Ba- tənəffüs yollarının xroniki residivləşən immun-iltihabi prosesidir; onun patogenezinin əsas və mütləq mexanizmini bronxların spesifik və qeyri-spesifik faktorlarla qarşı yaranan hiperreaktivliyi, klinikasının əsas və mütləq əlamətini



Yüklə 445 b.
tarix10.12.2016
ölçüsü445 b.





BA- tənəffüs yollarının xroniki residivləşən immun-iltihabi prosesidir; onun patogenezinin əsas və mütləq mexanizmini bronxların spesifik və qeyri-spesifik faktorlarla qarşı yaranan hiperreaktivliyi, klinikasının əsas və mütləq əlamətini bronxospazm, selikli qişanın ödemi və hiper- və diskriniya nəticəsində yaranan ekspirator tipli boğulma təşkil edir.

  • BA- tənəffüs yollarının xroniki residivləşən immun-iltihabi prosesidir; onun patogenezinin əsas və mütləq mexanizmini bronxların spesifik və qeyri-spesifik faktorlarla qarşı yaranan hiperreaktivliyi, klinikasının əsas və mütləq əlamətini bronxospazm, selikli qişanın ödemi və hiper- və diskriniya nəticəsində yaranan ekspirator tipli boğulma təşkil edir.



  • TY-nın hiperreaktivliyi ilə əlaqəli olan və fitvrici tənəffüsün, təngnəfəsliyin, döş qəfəsində sıxıntı hissi yaxud öskürəyin təkrarlanan epizodlarına gətirən (xüsusən gecələr yaxud səhər tezdən) TY-nın xroniki iltihabı xəstəliyidir.

  • Bu əlamətlər tez-tez spontan yaxud müalicənin təsiri nəticəsində geri dönən, yayılmış ancaq dəyişkən xarakterli TY-rı obstruksiyası ilə əlaqali olaraq yaranır.



Xəstəliyin yaranmasına səbəb olan 2 tip risk faktorlar qeyd edilir: bilavasitə xəstəliyi yaradan faktorlar və artıq yaranmış xəstəliyin kəskinləşməsinə səbəb olan faktorlar.

  • Xəstəliyin yaranmasına səbəb olan 2 tip risk faktorlar qeyd edilir: bilavasitə xəstəliyi yaradan faktorlar və artıq yaranmış xəstəliyin kəskinləşməsinə səbəb olan faktorlar.

  • 1. Xəstəliyin yaranmasına səbəb olan

  • faktorlar

  • 2. BA-nın kəskinləşməsinə imkan

  • yaradan faktorlar



1. meyl faktorları.

  • 1. meyl faktorları.

  • - irsiyyət, atopiya və bronxların hiperreaktivliyi .

  • 2. səbəb faktorları. TY-da iltihabi proses yaradan ekzogen spesifik faktorlar

  • 3. imkan yaradan faktorlar-induktorların təsiri altında BA-nın yaranma ehtimalını artıran faktorlar-hava polyutantları,aktiv və öassiv siqaret çəkmə,az çəki ilə doğulma



Bu faktorlar TY-da iltihabi prosesi stimulyasiya edir, bu isə öz növbəsində onların hiperreaktivliyini artırır və TY-ın kəskin obstruksiyasına səbəb olur.Tez-tez təsadüf edilən triggerlər - bütün allergenlər,respirator viruslar, fiziki gərginlik, meteofaktorlar,bəzi dərman preparatları

  • Bu faktorlar TY-da iltihabi prosesi stimulyasiya edir, bu isə öz növbəsində onların hiperreaktivliyini artırır və TY-ın kəskin obstruksiyasına səbəb olur.Tez-tez təsadüf edilən triggerlər - bütün allergenlər,respirator viruslar, fiziki gərginlik, meteofaktorlar,bəzi dərman preparatları



Əksər hallarda boğulma tutmaları və astmatik statusda:

  • Əksər hallarda boğulma tutmaları və astmatik statusda:

  • bronxiolların selikli və ya selikli-irinli eksudatla tutulması,

  • selikli qişaların ödemi,

  • kiçik qan dövranında durğunluq əlamətləri,

  • ağciyərdə emfizemа, pnevmoskleroz,

  • sağ mədəciyin dilatasiyası və hipertrofiyası əlamətləri

  • Mikroskopik müayinədə bronxlarda :

  • qədəhəbənzər hüceyrələrin çoxalması,

  • səyrici epitel hüceyrələrinin atrofiyayası,

  • selik vəzilərinin çoxalması,

  • bazal membranın qalınlaşması,

  • bronx divarlarında çoxlu eozinofillər, bəzən isə

  • çoxqatlı metaplaziya aşkar edilir.





BA-nın patogenezinin əsasını bronxların hiperreaktivliyi təşkil edir.Hiperreaktivliyi əsasən bronxların divarlarında cərəyan edən iltihabi proses yaradır. Hiperreaktivlik –TY-nın sağlam şəxslər üçün indifferent olan stimullara qarşı yüksək həssaslığı deməkdir.

  • BA-nın patogenezinin əsasını bronxların hiperreaktivliyi təşkil edir.Hiperreaktivliyi əsasən bronxların divarlarında cərəyan edən iltihabi proses yaradır. Hiperreaktivlik –TY-nın sağlam şəxslər üçün indifferent olan stimullara qarşı yüksək həssaslığı deməkdir.

  • Atopik BA-nın patogenezində I tip allergik reaksiya iştirak edir.Bu reaksiyada İgE və İgG rol oynayır. Bu proses Ts (sitotoksik T-limfositlər)subpopulyasiyasının çatışmazlığı ilə müşayət olunur.



J45 Astma

  • J45 Astma

  • J45.0 Allergik komponentin üstünlüyü ilə gedən astma

  • J45.1 Qeyri-allergik astma

  • J45.8 Qarışıq astma

  • J45.9 Dəqiqləşdirilməmiş astma

  • J46 Asmatik status



  • ÜST-nın son tövsiyəsinə əsasən:

  • ► Nəzarət edilən

  • ► Hissəvi nəzarət edilən

  • ► Nəzarət edilməyən









Yüngül epizodik - Qısa müddətli epizodik əlamətlər həftədə 1 d. az, gecə əlamətləri ayda 2 d. çox olmur, kəskinləşmələr uzun sürmür. Kəskinləşmə arası dövrdə əlamətlər yoxdur, ağciyər funksiyası normaldır. NMS yaxud GNH1% norma daxilindədir (>80%, sutkalıq variasiyası -<20%)

  • Yüngül epizodik - Qısa müddətli epizodik əlamətlər həftədə 1 d. az, gecə əlamətləri ayda 2 d. çox olmur, kəskinləşmələr uzun sürmür. Kəskinləşmə arası dövrdə əlamətlər yoxdur, ağciyər funksiyası normaldır. NMS yaxud GNH1% norma daxilindədir (>80%, sutkalıq variasiyası -<20%)

  • Yüngül persistəedici (davamlı) - Astma simptomları həftədə 1 dəfədən çox, ancaq gündə 1 dəfədən az olmamaq şərtilə, gecə simptomları ayda 2 d. çox, xəstəliyin kəskinləşməsi fiziki aktivliyi və yuxunu pozur. NMS yaxud GNH1% ≥80%, sutkalıq dəyişkənliyi - 20-30%

  • Orta davamlı - Əlamətlər hər gün təsadüf edilir.Gecə tutmaları həftədə 1 d. çox olur, kəskinləşmələr əmək qabiliyyətini, fiz. aktivliyi və yuxunu pozur. NMS yaxud GNH1% - 60-80%,dəyişkənliyi - 20-30%

  • Ağır davamlı - Daim ifadə olunan əlamətlər, tez-tez gecə simptomları (kəskinləşmələr) nəticəsində fiz. aktivliyin xeyli məhdudlaşması, NMS yaxud GNH1% <60%, dəyişkənliyi >30%



Kəskinləşmə fazası - boğulma tutmalarının yaranması yaxud tezləşməsi/yaxud tənəffüs diskomfortunun başqa əlamətləri.

  • Kəskinləşmə fazası - boğulma tutmalarının yaranması yaxud tezləşməsi/yaxud tənəffüs diskomfortunun başqa əlamətləri.

  • Remissiya fazası:

  • - Qeyi-stabil remissiya - kəskinləşmə fazasından remissiya fazasına keçid: kəskinləşmə əlamətləri xeyli azalır, ancaq hələ tam keçmir.

  • - Stabil remissiya - simptomların itməsi, 1-2 ildən artıq sürən remissiya.



Atopik;

  • Atopik;

  • İnfeksiyadan asılı;

  • Autoimmun;

  • Dishormonal (hormondan asılı);

  • Disovarial;

  • Adrenergik disbalans;

  • Xolinergik;

  • Neyro-psixiki;

  • Aspirin;

  • Bronxların birincili hiperreaktivliyi.



BA-nın tipik əlaməti - boğulma tutmasıdır.

  • BA-nın tipik əlaməti - boğulma tutmasıdır.

  • Tutma allergenlə kontakt zamanı baş verir.

  • Əksər hallarda tutma qəflətən yaranaraq tədricən artır.

  • Səciyyəvi şikayətlər-

  • hava çatmamazlığı, döş qəfəsində sıxıntı, ekspirator tipli təngnəfəslik,

  • az miqdarda qatı bəlğəm ifrazı ilə müşayət olunan öskürək,

  • nəfəs alma aktı qısa, nəfəs vermə isə 2-4 dəfə uzanmış olur.

  • Xəstə məcburi oturaq vəziyyəti alır, əlləri ilə dizlərinə, masanın kənarına yaxud kürsüyə dirəklənir və ağzı ilə hava udmağa çalışır.

  • Belə məcburi vəziyyət yardımçı tənəffüs əzələlərini səfərbər edir.

  • Xəstənin sifəti avazımış göy çalarlı, həyacanlı, soyuq tərlə örtülmüş olur.



1. Ağciər mənşəli ağırlaşmaları

  • 1. Ağciər mənşəli ağırlaşmaları

  • Asmatik status

  • Ağciyər emfizeması

  • Kəskin tənəffüs çatışmamazlığı

  • Xroniki bronxitin kəskinləşməsi

  • Xroniki tənəffüs çatışmamazlığı

  • Pnevmoniya

  • Spontan pnevmotoraks

  • Ağciyər atelektazı

  • 2. Ürək mənşəli

  • Miokardın distrofiyası

  • Aritmiya

  • Kəskin və bəzən xroniki ağciyər ürəyi

  • 3.Mədə-bağırsaq

  • Qlükokortikosteroidlərin\QKS\qəbulu ilə əlaqədar peptiki xora

  • Xoranın perforasiyası, qanaxma



1.Anamnez və fizikal müayinə

  • 1.Anamnez və fizikal müayinə

  • anamnezdə - digər allergik xəstəliklər, yaxud nəsildə BA və digər

  • allergiya hallarının mövcudluğu.

  • - aşağıdakı simptomların mövcudluğu:

  • ► əsasən gecələr güclənən öskürək

  • ► fitverici xırıltıların təkrarlanması

  • ► təkrar boğulma epizodları

  • ► döş qəfəsində sixıntıların təkrarlanması

  • Simptomların yaranma yaxyd güclənmə şərtləri:

  • ► gecə saatları

  • ► atm.temperatur, rütubətlik kəskin dəyişdikdə

  • ► allergenlər və trigger amiiləri və məişət tozu ilə kontaktda, ► DP-nin istifadəsində, fiz.gərginlikdə, YTY-ın KRVİ –

  • larında, psixo- emosional gərginlikdə





  • Periferik qanın müayinəsi:

  • xəstəliyin kəskinləşmə dövründə

  • - tez-tez eozinofiliya,

  • - mülayim dərəcədə EÇS artması

  • qeyd olunur.

  • Bəlğəmin müayinəsi:

  • - atopik formada – eozinofiliya [40-50%],

  • - Kurşman spiralları və Şarko-Leyden kristalları



XTF-nin tədqiqatı.

  • XTF-nin tədqiqatı.

  • - ağciyərin həyat tutumunun 

  • - qalıq həcminin artması

  • - O2 mənimsənilmə əmsalı xeyli dərəcədə 

  • - bronxların obstruksiyasını, geri qayıtma

  • dərəcəsini dəyişkənliyini obyektivləşdirməyə

  • imkan verir.

  • - müalicə zamanı EAH1, EZS,Tiffno indeksinin,

  • hava axınının OHS25-75 və

  • AHS 25,50,75 azalmasını qeyd edir.



ağciyərlərin şəffaflığının artması,

  • ağciyərlərin şəffaflığının artması,

  • ağciyər köklərinin genişlənməsi

  • diafraqmanın hərəkətliliyinin məhdudləşması müşahidə olunur.

  • Ağciyərlərin aşağı hüdudlarının

  • ekskursiyasının məhtudlaşması







Uşaqların 30%-da təsadüf edilir.

  • Uşaqların 30%-da təsadüf edilir.

  • BA ilkin dövürlərdə müalicə oluna biləcək xəstəlik olmasına baxmayaraq düzgün müalicə aparılmadıqda simptomları daha da güclənir.

  • Patogenezi

  • Tənəffüs yollarının həddindən artıq qıcıqlanması

  • Hava axınının məhdud keçimi

  • Tənəffüs şətinliyi simptomu və

  • Bu simptomun davam etməsi



Основной Ds: Бронхиальная астма аллергическая (полынь,

  • Основной Ds: Бронхиальная астма аллергическая (полынь,

  • береза), частично контролируемая, легкое обост. Фоновый Ds: Аллергический ринит, конъюнктивит.

  • Основной Ds: Бронхиальная астма эндогенная,

  • неконтролируемая, тяжелое обострение. Фоновый Ds: ГЭРБ, неэрозивная форма.

  • Основной Ds: Бронхиальная астма аспириновая, частично

  • контролируемая. Сопутств.Ds: ИБС: стабильная стенокардия III ФК,

  • пароксизмальная неустойчивая желудочковая

  • тахикардия.



Müalicənin əsas məqsədləri:

  • Müalicənin əsas məqsədləri:

  • - xəstəliyin əlamətləriüzərində nəzarətin əldə olunması və saxlanılması

  • - kəskinləşmələrin qarşısının alıınması

  • - fiziki aktivliyin normal səviyyəyə çatdırılması, yaxud bu səviyyəyə yaxinlaşdırılması

  • - müalicənin arzu olunmayan əsirlərinin qarşısının

  • alınması yaxud aradan qaldırılması

  • - xəstəliyin ağırlaşmalarının profilaktiksı

  • - Ölüm hallarinin qarşısının alınması

  • - təcili yarlım çağırışlarının və qospitalizasiya saylarının azaldılması

  • - müalicənin nəticələri ilə xəstənin və onun yaxınlarının qane edilməsi





İQKS

  • İQKS

  • SQKS

  • Kromonlar

  • Prolonq β2-aqonistlər (UMBA)

  • Qısa müddətli β2-aqonistlər (QMBA)

  • Kombinasiya olunmuş DP

  • Metilksantinlər

  • ALT-preparatlar

  • İmmunomodulyatorlar

  • Antixolinergik DP

  • Qısa müddətlı teofillinlər

  • Epinefrin



2 əsas qrup preparatlar:

  • 2 əsas qrup preparatlar:

  • 1. bronxolitiklər

  • 2. iltihaba qarşı preparatlar-bazisli terapiya

  • Bronxodilyatorlardan:

  • - β2-aqonistlər:

  • QMBA (fenoterol, ventolin, brikanil və b.

  • UMBA (salmeterol, Onbrez Brizhzler

  • - M-xolinolitiklər:

  • QM- ipratropium bromid Atrovent, oksitropium bromid

  • UM – tiotropium bromid Spiriva

  • - Metilksantinlər :

  • klassik teofillin törəmələr

  • yeni nəsl metilksantinlər (Doksafillin)



2. Bazisli iltihab əleyhi müalicə

  • 2. Bazisli iltihab əleyhi müalicə

  • uzun müddət-3 ay və daha artıq müalicə üçün nəzərdə tutulub.

  • - membranostabilizatorlar:

  • natrium kromoqlikat ( intal, zaditen),

  • nedokromil natrium (tayled), ketotifen

  • - antileykotrien preparatları – zafirlukast (akolat),

  • montelukast (Sinqulyar, Sinqlon), Zileyton

  • - İQKS : Beklometazon (Beklazon-Eko, Bekotid , Beklofort)

  • Budesonid (Pulmikort) ,

  • - SQKS

  • - kombinə preparatlar: UMBA+ İQKS

  • - Budesonid/Formoterol (Simbikort),

  • - Flyutikazon/Salmeterol (Seretid)



Фиксированные комбинации ИГКС+ДДБА:

  • Фиксированные комбинации ИГКС+ДДБА:

  • Флютиказона пропионат + сальметерол ( Серетид)

  • Использование фиксированных комбинаций:

    • Не менее эффективно, чем прием каждого препарата из отдельного ингалятора,
    • Более удобно для больных,
    • Улучшает выполнение пациентами назначений врача (compliance)
    • Гарантирует применение не только бронходилататора, но и противовоспалительного препарата – ИГКС.












  • Лечит воспаление, лежащее в основе симптомов,

  • при каждой ингаляции, даже примененной для купирования приступа6

  • Уменьшает число обострений1–6

  • Улучшает ежедневный контроль астмы1–5

  • Снижает общую нагрузку кортикостероидами1–6

  • Проста в применении и использует только

  • один ингалятор как для поддерживающей

  • терапии, так и для купирования симптомов1-6



Buraxılış forması: inhalyasiya üçün toz

  • Buraxılış forması: inhalyasiya üçün toz

  • Dozalanma rejimi:

  • 80/4,5 mkq, 160/4,5 mkq, 320/9,0 mkq

  • 1 – 2 doza sutkada 2 dəfə (səhər, axşam)

  • və ehtiyac olduqda (simptomlar yarandıqda)

















1. Привлечение эозинофилов в дыхательные пути –их повышенная реактивность

  • 1. Привлечение эозинофилов в дыхательные пути –их повышенная реактивность

  • 2. Увеличение проницаемости микрососудов -формирование отека

  • 3. Увеличение секреции слизи – формирование слизистых пробок

  • 4. Эффект по отношению к гладким мышцам дыхательных путей - бронхообструкция

















Монтелукаст, добавленный к обычной дозе будесонида, значительно улучшает контроль астмы (P0.05)

  • Монтелукаст, добавленный к обычной дозе будесонида, значительно улучшает контроль астмы (P0.05)

    • Эффективный контроль независимо от дозы будесонида, принимаемого пациентами
  • Более быстрое начало действия в сравнении с будесонидом + плацебо, проявляется с 1-го дня

  • Монтелукаст + будесонид хорошо переносился, профиль безопасности сравним с будесонид + плацебо



Подростки и взрослые: Возраст  15 лет 10 мг (таблетки,покрытые пленочной оболочкой) один раз в день Дети: Возраст 6-14 лет 5 мг (жевательные таблетки- вишня) один раз в день Дети: Возраст 2-5 лет 4 мг (жевательные таблетки-вишня) один раз в день или 4 мг пакеты гранул один раз в день Дети: Возраст 6-23 месяцев 4 мг (пакеты гранул) один раз в день

  • Подростки и взрослые: Возраст  15 лет 10 мг (таблетки,покрытые пленочной оболочкой) один раз в день Дети: Возраст 6-14 лет 5 мг (жевательные таблетки- вишня) один раз в день Дети: Возраст 2-5 лет 4 мг (жевательные таблетки-вишня) один раз в день или 4 мг пакеты гранул один раз в день Дети: Возраст 6-23 месяцев 4 мг (пакеты гранул) один раз в день



Профилактика и длительное лечение БА у взрослых и детей от 2 лет, включая:

  • Профилактика и длительное лечение БА у взрослых и детей от 2 лет, включая:

    • предупреждение как дневных и ночных приступов БА
    • лечение БА у аспиринзависимых пациентов
    • предупреждение бронхоспазма, вызванного физической нагрузкой
  • Купирование дневных и ночных симптомов сезонных и постоянных аллергических ринитов (у взрослых и детей)

  • Не рекомендуется !!! назначать для лечения острых приступов БА





1-ci pillə

  • 1-ci pillə

  • Yüngül epizodik gedişatlı BA.

  • Trigger amilləri ilə kontaktın aradan qaldırılması,allergenlə kontakt qaçılmazdırsa öncə qısa təsir müddətli inhalyasion betta2- aqonistlər, yaxud membranostabilizatorlar

  • -nedokromil natrium –2 mq, 2-4 inh. 2-4 d.

  • -natriun kromoqlikat – 2-5 mq., 2-4 inh. 3-4 d.

  • İltihaba qarşı terapiya kursla təyin edilir.

  • Qısa müddətli betta2-aqonistlər

  • həftədə 3 dəfədən artıq təyin edilmir.



persistə edici gedişat.

  • persistə edici gedişat.

  • İnhalyasion iltihaba qarşı preparatların hər gün istifadəsi:

  • - nedokromil natrium

  • - kromoqlikat natrium yaxud [nəzarət

  • əldə olunmasa]

  • İnhalyasion steroid standart dozada

  • - beklametazon 100-400 mkq gündə 2 d.

  • - budesonid

  • - flutikazon

  • Qısa müddətli B2 –aqonistlər

  • sutkada 3-4 dəfədən çox istifadə olunmur.



Orta ağır persistə edici gedişat,

  • Orta ağır persistə edici gedişat,

  • iltihaba qarşı preparatatların dozasının artırılması.

  • - inhalyasion steroid yüksək dozada - beklametazon 2.0 mq.qədər/sutkada, yaxud Standart dozalı inhalyasion steroid +inhalyasion prolonq beta2-aqonist:

  • Flyutikazon/Salmeterol, Budesonid/Formoterol

  • Prolonq təsirli bronxolitiklər [əsasən gecə tutmalarının profilaktikası məqsədilə]-prolonq teofillin, o cümlədən, metilksantin törəmələrinin yeni nəsli bəzən inhalyasion xolinolitiklərin istifadəsi



● Orta yaxud yüksək dozalı İQK + prolonq β2-aqonistlər

  • ● Orta yaxud yüksək dozalı İQK + prolonq β2-aqonistlər

  • ● Antileykotriyen prepapatı

  • ● Ləng xaric olunan teofillin

  • - metilksantin törəmələrinin yeni nəsli

  • Preparatların 1 yaxud hamısı

  • Ehtiyac yarandıqda – qısa təsirli β2-aqonistlər



Ağır persistəedici gedişat. Hər gün peroral QK alçaq dozada (20-25 mq/s. yaxud alternasiyalı sxemlə.

  • Ağır persistəedici gedişat. Hər gün peroral QK alçaq dozada (20-25 mq/s. yaxud alternasiyalı sxemlə.

  • Yüksək dozalı inhalyasion steroidlərin müntəzəm istifadəs

  • Spesifik İgE əleyhi müalicə

  • Əvvəlki pillələrin müalicəsinə əlavə

  • edilir



1 ступень

  • 1 ступень

  • Бета2-агонисты по необходимости.

  • 2 ступень

  • ИКС низкие дозы (будесонид 200-400 мкг) или модификаторы лт

  • 3 ступень

  • ИКС низкие дозы + пролонг.бета2-агонисты* или ИКС средние/высокие дозы (будесонид 400-1600 мкг) или ИКС низкие дозы + модификаторы ЛТ или ИКС низкие дозы + пролонгированный теофиллин.

  • 4 ступень

  • ИКС средние/высокие дозы + пролонг. бета2-агонисты +/- модификаторы ЛТ, +/- пролонгированный теофиллин.

  • 5 ступень

  • Пероральные КС. Анти-IgE препараты. OMALIZUMAB

  • * - могут быть эффективны пролонг. холинолитики (Peters SP, etal, 2010).



эффективен в отношении слизистой, гнойно-слизистой и гнойной мокроты *

  • эффективен в отношении слизистой, гнойно-слизистой и гнойной мокроты *

  • на 50% снижает частоту обострений при ХОБЛ *

  • Эффективность в отношении любого вида мокроты предотвращает распространение инфекции **

  • высокоэффективен при острых и хронических заболеваниях респираторного тракта, как сопровождающихся гиперсекрецией и застоем слизи в верхних и нижних отделах дыхательных путей, так и в случаях непродуктивного кашля. *

  • *



Выпускается в 2-х дозировках:

  • Выпускается в 2-х дозировках:

  • 600 мг 1 раз в сутки

  • 200 мг 3 раза в сутки

  • Растворимые в воде шипучие таблетки



Tənəffüs sisteminin kəskin və xroniki iltihabi xəstəliklərinin müalicəsi.

  • Tənəffüs sisteminin kəskin və xroniki iltihabi xəstəliklərinin müalicəsi.

  • Burnun selikli qişasında olan poliplərin çıxarılması.

  • Burunətrafı ciblərin sanasiyası.

  • Badamcıqların və digər iltihab ocaqlarının təmizlənmsi.



“BA-nın ağır kəskinləsməsi” yaxud

  • “BA-nın ağır kəskinləsməsi” yaxud

  • “ kəskin ağır astma” - AS-la sinonim terminlərdir.

  • AS - BA-nın adi bronolitiklərə qarşı rezistentli olan ağır tutması ilə əlaqəli yaranan KTÇ epizodudur.



AS-kəskin tənəffüs çatışmazlığı hesab edilir. AS-astma tutmasından əsas fərqi aparılan bronxolitik terapiyaya qarşı artan rezistentlikdir

  • AS-kəskin tənəffüs çatışmazlığı hesab edilir. AS-astma tutmasından əsas fərqi aparılan bronxolitik terapiyaya qarşı artan rezistentlikdir

  • AS-un gedişatında 3 mərhələ qeyd edilir:

  • 1-ci mərhələ - nisbi kompensasiya mərhələsi. Simpatomimetiklərə qarşı rezistentlik artıq formalaşıb.Auskultasiya zamanı eşidilən xırıltıların miqdarı ilə məsafədə eşidilən xırıltılar arasında uyğunsuzluq qeyd edilir.

  • 2-ci mərhələ - dekompensasiya mərhələsi, total bronxial obstruksiya ilə əlaqədar TÇ əlamətləri artır. İfadə olunan taxikardiya, arterial hipertenziya, dekompensasiya olunmuş tənəffüs asidozu və hiperkapniya.

  • 3-cü mərhələ - hiperkapnik asidotik koma: diffuz sianoz, huşun itirilməsi, reflekslərin sönməsi, hipotaniyanın və kollapsın yaranması ilə səciyyələnir.Tənəffüs mərkəzinin iflici nəticəsində ölüm baş verir.



Əlamətlərdən biri:

  • Əlamətlərdən biri:

  • EZS 30-50%

  • BA-nın ağır kəs-si TS ≥25/dəq

  • ÜYS ≥110/dəq

  • Əlamətlərdən biri:

  • EZS < 30%

  • SaO2 < 92%

  • Həyat üçüm təhlükəli BA PaO2< 60 mm.cv.st.

  • PaCO2 35-45 mm.cv.st.

  • “lal ağciyər” bölgələri

  • Sianoz

  • zəyif tənəffüs cəhtləri

  • Hipotoniya

  • Stupor, koma

  • Fatal BA Hiperkapniya /PaCO2>45/,yaxud

  • süni ventil. ehtiyac



  • Kəskin bronxospazm yaradan müxtəlif triqqerlər

  • - məişət və xarici allergenlər

  • - aeropollyutantlar

  • - TY virus infeksiyaları

  • - fiz. Yüklənmə

  • - dərman preparatları

  • - qida məhsulları

  • Bakterial sinusit, rinit

  • QER

  • Hamiləlik

  • Qeyri-adekvat terapiya



Klinik diaqnostika:

  • Klinik diaqnostika:

  • - an. morbi

  • - xəstəliyin ağırliq dər. qiyməyləndirilməsi

  • - fəsadlarının aşkar edilməsi

  • - terapiyaya cavab

  • Fizikal müayinə

  • - ortopnoe vəziyyəti

  • - güclü tərləmə

  • - nitqin çətinləşməsi /kəsis-kəsik kəlmələr/

  • - yardımçı boyun əzələlərinin tənəffüsdə iştirakı

  • - körpücük üstü- və altı – məsafələrin dartılması

  • TDS:

  • - TDS >25 /dəq, ÜYS >110/dəq – ağırr BO əlamətidir

  • - bradipnoe – son dərəcə ağır vəziyyət



Kəskinləşmənin ağırlıq dərəcəsinin qiymətləndirilmsi:

  • Kəskinləşmənin ağırlıq dərəcəsinin qiymətləndirilmsi:

  • - EZS ölcülməsi (≤ 30 mm.rt.st.; AXOX-da etibarığı)

  • - Arterial qanın qaz tərkibi

  • - EZS <30 - hiperkapniya

  • Re: aşağıdakı hallarda əhəmiyyətlidir

  • - pnevmotoraks əlamətləri (d/a emfizena, plevral

  • ağrılar, auskultativ mənzərənin asimmetrikliyi)

  • - pnevmoniyaya şübhə yarandqda

  • - 6-12 saat ərzində aparilan terapiyanın effekti

  • olmadıqda



Müalicənin məqsədləri:

  • Müalicənin məqsədləri:

  • - qanın adekvat oksigenasiyasının təmin edilməsi

  • - bronxial obstruksiyanın qısa müddətdə aradan qaldırılması

  • - TY-ı iltihabının azaldıması, yaxud tam aradan qaldırlması

  • Müalicənin əsas komponentləri:

  • - O2-terapiya

  • - bronxodilyatatorlar

  • - QKS

  • - respirator yardım



O2-TERAPİYA

  • O2-TERAPİYA

  • az dozada – dəq. 1-4 l. burun kanyulası vasıtəsilə

  • PaO2 >60 m.cv.st. təmin olunmaması – həqiqi şunta işarədir, yani hipoksemiya başqa səbəblərdən yaranıb:

  • - 1 payın, yaxud bütöv ağciyərin atelektazı,

  • - pnevmotoraks,

  • - pnevmoniya,

  • - ACATE



Bronxolitiklər

  • Bronxolitiklər

  • 1.İnqalyasion β2-aqonistlər

  • 2. AXEP (xolinolitiklər)

  • 3 .Metilksantinlər



Bronxolitiklər

  • Bronxolitiklər

  • İnqalyasion β2-aqonistlər

  • - ən effektiv 1-ci sıra bronxolitiklər

  • - taxikardiya təyinatına əks-göstəriş deyil

  • - hipoksemiya fonunda –ürək-qan damar fəsadları

  • təhlükəsini artırırlar ~

  • - adekvat O2-terapiya ilə müşayət olunmalıdır (preparatların yüksək dozası zamanı O2 protektiv təsirə malikdir)



Antixolinergik preparatlar

  • Antixolinergik preparatlar

  • effekti β2-aqonistlərdən zəyifdir

  • β2-aq. Kombinasiya daha səmərəlidir

  • Yeganə praktiki əhəmiyyəli – ipratropium br.

  • Β-blokatorlarla yaranan bronxospazm – preparatın təyininə mütləq göstərişdir



Metilksantinlər

  • Metilksantinlər

  • Teofillinlər

  • - çox sayda yan təsirlər verir (üeəkbulanma, baş ağrısı, yuxusuzluq, ensefalopatiya, elektrolit disbalansı, qıcolmalar, aritmiyalar).

  • - 1-ci xətt bronxolitiklər 4 saat ərzində təsirsiz olduqda

  • tövsiyyə edilir

  • - bronxolitik təsirdəm əlavə, iltihaba qarşı, imminomodulyasiya

  • edici və bronxoprotektiv xüsusiyyətlərə də malikdir

  • - tənəffüs əzələsinin yorğunluğunu azaldır,

  • - mərkəzi inspirator aktivliyi gücləndirir

  • - plazmanın TY-nın mənfəzinə ekssudasiyasını azaldır

  • - MSK gücləndirir

  • - Metilksantinlərin yeni nəsli (Doksofillin) - 400 mq. (1 həb) 2 dəfə



  • Qlyukokortikosteroidlər (QKS)

  • - AS müalicəsində mütləq preparatlar hesab edilir

  • Effekti – 6-24 saatdan tez ğözlənmədiyndən –

  • Müalicə mümkün qədər tez başlayır

  • QKS daha tez obstruksiyanı aradan qaldırır

  • QKS kəskinləşmələrin residivlərini xeyli azaldır

  • Parenteral yeridilməyə üstünlük verilir

  • Nebulayzerlər, DAİ və speyserlər vasitəsi ilə təyin edilən preparatlar effektinə görə SQKS geri qalmır



Maqnezium sulfat

  • Maqnezium sulfat

  • v/d – effektiv bronxgnişləndirici prepRATDIR

  • β2-aqonistlərə qarşı rezistntli hallarda təyin edilir

  • Təsir mexanizmi – bronxlarda saya əzələlərin kalsium kanallarının blokadası , histamin və metaxolin bronxokonstriksiyasının və sinir sonluqlarından asetilxolinin azad olunmasının qarşısını alr.

  • Daha ifadə olunan effekt – BA-nın ağır kəskinləşmələrində V/d yeridildikdə əldə edilir



Preparatlar Preparat Terapiya sxemi

  • Preparatlar Preparat Terapiya sxemi

  • İnqal.β2-aqonistlər Salbutamol nebulayzerlə - 2,5 mq

  • DAİ və speyserlə - 400 mkq

  • 3 doza hər 20 dəq, effekdən

  • asılı olaraq dozanı titrləmək

  • (3-8 ləfə/sut.)

  • Fenoterol həmən sxemlə, dozalar 2 dəfə 

  • AXEP İpratropium br. nebulayzerlə, 500 mkq hər 4-6 s

  • yaxud 2-4 s.

  • Metilksantinlər Aminofillin Başlanqıc doza – 5-6 mq/kq 30

  • dəq. Ərzində.

  • Saxlayıcı doza – 0,5-0,9

  • mq/kq\s



  • Preparatlar Preparat Terapiya sxemi

  • Parenteral β2-aq. Adrenalin d/a, 0,3 0,1% məhlul, - 3

  • doza 20 dəq. Sonra hər 4-6 s.

  • SQKS Metilprednizolon 40-125 mq. hər 6 s, v/d

  • Hidrokortizon 100-200 mq. hər 6 s v/d

  • Prednizolon 40-60 mq 1 dəfə/sut . Daxilə

  • Maqnezium sulfat Maqnezium sulfat 2-2,4 q. 20 dəq müddətində,

  • sutkada 6-8 dəfə




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə