5-ma’ruza. Tadrijiy (ketma-ket) turdagi raqamli sxemalar. Rs, Crs, ms, D, T, jk-triggerlar Reja



Yüklə 0,82 Mb.
səhifə2/4
tarix03.12.2023
ölçüsü0,82 Mb.
#172403
1   2   3   4
5-ma’ruza. Tadrijiy (ketma-ket) turdagi raqamli sxemalar. Rs, Cr

Sinxron RS-triggerlarda sinxrosignal beriladigan qo’shimcha kirish yo’li bo’lib, bu kirish yo’li axborot kirish yo’llari ( va ) bilan mantiqi orqali bog’langan. Ko’pincha sinxrosignal takt signali deb ham ataladi. Bunga binoan "sinxron trigger" atamasi bilan bir qatorda "taktlanuvchi trigger" atamasi ham ishlatiladi. Shunday qilib, va kirish yo’llariga beriladigan axborot triggerga faqat sinxrosignal berilganidagina kiritiladi.
Sinxrosignal orqali boshqariluvchi sinxron triggerning ishlash printsipini bir pog’onali mantiqiy elementlar asosida qurilgan sxema (5.3-rasm) misolida ko’ramiz. Quyidagicha belgilashni qabul qilamiz. Sinxrosignal berilguniga qadar har bir mantiqiy elementning holatini va kirish yo’li signallarining qiymatini 0 va 1 simvollari bilan belgilaymiz. Sinxrosignal ta’siri mobaynidagi elementlarning holatini bu simvollarning kichik qavsga olinganlari bilan, sinxrosignal ta’siri tamom bo’lgandagi elementlarning holatini esa bu simvollarning o’rta qavsga olinganlari bilan belgilaymiz.
Faraz qilaylik, sinxrosignal berilmasidan oldin ( ) trigger nollik holatida ( , ) hamda triggerning axborot kirish yo’llariga berilgan signallar va bo’lsin. bo’lganligi uchun va elementlarning chiqish yo’llaridagi signallar birlik qiymatiga ega (qavssiz simvollar).

5.3-rasm. mantiqiy elementlar asosida qurilgan sinxron -trigger sxemasi (a) va uning shartli belgisi (b).
Sinxrosignal berilganida (kichik qavs ichidagi simvollarga qaralsin) va va signallarining oldingi holati saqlanganida, elementning chiqish yo’li birlik qiymatini saqlaydi, elementning chiqish yo’li esa nollik qiymatini oladi. Bu o’z navbatida signalining paydo bo’lishiga va elementning kirish yo’llarida birlik signallarining mos kelishiga, ya’ni bo’lishiga olib keladi. Sinxrosignal olingandan so’ng esa teskari bog’lanish zanjirlaridan kelayotgan signallar evaziga trigger birlik holatini ( , ) saqlaydi (o’rta qavs ichidagi simvollarga qaralsin). Triggerning bu holati keyingi sinxrosignallar berilguncha ( va signallarining qiymati sinxrosignallar orasidagi to’xtamda o’zgarsa ham) o’zgarmaydi.
Sinxrosignal orqali boshqariluvchi triggerning o’ziga xos xususiyati sinxrosignal ta’siri mobaynida va axborot signallarning o’zgarishi trigger holatining o’zgarishiga olib kelishidir.
Sinxron -triggerning ishlash qonuni 5.2-jadvalda berilgan. Jadvalda , va - mashina vaqtining oldingi ( -chi) vaqtidagi triggerning kirish va chiqish yo’llaridagi axborot signallarining qiymatlari, - -chi vaqt signali (sinxrosignal) berilganida triggerning o’tadigan holati. Bu erda va signallari -chi sinxrosignal ta’siri davomida o’z qiymatlarini o’zgartirmaydi deb faraz qilinadi.
Sinxron triggerlar sinxronlanuvchi kirish yo’llari qatori triggerni biror holatga bevosita sinxrosignal bermasdan o’tkazuvchi zanjirlarga ega. Bu va kabi belgilanuvchi ( - inglizcha - to’g’ri, bevosita so’zidan olingan) kirish yo’llari triggerni boshlang’ich holatiga o’tkazish uchun ishlatiladi. 5.3-rasmdagi simvollar ustidagi inversiya belgisi( va ) elementlari asosida qurilgan triggerlarni bevosita boshqarish uchun invers (nol) signallar ishlatilishi lozimligini ko’rsatadi.
5.2-jadval



- takt

- takt







0

0

0



1

0

1

0

2

1

0

1

3

1

1



Sinxron triggerlar 5.4-rasm, "a" va "b" dagidek shartli belgilanadi. 5.4-rasm, "a" da bir juft axborot kirish yo’lli, 5.4-rasm, "b" da esa mantig’i bilan bog’langan ikki juft kirish yo’lli triggerlar ko’rsatilgan.

5.4-rasm. Sinxron triggerlarning shartli belgilanishi.

3. -triggerning nomi inglizcha " - kechiktirish" so’zidan olingan bo’lib, ba’zan mashina vaqti taktiga kechiktirish triggeri deb ham yuritiladi. Sinxron -triggerda bitta axborot kirish yo’li mavjud. Bu triggerning ishlash qonuni berilgan 5.3-jadvalga binoan - taktda -triggerning holati - taktdagi ta’sir qilgan kirish yo’li signali qiymatiga mos keladi. Boshqacha qilib aytganda -trigger signalni taktga kechiktiradi.


5.3-jadval





- takt

- takt





0

0

0

1

1

0




Yüklə 0,82 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin