Ali bitki – 4500 növ (fəsilə -125; cins-930)



Yüklə 4.05 Mb.
Pdf просмотр
tarix22.05.2017
ölçüsü4.05 Mb.

Mehman Nəbiyev 

biologiya elmləri üzrə f.e.d., baş məsləhətçi,  

Azərbsaycan Respublikası  

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi 

 

 




  ali bitki – 4500 növ (fəsilə -125; cins-930)    



  Azərbaycan endemiki- 240;       



  Qafqaz endemiki -920;   

 

Qırmızı kitab   - 300 növ: 



  ali bitki - 266;  



  ibtidai bitki – 20 növ;  



  göbələklər – 14 növ. 

 


 məməlilər -107 növ; 

 quşlar- 367 növ; 



 sürünənlər – 52 növ; 

 balıqlar – 97 növ; 



 suda-quruda yaşayanlar – 10 növ; 

 dəyirmiağızlılar – 1 növ; 



 həşəratlar (onurğasızlar) – 14 min növ. 

 


 məməlilər – 42 növ; 

 quşlar – 72 növ; 



 balıqlar – 9 növ;  

 amfibilər - 6 növ; 



 sürünənlər – 14 növ; 

 həşəratlar - 74 növ; 



 molyusklar - 1 növ; 

 xərçəngkimilər - 2 növ; 



 oliqoxetlər – 1 növ. 

 


 meşə;   

 boreal; 



 bozqır;  

 kserofit; 



 səhra; 


 qafqaz; 

 adventiv. 



 Kür-Araz ovalığı (çayırlıq, biyanlıq, lığvər cəngəlliyi); 

 Liman və axmazlarda (qamışlıq, çiyən, suçiçəyi və s.); 



 Talış düzənlikləri (suçiçəyi, caçaqotu, süsən, 

qurbağaotu, sarı bataqlıq süsəni, bataqlıca və s.); 

 Dənisahili qumsallıqlarda ( yovşan, gəvən, İran 



sarmaşığı, Xəzər  xəşənbülü və s. efemerlər) 

 


 Tuqay meşələri (qovaq, söyüd, iydə, qarağac, tut, yulğun, 

nar, çaytikanı,sumağ, sarağan, itburnu, böyürtkən) - Kür, Araz, 

Qanıx və Qabırrı çayları boyu; 



 çaytikanı (Şin, Kiş, Dəmiraparan, Türyan, Göyçay, Ağsu, 

Vəlvələ, Tərtər çaylarının vadilərində); 

 lokal düzən müşələri (palıd, qarağac, yemişan, əzgil və s.) 



- Quba-Xaçmaz, Qarabağ zonaları, Alazan-Əyriçay   

(ağcaqayın, cökə, göyrüş, qarağac, armud və s.); 

Hirkan meşələri (dəmirağac, şabalıdyarpaq palıd, qafqaz 



vələsi, azat ağac, qarağac, alça, qovaq, giləzəhər); 

 dağ meşələri -Böyük və Kiçik Qafqaz(d.s. 600-1800 m) – 



gürcü palıdı, şərq fıstığı, şərq palıdı, qafqaz rodondrenu ; 



 subalp, alp çəmənliyi (d.s.1800-3200 m.) 



 berkut – yüksək dağlarda; 

 Qafqaz tetrası – Böyük və Kiçik Qafqaz (subalp zona); 



 yaşılbaş ördək – Xəzər sahili, ölkə sututarlarında; 

 qaya keçisi, Cənubi Qafqaz muflonu – Naxçıvan MR; 



 ceyran – Şirvan, Bəndovan, Korçay; 

 xallı maral – Hirkan MP; 



 Dağıstan turu – Böyük Qafqazın cənub ətəyində 

(Balakən, Qəbələ, Zaqatala və İsmayıllı); 

 balıqlar (qızılbalıq, nərə, uzunburun, bölgə, xəşəm, 



şamayı, poru, ilanbalığı, siyənək kilkə, kefal)– Xəzər, 

Kür, Mingəçevir . 



ümumi sahəsi – 1021 min ha (11,2 %); 

adambaşına  - 0,12 ha (0,48 ha); 

işğal ərazisində - 261 min ha 

 

  



 

 dağ meşələri – 90%; 

 Böyük Qafqaz cənub  yamacları – 40%; 



Qarabağ (Ağdərə, Xankəndi), Talış (Astara) - 40%; 

 Böyük Qafqaz (Şəki, Quba), Kiçik Qafqaz 



(Gədəbəy, Daşkəsən, Kəlbəcər, Laçın), Talış (Lerik, 

Masallı) – 20-40%; 

 Kiçik Qafqaz (Qazax, Tovuz) – 10-20%; 



 Böyük Qafqaz (Şabran, Şamaxı), Kiçik Qafqaz 

(Şəmkir, Xocavənd) – 1,0-10%; 

Naxçıvan, Qobustan, Cəbrayıl, Füzuli – 1%-dək. 



 ümumi sahəsi – 200 min ha; 

 Böyük və Kiçik Qızılağac körfəzləri, Ağgöl, 



Mahmudçala, Hacıqabul gölü, Kür çayının deltası, 

Sarısu, Dəvəçi limanı, Gil adası, Şahdili, Pirallahı, 

Pirsaat, Xəzərsahili və s. 

 


 

dəstə - 18; 



fəsilə - 58; 

cins  -187. 



 

 ümumi – 427 növ 

 oturaq quşlaq – 148 növ (34,9%); 



nəsil vermək üçün gələn quşlar – 108 növ (25,3%); 

 qışlamağa gələn quşlar – 78 növ; 



 miqrant quşlar – 72 növ; 

 təsadüfən azıb gələn quşlar – 21 növ 



 



Samur-Dəvəçi rayonu –Dəvəçi, Xaçmaz, Yalama 

Alazan-Əyriçay rayonu – Mingəçevir 



Şərqi Qafqaz dağ meşələri – Zaqatala, İsmayıllı, Altıağac 

Lənkəran düzənliyi –Qızılağac, Lənkəran 



Talıış dağ meşələri – Astara, Lerik 

Böyük Qafqaz –İlisu, Zaqatala 



Kiçik Qafqaz – Gədəbəy, Ordubad 



Arazboyu düzənlik - Naxçıvan  



Naxçıvan orta düzənliyi – Şahbuz, Ordubad 

 

  


 

Talış dağ bozqırlığı – Lerik 



 Kür-Araz düzənliyi – Kürdəmir, Bərdə 

 Qobustan – Ələt  



 Abşeron yarımadası – Bakı, Şahdili, Mərdəkan, Şurabad 



 Bakı, Abşeron arxipelaqı – Pirallahı, Çilov, Gil və s. 

 Şamaxı və Altıağac yaylası – Şamaxı, Altıağac 



 Acınohur-Ceyrançöl – Ağstafa 

Kiçik Qafqaz dağətəyi - Goranboy 



 

ümumi sahəsi – 892,5 min ha 

 

Milli Park – 9 ədəd 



Dövlət Təbiət Qoruğu – 11 ədəd 

Dövlət Təbiət Yasaqlığı – 24 ədəd 

 


  

  

əhalinin artımı 

əkin sahələrinin genişlənməsi 



yolların, 

boru 

kəmərlərinin 



genişləndirilməsi 

(fraqmentasiya) 

şəhər landşaftının planlaşdırılması 



səhralaşma  (suvarma,  kimyəvi  çirklənmə,  şoranlaşma, 

eroziya, quraqlıq, yüksək temperatur) 

otlaqlara düşən təzyiq 



invaziv növlər 

iqlim dəyişmələri 



 

 



Günəş 



Külək 



Kiçik su elektrik stansiyaları 



Biokütlə 



Yer təki enerjisi 



  xammal 

  tullantı 



  böyük sahələrdən istifadə 

  layihələndirmə 



 

 


  səs-küy 

  vibrasiya 



  infrasəslər 

  miqrasiyya yolları 



  hava kütlələri, istilik balansı 

  layihələndirmə 



  ekoloji mühit 

  axımin tənzimlənməsi 



  kimyəvi tərkib 

  temperatur 



  oksigen rejimi 

  balıqların miqrasiyasında maneələr 



Yaşıl biokütlə (5%-dən artıq olmamalı) 

  qəza halları 

   layihələndirmə 



  introduksiya 

   təbiəti bərpa tədbirləri (çəmənlər, mühafizəedici 



meşə zolaqları) 

 fauna növlərinin müvəqqəti köçürülməsi 



  qonşu ərazilərdə fauna növləri üçün qida mühitinin 

yaradılması 

 quşların miqrasiya yollarından kənarda 



  XMOTƏ-dən max məsafədə layihələndirmə 



 



Поделитесь с Вашими друзьями:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə