Алимлярин сырасында хцсуси йер тутурлар. Цмуммилли лидер щейдяр ялийев



Yüklə 1.04 Mb.

səhifə1/15
tarix19.12.2016
ölçüsü1.04 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15

«Щяр бир алим гиймятлидир. Анъаг нязяриййяни  тяърцбя иля бир-

ляшдирян, фикирлярини тятбиг едя билян вя онлардан ямяли нятиъя эютцря

билян,  ъямий йятя, юлкяйя, халга  конкрет файда эятирян инсанлар

алимлярин сырасында хцсуси йер тутурлар».

Цмуммилли лидер ЩЕЙДЯР ЯЛИЙЕВ

2015‐ci ildə respublikanın ali elmi qurumu

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının təsis

edilməsinin 70 ili tamam olur.

Ölkədə elmi‐intellektual potensialın milli

sərvət kimi formalaşdırılmasında, elmin

dövrün tələblərindən irəli gələn strateji

istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi və onun

ən müxtəlif sahələri üzrə yüksəkixtisaslı kadr ‐

ların hazırlanmasında Milli Elmlər Akade ‐

miyasının müstəsna rolu vardır. Yarandığı

vaxt dan etibarən ötən fəaliyyət müddəti ərzində

o, mühüm nailiyyətlər qazan mış, elmi mək ‐

təblərin qurulmasına müvəffəq olmuş, bey ‐

nəlxalq elm struktur larına uğurla inteqrasiya

etmişdir. Akademiya müstəqil dövlətçiliyin

əsaslarının möhkəmləndirilməsində öz üzə ‐

rinə düşən vəzifələrin öhdəsindən bu gün də

layiqincə gəlir və cəmiyyətin sosial‐iqtisadi

tərəqqisinə, mədəni‐mənəvi təşəkkülünə töhfə ‐

lərini əsirgəmir.

Azərbaycan  Respublikası  Konstitu siya sı ‐

nın 109‐cu maddəsinin 32‐ci bəndini rəhbər



2

ELM DÜNYASI

/ Elmi‐kütləvi jurnal / 1 (05) 2014



Azərbaycan Respublikası 

Prezidentinin sərəncamları

tutaraq, Azərbaycan Milli Elmlər Akade mi ‐

yasının respublikada elmin təşkili və inki ‐

şafındakı böyük xidmətlərini nəzərə alaraq

qərara alıram:

Azərbaycan Respublikasının Nazirlər

Kabineti Azərbaycan Milli Elmlər Akade 

miyası ilə birlikdə Akademiyanın 70 illik



yubileyinə həsr olunmuş tədbirlər planının

hazırlanıb həyata keçirilməsini təmin etsin.



İlham ӘLİYEV,

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 14 mart 2014‐cü il

A.Paşayevin «İstiqlal» ordeni ilə təltif

edilməsi haqqında 

Azərbaycan Respublikası 

Prezidentinin Sərəncamı

Azərbaycan Respublikası Konstitusi yası ‐

nın 109‐cu maddəsinin 23‐cü bəndini rəhbər

tutaraq qərara alıram:

Azərbaycan Respublikasında səmərəli

elmi fəaliyyətinə və təhsilin inkişafında xüsusi

xidmətlərinə görə Arif Mir Cəlal oğlu Paşayev

«İstiqlal» ordeni ilə təltif edilsin.



İlham ӘLİYEV,

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 14 fevral 2014‐cü il

Azərbaycan Respublikası 

Prezidentinin Sərəncamı

Azərbaycan  Respublikası  Konstitusi ya sı ‐

nın 109‐cu maddəsinin 23‐cü bəndini rəhbər

tutaraq qərara alıram:

Azərbaycan Respublikasında elmin inki ‐

şafı və təşkili sahəsində səmərəli fəaliyyətinə,

yüksəkixtisaslı elmi kadrların hazırlanma sın ‐

da xüsusi xidmətlərinə görə Akif Ağa Mehdi

oğlu Әli Zadə «İstiqlal» ordeni ilə təltif edilsin.

İlham ӘLİYEV,

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 25 fevral 2014‐cü il

«Azərbaycan Respublikasında informa ‐

siya cəmiyyətinin inkişafına dair 2014‐2020‐

ci illər üçün Milli Strategiya»nın təsdiq edil ‐

məsi haqqında

Azərbaycan Respublikası 

Prezidentinin Sərəncamı

Azərbaycan Respublikası Konstitusi yası ‐

nın 109‐cu maddəsinin 32‐ci bəndini rəhbər

tutaraq, Azərbaycan Respublikası Preziden‐

tinin 2012‐ci il 29 dekabr tarixli 800 nömrəli

Fərmanı ilə təsdiq edilmiş «Azərbaycan 2020:

gələcəyə baxış» İnkişaf Konsepsiyası»na əsa ‐

sən informasiya‐kommunikasiya texnolo 

giyaları sahəsi üzrə müəyyənləşdirilmiş



vəzifələrə və «Azərbaycan Respublikasında

2013‐cü ilin «İnformasiya‐kommunikasiya

texnologiyaları ili» elan edilməsi ilə bağlı

Tədbirlər Planı»nın təsdiq olunması haq 

qında» Azərbaycan Respublikası Preziden‐



tinin 2013‐cü il 28 mart tarixli 2815 nömrəli

Sərəncamına uyğun olaraq qərara alıram:

1. «Azərbaycan Respublikasında informa ‐

siya cəmiyyətinin inkişafına dair 2014‐2020‐ci

illər üçün Milli Strategiya» təsdiq edilsin

(əlavə olunur).

2. Bu sərəncamın 1‐ci hissəsi ilə təsdiq

edilmiş Milli Strategiyanın həyata keçirilməsi

üzrə əlaqələndirici orqan Azərbaycan Respub ‐

li 


kasının Rabitə və Yüksək Texnologiyalar

Nazirliyi müəyyən edilsin.

3.  Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti:

3.1. Milli Strategiyanın həyata keçirilməsi

üzrə 2014‐2017‐ci illər üçün Dövlət Proqra mı ‐

nın layihəsini 4 ay müddətində hazırlayıb Azər ‐

baycan Respublikasının Prezidentinə təqdim

etsin;


3.2. Bu sərəncamdan irəli gələn digər

məsələləri həll etsin.

4. Azərbaycan Respublikasının Rabitə və

Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi Milli Strate ‐

giyanın həyata keçirilməsi ilə bağlı görülən

işlər barədə ildə bir dəfədən az olmayaraq

Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə

məlu mat  versin.



İlham ӘLİYEV,

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 2 aprel 2014‐cü il

3

ELM DÜNYASI

/ Elmi‐kütləvi jurnal / 1 (05) 2014



4

ELM DÜNYASI

/ Elmi‐kütləvi jurnal / 1 (05) 2014

Arif Mir Cəlal oğlu Paşayev 1934‐cü il fev ‐

ralın 15‐də Bakıda anadan olmuşdur. 1957‐ci

ildə Odessa Elektrotexnika Rabitə İnstitutunu

«Radiofizika» ixtisası üzrə bitirmişdir.

1959‐cu ildə Azərbaycan MEA Fizika

İnstitutunda elmi fəaliyyətə başlamışdır. Onun

elmi fəaliyyətinin əsas istiqaməti yarımkeçirici

cihazlar və yarımkeçiricilər fizikası olmuşdur.

O, ilk sovet alimlərinin sırasında material və

məmulatların elektromaqnit nəzarət üsulla rı ‐

nın yaradılmasına başlamış və öz həyatının 40

ildən artıq bir dövrünü elektromaqnit nəzarət

fizikasının və yarımkeçiricilərin parametrlə ‐

rinin ölçülməsi metodlarının elmi əsaslarının

inkişafına və tədqiqinə həsr etmişdir. 

Akademik A.Paşayev, haqlı olaraq, yüksək

və ifratyüksək tezliklər sahəsində materialların

kontaktsız üsullarla tədqiqatlarının fiziki əsas ‐

larının yaradıcısı hesab edilir.

Arif Paşayev 1960‐cı ildə keçmiş SSRİ‐nin

aparıcı elmi mərkəzlərindən sayılan Dövlət

Nadir Metallar İnstitutunun aspiranturasına

qəbul olmuş, 1965‐ci ildə «Yüksək və ifraty ük ‐

sək tezliklərdə yarımkeçiricilərin parametr 

lərini ölçmək üçün kontaktsız üsul və cihaz ların



işlənməsi» mövzusunda namizədlik dissertasi ‐

yasını müdafiə edərək texnika elmləri namizə di

elmi dərəcəsi almışdır.

A.Paşayevin tətbiqi tədqiqatlarının əsas

hissəsi yeni cihazların yaradılmasına, mövcud

cihazların təkmilləşdirilməsinə, müxtəlif fiziki

kəmiyyətlərin ölçülməsinin yeni metodlarının

işlənilməsinə yönəlmişdir. Bununla yanaşı, o,

istehsalatın qarşısında duran nəzarət problem ‐

lərini və çətinliklərini çox gözəl bilirdi və onun

elmi tədqiqatları məhz bu problemlərin həllinə

yönəlmişdi.

1969‐cu ildən, Azərbaycanda mikroelektron

sənayesi inkişaf etməyə başladığı dövrdən

A.Paşayevin, xüsusilə mikroelektron vericilərin

yaradılması üzrə mikroelektronika sahəsində

elmi fəaliyyəti başlamışdır. Bu sahədə aparılan

elmi tədqiqatlar və işləmələr mikroelektro 

nikada yeni istiqamətin – qeyri‐elektrik kəmiy ‐



yət lərin mikroelektron çeviriciləri sahəsinin

əsasını qoydu.

A.Paşayevin yarımkeçiricilər elektronikası

və mikroelektronika sahəsində nəzəri və təc ‐

rübi tədqiqatlarının nəticələri 1978‐ci ildə «Ya ‐

rımkeçiricilərin tədqiqində elektromaqnit üsul ların

fiziki əsasları, inkişaf prinsipləri və tətbiqi

Akademik Arif Mir 

Cяlal oьlu Paшayev - 80


perspektivləri» mövzusunda müvəf fəqiy yətlə

müdafiə etdiyi doktorluq dissertasi yasında öz

əksini tapmış və o fizika‐riyaziyyat elmləri

doktoru elmi dərəcəsinə layiq görül müşdür.

Mikroelektron vericilər sahəsində işlərini

davam etdirərkən A.Paşayev tərəfindən yeni

növ inteqral temperatur, təzyiq, rütubət, güc,

təcil və vibrasiya vericiləri yaradılmışdır. Bu

vericilər gəmiqayırmada, neft maşınqayır ma ‐

sında, tibdə, müdafiə sənayesində və digər sahə ‐

lərdə geniş tətbiq olunan yüksək cəldliyə malik

nəzarət sistemlərinin yaradılmasında istifadə

olunur.

Onların əsasında sualtı obyektlərə nəzarət



və tədqiq üçün nəzərdə tutulmuş telemetrik,

çoxfunksiyalı, hidroakustik kompleks apara ‐

tura yaradıldı. 1991‐ci ildə A.Paşayev «Avto ‐

nom hidroakustik informasiya sisteminin

yara dılması sahəsində kompleks işlərə görə»

Azərbaycan Dövlət mükafatı laureatı adına

layiq görülmüşdür.

Mikroelektron vericiləri sahəsindəki elmi

tədqiqatların nəticələri iki monoqrafiya şək ‐

lində çap edilmişdir: «Qeyri‐elektrik kəmiy ‐

yətlərin bərk cisimli mikroelektron çeviriciləri»

(1998) və «Bərk cisimli mikroelektron maqni ‐

toelektrik və rütubətli elektrik çeviriciləri»

(1999).


A.Paşayev tərəfindən işlənmiş bir çox cihaz

və qurğular ixtira səviyyəsində yerinə yetiri ‐

lərək keçmiş SSRİ‐nin müxtəlif sənaye müəs ‐

sisələrində tətbiq edilmiş, müxtəlif beynəlxalq

sərgi və müsabiqələrdə qızıl, gümüş, bürünc

medal və diplomlara layiq görülmüşdür.

A.Paşayev uzun müddət – 1971‐ci ildən

1996‐cı ilə qədər Azərbaycan Milli Elmlər

Akademiyası Fizika İnstitutunun «Zədəsiz

ölçmə və nəzarətin fiziki üsulları» laborato ‐

riyasına rəhbərlik etmişdir və İnstitutun elmi

istiqamətlərinin müəyyən edilməsində fəal

iştirak etmişdir. Məhz bu müddət ərzində onun

alim və elmi təşkilatçı kimi görkəmli qabi ‐

liyyətə malik olması bütövlükdə özünü büruzə

vermişdir.

1996‐cı ildən hazırkı dövrə kimi akademik

A.Paşayev «Azərbaycan Hava Yolları» Qapalı

Səhmdar Cəmiyyətinin Milli Aviasiya Akade ‐

miyasının rektorudur.

Rektor təyin olunduğu 1996‐cı ildən Milli

Aviasiya Akademiyası yeni bir inkişaf pilləsinə

qədəm qoymuşdur. Akademik A.Paşayev fəaliy ‐

yətində tədris prosesinin, elmi‐tədqiqat işləri ‐

nin ən müasir tələblər səviyyəsində təşkilinə

nail olmuşdur.



5

ELM DÜNYASI

/ Elmi‐kütləvi jurnal / 1 (05) 2014



6

ELM DÜNYASI

/ Elmi‐kütləvi jurnal / 1 (05) 2014

Milli Aviasiya Akademiyasının nəzdində

Elmi‐tədqiqat İnstitutu, Konstruktor bürosu və

Təcrübə‐sınaq istehsalatından ibarət Elmi‐təd ‐

qiqat Nəqliyyat və Aviakosmik Problemləri

İnstitutu yaradılmışdır.

Akademik A.Paşayevin rəhbərliyi altında

MAA‐da aviasiya sahəsində aparılan tədqiqat ‐

ların vacibliyinin və faydalılığının təyin edil ‐

məsi üçün ənənəvi olaraq elmi seminarlar və

konfranslar keçirilir.

A.Paşayev Azərbaycanda ilk dəfə olaraq

müasir dünya standartlarına uyğun, təhsil, elm

və istehsalatın vəhdətini nəzərdə tutan ali

təhsil ocağı yaratmağa nail olmuşdur.

A.Paşayevin rəhbərliyi ilə MAA‐nın əldə

etdiyi nailiyyətlər müxtəlif tanınmış xarici ölkə

təşkilatları tərəfindən də bəyənilmişdir. Təhsil

sistemində Avropa standartlarına uyğun ola ‐

raq, göstərdiyi yüksək xidmətlərə görə MAA‐ya

verilmiş «Avropa keyfiyyəti» və «Avropanın ən

yaxşı müəssisəsi» Beynəlxalq mükafatları buna

parlaq sübutdur.

Bundan əlavə, Milli Aviasiya Akademiyası

Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsinin qərarı ilə

mülki aviasiya ali təhsil müəssisəsi Sertifika tına

layiq görülmüş, Beynəlxalq Mülki Aviasiya

Təşkilatının mülki aviasiya ali təhsil

müəssisələrinin Siyahısına daxil edilmiş, eləcə

də Avropa Universitetləri Assosiasiyasına tam

hüquqlu üzv kimi qəbul olmuşdur. Milli

Aviasiya Akademiyası «Təhlükəli yüklərin

hava nəqliyyatı ilə daşınması» üzrə Beynəlxalq

Hava Nəqliyyatı Assosiasiyasının (IATA) regio ‐

nal tədris mərkəzi statusunu almışdır.

MAA‐nın kollektivi akademik A.Paşayevin

rəhbərliyi altında «2003–2010‐cu illər ərzində

Milli Aviasiya Akademiyasında elm və təhsilin

inkişafı üzrə Proqramı» həyata keçirmişdir.

Buraya Akademiya şəhərciyinin qurulması

işlərinin başa çatdırılması, tədris binalarının

müasir avadanlıq və inventarla təchiz edilməsi,

yeni ixtisasların açılması, aviasiya sahəsində

yüksəkixtisaslı kadrların hazırlanmasının

intensivləşdirilməsi, mülki aviasiya sahəsində

elmi işlərin və tədqiqatların gələcək inkişafı və s.

daxil idi.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının

və bir sıra beynəlxalq akademiyaların həqiqi

üzvü Arif Mir Cəlal oğlu Paşayev fizika sahə ‐

sindəki yüksək nailiyyətlərinə görə Y.Məm ‐

mədəliyev adına medala, İngiltərə Beynəlxalq

Bioqrafiya Mərkəzinin Qızıl medalına və «SSRİ

ixtiraçısı» adına layiq görülmüşdür.

Milli Aviasiya Akademiyasının nəzdində

fəaliyyət göstərən ixtisaslaşdırılmış disser ta ‐

siya şurasının sədri, Dövlətlərarası Aviasiya

Komitəsi  nəzdində  olan  aviasiya  mütəxəs sis lə ‐

rinin hazırlanması üzrə koordinasiya şura sının

üzvüdür.

Arif Paşayev Ukrayna Milli Aviasiya

Universitetinin, Gürcüstan Aviasiya Universi ‐

tetinin, A.S.Popov adına Odessa Milli Rabitə

Akademiyasının Fəxri doktoru, Vyana Beynəl ‐

xalq Universitetinin Fəxri professoru, Ukrayna

Azərbaycanlıları Konqresinin Fəxri üzvüdür.

O, həmçinin 2005‐ci ildə təsis edilmiş Azərbay ‐

can Mühəndislik Akademiyasının prezidenti,

Beynəlxalq Mühəndislik Akademiyasının və

2009‐cu ilin iyul ayında təsis edilmiş «Elmi

Təminatlı İnnovasiya Assosiasiyası» İctimai

Birliyinin prezidentidir.

Rusiya və Gürcüstandan olan alimlərlə

birgə yarımkeçiricilər fizikası sahəsində elmi

kəşfin müəllifidir. Kəşflə əlaqədar ona 340 saylı

xüsusi diplom verilmiş, fizika sahəsində Nobel

mükafatı laureatı P.L.Kapitsa adına Qızıl

medal təqdim olunmuşdur. O, həmçinin

Rusiya Təbiət Elmləri Akademiyasının Fəxri

akademiki seçilmiş və bununla əlaqədar ona

Vernadski adına Qızıl döş nişanı verilmişdir.

Beynəlxalq əlaqələrin möhkəmləndirilməsi

işindəki xidmətlərinə görə akademik Arif

Paşayevə İnsan Hüquqlarının Müdafiəsi Bey ‐

nəlxalq Komitəsinin «Şərəf və Ləyaqət» Qızıl

Ulduzu təqdim olunmuşdur.


7

ELM DÜNYASI

/ Elmi‐kütləvi jurnal / 1 (05) 2014

Akademik A.Paşayevin 400‐dən çox elmi

əsəri dərc olunmuşdur. O, 30‐dan artıq kitabın,

monoqrafiyanın müəllifidir, 60‐dan artıq ixtira

üçün müəlliflik şəhadətnaməsi və sənaye

nümunələri almışdır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin

fərmanlarına əsasən Azərbaycan elminin və

təhsilinin inkişafındakı xidmətlərinə görə

«ŞÖHRӘT» və «ŞӘRӘF» ordenləri ilə təltif

edilmişdir. Akademik Arif Paşayev Azərbay ‐

can elm və təhsil xəzinəsinə verdiyi töhfələrə,

Azərbaycan elmini dünya səviyyəsində

ləyaqətlə təmsil etdiyinə görə «Әməkdar elm

xadimi» fəxri adına, Ümumdünya Әqli Mülkiy ‐

yət Təşkilatının Ali mükafatına – «Qızıl medal»ına,

eləcə də Beynəlxalq Mühəndislik Akademi ‐

yasının yubiley «Qızıl medal»ına, «Mühən ‐

dislik şöhrəti» ordeninə layiq görülmüşdür.

29 fevral 2008‐ci il tarixində Dövlətlərarası

Aviasiya Komitəsinin sədri Tatyana Anodina

akademik Arif Paşayevə «Aviasiya mütəxəs sis ‐

lərinin hazırlanması işindəki xüsusi xidmət ‐

lərinə və tədris prosesinin nümunəvi təşkilinə

görə» Qızıl medal təqdim etmişdir.

2009‐cu ildə MAA‐nın rektoru, akademik

Arif Paşayev Beynəlxalq Mühəndislik Akade ‐

miyasının Beynəlxalq mükafat laureatı dip lomu

və Böyük Qızıl medalı ilə də təltif olun  muşdur.

MAA‐nın tələbələrinə göstərdiyi yüksək

qayğı və dəstəyinə görə Arif Mir Cəlal oğlu

Paşayev 2010‐cu ilin mart ayında Bakı şəhər

Gənclər və İdman Baş İdarəsi tərəfindən «İlin

ən fəal rektoru» fəxri diplomu ilə təltif edil ‐

mişdir.


Azərbaycan Respublikası Prezidentinin

«Azərkosmos» Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin

təsis edilməsi haqqında» 3 may 2010‐cu il tarixli

885 nömrəli Sərəncamının 6‐cı bəndinin icra ‐

sının təmin edilməsi məqsədilə Azərbaycan

Res publikası Rabitə və İnformasiya Texnolo ‐

giyaları Nazirliyinin 5 iyul 2010‐cu il tarixli 6

saylı kollegiyasının qərarına əsasən Kosmik məsə ‐

lələr üzrə Şura yaradılmış və akademik Arif

Paşayev həmin şuraya sədr təyin olunmuşdur.

2011‐ci ilin may ayında Milli Aviasiya

Akademiyasının rektoru, akademik Arif Paşa ‐

yev «Qafqaz Universiteti ilin adamlarını seçir»

layihəsi çərçivəsində «İlin elm adamı» fəxri

adına layiq görülmüşdür.

2011‐ci il oktyabr ayının 24‐də akademik

Arif Paşayev Beynəlxalq Mühəndislik Aka 

demiyasının (BMA) vitse‐prezidenti seçilmiş və



o, BMA‐nın ən yüksək mükafatı – «Mühən ‐

dislik şöhrəti» ordeninə layiq görül müşdür.

MAA‐da respublikamızda analoqu olma ‐

yan, beynəlxalq standartlar səviyyəsində Aka ‐

demiya şəhərciyinin salınması işində gərgin

yaradıcılıq fəaliyyəti, müntəzəm şəkildə apar ‐

dığı islahatlar, təhsilin səviyyəsinin yüksəl ‐

dilməsi ilə bağlı şəxsi nəzarəti, MAA‐da sağ lam

elmi‐pedaqoji mühit yaratması, yüksəkixtisaslı

mütəxəssisləri MAA‐ya dəvət etməsi, bir çox

elmi müəssisələrin iştirakı ilə keçirilən elmi‐

praktiki konfranslara rəhbərlik etməsi onun

yüksək elmi potensiala və təşkilatçılıq

qabiliyyətinə malik olmasına sübutdur.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin

14 fevral 2014‐cü il tarixli Sərəncamı ilə Azər ‐

baycan Respublikasında səmərəli elmi fəaliy ‐

yətinə və təhsilin inkişafında xüsusi xid mət lərinə

görə Arif Mir Cəlal oğlu Paşayev «İstiqlal» ordeni

ilə təltif edilmişdir. 

Azərbaycan Mühəndislik Akademiyasının

prezidenti akademik Arif Paşayev elm və tex ‐

nikanın inkişafına, beynəlxalq əməkdaşlığın

möhkəmlənməsinə böyük töhfələrinə görə

Ukrayna Mühəndislik Akademiyasının akade ‐

miki seçilmiş, Ukrayna Mühəndislik Akade ‐

miyasının ali mükafatı – «Mühəndislik Şöhrəti»

ordeni ilə təltif edilmişdir.



Görkəmli alim, AMEA‐nın prezidenti,

Geo 


logiya İnstitutunun direktoru, Azər 

baycan Geoloqları Milli Komitəsinin prezi ‐



denti, əməkdar elm xadimi, Azərbay 

can


Dövlət mükafatı laureatı, geologiya‐mine ‐

ralogiya elmləri doktoru, professor, aka 

demik Akif Ağamehdi oğlu Әlizadənin 80



yaşı tamam olur.

Akif Әlizadə Bakı şəhərində anadan olmuş,

tanınmış həkimlər ailəsində böyümüş, orta

məktəbi medalla qurtarmışdır. Azərbaycan

Sənaye İnstitutunun geoloji‐kəşfiyyat fakültə ‐

sini əla qiymətlərlə bitirmiş və dağ‐mədən

mühəndisi ixtisasına yiyələnmişdir. İstehsa ‐

latda bir müddət işlədikdən sonra gənc

geoloq respublika Elmlər Akademiyasının

Geologiya İnstitutuna qəbul olunmuş,

gələcək həyatını və fəaliyyətini həmişəlik bu

institutla bağlamışdır. Belə ki, o, adi labo ‐

rant dan institutun direktoru vəzifəsinə, aspi ‐

rantdan akademikə qədər görkəmli alim və

istedadlı elm təşkilatçısı kimi məzmunlu və

çoxşaxəli həyat yolu keçmişdir.

Gənc mütəxəssis – geoloq elmi tədqi ‐

qatlarının istiqaməti kimi geologiyanın klas ‐

sik bölməsi olan paleontologiya və strati qrafiya

sahəsində özünəməxsus zəhmətkeşliklə,

məqsədyönlü və inadla işləyir, qədim taba ‐

şir çöküntülərində belimnit adlanan onur ‐

ğasız canlıların qalıqlarını öyrənir, zəngin

heyvanat aləminin elmdə yerini müəyyən

edir və öz tədqiqatları ilə Azərbaycanın

tabaşir çöküntülərinin regoinal startiqra fi ‐

yasına dəyərli yeniliklər gətirir.

1961‐ci ildə Akif Әlizadə aspiranturada

təhsilini müvəffəqiyyətlə başa çatdırıb nami ‐

zədlik dissertasiyasını müdafiə edir, 1969‐cu

ildə isə ona 35 yaşında geologiya‐minera ‐

logiya elmləri doktoru elmi dərəcəsi verilir.

Keçən əsrin 70‐ci illərindən başlayaraq

alim Qafqazın tabaşir dövrü hövzələrini

yenidən tədqiq edir. Geologiya İnstitutunun

elmi‐təşkilati məsələlərinə rəhbərlik etdiyi

dövrdə gərgin fəaliyyətinə baxmayaraq,

Akif Әlizadə, eyni zamanda geologiya

elminin bu sahəsində müvəffəqiyyətlə elmi

tədqiqatlarını davam etdirir, paleobioge o ‐

kimya məktəbinin yaranması üçün etibarlı

zəmin yaradır.

40 ilə yaxındır ki, Akif Әlizadə akade ‐

miyanın qocaman elmi müəssisəsi olan Geo ‐

lo 

giya İnstitutuna rəhbərlik edir. Bu



institutun çoxsaylı alimlər kollektivinin elmi

nailiyyətlərini, bütövlükdə, onun adı ilə



8

ELM DÜNYASI

/ Elmi‐kütləvi jurnal / 1 (05) 2014



Akif Aьamehdi oьlu

Яlizadя – 80

bağlamaq olar. Bu illər ərzində Akif Әlizadə

Azərbaycan geologiya elminin inkişafı

istiqamətində daim yeni elmi araşdırmalar

axtarışında olmuşdur. Onun təşəbbüsü ilə

Geologiya İnstitutu tərəfindən bir sıra xarici

elmi mərkəzlərlə, xüsusən də Әrzurum

Universiteti, Türkiyənin TUBİTAK Tədqiqat

Mərkəzi, İran İslam Respublikasının Təbriz

Geologiya İdarəsi ilə beynəlxalq əlaqələr

yaradılmış, dünyanın aparıcı neft kompa ‐

niya larından «Statoyl», «Yunokal», «Amoko»,

«Eksson» ilə kontraktlar bağlan mışdır.

Dünya standartlarına cavab verən elmi

tədqiqatları yerinə yetirmək məqsədilə aka ‐

demik Akif Әlizadə təşkilati yenidən qur ‐

malar aparır, elmi tədqiqatların keyfiyyətcə

yeni səviyyəyə qalxması məqsədilə müasir

analitik eksperimental baza yaradır.

Geologiya elminin, demək olar ki, bütün

istiqamətləri – stratiqrafiya, tektonika, filiz

və xüsusən də neft geologiyası və geo 

kimyası müvəffəqiyyətlə inkişaf edir. Həmin



illər geofizika sahəsində də tədqiqatlar

inkişaf etdirilmişdir. Son 20 ildə institut xarici

ölkələrin elmi mərkəzləri ilə, firmalarla

kontrakt işləri, qrant layihələri, müştərək

tədqiqatlar aparmışdır. 50‐dən artıq elmi‐

tədqiqat işləri, bir sıra yeni atlaslar və

xəritələr hazırlanmışdır.

Akademik Akif Әlizadənin rəhbərliyi

altında Geologiya İnstitutunun ABŞ, Böyük

Britaniya, Almaniya, Türkiyə, Rusiya, Ukrayna

və dünyanın digər ölkələrinin alimləri ilə

beynəlxalq elmi əlaqələri illər ötdükcə daha

da genişlənir. Uzun illərdir ki, Amerikanın

Texnoloji İnstitutu ilə Qafqaz kolliziya zona ‐

sının müasir geodinamik vəziy yətinin tədqiqi,

Almaniyanın Geologiya Elm 

ləri və Təbii

Sərvətlər  Nazirliyi  ilə  Azər  bay canda  Qobus ‐

tanın daş‐gil palçıq vulkanından atmosferə

çıxan qazların monitorinqi ilə əlaqədar

müştə rək tədqiqat lar aparılmışdır. Rusiya ‐

nın, Qazaxıstanın, Moldovanın, Zaqaf qaziya

respublikalarının, həmçinin ÇXR‐in geoloji

xidmətləri ilə birlikdə Avrasiyanın geoloji

məzmunlu xəritələr atlasının tərtib olun ‐

ması Geologiya İnstitutu tərəfindən yerinə

yetirilmişdir.

Son bir neçə ildə institut tərəfindən

geologiyanın bütün istiqamətləri üzrə –

geofizika, geokimya, neft‐qaz yataqlarının

işlənməsi kimi fundamental və tətbiqi

tədqiqatlar genişləndirilir və təkmilləşdirilir.

İldən‐ilə layihələrinin sayı artır, onların

institut tərəfindən yerinə yetirilməsi çərçi ‐

vəsində yeni müasir cihazlar və avadan lıq lar

əldə edilir. İşlənilən beynəlxalq qrant layi ‐

hələrinin sayına (70‐dən artıq) görə Geo ‐

logiya İnstitutu Azərbaycanın elmi müəssi sələri

arasında liderdir. Bundan başqa, ötən illərdə

institut tanınmış fondlarla, məsələn, «Soros»,

«İNTAS», «NATO», «CRDF», Ukrayna Elmi

Fondu, Amerika Milli Elmi Fondu ilə

əməkdaşlıq etmişdir.

Akif müəllim elmi nəşrlərin, kitabların,

atlasların, xəritələrin tərtib olunmasına da

xüsusi diqqət yetirir. Bu nəşrlərdə institutda

aparılan tədqiqatların əhəmiyyətli nəticələri

öz əksini tapır. Son 10 ildə onun   rəhbərliyi

və redaksiyası ilə «Azərbaycan geologi ya ‐

sı»nın 8 cildi hazırlanıb çap edilmişdir. Bu

sanballı əsərdə son 50 ildə toplanan faktiki

materiallar analiz olunmuşdur. Azərbaycan

və Xəzərin Azərbaycan sektorunun 1:500000

miqyaslı yeni geoloji xəritəsi tərtib edilmiş

və onlara izahat qeydləri Azərbaycan, rus və

ingilis dillərində verilmişdir. İnstitutun 70

illiyi ilə əlaqədar 2008‐ci ildə «Azərbaycan

mineralları» ensiklopediyası, «Geoloji elmi ‐

mizin sifətləri» qeyri‐adi fotoalbom və üç

dildə «Geologiya İnstitutunun 70 illiyi

(1938–2008)» bukleti nəfis çap olunmuşdur.

İnstitutun 70 illik yubileyi ilə əlaqədar

onun 44 əməkdaşı Azərbaycan Respublikası

Prezidentinin sərəncamı ilə təltif olundu, bir

qismi fəxri adlar, bir qismi də Prezidentin

şəxsi təqaüdünü aldı. 2008‐ci ilin dekabrında

Akif Әlizadə Geologiya İnstitutunun  fəaliy ‐

yətinə yekun vurarkən öz məruzəsində belə

demişdir: «Geologiya İnstitutunun 70 illik


: elm -> pdf
pdf -> Щяр бир алим гиймятлидир. Анъаг нязяриййяни тяърцбя иля бир
elm -> Ateroskleroz xolesterinin damar divarına çökməsi nəticəsində yaranır. Zamanla bu proses sürətlənərək damar mənfəzinin ciddi daralmalarına və tam tutulmasına aparıb çıxarır
elm -> Qabırğa sınıqları
pdf -> Алимлярин сырасында хцсуси йер тутурлар”. Цмуммилли лидер щейдяр ялийев
pdf -> Щяр бир алим гиймятлидир. Анъаг нязяриййяни тяърцбя иля бир
pdf -> Алимлярин сырасында хцсуси йер тутурлар”. Цмуммилли лидер щейдяр ялийев
pdf -> Алимлярин сырасында хцсуси йер тутурлар”. Цмуммилли лидер щейдяр ялийев


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə