmaz satış işleminde 3 adet muhasebe kaydı otomatik olarak oluşacaktır.

1-Taşınmazın envanter kaydı;




Şekil-10

2-Taşınmaz satışına ait tahakkuk kaydı;




Şekil-11

3-Taşınmazın Satışına ait muhasebe kaydı (Tamamı Peşin veya Taksitli);




Şekil-12


3-BAŞKA MUHASEBE BİRİMİNCE YAPILAN TAHSİLATLAR

Taşınmazın; paranın yattığı yerden başka bir muhasebe biriminin bulunduğu yerde olan taşınmazlara ait yapılan tahsilatlarda ise yine yukarıda anlatılanlara göre (Milli Emlak Birimlerince yapılan tebligata göre ilk defa yapılan tahsilat veya Taksit ödemlerinde) sorgulamalar yapılır.

Burada başka herhangi bir işlem yapmadan tahsilat işlemleri yapılacaktır. (Karşı Muhasebe Birimi vs. işlemlerine gerek yoktur, sistemden emlak numarasına göre otomatik olarak karşı muhasebe birimi adına işlem yapılmaktadır)

Adına tahsilat yapılan Muhasebe Birimi say2000i ye ilk girişte “Muhasebe Biriminiz Adına xxx Muhasebe Birimince taşınmaz satışı yapılarak; Muhasebe Biriminizde xxx nolu yevmiyeyle Envanter; xxx nolu yevmiyeyle Tahakkuk; xxx nolu yevmiyeyle Satış kayıtları oluşturulmuştur” uyarısını alacaklardır.



a-Parayı tahsil eden Muhasebe Biriminde oluşacak kayıt;


Şekil-13


b-Adına tahsilat yapılan Muhasebe Biriminde oluşacak kayıtlar ise (İlk defa işlem gören taşınmazlarda):

Taşınmazın envanter kaydı;




Şekil-14

Taşınmaz satışına ait tahakkuk kaydı;




Şekil-15

Taşınmazın Satışına ait muhasebe kaydı (Tamamı Peşin veya Taksitli);




Şekil-16

Adına tahsilat yapılan Muhasebe Birimi say2000i ekranını açtığında aşağıda ki uyarı ile karşılaşacaktır:

Muh.Biriminiz Adına   xxxxx  NO’lu Muh.Birimince taşınmaz satışı yapılarak, Muh.Biriminizde kayıtlar oluşturulmuştur.say2000i >Muhasebe Modülü>Mili Emlak İşlemleri(2/B) > (2/B Satış Raporları)’na bakınız. “


Şekil-17

2/B Satışa Ait Muhasebe İşlem Fişi Raporunda Muhasebe Birimimiz adına başka muhasebe birimince yapılan tahsilatlar ekrana gelecek, MIF satışa ilişkin yukarıda bahsedilen MIF’ler dökülebilecektir.




Şekil-18


4-ÇEK ALINMASI SURETİYLE YAPILAN TAHSİLATLAR

Hak sahibi tarafından ödemenin Çek verilmek suretiyle yapılması istendiğinde;



  • Hak sahibinin TC Kimlik No/ Vergi Kimlik No

  • Taşınmaz Numarası ve

  • Taşınmaz Ödeme Tipi (1-Peşin, 2-Tamamı Taksitli, 3-%50 Peşin %50)

  • Satış Tahsilat Kayıt Numarası (1, 2, 3 ..)

  • Tahsilat Türü olarak da 101-Alınan Çek

Seçimi yapılıp ödeme planı/borç sorgusu yapılır.


Şekil-19
c:\users\odag\desktop\şekil-19.jpg

Sistemde alınan çeke ilişkin;



  • Çek Numarası ve

  • Banka Adı

Bilgileri yazıldıktan sonra “Tamam” butonuna basıldığında işlem otomatik olarak muhasebeleşerek tahsilata ilişkin yevmiye kayıtları onaylı bir biçimde oluşacaktır.

5-BANKACA YAPILAN TAHSİLATLAR

Hak sahibi tarafından ödemenin muhasebe biriminin banka tahsilat hesabı aracılığıyla gerçekleşmesi durumunda bankadan gelen hesap özet cetveline göre işlem yapılacak olup söz konusu cetvelin açıklama kısmında yer alan;



  • Hak sahibinin TC Kimlik No/ Vergi Kimlik No

  • Taşınmaz Numarası ve

  • Taşınmaz Ödeme Tipi (1-Peşin, 2-Tamamı Taksitli, 3-%50 Peşin %50)

  • Satış Tahsilat Kayıt Numarası (1, 2, 3 ..)

  • Tahsilat Türü olarak da 102-Banka

102-Banka” butonu seçiminden sonra banka hesap özet cetveli detayında yer alan

  • Hesap özet cetveli tarihi ile

  • Fiş(dekont) Numarası

Girilerek “Tamam” butonuna basılıp ödeme planı/borç sorgusu yapıldıktan sonra taşınmaza ait detay bilgiler mutlaka kontrol edilecek. Hak sahibin ödemesi gereken tutar ile banka hesap özet cetvelinde yer alan tutar aynı ise; “seçilenleri muhasebeleştir” butonuna basılarak işlem tamamlanacak ve işlem otomatik olarak muhasebeleşerek tahsilata ilişkin yevmiye kayıtları onaylı bir biçimde oluşacaktır.


Şekil-20
c:\users\odag\desktop\şekil-20.jpg

Banka ile yapılan işlemlerde mükerrer kayıtlara sebebiyet verilmemesi bakımından, banka dekontuna göre işlem yapılmayacak olup banka hesap özet cetveli esas alınacaktır.

Banka aracılığıyla yapılan tahsilatlarda banka hesap özet cetveli detayında;


  • Hak sahibinin TC Kimlik No/ Vergi Kimlik No

  • Taşınmaz Numarası ve

  • Taşınmaz Ödeme Tipi (1-Peşin, 2-Tamamı Taksitli, 3-%50 Peşin %50)



  1. Yukarıda ki bilgilerden herhangi birinin eksik olması durumunda Harcama Yönetim Sisteminden giriş yapılmayarak bu para ilgili hak sahibi adına say2000i, muhasebe kayıt formundan emanet hesabına (333-Emanetler hesabının 2.99.99 yardımcı hesabına) alınacaktır.

  2. Bankaca yapılan tahsilat tutarının eksik olması durumunda işlem yapılmayacak bu para ilgili hak sahibi adına say2000i, muhasebe kayıt formundan emanet hesabına (333-Emanetler hesabının 2.99.99 yardımcı hesabına) alınacaktır.

  3. Bankaca yapılan tahsilat tutarının fazla olması durumunda satış işlemi HYS’den yapılacak olup; sadece taşınmazın satış bedelini aşan kısım ise hak sahibi adına say2000i, muhasebe kayıt formundan emanet hesabına (333-Emanetler hesabının 2.99.99 yardımcı hesabına) alınacaktır.

Örneğin, taşınmaz satış bedeli 1.000TL, Bankaya yatırılan tutar 1.200TL olması durumunda HYS’den otomatik olarak 1.000 TL’lik satış işlemi gerçekleştirilecek, kalan 200TL ise ilgiliye geri ödenmek üzere say2000i muhasebe kayıt formundan aşağıdaki gibi işlem yapılacaktır;

---------------------/---------------------

102.05.02-Banka Hs. 200

333.02.99.99-Banka Hs. 200

---------------------/---------------------

TAHSİLAT TÜRÜNÜN HATALI SEÇİLMESİ DURUMUNDA YAPILACAK İŞLEM

Tahsilat türlerinin hatalı seçilmesi durumunda muhasebe kayıt formu aracılığıyla hesap düzeltmesi yapılabilir.

Örneğin, Kasadan para alınmasına rağmen Banka seçilerek işlem yapılmışsa;

--------------/--------------

100-Kasa Hs. xxx

102-Banka Hs. xxx

--------------/--------------

Şeklinde düzeltme işlemi yapılabilecektir.


Veya Bankadan para alınmasına rağmen Kasa seçilerek işlem yapılmışsa

--------------/--------------

102-Banka Hs. xxx

100-Kasa Hs. xxx

--------------/--------------
6- EMANET MAHSUBU YOLUYLA TAHSİLAT (Mahsuben Tahsilat)

Bu buton 333-Emanetler Hesabının “333.2.12- 2/B Kapsamında Tahsil Edilen Kredi Bedelleri” ve “333.2.99.99-Diğerleri” yardımcı hesaplarındaki tutarların, satış bedeli veya taksitlere mahsubu için kullanılmaktadır.



c:\users\odag\desktop\klavuz1.png

355 sıra nolu Milli Emlak Genel Tebliğinin 13’üncü maddesinin 6’ıncı fıkrası1 kapsamında satış bedelinin banka kredisi kullanarak ödenmesi halinde, öncelikle muhasebe biriminin hesabına yatan tutarın Say2000i Muhasebe Kayıt Formu aracılığıyla “102.5.2-Banka Hesabı (borç), 333.2.12-Emanetler Hesabı (alacak) şeklinde kayıt yapılarak Muhasebe İşlem Fişi düzenlenir. İlgili Milli Emlak Birimi tarafından, söz konusu emanetin satış bedeline mahsup edilmesi yönünde resmi yazı ile bildirim yapılması durumunda, muhasebe birimi tarafından söz konusu taşınmaz bilgileri ekrana girildikten sonra, Tahsilat Türü olarak “333-Emanet / 333.2.12” butonu seçilerek, gelen ekrana, (aşağıda gösterildiği gibi) daha önce emanete alma kaydının Muhasebe İşlem Fişinin Yevmiye Numarası ve Yevmiye Tarihi ekrana girilerek sorgu yapılır.



KBS – 2/B modülünün kullanılamamasından dolayı say2000i aracılığıyla yapılan tahsilatın veya çeşitli nedenlerle yapılan muhasebe kayıtlarında “333.2.99.99-Diğer Emanet” yardımcı hesabına alınan tutarların satış bedeli veya taksit bedellerine mahsup edilmesi halinde de söz konusu taşınmaz bilgileri ekrana girildikten sonra, Tahsilat Türü olarak “333-Emanet / 333.2.99.99” butonu seçilerek, gelen ekrana, (aşağıda gösterildiği gibi) emanet kaydına ilişkin Muhasebe İşlem Fişinin Yevmiye Numarası ve Yevmiye Tarihi girilerek sorgu yapılır.

c:\users\odag\desktop\klavuz2.png

Emanet Mahsuplarında Dikkat Edilecek Hususlar

  • Sistem emanet mahsuplarında, emanete alınan tutarın satış bedeline eşit veya satış bedelinden yüksek olması durumunda emanet mahsubuna izin vermekte; emanete alınan tutarın satış bedelinden küçük olması halinde sistem, emanet mahsubuna izin vermemektedir.

  • 333.2.12- 2/B Kapsamında Tahsil Edilen Kredi Bedelleri” yardımcı hesabındaki tutarlar ancak Peşin Satışlarda mahsup edilebilmektedir. 333.2.12 yardımcı hesabındaki tutarın mahsup edilebilmesi için 333.2.12’deki tutarın, taşınmazın bulunduğu muhasebe biriminde olması gerekir. (Örnek: 07150-Antalya Muhasebe Müdürlüğünde kayıtlı bir taşınmaz için 06150-Ankara Muhasebe Müdürlüğünde kayıtlı 333.2.12 yardımcı hesabında bulunan tutar mahsup edilemez.) Şayet banka tarafından, banka kredisi tutarı farklı bir muhasebe birimine aktarılmış ise bu tutarın, taşınmazın bulunduğu muhasebe birimi tarafından, kredi tutarının yatırıldığı muhasebe biriminden istenmesi ve 511-Muhasebe Birimi Arası İşlemler Hesabı aracılığıyla emanete (333.2.12) alınması gerekir.

  • Tahsil edilen bedellerin 333-Emanetler Hesabının “333.2.99.99.” dışındaki yardımcı hesaplarına alınmış olunması ve bu tutarların satış bedeli veya taksit bedeline mahsup edilmek istenmesi halinde, söz konusu tutarların muhasebe kaydı ile ilgili yardımcı hesaptan 333.2.99.99’a alınması gerekir.

Uyarı-1: 2/B Kapsamında HYS den yapılan satış işlemlerinde MIF (Muhasebe İşlem Fişleri) otomatik olarak yetkili personel işlemleri yaparken Hak sahibin ödeyeceği tutarı tahsil ettikten sonra MIF Oluştur butonuna basmalıdır. Bu işlemden sonra Veznedar tarafından Say2000i den söz konusu tahsilata ilişkin yevmiye sorgusu yapılarak bu işleme ilişkin Alındı Numarası verilecektir. Veznedar tarafından Alındı Numarası verilmeyen işlemlere ilişkin tahsilata bilgisi MEP Sistemine yansımayacaktır.

Uyarı-2: Taksitli Ödeme Planından MIF oluşturulurken Öncelikle 1. Seçenek olan “Peşinat “ ödeme tipi seçilerek tahsilat yapılmalıdır. Peşinat tahsilatı yapılmadan, taksitler ödenmek için seçilmemelidir.


Şekil-24


Uyarı-3: Bilindiği üzere 2B satışına ilişkin işlemler KBS den yapılmaktadır. Say2000i tarafında Muhasebe İşlem Fişi sorgusu yaparken "Ödeme Emri Belgesi(KBS) ">Muhasebe Kayıt Formu 'ndan sorgulama yapınız.

Uyarı-4: 2B Satış işlemlerini Mozilla Firefox tarayıcısını kullanmanız önerilir. Yetkilendirme yapıldığı halde Taşınmaz >2B Satış Ekranı görünmüyorsa; Çağrı Merkezi’nden (sistem destek http://cc.muhasebat.gov.tr/ ) çağrı açarak Mozilla Firefox tarayıcısının sürümünün yükseltilmesini talep ediniz.

Uyarı-5: VGM Paylarıyla ilgili olarak yapılması gereken işlemler 24/04/2013 tarih ve 57761329/220-99-4285 sayılı “6292 sayılı Kanun” konulu yazıya uygun olarak yapılacaktır.
Uyarı-6: Çevre şehircilik Bakanlığına hesaben mal edilecek özel gelirlerle ilgili 11/03/2013 tarih ve 90192509/210.14.02/2730 sayılı “Afet Riski Altındaki Alanların Dönüşüm Gelirleri” konulu yazıya uygun olarak yapılacaktır.
OTOMATİK TERS KAYIT Butonu c:\users\odag\desktop\ekran alıntısı.jpg

Bilindiği üzere peşinat kaydında Envanter (T1), Tahakkuk (T2) ve/veya Tahsilat (T3) işlemleri olmak üzere 3 adet işlem aynı anda muhasebeleşmektedir. Diğer taraftan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca, mali işlemlere ilişkin olarak yapılan yanlış muhasebe kayıtlarının ancak yeni bir muhasebe kaydı yapılarak muhasebeleştirilmesi gerekir. Bundan dolayı 2/B alanlarının KBS’den muhasebeleştirilmeleri sırasında taksitli iken peşin; peşin iken taksitli veya tahsilat yapılmadığı halde, muhasebeleştirme yapılması durumları gibi yapılan yanlış muhasebe kayıtlarının ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilmesi gerekir. Bu kapsamda, KBS’den yapılan yanlış muhasebeleştirilmelerin düzeltmelerine ilişkin KBS üzerinden tam tersi kayıtların yapılması için “Otomatik Ters Kayıt” butonu aktif hale getirilmiştir. Bu butonda işlemler ancak 505 yetkili personel tarafından yapılabilecektir.

“Otomatik Ters Kayıt” butonu ancak, yanlış muhasebe kayıtlarının, bu kayıtların tam tersi kayıtların oluşturulması için kullanılması gerekmektedir. Yapılan fazla tahsilatın iadesi, haksahibinin taşınmaz bedelini ödedikten sonra taşınmazı almaktan vazgeçmesi gibi durumlarda bu buton aracılığıyla ters kayıt oluşturulmayarak, işlemin red ve iade olarak Milli Emlak birimlerinden gelen yazıya göre işlem yapılması gerekir.

Bu buton aracılığıyla işlem yapılabilmesi için;



  • Tahakkuk (T2) ve Tahsilat (T3) kayıtlarında, Vakıflar Genel Müdürlüğü adına ayrılan (333.1.99.21) payların gönderilmemiş olması,

  • Söz konusu taşınmaz için tapu ferağının verilmemiş olması,

gerekir.

T1, T2 ve T3 kayıtlarından herhangi birisi için muhasebe birimince say2000i de manuel ters kayıt yapılmış olması durumunda bu buton aracılığıyla otomatik ters kayıt yapılmaması gerekir.

Ayrıca


  • Sistem tarafından T1, T2 ve T3 fişi oluşturulması gerekirken bunlardan birinin eksik oluşturulmuş olması durumunda ve

  • Sistem tarafından mükerrer kayıtlar oluşturulmuş olması durumlarında da muhasebe birimi tarafından manuel ters kayıt yapılması gerekli olup bu işlemler için de bu butonunun kesinlikle kullanılmaması gerekir.

Bunu, sistem tarafından T1, T2 ve T3 fişi oluşturulması gerekirken bunlardan birinin eksik oluşturulmuş olması durumunda da muhasebe birimi tarafından manuel ters kayıt yapılması gerekli olup bu işlemler için de bu butonunun kesinlikle kullanılmaması gerekir.

Otomatik ters kayıt işlemleri, normal muhasebeleştirmelere göre daha uzun bir zaman aldığından, işlemin sonuna kadar beklenilmesi, mükerrer kayıtların oluşmaması için ise aynı butona birden fazla basılmamasına özen gösterilmelidir.

“Otomatik Ters Kayıt” butonu kullanılarak yapılan işlemlerde, sadece seçilen satırda muhasebeleşen kayıtlar için ters kayıt oluşturulmaktadır.

Örnek;


  • Peşinat kaydının muhasebeleştirilmesinde Envanter (T1), Tahakkuk (T2) ve Tahsilat (T3) işlemleri için, bu buton kullanıldığında sırasıyla Tahsilat Ters Kaydı (D1), Tahakkuk Ters Kaydı (D2) ve Tahsilat Ters Kaydı (D3) oluşturulmaktadır;

  • Envanter (T1), ve Tahakkuk (T2) işlemleri için, bu buton kullanıldığında sırasıyla Tahsilat Ters Kaydı (D1), Tahakkuk Ters Kaydı (D2) oluşturulmakta;

  • Taksitlerin ters kayıtı yapıldığında da sadece ilgili taksitin tahsilatını ters kayıt yapmaktadır.

Hem peşinat kaydı (T1, T2 ve T3) hem de taksitlere ilişkin T3 kayıtlarının oluşturulmuş olması durumunda yapılacak Otomatik Ters Kayıtlarda, sırasıyla sondan başa doğru ters kayıt işlemlerinin yapılması gerekir. Dolayısıyla ilk önce en son taksitten başlamak üzere ilk takside kadar tek tek ters kayıtların yapılması, en sonunuda ise peşinat kaydının ters kaydının yapılması gerekir. Bunula birlikte, ters kayıt sadece tek bir takside ilişkin olarak da yapılabilmektedir.

Otomatik Ters Kayıt butonunun, o gün içerisinde yapılmış muhasebe kayıtları için yapılmasına özen gösterilmesi gerekir.



Tahakkuk (T2) fişlerinde, haksahibinin ilk yatırdığı başvuru bedeli kullanıldığından, oluşturulacak Tahakkuk Ters Kaydında (D2), haksahibi adına yeni bir başvuru bedeli kayıt altına alınmaktadır.

Otomatik ters kayıt işlemi yapıldıktan sonra, söz konusu taşınmazla ilgili olarak gereken durumlarda (ödeme planını değiştirecek düzeltmeler) MEOP sisteminden güncelleme yapıldıktan sonra KBS den yeni sorgu yapıp muhasebeleştirmenin yapılması gerekir.

Otomatik Muhasebeleştirmeye İlişkin Örnekler

ÖRNEK-1

1.Adım: Ters Kayıt yapılacak satır seçildikten sonra bu satırda oluşan tüm kayıtların tersi muhasebe kaydının oluşturulması için “Otomatik Ters Kayıt” butonuna tıklanılır.

c:\users\odag\desktop\ekran alıntısı.jpg

2.Adım: Söz konusu taşınmaz için daha önce ferağ verilip verilmediği KBS tarafından MİLE servisinden getirilen sonuca göre işlem yapılır. Söz konusu taşınmaz için ferağ verilmemiş ve satış sırasında oluşturulan Tahakkuk Kaydında(T2) 333.1.99.21 yardımcı hesaba alınan Vakıflar Genel Müdürlüğü payı gönderilmemiş ise sistem otomatik ters kayıt için onay verecektir. Söz konusu taşınmaz için ferağ verilmiş veya T2 kaydında 333.1.99.21 yardımcı hesaba alınan Vakıflar Genel Müdürlüğü payının anılan idareye gönderilmiş olması durumunda otomatik ters kayda izin verilmez. Bu durumda, ters kayıt işleminin muhasebe birimi tarafından manuel olarak sırasıyla T3, T2 ve T1 fişlerinin tersi kayıt yapılması ve DURUM BİLGİSİ DEĞİŞTİR butonu aracılığıyla taşınmazın durumu “MİLE KAYDI” çekilmesi gerekir.

c:\users\odag\desktop\ekran alıntısı.jpg

3.Adım: Yukarıda belirtilen şartlara göre oluşturulan ters kayıt işlemine ait yevmiye numaraları sistem tarafından kullanıcıya bir uyarı ile iletilecek olup bu yevmiyelerin çıktılarının alınması gerekir.

c:\users\odag\desktop\ekran alıntısı.jpg

DURUM BİLGİSİ DEĞİŞİKLİĞİ BUTONU c:\users\odag\desktop\ekran alıntısı.jpg


Bu buton ile muhasebe birimince (otomatik ters kayıt yapılamadığından) manuel ters kayıt yapılan satış işlemlerinin durum kodu, muhasebe birimlerince MİLE KAYDI olarak değiştirilebilecektir. Böylece, satışa ilişkin yeniden otomatik muhasebeleştirme işlemi yapılabilmesine imkan sağlanmıştır. Bu butonu kullanmaya sadece 505 yetkili personel yetkili kılınmıştır. Bu işlem yapılmadan önce, mutlaka muhasebe birimlerince manuel düzeltme kaydının/kayıtlarının yapılmış olması gerekmektedir. Otomatik ters kayıt butonu ile yapılan düzeltme işlemlerinde durum kodu sistem üzerinden otomatik olarak değiştirildiğinden ayrıca bu butonun kullanılmasına gerek bulunmamaktadır.

c:\users\odag\desktop\2.jpg

Satışı yapılan taşınmazlara ilişkin olarak emanete alınıp Vakıflar Genel Müdürlüğüne gönderilenlere ilişkin c:\users\odag\desktop\ekran alıntısı.jpg butonu aracılığıyla ters (düzeltme) kayıt işlemi yapılamamaktadır. Bu durumda olan taşınmazların ters (düzeltme) kayıt işlemlerinde, 2013/25 Sayılı KBS Duyurusu gereği anılan Kanun kapsamındaki diğer taşınmazların satışından ayrılmış olup henüz gönderilmeyen emanetlerden (333.1.99.21) mahsubunun yapılarak manuel ters (düzeltme) kayıt yapılması gerekir. Bu işlem yapıldıktan sonra, daha önce muhasebeleştirilmiş satırların satırların seçilerek c:\users\odag\desktop\ekran alıntısı.jpg butonu aracılığıyla durum kodunun MİLE KAYDI na dönüştürülüp, MEOP ta yeniden değerleme yapıldıktan sonra taşınmazın muhasebeleştirilmesini yapılabilmektedir.



7- GECİKME ZAMMI TAHSİLATI

Hak sahiplerinin, 2B taşınmazlarının taksit tutarlarını ödeme tarihleri içerisinde ödememeleri durumunda mevzuat gereğince “Gecikme Zammı” uygulanmaktadır. Ancak aşağıda belirtilen veya benzeri durumlarda sistemin izin vermemesinden dolayı vatandaş gecikme zammı ödememesi gerektiği halde ödemek zorunda bırakılmakta veya ödemesi gerektiğinden daha fazla gecikme zammıyla karşılaşmaktadır.

Bu durumlar;


  • 511-Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı kullanılarak Say2000i sisteminden başka saymanlık adına say2000i den tahsil edilen paranın karşı saymanlığa göndermesi ancak karşı saymanlığın aynı gün söz konusu tutarı ilgili kayıtlara almaması ve ilgili kayıtlara alana kadarki sürede de taksidin vadesinin geçmiş olması,

  • HYS üzerinden muhasebeleşen bir taksidin Otomatik Ters Kayıt yapılarak söz konusu tutarın emanete alınması durumunda yeni oluşan emanet hesabının yevmiye tarihi, otomatik ters kayıt yapılan tarih olmaktadır. Bu emanetin taksit bedeline mahsup edilmesinde ise sistem ilk tahsilatın tarihi yerine daha sonraki otomatik ters kayıt tarihinin esas aldığından bu tarih itibariyle taksidin vadesinin geçmiş olması,

  • Hak sahibi, kendisine tebliğ edilen ödeme planına göre anapara tutarını vadesinden sonraki bir tarihte bankaya yatırması (yatırdığı tarihte ise gecikme zammı doğmuş ancak muhasebe birimince bu tarihte tahsil edilmesi gereken tutar, gecikme zammı tutarıyla birlikte yatırılan tutardan fazla olmasından dolayı ilgili banka tahsilatın mahsup edilememesi ve durumun farkedildiği tarihte daha fazla gecikme zammı söz konusu olmaktadır)

Bu çerçevede, uygulama yazılımında gerekli güncellemeler yapılarak, yukarıdaki ve benzeri durumlar için tahsil edilen tutarların, ilgili emanet hesabına alındığı tarihe bakılmaksızın ilk tahsilat tarihine göre Muhasebe Yetkilileri tarafından (505-Muhasebe Yetkilisi Rolü sahibi) borç durumunun sorgulanmasına imkan sağlanmıştır.

Bunun için;

T.C./ Vergi Numarası - Taşınmaz Numarası- Satış Tahsilat Kayıt Numarası bilgileri girilerek, Ödeme Türü alanında 333- Emanet seçildiğinde aşağıda ekran gelecektir.

Mahsup edilecek “333- Emanet Hesabı”nın,



  • Emanete Alma Numarası (otomatik ters kayıttan oluşan bir emanet ise otomatik ters kayıt yapılan yevmiye numarasıdır),

  • Emanete Alma Tarihi (otomatik ters kayıttan oluşan bir emanet ise otomatik ters kayıt yapılan yevmiye tarihidir),

  • Geçmiş Tarihli Emanet Girişi (Gecikme Zammı Başlangıç tarihi yevmiye tarihinden daha önceki bir tarih olması gerekiyor ise buradaki kutucuk işaretlenerek gecikme zammının hesaplanma tarihi girilmelidir.),

bilgileri girildikten sonra (burada dikkat edilmesi gereken husus otomatik ters kayıtlarda emanetler “333.99.99- Emanet Hesabında” oluşmaktadır.) butonu tıklanarak borç sorgulanmalıdır.

Gecikme zammı başlangıç tarihini daha önceki bir tarih olarak giriş yapabilmek için 505 Yetkili Personel Şifresi ile giriş yapılması gerekmektedir. Bu işlemlerdeki bütün sorumluluk 505 rolündeki muhasebe yetkilisine aittir. Buradaki sorumluluk tahsil tarihi itibarıyla gecikme zammının doğmamış olduğu veya gecikme zammı söz konusu ise bu tarihin doğruluğu ile ilgilidir. Yanlış tarih girilmesi ile ilgili olarak doğacak kamu zararından 505 rolündeki muhasebe yetkilisi sorumludur. Yapılan sorgulama sonucunda ekrana aşağıdaki uyarı ekranı gelecektir.



Bu şekilde borç sorgulaması yapıldığında girilen tarih itibariyle taşınmazın ödenmemiş taksitlerine ilişkin gecikme zammı varsa o tarihe kadar işlemiş gecikme zamlı tutarı, girilen tarih itibariyle gecikme zammı işlememiş ise gecikme zamsız tutarı ekrana gelecektir. Normal muhasebeleştirme işlemlerine devam edilerek otomatik muhasebeleştirme yapılacaktır.



Gecikme zammı girilecek tarihte gecikme zammı tutarının öğrenilmesi:

Bir taşınmazın muhasebeleştirilmemiş taksidine ilişkin herhangi bir tarihte gecikme zammı tutarının ne kadar olduğunu öğrenmek için aşağıdaki işlemler yapılabilir;



  • T.C./ Vergi Numarası - Taşınmaz Numarası- Satış Tahsilat Kayıt Numarası bilgileri girilerek, Ödeme Türü alanında 102- Banka seçilerek gelecek olan ekranda “Dekont (Fiş) Numarası” alanına herhangi bir şey yazılıp, “Hesap Özet C. Tarihi” alanına geçime zammı hesaplanmasına esas olacak tarih(fiilen ödendiği tarih) girilir. Tamam butonuna basarak işleme devam edilir.

Bu şekilde borç sorgulaması yapıldığında ekrana girilen tarih itibariyle ödenmemiş taksitlere ilişkin işlemiş bir gecikme zammı söz konusu ise ekrana gelecektir.



Bu şekilde gecikme zammı öğrenildikten sonra, bu tutar o gün itibarıyla haksahibinden tahsil edilerek, emanete alınır. Alacağın aslı için emanete alınan tutar ile gecikme zammı için emanete alınan tutar kapatılarak tek bir emanet oluşturulur ve bu emanet, “geçmiş tarihli emanet girişi” ekranında anaparanın tahsil edildiği tarih itibarıyla sorgulanır ve emanet, taksit bedeline mahsup edilebilir.



Gecikme Zammı Başlangıç tarihi girilebilmesine ilişkin örneklere aşağıda yer verilmiştir.

Örnek 1:

A saymanlığı, B saymanlığında bulunan ve vade tarihi 10.06.2015 olan 2/B taşınmazı için 10.06.2015 tarihinde ödenmesi gereken 1.000TL’yi say2000i sisteminden 511-Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabını kullanarak MANUEL olarak B saymanlığı adına tahsil etmiştir. (Bu durumda manuel tahsilat yapılması istenilmeyip HYS üzerinden ilgili taşınmazın sorgulanması istenmektedir. Fakat teknik sorunlardan dolayı HYS’nden sorgulama yapılamadığında manuel tahsilat yapılabilmektedir) B saymanlığı ilgili tahsilatı daha sonraki bir tarih olan 15.06.2015 tarihinde fark etmiş ve 15.06.2015 tarihinde 511-Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabını kullanarak emanet hesabına (333.2.99.99) almıştır. 15.06.2015 tarihi itibariyle ilgili taşınmaz HYS’den sorgulandığında ödenmesi gereken tutarın 1.002,34TL olduğunun görülmesi üzerine ilgili emanet taksit tutarına mahsup edilememiştir.



  • Yapılması gereken; ilgili taşınmazın HYS’den sorgulanarak tahsilat türü 333- Emanet olarak seçilip açılan pencerede 333.2.99.99- Emanet Hesabının yevmiye numarası ve tarihi girilip Geçmiş Tarihli Emanet Girişi yanındaki “kutucuk” işaretlenerek ilgili tarih olarak 10.06.2015 tarihi girilip borç sorgulaması yapılması ve muhasebeleştirilmesidir. Bu şekilde işlem yapıldığında, haksahibi aslında borcunu vadesinde ödemiş olduğundan, ilgili taksit için gecikme zammı hesaplanmayacaktır.

Örnek 2:

12345678910 T.C numaralı Bay X. 98765432101 numaralı 2/B taşınmazı için son ödeme tarihi 09.06.2015 olan 1.000 TL’lik taksidi için 10.06.2015 tarihinde 1000 TL’yi bankaya yatırmıştır. İlgili saymanlık söz konusu taşınmaz için 10.06.2015 tarihi itibariyle 1.000 TL için 0,47 TL gecikme zammı tahsil etmesi gerektiğini 15.06.2015 tarihinde fark etmiş ve ilgili banka tahsilatını mahsup edemeyerek söz konusu taksidin tahsilatını yapamamıştır.



  • Yapılması gereken: ilgili taşınmaz takdisine ilişkin banka tahsilatı ile tahsil edilmesi gereken 0,47 TL’lik gecikme zammını da tahsil ederek tek bir emanette birleştirilerek (Emanetin oluşturulduğu tarih 15.06.2015) ilgili taşınmaz HYS’den sorgulanmalıdır. Bu işlem için tahsilat türü olarak “333-Emanet Hesabı” seçilip emanet yevmiye numarası ve tarih bilgisi alanları doldurularak Geçmiş Tarihli Emanet Girişi yanındaki “kutucuk” işaretlenip açılan pencerede tarih olarak 10.06.2015 tarihi girilmelidir. Bu şekilde borç sorgulandığında ilgili taşınmazın 10.06.2015 tarihi itibariyle gecikme zammı ile birlikte tahsil edilmesi gereken tutarı ekranda görülecek ve emanet hesabından muhasebeleştirilecektir.


Örnek 3:

Aynı T.C ve Taşınmaz numarasına ait satış tahsilat kayıt numarası (STKN) 1 ve 2 olan iki taşınmaz için; 10.06.2015 tarihinde 1.000 TL’lik tahsilat yapılmıştır.



STKN

TAKSİT TUTARI

VADESİ

GECİKME ZAMMI TUTARI (10/06/2015 Tarihi itibariyle)

ÖDENECEK TTUAR

GECİKME ZAMMI TUTARI(15/06/2015 Tarihi itibariyle)

1

1.000 TL

10.06.2015

-

1.000 TL

2,34 TL

2

1.000 TL

08.05.2015

14,93 TL

1014,93

17,27 TL

Söz konusu ödeme STKN 2 olan taşınmaz için yapılmış iken saymanlık tarafından sehven STKN 1 olan taşınmaz için işlem yapıldığından herhangi bir gecikme zammı ortaya çıkmamıştır. Oysaki 10.06.2015 tarihi itibariyle STKN 2 olan taşınmaz için 14,93 TL’lik gecikme zammı söz konusudur. 15.06.2015 tarihinde durum farkedilmiş ve düzeltilmek istenildiğinde 15.06.2015 tarihi itibariyle STKN 2 olan taşınmazın gecikme zammı 17,27- TL olmuştur. STKN 1 olan taşınmaz için ise 10.06.2015 tarihinde gecikme zammı söz konusu değil iken durumun farkedildiği 15.06.2015 tarihi için 2,34 TL’lik gecikme zammı söz konusu olmuştur.

  • Bu durumda STKN 1 olan taşınmaz için ilgili takside ilişkin otomatik ters kayıt yapılmasına engel bir durum söz konusu değil ise otomatik ters kayıt yapılır. (otomatik ters kayıt yapılamaması durumda ise manuel olarak ters kayıt yapılıp söz konusu tutar emanete alınarak 505 rolü olan muhasebe yetkisi tarafından HYS’den ilgili taşınmaz sorgulanarak ilgi taksitin durum bilgisi MİLE KAYDI olarak değiştirilmelidir.) STKN 1 olan taşınmaz, HYS’den tahsilat türü 333-Emanet Hesabı olarak girilerek, açılacak ekranda emanet yevmiye numarasına ters kayıt neticesinde oluşan yevmiye numarası, emanete alma tarih numarası olarak da ters kayıt yapılan 15.06.2015 tarihi girilir ve Geçmiş Tarihli Emanet Girişi yanındaki “kutucuk” işaretlenerek açılan pencerede tarih olarak 10.06.2015 tarihi girilir. Bu şekilde borç sorgulanarak ilgili taşınmazın 10.06.2015 tarihi itibariyle tahsil edilseydi ödenmesi gereken tutarlar üzerinden muhasebeleştirilmesi sağlanır.



1 Bedelin yetkili kredi kuruluşlarından kredi temin edilerek ödenmek istenilmesi halinde, hak sahibi tarafından ilgili kredi kuruluşu ile yapılan kredi sözleşmesi veya kredi açıldığına dair kredi kuruluşunun resmî yazısı verilir ve kredi kuruluşu tarafından bedel ilgili muhasebe biriminde açılacak emanet hesabına aktarılır. İdarece, bu Genel Tebliğin ekinde (EK-4) yer alan “Doğrudan Satış Hak Sahipliği Belgesi” düzenlenerek tapu müdürlüklerine kredi kuruluşu lehine ipotek tesis edilmesi ve alıcı adına tescil işleminin yapılması hususunda bu Genel Tebliğin ekinde (EK-5/C) yer alan yazıyla bildirilir. Ferağ ve ipotek tesisi işlemi yapıldıktan sonra emanet hesabında tutulan bedel bütçe hesabına aktarılır.


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə