Azərbaycanin səHİYYƏ SİstemiNDƏ HƏKİMLƏRİn və Əhali sayi arasinda olan əlaqə VƏ ƏlaqəNİn qiYMƏTLƏNDİRİLMƏSİ


Həkim sayının və əhalinin hər 10 000 nəfərə düşən həkimlərin illər üzrə dəyişməsi



Yüklə 31,15 Kb.
səhifə2/2
tarix06.05.2023
ölçüsü31,15 Kb.
#108572
növüXülasə
1   2
AZƏRBAYCANIN SƏHİYYƏ SİSTEMİNDƏ HƏKİMLƏRİN VƏ ƏHALİ SAYI ARASINDA OLAN ƏLAQƏ VƏ ƏLAQƏNİN QİYMƏTLƏNDİRİLMƏS

Həkim sayının və əhalinin hər 10 000 nəfərə düşən həkimlərin illər üzrə dəyişməsi

İllər

2006

2011

2016

2021

2022




Həkimlərin ümumi sayı min nəfərlə

30.6

33.1

32.5

31.8

32







Əhalinin hәr 10 000 nәfәrinә düşən həkim sayı

36.3

36.8

33.9

31.8

31.8






Azərbaycanda səhiyyə, sosial müdafiə və mənzil şəraiti (Bakı, 2022:30)
Cədvəldən də göründüyü kimi, həkim sayı müəyyən qədər sabit qalsa da, əhali artımının nəticəsi olaraq hər 10 000 nəfərə düşən həkim sayı azalır. Həkim sayının azalması səhiyyənin diversifikasiyalaşdırılmasının qarşısını alır. Azərbaycan Respublikasının səhiyyəsinin inkişafında həkimlərin sayının artırılması əsas prioritet məsələ kimi ön plana çıxarılmalıdır.

Həkimlərin ixtisaslar üzrə bölgüsü (illərə görə)




Həkimlərin ixtisaslar üzrə qruplaşdırılması

İllər




2006

2011

2016

2021

2022




cərrah

3566

3908

3493

3359

3261




ginekoloq

1940

2148

1884

1823

1768




narkoloq

...

89

91

67

66




şüa diaqnostikası üzrə həkim

495

1169

1309

1470

1487




stomatoloq və diş həkimi

2393

2467

2641

3239

3295




gigiyena-epidemioloq

1431

1378

1132

883

815







Azərbaycanda səhiyyə, sosial müdafiə və mənzil şəraiti (Bakı, 2022:31)
Cədvəldən də göründüyü kimi, Respublikada səhiyyə sahəsində xüsusilə şüa diaqnostikası, diş həkimi sahələrində həkim sayı artsa da, cərrah, ginekoloq, narkoloq, gigiyena kimi sahələrdə isə artım müşahidə olunmur və hətta azalma müşahidə olunur.
Belə bir şəraitdə əhalinin bütün problemləri deyil, müəyyən problemləri səhiyyə sistemində öz həllini tapır. Səhiyyə şaxələndirilməlidir.

n

İllər

Həkimlərin sayı (x)

Əhalinin sayı (y)

M(x)

M(y)

M(x) - M(y)

d^2

1

2010

33085

8997.6

1

12

-11

121

2

2011

31441

9111.1

5

11

-6

36

3

2012

32335

9235.1

9

10

-1

1

4

2013

32434

9356.5

6

9

-3

9

5

2014

32756

9477.1

4

8

-4

16

6

2015

32458

9593

3

7

-4

16

7

2016

32189

9705.6

7

6

1

1

8

2017

31869

9810

12

5

7

49

9

2018

32485

9898.1

8

4

4

16

10

2019

31829

9981.5

10

3

7

49

11

2020

31815

10067.1

11

2

9

81

12

2021

31958

10119.1

2

1

1

1
Başqa bir misal ilə həkimlərin və əhalinin sayı arasında olan əlaqəni korrelyasiya düsturu ilə müəyyən etmək və onun qiymətləndirilməsini aparmaq olar:
Stat.gov.az Qeyd: cədvəldə verilən əhali və həkimlərin sayı min nəfərlə göstərilir.
Sipermenin korrelyasiya düsturuna görə:
R = = = 1 = ( 0.38462)

  1. Sipermenin korrelyasiya düsturuna əsasən həkimlərin və əhalinin sayının illər üzrə dəyişməsi arasında olan əlaqə ( 0.38462) – dir.

  2. Qiymətləndirmə kriteriyaları:

  1. R < 0.3 – Əlaqə yoxdur

  2. 0,3 < R < 0,5 – Əlaqə zəifdir

  3. 0.5 < R < 0,7 – Əlaqə güclüdür

  4. R > 0.7 – Əlaqə əhəmiyyətli dərəcədə yüksəkdir

Korrelyasiya sabitinin mənfi qiymət alması, hər iki göstərici arasında əks əlaqə olduğunu göstərir.

  1. Yuxarıdakı asılılıqda əlaqə mənfi xarakter daşıyır.

  2. Əhalinin sayı artdıqca həkimlərin sayı azalır.

  3. Həkimlərin sayının az olması əhalidə “rifah” elementini zəiflədir, eyni zamanda səhiyyənin diversivikasiyalaşdırılmasının qarşısını alır

  4. Problemin həlli üçün daha yaxşı təhsilə malik olan həkim kadr heyətinin yaradılması, düzgün təhsil üçün bu sahədə, xüsusilə, həkim heyətinin az olduğu digər sahələrdə tibb təhsil müəssisələrinə yüksək bacarıqlı müəllim heyətinin cəlb olunması, həkimlərin maaşlarının optimal olaraq qalıdırılması, əhali arasında tibb sahəsində məşğul olan işçilərin sayını artırmaq üçün davamlı olaraq seminarların, iclasların aparılması və əhalinin bu sahəyə olan maraqlarını artırmaq lazımdır.


Summary: The importance of health care for the population is mentioned in the article, the decrease in the number of doctors in the health care system, which acts as one of the main factors for increasing the welfare of people and society, which is considered one of the "2030 National Priorities" of the Republic of Azerbaijan, is taken as a problem and a number of ways to solve the problem are highlighted. analysis and results are recorded. At the same time, the relationship between the doctor and the population was evaluated through the correlation formula and proposals were made to solve the problem.
Key words: human well-being, healthcare, doctors, population, priority issue, correlation, diversification.
Резюме: В статье отмечается важность охраны здоровья населения, снижение количества врачей в системе здравоохранения, что выступает одним из основных факторов повышения благосостояния людей и общества, что считается одним «Национальных приоритетов до 2030 года» Азербайджанской Республики, рассматривается как проблема и выделяется ряд путей решения проблемы. анализы и результаты записываются. При этом через корреляционную формулу оценивалась взаимосвязь между врачом и населением и вносились предложения по решению проблемы.
Ключевые слова: благополучие человека, здравоохранение, врачи, население, приоритетность, взаимосвязь, диверсификация.

ƏDƏBİYYAT SİYAHISI:



  1. Azərbaycanda səhiyyə, sosial müdafiə və mənzil şəraiti (Bakı, 2022:30-31)

  2. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2021-ci il 2 fevral tarixli sərəncamı

  3. https://az.wikipedia.org/wiki/Dayanıqlı_inkişaf 23.09.2021

  4. https://its.gov.az/page/icbari-tibbi-sigorta

  5. https://tr.wikipedia.org/wiki/Sağlık_hizmetleri 20.08.2022

  6. Stat.gov.az

Yüklə 31,15 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin