AZƏrbaycan respublikasinda ekoloji Üsullarla təmiz məhsul istehsali, emali, etiketləNMƏsi və marketiNQİ ÜÇÜN



Yüklə 437.88 Kb.

səhifə1/5
tarix27.06.2017
ölçüsü437.88 Kb.
  1   2   3   4   5

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASINDA EKOLOJİ ÜSULLARLA 

TƏMIZ MƏHSUL ISTEHSALI, EMALI, ETIKETLƏNMƏSI VƏ 

MARKETİNQİ ÜÇÜN 

 

STANDARTLAR 

 

( Bu standartlar Beynəlxalq  Ekoloji Standartların əsasında  

Gəncə Aqrobiznes Assosiasiyasının işçi heyəti tərəfindən işlənib hazırlanmışdır ) 

 

Бу standartлар  aşağıdakılara əsaslanaraq tərtib olunub: 

•  Ekoloji  istehsal  və  kənd  təsərrüfatında  qida  məhsulları  üzrə  Avropa  Birliyi 

Əsasnaməsi (EEC № 2092/91), kənd təsərrüfatı məhsullarına və qida məhsullarına dair 

göstərişlər və bütün zəruri əlavələr

•   Amerika Birləşmiş Ştatlarının ekoloji kənd təsərrüfatı istehsalı və idarə edilməsi 

üzrə kənd təsərrüfatı milli standartları departamenti; 

• Ekoloji kənd təsərrüfatı məhsulları üzrə Yaponiya kənd təsərrüfatı standartı.  Bildiriş 

№ 59,  Kənd Təsərrüfatı, Meşəçilik və Balıqçılıq  Nazirliyi; 

•  Ekoloji  üsulla  istehsal  olunmuş  qida  məhsullarının  emalı,  etiketlənməsi    və 

marketinqi üçün Codex Alimentarius standartı; 

•  Ekoloji istehsal  və emal üçün  IFOAM-ın (Beynəlxalq Ekoloji Kənd Təsərrüfatı 

Hərəkatı Federasiyası) Baza Standartları.  

Bu  Standart  ekoloji  idarəetmə  sisteminə  malik  olan  istehsalçıların  ISO 

9001(Keyfiyyətin  idarəetmə  sistemləri  modeli),  SQF  2000  (Təhlükəsiz  və  keyfiyyətli 

qida) və ISO 14001 (Ətraf mühiti nəzərə alan idarəetmə sistemləri)  kimi   beynəlxalq 

standartlarda  istifadə  edilən  plan,  yoxlama  və  şərhlərə  əsaslanan  tələblərini  özündə 

cəmləşdirir. Bu standarta uyğunluq onların fəaliyyət dairələrini genişləndirməyə imkan 

verir.  

Ekoloji  sertifikatlaşdırma  ancaq  bu  standartlar  çərçivəsində  olan  ekoloji  istehsala 

şamil  edilə  bilər.  Yaxşı  Kənd  Təsərrüfatı  Təcrübəsi  (GAP)  prinsipləri  bu  standartlar 

çərçivəsində o vaxtadək davam edəcək ki, bu standartın tələblərinə əks çıxmasın.  



Bazara çixiş problemləri 

Ekoloji bazara çıxış əldə etmək istəyənlər bu standartların bütün aspektlərini yerinə 

yetirməlidir.   

Avropa Birliyi və İsveçrəyə çıxış  

Avropa Birliyi və İsveçrə bazarlarına çıxış arzuları bu standartların bütün aspektləri 

ilə razılıq zəminində mümkün ola bilər.  

Bu standartların məqsədləri aşağıdakılardır:  

 



İstehlakçıları  bazarda  yalan,  fırıldaq  və  məhsul  haqqında  əsassız    şikayətlərdən 

qorumaq;  

 

Ekoloji  məhsul  istehsalçılarını  digər  kənd  təsərrüfatı  məhsullarını  ekoloji  adı  ilə  



istehsal edən istehsalçılardan qorumaq;  

 



İstehsalın,  hazırlıq  işlərinin,  saxlanmanın,  daşınmanın  və  marketinqin  bütün 

mərhələlərinin  inspeksiya  olunması  və  bu  standartların  tələblərinə  uyğunluğuna 

əmin olmaq;  


 

GABA standartlarına əsasən istehsal, sertifikatlaşdırma, tanınma üçün təminatı və 



ekoloji yolla istehsal edilən məhsulların etiketlənməsını tənzimləmək. 

 

Bu standart  ekoloji məhsullara olan tələbləri istehsal və marketinq standartları baxı-



mından, inspeksiyaların planlaşdırılması və sertifikatlaşdırma qurumlarının etiketləməyə 

olan tələblərini  tənzimləyir.   

Bu standartlar təsərrüfatlarda ekoloji istehsalın prinsiplərini, hazırlıqları, saxlanmanı, 

daşınmanı etiketlənməni və marketinq mərhələlərini tənzimləyir, torpaqda əlverişli şərait 

yaratmaq  və    münbitliyi  artırmaq  üçün    istifadəsinə icazə  verilən  vasitələri qeyd    edir, 

bitki  zərərvericiləri    və  xəstəliklərinə  qarşı  nəzarəti,  qida  əlavələri  və  emala  köməkçi 

vasitələrin  tətbiqini  tənzimləyir.  Etiketlənmə  məqsədilə  “ekoloji  istehsal  üsullarından 

istifadə  edilib”  kimi  terminlərin  istifadəsi  sertifikatlaşdırma  qurumunun  və  digər 

səlahiyyətli şəxslərin nəzarəti olmadan becərilən məhsullar üçün qadağandır.    

Ekoloji kənd təsərrüfatı ətraf mühitin qorunmasına kömək göstərən ən geniş yayılmış 

metodologiyalardan  biridir.  Ekoloji  istehsal  sistemi  spesifik  və    dəqiq  istehsal 

standartlarına  əsaslanır ki, bu standartlar da sosial, ekoloji və iqtisadi cəhətdən optimal 

aqrosistemə  malik olmağı qarşıya məqsəd qoyur. Ekoloji sistemi daha aydın təsvir etmək 

üçün sinonim olan ”bioloji” və  “üzvi” terminlərindən də istifadə olunur.  

Ekoloji istehsal olunmuş ərzaqlar üçün olan tələblər digər istehsal prosedurlarına və 

özəlliklərinə  malik olan  və  fərqli identifikasiya  və  etiketlənməyə  malik  ərzaqlara olan 

tələblərdən  fərqlənir.   

“Ekoloji” – məhsulun ekoloji istehsal standartlarına müvafiq istehsal olunduğunu və 

müvafiq sertifikatlaşdırma orqanı tərəfindən sertifikat almasını göstərən bir etiketləmə 

terminidir.  Ekoloji  kənd  təsərrüfatı  kənardan  gətirilən  vasitələrin  minimuma  endiril-

məsinə,  sintetik  kimyəvi  gübrələrin  və  pestisidlərin  istifadəsini  məhdudlaşdırılmasına 

əsaslanır.    

Eyni  zamanda  ekoloji  kənd  təsərrüfatı  praktikası    ümumi  ətraf  mühitin  çirklənməsi 

zəminində    məhsulların  tərkibində  kimyəvi  vasitələrin  qalıqlarının  olmamasına  tam 

zəmanət verə bilməz. Bununla belə, havanın, torpağın və suyun çirklənməsini minimuma 

endirmək üçün müxtəlif üsullardan istifadə edilməkdədir.   

Ekoloji ərzaq istehsalçıları, emalçılar və pərakəndə satıcılar ekoloji kənd təsərrüfatı 

məhsullarının inteqrasiyasını qoruyub saxlamaq üçün standartları dəstəkləyir və ona əməl 

edir.  Ekoloji  kənd  təsərrüfatının  ilkin  məqsədi  bir-biri  ilə  əlaqəli  olan  icmaların,  yəni 

torpaq  həyatı,  bitki,  heyvan  və  insanların  sağlamlığı  və  məhsuldarlığını  optimallaş-

dırmaqdan ibarətdir.   

Ekoloji kənd təsərrüfatı  aqrosistemin sağlamlığını, biomüxtəlifliyi, bioloji dövranı  və 

torpağın  bioloji  aktivliyini  artıran  və  inkişaf  etdirən  tam  bir  sistemdir.  O,  idarəetmə 

praktikasını  kənardan  gətirmə  vasitələrinin  tətbiqindən  üstün  tutur  və  bu  zaman  yerli 

sistemə adaptasiya  olunma da nəzərə alınır.   

 Bu  sintetik  materialların  tətbiqinə  və  hər  hansı  bir  spesifik  funksiyaların  sistem 

daxilində  həyata  keçirilməsinə  əks  olaraq    mümkün  olan  yerlərdə  mədəni,  bioloji  və 

mexaniki  üsulların  tətbiqi  ilə  həyata  keçirilir.  Ekoloji  istehsal  sistemi  aşağıdakı  kimi 

təsvir olunur:  

a)  bütün  sistem daxilində bioloji müxtəlifliyi canlandırmaq;  

b)  torpağın bioloji aktivliyini artırmaq;  

c)  torpaq münbitliyini uzun müddət saxlamaq;  



d)  qida maddələrinin yenidən torpağa qaytarmaq məqsədilə bitki və heyvan mənşəli 

tullantıların dövriyyəsini təmin etməli və bu yolla da bərpa edilə bilməyən ehtiyatlardan 

istifadəni minimuma endirmək;  

e)   yerli  kənd  təsərrüfatı  sistemlərində  olan  bərpa  edilə  bilən  ehtiyat  mənbələrinə 

istinad etməli;  

f)  torpaqdan, sudan və havadan  sağlam istifadəni inkişaf etdirmək və bu yolla da hər 

cür  çirklənmənin  qarşısını  almaq.  Bu,  kənd  təsərrüfatı  praktikasının  nəticəsi  kimi 

mümkün ola bilər;  

g)  bütün  mərhələlərdə  ekoloji  inteqrasiyanı  və    məhsulun  həyati  keyfiyyətini 

saxlamaq üçün kənd təsərrüfatı məhsulları və onların emal üsulları ilə diqqət və ehtiyatla 

davranmaq; 

h)  hər hansı bir mövcud təsərrüfatda yaranma müddəti təsərrüfatın spesifik faktorları 

ilə,  məsələn,    təsərrüfatda  torpağının  becərilmə    tarixçəsi  ilə,  becərilən    bitkilərin  və 

saxlanılan mal-qaranın növü ilə səciyyələnən konversiya (keçid) dövründə tətbiq edilə 

bilər.  

İstehlakçı və istehsalçı arasındakı sıx əlaqə konsepsiyası böyük bir təcrübədir. Böyük 

bazar  tələbatı,  istehsala  olan  böyük  iqtisadi  maraq,    istehlakçı  və  istehsalçı  arasındakı 

artan  məsafə  xarici  nəzarət  və  sertifikatlaşdırma  prosedurunun  tətbiq  edilməsini 

tənzimləyir.   

Sertifikatlaşdırmanın ayrılmaz komponenti ekoloji idarəetmə sisteminin yoxlanılması 

–  inspeksiyasıdır.  Müştərinin  sertifikatlaşdırması  prosedurları,  əsasən,  müştəri  və 

inspeksiya qurumları tərəfindən  hazırlanan kənd təsərrüfatı müəssisəsinin illik hesaba-

tına əsaslanır.   

Eyni zamanda emal mərhələsində də standartlar o səviyyəyə qədər inkişaf etdirilib ki, 

emal  əməliyyatları  və  bitkibecərmə  şəraitləri  də  yoxlanıla  və  təsdiqlənə  bilsin.  Əgər 

inspeksiya  –  yoxlama  sertifikatlaşdırma  qurumu  tərəfindən  aparılırsa,  inspeksiya  və 

sertifikatlaşdırma funksiyalarının çox aydın şəkildə ayrılması təyin olunmalıdır. Onların 

ədalətliliyini  təmin  etmək  üçün  sertifikatlaşdırma  qurumları  sertifikatladırma  prosesi 

keçən şəxslərdən iqtisadi maraqlar baxımından asılı olmamalıdır.  

Beynəlxalq  qanunvericilik  və  qaydaların  dəyişilməsi  zəminində  bu  standarta  

müntəzəm olaraq düzəlişlər edilə bilər.   

 

1. Əhatə dairəsi  

 

1.1. Bu standart ekoloji istehsal üsullarına əsaslanan etiketləri daşıyan və ya daşımağa 



hazırlaşan aşağıdakı məhsullara şamil edilir:  

a)  emal  edilməmiş  bitki  və  ya  bitki  məhsullarına,  heyvandarlığa  (ev  heyvanlarına), 

Əlavə  1  və  3-də  göstərilən    istehsal  və  spesifik  inspeksiya  qaydaları    çərçivəsində 

heyvandarlıq məhsullarına da şamil edilir.   

b)  emal edilmiş kənd təsərrüfatı  bitki məhsulları və a) bəndində qeyd olunan şərtlər 

əsasında insanın istifadəsi üçün nəzərdə tutulan heyvandarlıq məhsulları.  

1.2.  Məhsul  ekoloji  istehsal  üsulları  göstərişlərinə  əsaslanacaq,  etiketləmə  və  ya 

təsdiqləmələrdə, reklam materialında və ya kommersiya sənədlərində məhsul və ya onun 

inqrediyenti  “üzvi”,“ekoloji”,  “biodinamik”,  “bioloji”  kimi  qeyd  olunur    və  alıcıya 

məhsulun və onun inqrediyentinin ekoloji istehsal üsulları ilə becərildiyini göstərən digər 

oxşar sözlərdən istifadə olunur.  


1.3.  Maddə  1.2.  bu  terminlərin  istehsal  üsulları  ilə  aydın  şəkildə  əlaqəsi  olmadığı-

uzlaşmadığı  hallarda tətbiq edilir.  

1.4. Genetik dəyişdirilmiş orqanizmlərdən (GMO/GDO) alınan bütün materiallar və 

ya məhsullar ekoloji istehsal prinsipləri ilə uyğunlaşmır (becərmə, istehsal və ya emal) və 

həmçinin bu standartda da icazə verilmir.  

 

2. Təsvir   və  təriflər 

 

2.1. Təsvir    

Ekoloji təsərrüfat sistemindən əldə olunan ərzaq yalnız ekosistemin gücləndirilməsi 

məqsədini  güdən  ekoloji  istehsal  üsullarına    istinad  edə  bilər.  Bu  istehsal  sistemi 

biomüxtəlifliyə ziyan vurmayan davamlı məhsuldarlıq naminə alaq otları, zərərverici və  

xəstəliklərin  məhdudlaşdırılmasını  nəzərdə  tutur.  Bu  məqsədlə  bitki  qalıqlarının  və 

heyvan  tullantılarının  dövranı,    bitki  seçimi  və  növbəli  əkin,  suyun  idarə  edilməsi, 

şumlama və becərmə  lazımi səviyyədə aparılmalıdır.    

Bu  sistem  torpağın  bioloji  aktivliyini  və  onun  fiziki  və  mineral  tərkibini  

optimallaşdırır. Nəticə olaraq torpaq bitki və heyvanlar üçün lazım olan balanslaşdırılmış 

qidalı maddələrlə təmin edilmiş olur. İstehsal gübrələmə strategiyasının ən əsas hissəsi 

olan  bitkilərin  qidalı  elementlərinin  dövranı  hesabına  davamlı  ola  bilər.    Xəstəlik  və 

zərərvericilərə  qarşı  idarəetmədə    onlarin  təbii  düşmənlərin  populyasiyasının  inkişafı 

üçün  yaşayış  mühitinin  qorunması  vı  yaxşılaşdırılması,  bioloji  və  mədəni  nəzarət,  

bitkilərin zərərvericilərlə zədələnmiş hissələrinin  mexaniki yolla ləğv edilməsini nəzərdə 

tutur.   

Ekoloji  heyvandarlıqda  əsas  baza  prinsipi  torpaq,  bitki  və  bütün  növ  heyvanlar  

arasında  harmonik  əlaqələri  inkişaf  etdirmək  və  heyvanların  psixoloji  və  davranış 

ehtiyaclarına hörmət etməkdən ibarətdir. Bu isə heyvanların ekoloji üsulla yetişdirilmiş 

keyfiyyətli  yemlə  təmin  olunması  və  heyvandarlıq  sisteminin  sərbəst  davranış 

ehtiyaclarına uyğunluğu ilə əldə olunur. Bundan əlavə, heyvandarlığın idarə olunmasında 

stress hallarını azaltmaq, heyvanların sağlamlığı və rifahı qayğısına qalmaq, xəstəliklərin 

qarşısını almaq və kimyəvi allopatik baytarlıq vasitələrindən (həmçinin antibiotiklərdən) 

istifadəyə yol verməmək başlıca şərtlərdəndir.   

 

2.2. Təriflər 

“Kənd  təsərrüfatı  məhsulu  вя  йа  kənd  təsərrüfatı  mənşəli  məhsul”  o  deməkdir  ki, 

məhsul və ya ямтяя, istər xammal, istərsə də xammaldan emal edilmiş əmtəə insanların 

istifadəsi (bura su, duz və digər əlavələr daxil deyildir) və ya heyvanların yemləndirilməsi 

üçün nəzərdə tutulur.   

“Audit”  sistematik  və  funksional  olaraq  müstəqil  yoxlama  sistemidir.  Bu  sistem 

fəaliyyətlərin və ya nəticələrin qarşıya qoyulan məqsədə uyğunluğunu təyin edib aşkara 

çıxarır.   

“Sertifikatlaşdırma”  rəsmi  sertifikatlaşdırma  qurumları  və  ya  rəsmən  tanınan  

sertifikatlaşdırma qurumları tərəfindən aparılan bir prosedurdur. Bu prosedur yazılı və ya 

digər ekvivalent yollarla ərzağın və ya həmin ərzağa edilən nəzarət sisteminin tələblərə 

uyğunluğunu təsdiq edir. Ərzağın sertifikatlaşdırılması sistemli yoxlama  şəklində həyata 

keçirilə bilər,  yəni ardıcıl – mərhələli yoxlamalar, son məhsulun keyfiyyət sisteminin 

auditi və yoxlanması.  



“Sertifikatlaşdırma  orqanı”  məhsulun  “ekoloji”  kimi  satılmasına,  və  ya 

etiketlənməsınə  cavabdeh  qurumdur,  o  buna    nəzarət  edir  və  onun  standartlara  uyğun 

olaraq  istehsalını, emalını, qablaşdırılmasını və idxalını yoxlayır.  

“Müvafiq  səlahiyyətli  orqan”  inzibati  və  qanuni  hüquqlara  və  hakimiyyətə  malik 

olan rəsmi dövlət orqanı deməkdir.    

“Genetik dəyişdirilmiş orqanizmlər” və məhsullar genetik materialın dəyişdirilməsi 

yolu  ilə  əldə  edilən  məhsullardır  ki,  bu  zaman  təbii  çarpazlaşdırma  və  rekombinasiya 

üsullarından istifadə edilmir.   

Genetik  dəyişdirilmə  texnikasına  aşağıdakılar  daxildir,  lakin  bununla  da  onlar 

limitlənmir:  rekombinant  DNT,  hüceyrələr  toplusu,    mikro  və    makro  inyeksiyalar, 

hermetikləşdirmə, genin ləğv edilməsi və ikiləşdirilməsi. GDO-ya cütləşmə, transduksiya 

və hibridləşdirmə texnikasının nəticəsi olaraq əldə olunan orqanizmlər daxil deyildir.  

“İnqrediyent” əlavələr də daxil olmaqla  emalda və ya qida hazırlanmasında istifadə 

olunan və hazır məhsulun tərkib hissəsi olan  hər hansı bir maddəyə deyilir.    

“İnspeksiya”  qidanın  yoxlanılması  və  ya  qida  sisteminə,  xammalın,  emalın, 

daşınmanın, emal prosesində olan və hazır məhsulun  tələblərə uyğun olub-olmamasının  

yoxlanılmasıdır.  Ekoloji  qida  üçün  aparılan  yoxlamaya  istehsal  və  emal  sisteminin  də 

yoxlanılması daxildir.   

“Etiketləmə”  etiketın üzərində olan hər-hansı bir  yazılı, çap edilmiş, qrafik, birbaşa 

ərzağın üzərində qeyd olunan  və ya ərzağın yanında yerlışdirilərək  ərzağı təmsil edən 

simvolları  nəzərdə  tutur.  “Etiketləmə  ”    həmçinin  satışı  yaxşılaşdırmaq  və  artırmaq 

məqsədinə də xidmət edir.  

“Heyvandarlıq”  dedikdə qaramal (həmçinin camış və bizon), qoyun, donuz, keçi, at, 

quşlar  və  arılar  da  daxil  olmaqla  hər-hansı  bir  ev  heyvanı  və  yaxud  əhliləşdirilmiş  

heyvanlar nəzərdə tutulur.  

Vəhşi heyvanların ovçuluğu  və balıqçılığı bu tərifin bir hissəsi sayıla bilməz.   

“Marketinq”  satışı  təşkiletmə,  yerləşdirmə,  satış  üçün  təklif,  satış  və  ya  bazarda 

hansısa digər formalarda paylama və yerləşdirmə deməkdir.   

“Rəsmi akkreditasiya ” hökumət orqanına verilən hüquqi icazədir ki, o,  müfəttişə 

və ya sertifikatlaşdırma qurumuna yoxlama və ya sertifikatlaşdırma xidməti göstərmək 

üçün  səlahiyyət  versin.  Ekoloji  istehsal  üçün  səlahiyyətli  olan  şəxs  və  ya  qurum 

akkreditasiya  funksiyasını  özəl quruma həvalə edə bilər.   

“Rəsmən  tanınmış  inspeksiya  sistemi/rəsmən  tanınmış  sertifikatlaşma  sistemi”  

hüquqi  statusu  olan  hökumət  orqanı  tərəfindən    tanınmış    və  rəsmən  təsdiqlənmiş 

sistemlərdir.   

“Sahibkar” bazar tələblərinə müvafiq olaraq  maddə 1.1.-də qeyd olunanlara uyğun 

olaraq istehsal edən, hazırlayan, ixrac/idxal ilə məşğul olan və məhsulu bazara  çıxaran 

şəxsdir.   

“Bitki  mühafizə  məhsulları”  dedikdə  xəstəlik  və  zərərvericilərə  qarşı  qoruyucu, 

dağıdıcı, cəlbedici, qorxuducu təsirə malik, həmçinin istehsal, saxlama, daşınma, ərzağın, 

kənd  təsərrüfatı  məhsullarının,  heyvan  yemlərinin    emalı  və    daşınması  müddətində 

arzuolunmayan bitki növləri və heyvanlara qarşı işlədilən hər hansı bir maddə nəzərdə 

tutulur. 

“Paralel istehsal” eyni təsərrüfatda, eyni sexdə yaxud eyni anbarda ekoloji və qeyri-

ekoloji məhsulların istehsalı, emalı, saxlanması, daşınması, topdan və pərakəndə satışı. 


“Hazırlama” kəsim əməliyyatlarını, emalı, kənd təsərrüfatı məhsullarının saxlanması 

və  qablaşdırılması,  həmçinin  ekoloji  istehsal  üsullarına  müvafiq  etiketlərın 

dəyişdirilməsini nəzərdə tutur.   

“İstehsal” kənd təsərrüfatı məhsulları ilə təminatı, məhsulun ilkin qablaşdırılmasını 

və etiketlənməsini  nəzərdə tutur.  

“Vahid” kənd təsərrüfatı holdinq sistemində emal proseslərini emalı, qablaşdırmanı 

və ya ekoloji ərzağın saxlanmasına zəmin yaradan bir komponentdir.   

“Baytarlıq  dərmanı”  ət  və  ya  süd  istehsal  edən  heyvanlara,  quşçuluq  sahəsinə,  

terapevtik,  profilaktik  və  ya  diaqnostik  məqsədlərlə,  psixoloji  funksiyalara    və  ya 

davranışa təsir məqsədilə balıq və ya arı  məhsullarına, qida istehsal edən heyvana tətbiq 

edilən hər hansı bir vasitədir. 

“Yabanı yığım” təbii ərazilərdə, meşələrdə kənd təsərrüfatı ərazilərində təbii yolla 

yetişən və Əlavə 2-də siyahısı qeyd olunan bitkilərin kolleksiyasıdır, hətta bu bitkilərin 

bəzi  hissələrinin  yığımı  3  ildən  bir  aparılmalıdır,  əks  təqdirdə  bu  yığım  təbii  balansa, 

sabitliyə və yığım aparılan ərazidə növlərin təbii yaşam tərzinə  mənfi təsir göstərə bilər.  

 

3. Etiketləmə və tələblər  

 

3.1. Ekoloji məhsullar GABA standartlarına müvafiq olaraq etiketlənməlidir. 



3.2. Bölmə 1.1. (a)-da göstərilən  məhsulların etiketlənməsi və  müvafiq tələblər aşağıdakı 

hallarda ekoloji istehsal üsullarına istinad edə bilər:  

a)  belə  göstərişlər  onların  kənd  təsərrüfatı  istehsal  üsulları  ilə  bağlı  olduğunu    aydın 

göstərir;  

b) 

məhsul  Bölmə 4-ün tələblərinə müvafiq olaraq istehsal olunub və ya Bölmə7 –də 



qeyd olunan tələblərə müvafiq olaraq idxal olunub;  

c)    Məhsul  Bölmə  6–da  qeyd  olunan  yoxlama  tədbirlərinə  məruz  qalmış    operator 

tərəfindən  istehsal və ya idxal olunub;  

d)  İstehsal  və  ya  emalla  məşğul  olan  operator    etiketləmədə    AZEKOSERT-in    kod 

nömrəsinə  və ya digər rəsmi olaraq tanınan yoxlama və ya sertifikatlaşdırma qurumlarına 

istinad edir.   

3.3  Paraqraf  1.1(b)-yə  əsasən  məhsulun  etiketlənməsı  və  tələbləri  ekoloji  istehsal 

metodlarına aşağıdakı hallarda istinad edir:  

a) bu göstərişlər onların kənd təsərrüfatı istehsal metodları ilə bağlı olduğunu göstərir və 

o vaxtacan  sual altında olan kənd təsərrüfatı məhsulları ilə də əlaqəlidir ki, inqrediyent 

tərkibi barəsində aydın məlumat listi verilməsin;  

b)  məhsulun  kənd  təsərrüfatı  mənşəli    bütün  inqrediyentləri  Bölmə  4-ün  tələblərinə  

uyğunlaşdırılır;  

c) Məhsul  Əlavə 2-də Cədvəl 3-də siyahıya alınmamış və qeyri-kənd təsərrüfatı mənşəli  

inqrediyentlərə malik olmamalıdır;  

d) eyni inqrediyentlər  həm ekoloji həm də qeyri-ekoloji mənşəli ola bilməz;  

e) məhsul və ya onun inqrediyenti hazırlanma vaxtı ionlu radiasiyanın və ya Əlavə 2-də  

Cədvəl 4-də qeyd olunmayan  maddələrin təsirinə məruz qalmayıb;  

f) məhsul Bölmə 6-da göstərilən müntəzəm yoxlama sistemi əsasında operator tərəfindən 

hazırlanıb və idxal olunub;  

g)  etiketləmə  ada  və  ya  GABA-nın  kod  nömrəsinə  və  ya  rəsmən  tanınmış 

sertifikatlaşdırma qurumuna  istinad edir.  

3.4  Paraqraf 3.3. (b)-nin tələbləri yerinə yetirilə bilmədikdə,  


− kənd təsərrüfatı mənşəli, bu paraqrafın tələblərinə cavab verməyən bəzi inqrediyentlər 

ümumi  inqrediyentlər  faizinin  maksimum  5%  m/m  limitində  istifadə  oluna  bilər.  Son 

məhsulda  və  Paraqraf  1.1.(b)-də  göstərilən  məhsulların  hazırlıq  proseslərində  duzu  və 

suyu istisna etməklə.   

− harada ki, kənd təsərrüfatı mənşəli bu cür inqrediyentlər əldə oluna bilmir və ya kifayət 

miqdarda deyildir, bu standartın Bölmə 4-də göstərilən tələblərə müvafiq olaraq;  

3.5 Yarlıklamada  yuxarıda göstərilən paraqrafa müvafiq olaraq  95%-dən 

az  üzvi  inqrediyentlərə  malik  olan  məhsullar  olduqda,  istehsalçı  aşağıda  göstərilən 

elementləri  95% və  70%  üzvi inqrediyentlərə malik olan məhsullara şamil edə bilər:  

a) məhsul paraqraf 3.3.(c), (d) (e), (f) və  (g)-nin tələblərinə cavab verirsə;  

b) ekoloji istehsal metodlarına istinad edən göstərişlər, qeydlər panelin ön hissəsində qeyd 

olunur  və  inqrediyentlərin  təxmini  tərkibini  ümumi  inqrediyentlər  arasında  əlavələr  də 

daxil olmaqla verilir. Lakin su və duz  bu sırada göstərilmir;  

c) İnqrediyentlər tərkibin çoxluğu sırası ilə qeyd edilir;  

d)  Inqrediyentlər  siyahısında  verilən  göstərişlər  də  eyni  rəngdə  verilir  və  lakin 

inqrediyentlər  siyahısının  yazısından  fərqlənən  xüsusi  identifikasiya  və  hərflərin  yazı  

forması ilə seçilir.  

 

Ekoloji və keçid prosesində olan  məhsullarin etiketlənməsi  

 

3.6. Ekoloji istehsal metodlarına  keçid  prosesində olan təsərrüfatların  məhsulları  ancaq 



12  ay  müddətində bu  istehsal  metodlarından istifadə  etdikdən sonra  “ekolojiyə  keçid” 

kimi    etiketlənə  bilər.  Bu  zaman  o,  aşağıdakı  ekoloji  metodların  tətbiqindən  istifadə 

etməlidir:  

a) paraqraf 3.2. və  3.3. tələblərinə tam  əməl olunmalıdır;  

b)  keçid  dövrü  məhsullarının  üzərində  edilən  qeydiyyatlar  alıcını  bu  məhsulları    keçid 

dövrünü  tam başa çatdırmış  təsərrüfatların məhsullarından ayırmağa kömək edir və bu 

fərqi ortaya çıxarır;  

c) bu cür qeydlər “ekoloji təsərrüfatçılığa keçid dövründə olan məhsullar” və ya GABA 

tərəfindən qəbul edilən digər oxşar sözlərlə edilir və satışı təmsil edən qeydlərdən  rəng, 

ölçü və hərflərin stili, həcmi ilə üstün olmamalıdır;  

d) yalnız bir inqrediyentdən ibarət olan ərzaqlar “ekolojiyə keçid” kimi  etiketlənə bilər;  

e)etiketləmə  GABA-nın  adına  və  ya  kod  nömrəsinə,  həmçinin  rəsmən  təsdiqlənmiş 

sertifikatlaşdırma qurumuna istinad edə bilər.  

 

Heyvandarlıq  məhsulları  “ekolojiyə  keçid”  kimi  etiketlənə  bilməz.  Heyvandarlıq 



məhsulları ekoloji kimi ancaq keçid dövrünü tam bitirdikdən sonra etiketlənə bilər. 

 

QEYRİ-PƏRAKƏNDƏ KONTEYNERLƏRİN ETİKETLƏNMƏSİ  



 

3.7.  Paraqraf  1.1.-də  qeyd  olunduğu  kimi    qeyri-pərakəndə    ərzaq  konteynerlərinin 

etiketlənməsi Əlavə 3, paraqraf 11.-in tələblərinə cavab verməlidir. 

 

 



 




  1   2   3   4   5


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə