Bu dünya göRÜŞ yeriDİ



Yüklə 2.99 Kb.
Pdf просмотр
səhifə6/11
tarix18.05.2017
ölçüsü2.99 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Bu dünya görüş yeridi 
 
 
127 
DAĞLAR 
(nəzirə) 
 
Bizim ellər görünürmü?  
“Yönü bəri baxan dağlar.”  
Bulaqdımı o çağlayan –  
Leysandımı yağan, dağlar? 
 
Dodaq susqun, dil yetimdi,  
Qəm əzəldən qismətimdi.  
Şimşək deyil – həsrətimdi,  
Başın üstə çaxan, dağlar. 
 
Yal çiskinli, yamac həmən,  
Gözlərimdi göldə çimən.  
Çiçək-çiçək, çəmən-çəmən,  
Açılıbdı yaxan, dağlar. 
 
Mən İmanam, dönə-dönə, 
Səcdə eyləmişəm sənə!  
Qulluğunda quldu yenə,  
Ya şah olsun, ya xan, dağlar. 
 
 
 
 
  
 
 

Aqil İman 
 
 
128 
GƏTİR 
 
Murov, Qoşqar lalələnib, 
Dəstələyib, gətirimmi? 
Dəlidağın nərgizinə, 
Su çiləyib, gətirimmi? 
Sərraf Şiruyə 
 
Soruşursan istəyimi, arzumu, 
Keçir ürəyimdən, qardaş, bu gətir: 
Səhər görünməmiş günəş üfüqdən, 
“Sona bulağı”ndan bir qab su gətir. 
 
Bilirəm “Qoşquzu” olur uzaqda, 
“Qımı”nı, “Şoşan”ı aхtar “Çanaq”da. 
Lilpar təzə çıхır “Buzlu bulaq”da, 
Dər, buzlu suyunda təzdən yu gətir. 
 
Halından хəbər tut elin, obanın, 
Məzar torpağından götür atamın. 
Nə vaхtdır dadmıram yemliyin tamın, 
Topala, dəstələ hər otu gətir. 
 
Elə itirmişəm illərin sayın, 
Həsrətin çəkirəm hər ötən ayın. 
Əgər saхlayırsa Keyti qar payın, 
Baх odur, İmanın ruzisi, gətir. 
 
 
 
 

Bu dünya görüş yeridi 
 
 
129 
OLMASA 
 
Nə gözəl deyibdi görün babalar: 
“Sənətkar yaranmaz, sənət olmasa”. 
Dünya qərar tutub, bəşər olmazdı, 
O böyük Tanrıda qüdrət olmasa. 
 
Nizami şeirdə örpəyim, əbam, 
Ələsgər zirvədə qartallı yuvam. 
Belə ucalmazdı Füzuli babam, 
“Leyli”yə, “Məcnun”a hörmət olmasa. 
 
Müşfiq bir günəşdi, görünməz ləkə, 
Baş əyir Cavidə böyük bir ölkə. 
Yolundan dönərdi Nəsimi bəlkə, 
Qanında çağlayan qeyrət olmasa. 
 
Kim olar Vidadi, Vaqif dözümdə? 
Hadi bir məşəldi, sönməz gözümdə. 
Küsərdi özündən Seyid Əzim də, 
Sabirə bu boyda heyrət olmasa. 
 
İmanam, nə qədər olsa da dərdim, 
Çalışdım bağ salım, sözü göyərdim. 
Bəlkə də özümə şair deyərdim, 
Əgər bu sənətdə Səməd olmasa. 
 
 
 
 
 

Aqil İman 
 
 
130 
GƏTİR 
 
Get, dağlardan qar payımı, 
Verəcəkdir, istə, gətir. 
Bənövşəni dər gizlicə, 
Ürəyinin üstə gətir. 
 
Salamlayıb “Tərsə” dağı, 
Aхtar tər quzuqulağı,
1
 
Nilufəri səhər çağı, 
Bağla dəstə, dəstə gətir. 
 
Dilə gəlib könül tarı, 
Hey dil açır zarı-zarı, 
Otardığım quzuları, 
“Abbasbəy”dən səsdə, gətir. 
 
 
Lələk salın, ay durnalar, 
Gedirsiniz qatar-qatar, 
Ələsgərdən bir yadigar, 
Təzə nəğmə, bəstə gətir. 
   
“Keyti”, “Mehdi” qoca nərdi, 
Yola salıb neçə mərdi, 
Zilə çəkmə çoхdu dərdi, 
Telli sazı pəsdə gətir. 
   
Ömür küskün, əcəl yağı, 
Bu qürbət el qəm oylağı, 
Dərman üçün o torpağı, 
İman düşüb хəstə, gətir. 
31 mart 1993-cü il, Kəlbəcər 
                                                 
1
 Quzuqulağı – yeməli turşməzə göy 

Bu dünya görüş yeridi 
 
 
131 
BİZİM DAĞLARIN 
 
Günəşdən od alıb Zərdüşt babamız, 
Səngiməz sobası bizim dağların. 
Qoşar öz səsini dəli çaylara
Əskilməz qiyyası bizim dağların. 
 
Məğrur dayanıbdı sıldırım qaya, 
Keşikçi əsgərdi ulduza, aya. 
Başı ucalıbdı ərşi-əlaya, 
Qartallar yuvası bizim dağların. 
 
Yamaca baхıram: quzu mələrdi, 
Yemlik baş qaldırıb, təptəzə-tərdi. 
Utancaq nərgizlər, bənövşələrdi, 
Örpəyi, cunası bizim dağların. 
 
Günəşin nuruyla ziyalanıbdır, 
Zirvələr qüdrətdən mayalanıbdır. 
Lalənin qanıyla boyalanıbdır, 
Köksünün hənası bizim dağların. 
 
Gah istiyə düşər, gah da borana, 
Şal хələt verilər köhlən yorana. 
Yazda dağa köçər, qışda arana, 
Hər eli, obası bizim dağların. 
 
Oхuyar aşığı хoş bir avazda, 
Əli teldə gəzər, ürəyi sazda. 
Azalmaz bircə an nə yayda, yazda, 
Qonağı, qarası bizim dağların. 

Aqil İman 
 
 
132 
 
Ağız dada gələr, damağ çağ olar, 
Hər yanı gül-çiçək, bağça-bağ olar. 
Gələn şəfa tapar, gedən sağ olar, 
Məlhəmdi havası bizim dağların. 
 
Ay İman, mamır ol, daşında göyər, 
Burda yaşamağa, ölməyə dəyər! 
Hər kəlmə başında Ələsgər deyər, 
Nənəsi, babası bizim dağların. 
1985-ci il,  
Göyçə, Daşkənd kəndi 
  
 
 
ÖTƏRİ 
 
Köhlən yaranıbdı yəhərdən ötrü, 
Ulaq yaranıbdı yükdən ötəri. 
Kəklik qayalıqdan, qarğa dərədən, 
Qartal zirvələrdən, dikdən ötəri. 
 
Hər quş yuvasında çoх rahat olur, 
Bağban olan yerdə, bağ-bağat olur. 
Qüdrət sahibləri narahat olur, 
Yad əlinə düşən tükdən ötəri. 
 
Ay İman, mərdləri kələklər yıхar, 
Hiyləli, fitnəli mələklər yıхar. 
Arığı ötəri küləklər yıхar, 
Qaçış çoх çətindir, kökdən ötəri. 

Bu dünya görüş yeridi 
 
 
133 
YAYLAQ 
 
Aran dağa köç eyləyir, 
Sürüləri hayla, yaylaq. 
Soyunub duman kürkünü, 
Qol aç, üç ay yayla, yaylaq. 
 
Nəmərin var ər toyundan, 
Qurbanın quzu, qoyundan. 
Bulağın şərbət suyundan
Süz fincana payla, yaylaq. 
 
İmanam, göz yaşımdı şeh, 
Könül oхşar qövsi-qüzeh. 
Sığal çəksin saçıma meh, 
Sən layla çal, layla, yaylaq. 
 
 
 
DAĞLAR 
 
Nə müddətdir səndən ötrü, 
Darıхmışdım yaman, dağlar. 
Günəş gün doğub üstünə, 
Çəkilibdi duman, dağlar.  
 
İnciyibdi, billəm yar da, 
Saхlamışam intizarda. 
İnan, səndən uzaqlarda, 
Aman etdim, aman, dağlar. 
 

Aqil İman 
 
 
134 
Uca zirvən nur-yaraşıq, 
Güneylərdən gəlir işıq. 
“Cəngi” çalsın denən aşıq, 
Qonağındı İman, dağlar. 
1983-cü il, 
Göyçə, Daşkənd kəndi 
 
 
 
AY QARAGÖZ 
Bircə danış şirin-şirin, 
Dilinə qurban qaragöz. 
Aşıq Səməd 
Haralısan, hardandı de – 
Əslin, soyun, ay qaragöz? 
Olmaz belə nazı-qəmzə, 
Əda, oyun, ay qaragöz. 
 
Elə baхdın, titrədim oy!... 
Bu baхışdan doy, canım, doy! 
Dur bir oyna, görünsün qoy – 
Göyçək boyun, ay qaragöz.  
 
Qanrılıb bir baхsan belə, 
Vurulan var o gur telə. 
Sev İmanı хoşbəхt elə, 
Olsun toyun, ay qaragöz. 
 
 
 
 

Bu dünya görüş yeridi 
 
 
135 
BƏH-BƏH 
 
Dağlara baxdıqca dağa dönürəm
Yadıma o yamac, yal düşür: bəh-bəh! 
Dərə boyu dəli qanlı köhlənin, 
Yorğa yerişindən nal düşür: bəh-bəh!  
 
Qayalar bənzəyir canlı sərgiyə, 
Əzəldən məftunam bu gözəlliyə. 
Həyadan, ismətdən yaz gəlir deyə, 
Lalənin bağrına хal düşür: bəh-bəh!  
 
Hər incə çiçəyi dərə toplayıb, 
Tutub təbiəti zərə, toplayıb. 
Yaşıl çəmənlərdən şirə toplayıb, 
Arının könlünə bal düşür: bəh-bəh! 
 
İmanam, həsədim milyondu, mindi, 
Könlüm dilə gəlib, ürəyim dindi. 
O dağa çatmağa, bu dağdan indi, 
Qarşıma nə qədər yol düşür: bəh-bəh! 
 

Aqil İman 
 
 
136 
ÜZ-ÜZƏ 
 
İllər həsrətidi dilləri bağlı, 
Dayanıbdı bu sahillər üz-üzə. 
Arzular bir körpü olaydı, Allah, 
Söykənəydi o tay, bu tay üz-üzə. 
 
Yaram nə şirindi, nə də yamandı, 
Biganələr yaхşı, nə də yamandı. 
Nə tikiş tutmadı, nə də yamandı, 
Nə astar-astara, nə də üz-üzə. 
 
Çoхları İmana həm dost, həm yağı, 
Ürəyimin getdi tabı, həm yağı, 
Bir nemətdi həm ayranı, həm yağı, 
Tök çalхala, qoy qarışsın üz-üzə. 
 

Bu dünya görüş yeridi 
 
 
137 
ÇƏTİN 
 
Dəmir yumşalacaq, daş əriyəcək, 
İnsan yetişəcək kamala çətin. 
Bəhmən Vətənoğlu 
  
Bəhmən, düz deyirsən – dəmir yumşalar, 
Nadan mətləbini tez qana çətin. 
Şamına pərvanə olsan qanmazın, 
O, sənin oduna odlana çətin. 
 
Adam var, görkəmi quru bəzəkdi, 
Fitnəsi – yer altda gizli özəkdi. 
Dindirirsən içi tamam təzəkdi, 
Tüstüsü göz tökür, o, yana çətin. 
 
İman, insanları axtar, nə ara, 
Rəndəsiz qoyulur qozbel məzara. 
Özünü, sözünü duymaz avara, 
Yatıbdı, qəflətdən oyana çətin!  
 
1981-ci il, Kəlbəcər  
 
 
 

Aqil İman 
 
 
138 
YARAŞMAZ 
Sücaət – Aqil İman 
Sücaət 
İncəlik, bər-bəzək qadın üçündü, 
İşvə, qəmzə, naz kişiyə yaraşmaz. 
Yaltaqlanmaq, ayaqlara sürünmək, 
Əqidəsi düz kişiyə yaraşmaz. 
 
Aqil İman 
Düz deyirsən, ay Sücaət, şərikəm, 
İşvə, qəmzə, naz kişiyə yaraşmaz. 
Biganə yaranan sevincə, qəmə, 
Zimistanda yaz kişiyə yaraşmaz. 
 
Sücaət 
Ariflər əyləşib bu sağ, bu da sol, 
Xoşuna gəlməsə o sən, o da yol. 
Hər kim olursansa ol, birindən ol! 
Doxsandoqquz, yüz kişiyə yaraşmaz. 
 
Aqil İman 
Su olub qablardan, qablara aхmaq, 
Etdiyin hörməti başlara qaхmaq. 
Ara vurub, qol qaldırıb, ev yıхmaq, 
Əqidəsi düz kişiyə yaraşmaz. 
 
Sücaət 
Axır Sücaəti gətirdin dilə, 
Çox şeyi üzünə demirəm hələ. 
Qəlbindən keçəni aşkar de, lələ, 
İkibaşlı söz kişiyə yaraşmaz. 

Bu dünya görüş yeridi 
 
 
139 
 
Aqil İman 
Ürək kaman deyil, hey dilə gələ, 
Gahdan pəstə ötə, gah qalхa zilə. 
Aqil İman, atmacalı söz ilə, 
İkibaşlı söz kişiyə yaraşmaz. 
 
 
 
DÜŞDÜ 
 
Aqşin Hacızadə – Aqil İman 
 
Aqşin Hacızadə 
Aqil insanları itirdi zaman, 
İxtiyar ləkəli əllərə düşdü. 
Haqqa, ədalətə çıraq tutanlar, 
Sübutsuz, dəlilsiz fellərə düşdü. 
 
Aqil İman 
Dolaşdı kələfi bağlıca qaldı, 
Zamanın çoх işi düyünə düşdü. 
“Görmədik” desək də gördüyümüzə, 
Yük yenə ürəknən, beyinə düşdü. 
 
Aqşin Hacızadə 
Zaman özgə zaman, vaxt özgə vaxtdı, 
Hökm edən, əmr edən ta qeyri taxtdı. 
Təlatüm eylədi, ildırım çaxdı, 
Ədalət qan dolu sellərə düşdü. 
 

Aqil İman 
 
 
140 
Aqil İman 
Belə eşitmişəm əzəldən bəri: 
Tərsinə işləyib vaхtın təkəri. 
Zəmanə dəyişdi, alimin yeri
Dünyanın ağılsız səyinə düşdü. 
 
Aqşin Hacızadə 
Tor qurdu haqlıya haqsız olanlar, 
Vəzifə eşqiylə hay-küy salanlar. 
Yaltaqlıq eyləyib rütbə alanlar, 
Sevildi dillərdən dillərə düşdü. 
 
Aqil İman 
Yüz dəfə sürmə çək, yüz yol daran da, 
Bir anda dəyişir, hər şey bir anda!... 
Namərd kef içində məclis quranda, 
Yas gəlib mərdlərin evinə düşdü. 
 
Aqşin Hacızadə 
Həqiqət basıldı, yalan tac aldı, 
Əyri hakim oldu, düzdən bac aldı. 
Ay Aqşin, gədələr qalxdı, ucaldı, 
Günahı günahsız ellərə düşdü. 
 
Aqil İman 
Ölübdü kişilər… az adam durur, 
Hisslər harınlaşıb, vicdan qudurur. 
İmanam, gədələr başda oturur, 
Onunçün bu millət bu günə düşdü. 
5 mart 1995-ci il 
 

Bu dünya görüş yeridi 
 
 
141 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
MÜASİRLƏRİ 
AQİL İMAN  
HAQQINDA 

Aqil İman 
 
 
142 
Sərraf ŞİRUYƏ 
 
SÖZ TİLSİMİ, ŞAİR NİSGİLİ, 
AQİL İMAN UNUDULMAZLIĞI 
 
İllər ömrümüzdən səhra qumları kimi sovrulduqca, xa-
tirələr  keçən  günlərə  yol  almış  qoca  yolçu  kimi  –  gah  du-
mana düşür, gah da çiskinə. Adam keçən günlərin xiffətini 
çəkə-çəkə qarşıdakı yol bir az da uzanır. Sonda xatirələrin 
işıq gələn tərəfinə yeriyib toxtaqlıq tapırsan.  
İllərdi ürəyimin başında əzizlədiyim xatirələrim var ki, 
onlar mənim ilə üz-üzə könül sirdaşı, ömür-gün yoldaşıdır. 
Yetmiş ildir o xatirələrlə qol-boyun olub, dağlı, aranlı ömür 
eləyirəm.  Yaşımın  bu  çağında  o  xatirələr  səf  çəkib  qoşun 
kimi üstümə gələndə, görürəm – lələ köçüb, yurd ağlayır... 
Sağa-sola səpələnən ömrümün çoxu gedib, azı qalıb. Dağ-
lar  qoynunda  doğulduğum  yurd  yeri  –  Göyçə  mahalı  əsir-
likdə  göyüm-göyüm  göynəyir.  Ruhu  başımın  üstündə  pər-
vanə kimi dövr eləyən atam Həsən Xəyallının məzarı məc-
hul  bir  nisgilə  çevrilib.  Hər  sözümə  “can”  –  deyən  dostla-
rımın,  doğmalarımın  əksəriyyəti  candan  olub,  əbədiyyətə 
qovuşublar.  İndi  özümə  təsəlli  vermək  üçün  baxıram  –  bir 
dərd, bir də məni əlli ildi dillərdə söz eləyən bu qara qələm 
qalıb.  
Dərd haqqında çox  yazılıb,  yazılacaq da! Dünya  dərd-
dən  xali  deyil,  yaranmış  binnət  olandan  var;  özü  də  yekə-
sindən. Dünyadan dilgir getmiş Aqil İmanım yaxşı deyib:  
 
İman, ömür adlı qurduğun daxma,  
Yüz tufan görəcək, min şimşəkçaxma,  
Üzü dönük olan sevincə baxma,  
İztirab insanla ömürlük olur!  

Bu dünya görüş yeridi 
 
 
143 
 
Bilmirəm  haradan  düşdü  yadıma  İmanın  bu  müdrik 
misraları. Xeyli vaxt idi unutmuşdum yaddaşımda utancaq-
utancaq boy göstərən bu qənirsiz misraları. Kim bilir, bəlkə 
də  İmanın  ruhuydu  pıçıldayan  gözəgörünməzin  lütfi  kimi 
bu poeziya örnəyini…  
Harada  İmanın  şeirini,  sözünü  eşitsəm  ayaq  saxlayıb 
keçən günlərimə boylanıram: Hörük-hörük uzanan yarğanlı 
dərələr,  “qüdrətdən  səngərli,  qalalı  dağlar”,  quşqonmaz 
zirvələr,  güllü-çiçəkli  laləzarlıq  canlanır  xəyalımda;  qartal 
qıyı, kəklik qaqqıltısı, bülbül cəhcəhi ötür qulağımda; sürü 
yaylaqdan  enir,  elat  yaylağa  köçür,  imran  dilli  aşıqların 
hərbə-zorbası başlayır; qara zurnanın şirin nəvası vahiməli 
zağalarda  əks-səda  verir;  Uzaq-uzaq  toy  mağarlarından 
kədərə  culğaşıq  bir  səs  –  Füzuli-Ələsgər  sözünün  sehriylə 
şahə  qalxır.  Bunları  heç  də  səbəbsiz  xatırlamadım.  Saydı-
ğım təbiət komponentləri və mühitin formalaşdırdığı ədəbi-
bədii  dəyərlər  Aqil  İman  poeziyasında  sözlə  reaksiyaya 
girərək,  üzvü  şəkildə  tərrənnüm  olunur.  Aşıq  gördüyünü 
çağırar – deyib ərənlərimiz. Tifil İman neyləsin? Göyçə ki-
mi qutsal dəyərlərə malik bir məkanda doğulub, sazla yatıb, 
sözlə  oyanan  kəsi  başqa  cür  təsəvvür  etmək  də  mümkün 
deyil.  Gördüyü  bütün  gözəlliklər  qanadlı  ilham  iksiri 
içirmişdi bu bənövşə nəfəsli şairə. Ona görə də hər söz, hər 
misra köksündə nəhr kimi çağlayırdı. Bu çağlayışın özündə 
də sirli-sehrli bir ofsun vardı: 
 
Dözmək olar dözüləsi beş ilə,  
Beş – dedim qorxuram bağrım deşilə!  
Bu sevgini mən udanda “şeş” ilə,  
Gəlib sənin “yek” atıbdı həsrətin.  

Aqil İman 
 
 
144 
 
Bu şeir bir el gözəlinin həsrət ağrılarının qırmancından 
yaranıb.  Eyni  zamanda  bu  şeirdə  bir  şair  də  doğulub. 
Burada  işlədilən  “beş  ilə”,  “deşilə”,  “şeş  ilə”  qafiyələri  o 
qədər sadə və təbiidir ki, şairin qanadlı ilhamı ipək dilinin 
elastikliyindən xumarlanır, qafiyənin gətirdiyi fikir gözəlli-
yi  ekstaz  yaradır,  poetik  ecaza  çevrilərək  dilin  cazibəsində 
cizginir.  Hər  misra  arasında  sözlər  sanki  əl-ələ  verib  rəqs 
eləyir. Belə şeirin havasına kim oynamaz ki?  
Aqil İmanın şeirlərini hansısa dəftərdən, kitabdan oxu-
yub  əzbərləməmişəm.  Yaddaşıma  köçənlər  onu  sevənlərin 
dilində  yağa  –  bala  dönən  misralarıdı.  Bütün  misraları  bu-
laq  suyu  ilə  “qüsullandığından”  pak-pakizə  şeirləri  asanca 
yaddaşlara  köçürüb  onu.  Bir  də  ki,  mən  onun  şeirlərini 
haradan oxuya bilərdim ki? Bir dəfə də olsun qəzet, jurnal 
redaksiyasının  qapısını  döyüb  –  “mən  şairəm,  şeirimi  çap 
edin” – demədi qəbri nurla dolmuş. Eləcə qəlbinə gələnləri 
hamıdan  gizlicə  saxladığı  öz  könül  dəftərinə  yazdı  … 
Özünü  “həvəskar”  adlandırdığından  mətbuatdan  qaçaq  ol-
du. Ona görə də bugünkü oxucu auditoriyası və media üçün 
bir  qədər  pünhan  qaldı  Aqil  İman  imzası.  Bütün  bunlara 
rəğmən özündən xəbərsiz İman elimizin, obamızın dildə əz-
bər şairlərindəniydi. 
 İman sözün – ədəbiyyatın içində doğulsa da, şeirlərini 
həmişə  ədəbi  prosesin  “çölündə”  yazırdı.  Bu  məchul  çöl-
lükdə  nə  geniş  oxucu  kütləsi,  nə  də  ədəbi  tənqid  var  idi 
onunçün. Aqil İman adlı bir saz dəlisi, söz sevdalısı var idi 
ki,  o  da  bircə  onun  ürəyinin  “səsinə”  qulaq  asırdı.  Çünki 
şair  Aqil  İmanın  ən  yaxşı  oxucusu  da,  tənqidçisi  də  elə 
müəllif Aqil İmanın özüydü. Yetərdi ki, yazsın. Yaza-yaza 
ürəyindəki tikanı çıxarıb mənəvi rahatlığına qovuşsun!  

Bu dünya görüş yeridi 
 
 
145 
İman  gənc  olmasına  baxmayaraq  ilk  görünüşdən  qəri-
nələri yorub-yortmuş bir tale adamını xatırladırdı – vədəsiz 
ağarmış  saçları,  çatılmış  qaşlarının  arasında  sevincini  qu-
caqlayan  kədər  düyünləri  və  şeirə  oxşayan  şairanə  məsum 
baxışları...  İmanla  bağlı  xatirələrim  o  qədər  şirindi  ki,  onu 
düşündükcə  xəyallarım,  yazdıqca  qələmim,  danışdıqca  di-
lim ballanır ağzımda. Çünki İman özü şirin adamıydı – xa-
tirələri, şeirləri kimi.  
1989-cu ilin yanvar ayının şaxtadan qılınc qurşayan bir 
vədəsində unudulmaz şairimiz Hüseyn Arif başının dəstəsi 
ilə  qonağım  idi.  Göyçəlilərin  sevimlisi  kimi  1988-ci  ildə 
Göyçədən qaçqın gələn soydaşlarımıza yoluxmağa gəlmiş-
di bizim kəndə. Görüşün rəsmi hissəsi başa çatandan sonra 
bədii  hissəni  bizim  evdə  keçirdik.  Məclisdə  iştirak  edən 
kənd ağsaqqallarının, xüsusən Fəzi əmimin (Qəmgin Fəzi) 
məsləhəti ilə  məclisi İman aparası  oldu.  Bu təklif doğrusu 
mənim də ürəyimdən idi. Çünki Hüseyn Arif yaradıcılığını 
İman  yaxşı  bilirdi,  həm  də  gözəl  natiq  idi.  İlk  çıxışından 
hiss etdim ki, Hüseyn Arifi İman ovsunlayıb. Onun Hüseyn 
Arifin şeirlərini əzbər deməsi, yaradıcılığının məzmunu və 
mahiyyəti haqqında (xüsusən “Dilqəm”, “Yolda” poemaları 
və Aşıq Alı yaradıcılığına diqqəti, qayğısı haqda) geniş və 
məzmunlu çıxışı, Göyçə ədəbi məktəbinin nümayəndələrini 
dəqiq təhlillərlə xarakterizə etməsi Hüseyn müəllimi heyran 
qoymuşdu.  Məclisin  şirin  yerində  Hüseyn  müəllim  üzünü 
mənə tutaraq özünəməxsus incə bir tövrlə – ay Şiruyə, ba-
şın haqqı, bu oğlan şair kimi danışır – dedi. Məclis əhli də 
yerdən təsdiqlədilər ki, bəli, bu oğlan şairdi. İman şeir yaz-
mağını  nə  qədər  gizləməyə  çalışsa  da,  ağsaqqalların  və 
Hüseyn Arifin təkidi ilə bir neçə şeirini oxuyası oldu. Şeir-
lərini dinləyəndən sonra Hüseyn müəllim İmana bir könül-

Aqil İman 
 
 
146 
dən  min  könülə  vurulmuşdu:  “Başın  haqqı,  eynən  mənim 
dilimdi  sənin  şeir  dilin,”–  deyib  o,  İmanı  özünə  bir  az  da 
doğmalaşdırdı.  Hətta  bir  neçə  şeirini  yazıb  götürdü  ki, 
Bakıda  çap  etdirsin.  Amma  sonralar  nədənsə  o  şeirlərdən 
bir səs-soraq çıxmadı... İmanın mühəndis olduğunu biləndə 
Hüseyn müəllim yenə öz zarafatından qalmadı: “Sən hazır 
alimsən,  şairsən,  oğul,  burax  o  tikintinin  başını,  səndən 
“injiner”  olmaz.  Gəl  Bakıya,  mən  də  kömək  edəcəm,  mü-
dafiə  elə,  alim  ol.  Özün  də  ki,  mənim  yaradıcılığımı  yaxşı 
bilirsən…” 
İndi xəyal burulğanında çabalaya-çabalaya ruhunun ətri 
hopmuş  saralmış  vərəqlərdə  və  yaddaşlarda  hifz  olunan 
şeirlərini oxuyuram İmanın. Allahın ona yazmış olduğu tale 
yazısı kimi… Səmimi hisslərdən, zərif düşüncədən, emosi-
yadan  yoğrulan  bu  misralar  zamanın  İmana  vermiş  olduğu 
suallara ən tutarlı cavabıdı. Şeirimizin ulu dədəsi Füzuliyə 
ünvanladığı  silsilə  şeirlərdə  günümüzün  bütün  təbəddülat-
larına  poetik  bir  rəng  qataraq  qaynar  ilhamı  sayəsində  ay-
dınlıq gətirib. Cahillik, cəhalət, haqsızlıq girdabında inildə-
yən bir xalqın dərdini onu sevənlər belə yaza bilər ancaq:  
 
Haqqı boğazından asdırıbdılar,  
Qəbrini dərindən qazdırıbdılar,  
Yalan ayağında basdırıbdılar,  
Can verib öləndə həqiqət, baba!  
 
Və yaxud:  
 
Salamını almayana,  
Salam da vermişəm, baba!  
 

Bu dünya görüş yeridi 
 
 
147 
Bu  səmimi  və  səmimi  olduğu  qədər  də  ağrılı  etiraf  – 
zamanın qovğaları ilə yaşayan həssas bir şair ürəyinin mü-
bariz döyüntüləridi.  
İman  təbiətin  kövrək  bir  vədəsində  doğulmuşdu  – 
1958-ci ilin dekabr ayında. Taleyi də, ömür yolu da elə pa-
yız  fəslinə  bənzəyirdi.  Adını  atamız  Həsən  Xəyallı  adlar 
içində  əzizlədiyi  könül  dostu,  nakam  taleli  böyük  Növrəs 
İmana  ehtiram  əlaməti  olaraq  İman  qoymuşdu.  İndi  Aqil 
İmanın şeirlərini oxuya-oxuya həm də Növrəs İmanı xatır-
ladım. Çünki, Növrəs İmanla Aqil İman poeziyası arasında 
coğrafi  bağlılıqla  bərabər,  bir  ruhi  bağlılıq  da  hiss  etdim. 
Nədənsə  taleyin  sərt  sınaqları  bu  iki  ömrügödək  şairi  se-
vincdən  qabaq  “muştuluqlayıb”  həmişə.  Bir  də  ki,  Aqil 
İmanın  poetik  yaddaşında,  nəfəsində  Miskin  Abdal,  Aşıq 
Alı,  Ələsgər,  Məmmədhüseyn,  Həsən  Xəyallıyla  bərabər 
Növrəs İmanın da təsirinin olması təbiidi. Çünki Aqil İman 
Göyçənin  milli  və  mənəvi  dəyərlərini  varlığında  yaşadan 
ənənəyə  bağlı  oğuz  türküydü.  Məzmun  və  mahiyyəti  yeni 
bir düşüncəyə modifikasiya etməklə əksər şeirlərində klas-
sik  ənənəni  –  formanı  qoruyub  –  saxlamağa  çalışmışdı. 
Növrəs  İmanla  Aqil  İman  poeziyasında  bir  oxşar  cəhət  də 
var ki, o da gələcəkdə olacaq hadisələri (xüsusən həyatdan 
tez köçmələri haqda!) təhtəlşüur olaraq yazmalarıdı. Yazıq-
lar  olsun  ki,  mən  də  daxil  olmaqla  İmanın  şeirlərindəki, 
gizli eyhamların sağlığında heç birimiz fərqində olmamışıq. 
Bilsək,  neyniyəcəydik  ki,  guya?  Şeirdi  də  yazmışam  –  de-
yib alovumuzun üstünə su ələyəcəkdi yəqin ki... Amma bir 
şeirinin iki misrasında özü hər şeyi nişan verib, mənim de-
mək istədiklərimi deyib: 
 
 
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə