Dərslik Bakı 2016 layiHƏ Ümumtəhsil məktəblərinin 9-cu sinfi üçün "Təsviri incəsənət" fənn kurikulu



Yüklə 30.77 Mb.
Pdf просмотр
səhifə7/11
tarix10.07.2017
ölçüsü30.77 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Müəyyən edin
1. 
F.Nəcəfovun dərslikdə verilmiş heykəltəraşlıq əsərlərini mövzu, ma-
terial və texnika baxımından şərh edin.
Yaradıcı fəaliyyət
2. 
İnsan obrazı yaratmağa çalış. Burada insana xas olan halları – dərd, 
kədər, ağrı, sevinc, təəccüb və s. göstər.
Plastilin və yaxud gil, karton
 
Sərbəst iş üçün tapşırıqlar
3. 
F.Nəcəfovun həyat və yaradıcılığı haqqında əlavə məlumat topla və 
təqdimat et.

F.Nəcəfovun yaradıcılığını hansı müasir üsluba aid etmək olar?
Özünüzü yoxlayın
LAYİHƏ

AZƏRBAYCAN TƏSVİRİ SƏNƏTİNDƏ MÜASİRLİYİN ƏKSİ
80
Qrafi kanın və rəngkarlığın əsas ifadə vasitələri hansılardır? Rəssam-
lar öz əsərlərində bunlardan nə üçün istifadə edirlər?
ARİF HÜSEYNOV: AZƏRBAYCAN NAĞILI
Tanış olun
Görkəmli qrafi ka ustası, Xalq Rəssamı Arif Hüseynov daim axtarış-
da olan, milli folklora, adət-ənənəyə bağlı sənətkarlarımızdandır. Onun 
illər boyu müxtəlif miqyaslı sərgilərdə nümayiş etdirilən əsərləri rəssa-
mın sənət dünyasındakı imzasını təsdiqləyəcək mühüm faktlardır.
 Rəssamın mənəvi sərvətlərimizə, dəyərlərimizə göstərdiyi vətəndaş 
münasibətinin ifadəsi olan əsərlərdə bunu daha aydın hiss etmək müm-
kündür. Bir çox əsərlərdə rəssamın qədim miniatür üslubu ənənələrinə 
bağlılığı ilə yanaşı, vətəndaşlıq yanğısı və təəssübkeşliyi də qabarıq hiss 
edilir.
Кitablardakı mətnlərə çəkilən təsvirlər necə adlanır?
İncəsənətə dair dialoq
Xatırlayın
18
Təsviri sənət qalereyası
“Nar çiçəkləri”
“Azərbaycan muğamı”
LAYİHƏ

AZƏRBAYCAN TƏSVİRİ SƏNƏTİNDƏ MÜASİRLİYİN ƏKSİ
81
ARİF HÜSEYNOV: AZƏRBAYCAN NAĞILI
Qrafika  sənətinin  bədii  və  texniki  imkanlarına  kifayət  qədər  bələd 
olan  rəssam  sonda  cəlbediciliyi  ilə  yanaşı,  həm  də  dərin  fəlsəfi  yüklü 
əsərlər yaratmağa nail olmuşdur. O, ağ-qara cizgilərdə olan işlərə aza-
cıq rəng ovqatı qatmaqla, əsərlərin bədii-psixoloji təsir gücünü artıra-
raq daha təsirli ifadə vasitələri axtarırdı. Ədəbiyyatı ürəkdən sevən Arif 
Hüseynov böyük söz ustalarının yaradıcılığına dəfələrlə müraciət edib. 
Onun N.Gəncəvi, M.Füzuli, M.Ə.Sabir, H.Cavid, S.Vurğun, R.Rza və di-
gər klassiklərimizlə bağlı yaratdığı əsərlər dəzgah qrafikasının
1
 ən gözəl 
nümunəsi sayılır.
Arif  Hüseynov  azərbaycanlıların  həyatını,  adət-ənənələrini,  vər-
dişlərini Azərbaycan nağılları və folkloru nöqteyi-nəzərindən aydın və 
maraqlı, yumor və fantaziya ilə göstərən rəngkarlıq və qrafika əsərləri 
işləmişdir. Bənzərsiz nağıl xəzinəsini hər kəs uşaqlıqdan sevir və kəşf 
edir. O zamanlar xəyalda canlanan əşyalar, danışan heyvanlar və quşlar, 
qəhrəmanların igidlikləri oxucusunu zəngin sehrə salaraq onun yaradı-
cılarının təxəyyülünə heyrətlənirdi. Şəxsi rəssam fantaziya cadugərlə-
rin, divlərin, hiyləgər vəzirlərin və qəddar hökmdarların, olduqca gözəl 
qəhrəmanların görünüşünü tamamlayırdı. Nağıllar milli təxəyyülün xü-
1
 Dəzgah qrafikası – təsviri sənətin qrafika növünün inkişaf sahəsi, molbert üzərində ya-
radılan və sərbəst təsvir dilinə malik qrafik əsərlərdir. Onların yaradılmasında tuş, qara 
quaş, karandaş, kömürdən istifadə edilir.
Yaşadığı illər
Doğulduğu yer
Təhsili
Ad və mükafatları
Üslub və texnika
Əsərlərin mövzusu
Məşhur əsərləri
30.10.1943
Bakı, Azərbaycan
Ə.Əzimzadə adına Dövlət Rəssamlıq Məktəbi (1960–1962) 
Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutu (1965–1972)
Azərbaycan  Respublikasının  Əməkdar  Rəssamı 
(1992),  “Hümay”  mükafatı  (1995),  Azərbaycanın 
Xalq Rəssamı (2006), Azərbycan Respublikası Prezi-
dentinin fəxri təqaüdü (2008)
rəngkarlıq, dəzgah qrafikası, kitab qrafikası  və mi-
niatür sahəsi
natürmort, portret, mənzərə, süjet
“Azərbaycan nağılları” seriyasından “Cırtdan” (2006), 
“Azərbaycan nağılları” silsiləsindən “Taptığın nağılı” 
(2008), “Nar bayramı” (2005), “Nərd oyunu” (2008), 
“Hophopnamə” (2012) və s.
Arif Şahbaz oğlu Hüseynov
Həyat xronologiyası
GÖRKƏMLİ RƏSSAMLAR
LAYİHƏ

AZƏRBAYCAN TƏSVİRİ SƏNƏTİNDƏ MÜASİRLİYİN ƏKSİ
82
ARİF HÜSEYNOV: AZƏRBAYCAN NAĞILI
“Aşıq”
Rəsul Rza. “Vaxt var ikən” – 
II. Kağız, rə qəm sal çap
“Novruz” silsiləsi – “Kəndirbazlar”
“Dialoq”. Kağız, rəqəmsal çap
“Hophopnamə” –“Yaşadıq-
ca xərabə Şirvanda...”
susiyyətlərini, millətin xarakterini emosio nal şəkildə açır, yaradıcı mən-
bəyin bir sahəsini təcəssüm edir. Nağıllar rəssamlar üçün yalnız illüst-
rasiyalarda deyil, hətta nəqqaşlıqda, qrafi kada, kinematoqrafda və digər 
incəsənət növlərində də həyata keçirilən obraz və ideyaların tükənməz 
mənbəyi olaraq qalmaqdadır.
Bu nağılların koloriti detallarla zəngindir. Arif Hüseynov nağılların 
təsvirinə fərqli yanaşır. O, zəngin rəng çalarları, məkan və süjetin xü-
susi təsviretmə üsulları, forma və detalların plastik tamamlanmasında 
– şərq miniatürlərinin dekorativ ruhundan faydalanmışdır.
LAYİHƏ

AZƏRBAYCAN TƏSVİRİ SƏNƏTİNDƏ MÜASİRLİYİN ƏKSİ
83
ARİF HÜSEYNOV: AZƏRBAYCAN NAĞILI
Müəyyən edin
1. 
A.Hüseynovun  verilmiş  əsərlərində  dəzgah  qrafikası  və  rəngkarlıq 
əsərləri arasında üslub fərqini şərh edin.
Flomasterlər, pastel təbaşirlər, rəngli qələmlər, quaş
 
Sərbəst iş üçün tapşırıqlar
3. 
A.Hüseynov və onun yaradıcılığı haqqında təqdimat hazırlayın.

A.Hüseynov təsviri sənətin inkişafında hansı yeniliklər etmişdir?

İllüstrasiya çəkən daha hansı rəssamlarımızı tanıyırsınız?
Özünüzü yoxlayın
Yaradıcı fəaliyyət
2.  a) 
Bildiyiniz və sevdiyiniz Azərbaycan nağıllarına illüstrasiya çəkin. 
Rəsmlərinizdə  rəng  həlli,  şərti  dekorativlik  üslubunu  göstərməyə 
 çalışın. 
 
b) 
Oxuduğunuz və sizə maraqlı gələn hər hansı bir hekayə və dasta-
na qrafik illüstrasiya çəkin. Təsvir elementləri ilə nümunələrdə tanış 
ola bilərsiniz.
Rəssamın  təsvir  etdiyi  əsərlər  çox  incəliklə  çəkilmiş  ornamentlə  – 
nöqtə mirvarilərlə, buruqlarla və ya digər qrafik elementlərlə xırdalanır 
və bütövləşir. Ornament vasitəsilə rəssam milli incəsənətin ənənələrini, 
ornamentin islam təsəvvürlərinə uyğun olaraq ideal dünyanın gözəlliyi-
nin və ahənginin ideal təcəssümü olduğunu tamaşaçıya xatırladır.
Ötən  əsrin  70-ci  illərindən  başlayaraq  Arif  Hüseynovun  əsərləri 
dəfələrlə Bakıda, eləcə də dünyanın bir çox möhtəşəm sərgi salonlarında 
tamaşaçıların diqqətinə çatdırılıb. Moskvada, Praqada, Tokioda, Anka-
rada, İzmirdə sərgilənən əsərlərinə görə A.Hüseynov müxtəlif mükafat-
lara, diplomlara layiq görülüb.
Bu gün A.Hüseynovun əsərləri Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyin-
də, Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasında, Moskva Dövlət Şərq Xalqla-
rı İncəsənət Muzeyində, həmçinin şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır.
LAYİHƏ

AZƏRBAYCAN TƏSVİRİ SƏNƏTİNDƏ MÜASİRLİYİN ƏKSİ
84
Abstrakt sənətin realizmdən fərqli olan cəhətlərini izah edin.
FƏRHAD XƏLİLOV: ABŞERON MOTİVLƏRİ
Tanış olun
Azərbaycan milli incəsənəti çərçivəsində və bütün müasir sovet rəngkarlığı 
istiqamətində xüsusi, özünəməxsus yer tutan rəssamlarımızdan biri də Fərhad 
Xəlilovdur. Öz fərqli qavrama tərzi, dünyaya özünəməxsus baxışı, fərdi ifadə 
sistemi onu digərlərindən fərqləndirir. Fərhad Xəlilov təkrarolunmaz və rən-
garəng rəsm üslubu ilə tanınan sənətkarlardandır. Rəssamın əsərləri yaşadığı 
mühit çərçivəsində, Qafqaz regionunda unikal hesab edilir.
Fərhad Xəlilov çoxillik axtarışlarının nəticəsi olaraq özünəməxsus bə-
dii üslubunu yaratmışdır. Onun yaratdığı üslub – şərti-fəlsəfi  bədii for-
malar üslubudur. Fərhad Xəlilov daha cəsarətli və kəskin ümumiləşdirmə 
yolu ilə gedir: onun əsərlərində dağ – ümumiyyətlə, dağdır, tikililər – on-
lardan doğan təəssüratdır, obrazdır. Rəssam predmetin zahiri formasını 
hansısa ümumi güclü, gərgin hiss ilə əlaqələndirməyi öyrənib. Onun sənə-
tində olan simvolika düşündürücü forma üslublarında öz əksini tapmışdır. 
Rəssamın  Abşeron  mənzərələri  –  ona  doğma  olan  və  Azərbaycanın 
müxtəlif yerlərinin mənzərələridir. Fərhad Xəlilovun yaradıcılığında Abşe-
ron motivləri əhəmiyyətli yer tutur. Çimərliklər və Abşeron mənzərələri, 
həmçinin Abşeron yarımadasının yaşayış məntəqələri – Nardaran, Buzov-
na, Zuğulba, Maştağa, Mərdəkan və başqaları buna misal ola bilər.
Rəssamlar abstrakt mənzərə təsvirlərinin ifadəsində hansı element-
lərdən istifadə etmişlər?
İncəsənətə dair dialoq
Xatırlayın
19
Təsviri sənət qalereyası
“Goradildə”. 1966
“Çiçəklənən badam ağacı”. 1976
LAYİHƏ

AZƏRBAYCAN TƏSVİRİ SƏNƏTİNDƏ MÜASİRLİYİN ƏKSİ
85
FƏRHAD XƏLİLOV: ABŞERON MOTİVLƏRİ
Fərhad Xəlilovun Abşerona həsr olunmuş əsərlərində həyat eşqi ilə 
dolu, rəng və məkanın, ritm və hərəkətin müasir ümumiləşdirilmiş yo-
zumunu  görmək  mümkündür.  F.Xəlilovun  seçdiyi  rənglər  dolğun,  tu-
tumlu,  lakonik  biçimdədir.  Təsvir  daha  çox  frontal  olmaqla  dərinliyə 
doğru  açılır.  Rəssam  əsərlərində  süni  detallardan  qaçaraq,  inandırıcı 
dolğunluqla obrazın səciyyəsini açır. 
Onun bədii plastik dünya konsepsiyası ifadə azadlığı və poetik simvo-
lizmin iki xüsusiyyətini özündə daşıyır. F.Xəlilovun yaradıcılığında rən-
gin mühüm rolu var: dəniz yaşıl, səma göy, yetişmiş nar qırmızı və qo-
nur rəngdədir. Rəssam çalışır ki, rəng naturanı təkrarlamasın, əksinə, 
psixoloji, dərin, bədii anlam kəsb etsin. Bu, rəssamın qəlbindən keçən 
obrazın rəngi, təbii boyalardır. Əsərlərinin ölçüsünün böyük olması isə 
onun Abşeronun çoxhissəli obrazlı panoramını yaratmağa səy göstərmə-
sinin nəticəsidir. Rəssam sevdiyi mənzərədə əbədiliyi, daimiliyi, sabitli-
yi axtarır və tapır. 
O, dünya və milli incəsənətinin ənənələrini dərindən dərk edib. Azər-
baycanda və dünyanın müxtəlif guşələrində səyahət zamanı görüb, öy-
rənib  və  sevdiyi  hər  şeyi    bədiiləşdirməyi  bacarıb.  Fərhad  Xəlilov  öz 
dəst-xəttini, öz üslubunu, öz tərzini tapmış sənətkarlardandır.
Fərhad  Xəlilovun  yetkin  yaradıcılığı  –  1970-ci  illərdən  başlayaraq 
hazırkı vaxtadək rəngkarlıq prinsiplərinin özündə əks etdirən inkişafı-
dır. Lakin şərti olaraq onu bir neçə mərhələyə ayırmaq olar.
Yaşadığı illər
Doğulduğu yer
Təhsili
Ad və mükafatları
Üslub və texnika
Əsərlərin mövzusu
Məşhur əsərləri
26.11.1946
Bakı, Azərbaycan
Ə.Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamıq mək-
təbində (1961–1966), Stroqanov Rəssamlıq məktəbin-
də  (1966),  Moskva  poliqrafiya  institutunda  (1969–
1975) 
“Şöhrət” ordeni (2006), Xalq rəssamı
abstraksionizm; rəngkarlıq
mənzərə,portret
“Görüş” (1983–2007), “Xatirələr” (2003–2006), “Tor-
pağın  naxışları”  (1999–2006),  “  1984-cü  ilin  yazı” 
(1984), “Axşamlar” (1984) və s.
Fərhad Qurban oğlu Xəlilov
Həyat xronologiyası
GÖRKƏMLİ RƏSSAMLAR
LAYİHƏ

AZƏRBAYCAN TƏSVİRİ SƏNƏTİNDƏ MÜASİRLİYİN ƏKSİ
86
FƏRHAD XƏLİLOV: ABŞERON MOTİVLƏRİ
Birinci  mərhələ  –  doğma  landşaftla  bağlı,  lakin Avropa  avanqardının 
müəyyən ənənəsinin təsiri hiss olunan rəngkarlıq, nümunələrinin yarandı-
ğı dövrdür. 
İkincisi – rəssamın öz əvvəlki dünyaduyumuna tapınaraq mütərəqqi 
ifadə vasitələrinə tam keçid mərhələsidir.
Fərhad Xəlilovun yaradıcılığının təməli – onu sovet incəsənətinə qalib kimi 
daxil edən mənzərələrdir. Həmin mənzərələr insanların həyatı elmi nəzəriy-
yələr ilə izah etmədən, bu nəzəriyyələri əsatirlər ilə qavrayaraq, hansısa baş-
lanğıcın, dünyaya yaranışdan qaynaqlanan aydın baxışın axtarışı idi. Dəniz, 
torpaq, səma rəssamın tablolarında yüksək əhəmiyyət kateqoriyaları daşımaq-
la ifadə edilib. Bu, insanın mövcudluğunun təbiət ilə ayrılmaz bağlandığı dün-
yanın tərkib hissəsidir. Təbiət onun əsərlərində rəssamın qeyri-adi poetik hissi 
ilə vəcdə gəlir, adi həyatın mənasını aça bilmədiyi sirləri özündə qoruyur.
Fərhad Xəlilov son onillikdəki öz abstrakt, yaxud dəqiq desək, buna 
bənzər əsərləri ilə təkcə müasir incəsənətin dünya cərəyanına tam daxil 
olmur, o, həm də öz yaradıcılığının özünəməxsusluğunu nümayiş etdir-
məkdə davam edir.
????????????????????????????????
?????????????????????
????????????????????????????????
?????????????????????
Müəyyən edin
1. 
F.Xəlilovun əsərlərində əsas mövzuların nədən bəhs etdiyini izah edin.
Yaradıcı fəaliyyət
2. 
“Abşeron motivləri” adlı maraqlı rəsm çəkin. Bu fəsillərin dəyişdiyi 
mənzərə, bol məhsullu natürmort yaxud adət-ənənələri əks etdirən 
süjetli əsər ola bilər.
3. 
F.Xəlilov haqqında əlavə məlumat toplayın və təqdimat edin.
Rəngli karandaşlar, pastel təbaşırlər, quaş
 
Sərbəst iş üçün tapşırıqlar

F.Xəlilovun yaradıcılığının əsas xüsusiyyətləri nədir?
Özünüzü yoxlayın
LAYİHƏ

AZƏRBAYCAN TƏSVİRİ SƏNƏTİNDƏ MÜASİRLİYİN ƏKSİ
87
Rəssam əsərində bir-neçə üslubu sintez edə bilərmi? Nümunələr gətirin.
SAKİT MƏMMƏDOV:  MÜASİR VƏ KLASSİK 
 
ÜSLUBUN SİNTEZİ
Tanış olun
Azərbaycan  incəsənətinin  dünyada  təbliğində  böyük  xidmətləri  ol-
muş istedadlı rəssamlarımızdan biri də Sakit Məmmədovdur.
O, hələ məktəb illərində artıq rəssam olacağını müəyyənləşdirmişdi. 
Rəssam  gənc  yaşlarından  öz  dəst-xətti  və  üslubunun  yaranmasına  can 
atırdı. Onun tələbəlik işləri dəfələrlə sərgilərdə nümayiş etdirilib və bö-
yük uğurla qarşılanmışdı. Sakit Məmmədov rəngkarlıq əsərlərini onun  
bütün detal və incəliklərini, rənglərini və çalarlarını öyrənərək, tükən-
məz enerji ilə yaradırdı. Zaman keçdikcə o, şux kolorit və qüsursuz kom-
pozisiyanın hakim olduğu öz dəst-xəttini dəqiqləşdirdi. O, ətraf mühiti, 
onu tükənməz rəng zənginliyi və müxtəlifl iyi ilə görən rəngkardır.
Sakit  Məmmədovun  istedadının  formalaşmasına  müxtəlif  dövr  və 
janrların rəssamları təsir göstərib və Avropa təhsilli bu rəssam Şərqin 
dərin fəlfəsi düşüncəsini və təmtəraqlı şux boyalarını rəngkarlığa gəti-
rib. Rəssamın əsərlərinin uğurunun səbəblərindən biri də onun yaradıcı-
lığında müasir və klassik üslubun sintezini yarada bilməsidir. Onun elə 
əsərləri var ki, sanki canlı təbiətin özüdür. Onun tablolarında qamətli 
qovaqların  başı  küləkdən  titrəyir,  güclə  nəzərə  çarpan  şəffaf  kölgələ-
ri hiss olunur, payızın sığal çəkdiyi qızılı yarpaqlar xışıldayır, qızmar 
günəş öz şüaları ilə çiçəklərin gözəl ləçəklərini əzizləyir, üzərindəki şeh 
damlaları duyulur.
İmpressionist rəssamlar adətən hansı mövzulara üstünlük verərdilər?
İncəsənətə dair dialoq
Xatırlayın
20
Təsviri sənət qalereyası
????????????????????????????????
?????????????????????
????????????????????????????????
?????????????????????
LAYİHƏ

AZƏRBAYCAN TƏSVİRİ SƏNƏTİNDƏ MÜASİRLİYİN ƏKSİ
88
SAKİT MƏMMƏDOV: MÜASİR VƏ KLASSİK ÜSLUBUN SİNTEZİ
İncə zövq və ölçü hissi rəssamın bayağılıq hüdudunu keçməyə qoy-
mur, onun hər mənzərəsi, hər şeydən əvvəl, təbiət gözəlliyinin doğurdu-
ğu ovqat kimi baxılır. Rəssamın ilıq noxudu, dolğun mavinin çalarlar-
dan, zeytun yaşılı və tünd qəhvəyidən ibarət palitrası daha çox virtuoz 
yerinə yetirilmiş qədim freskaları xatırladır. Məkana bütövlük bəxş et-
məsi, hava perspektivi və rəngin bütün kəskinliyi ilə duyumu onun əsər-
lərinə dərinlik və xüsusi ifadəlik bəxş edərək, təbiətin müəmmalı gözəl-
liyini və möhtəşəmliyini duymağa imkan verir.
Sakit  Məmmədov  bir  çox  janrlarda  eyni  uğurla  işləyən  müasir  rəs-
samlardandır. Rəssamın işlərinin əsas hissəsi onun şəxsi Qalereyasında 
Yaşadığı illər
Doğulduğu yer
Təhsili
Ad və mükafatları
Üslub və texnika
Əsərlərin mövzusu
Məşhur əsərləri
05.08.1958
Neftçala rayonu, Azərbaycan
Əzim  Əzimzadə  adına Azərbaycan  Dövlət  Rəssamlıq 
məktəbi (1974–1978), İ.Repin adına Leninqrad Rəs-
samlıq Akademiyası (1982–1987)
Azərbaycanın əməkdar rəssamı, Vətən Övladı orde-
ni,  Böyük  Cəngavər  Qızıl  Ulduzu,  Rusiya  İmpera-
tor Rəssamlıq akademiyasının akademiki və medalı, 
Xidmətlərə görə İmperator I Aleksandr ordeni, Lea-
nardo Da Vinci Medalı, Mozart Medalı, Dünya Rəs-
samlıq Akademiyasının medalı, Avropanın Şərəf or-
deni, İtaliyanın qızıl medalı, Dostluq Ordeni, Rusiya 
İmperator Rəssamlıq Akademiyasının medalı
impressionizm, rəngkarlıq
portret, süjetli əsərlər, mənzərə
“Qızımın portreti”, “Nüşabə”, “İtaliyalı qız”, “Güzgü 
qarşısında”, “Yaşasın İstanbul”, “Yorğun şəhər”, “Ad 
günü”, “Həzin musiqi”, “Suriyalı rəssam”, “Filosof”, 
“Melodiya”,  “Adəm  və  Həvva”,  “Yatmış  mələk”, 
“Türk  motivi”,  “Leninqrad  xatirələri”,  “Rəfi qələr”, 
“Dədə  Qorqud”,  “Məhəbbət”,  “Bayram  axşamları”, 
“Arzu”,  “Gün  aydın”,  “Şah  İsmayıl  Xətai”,  “Gəncə 
simfoniyası”, “Dəllək Əliş” və s.
Sakit Məmmədov
Həyat xronologiyası
GÖRKƏMLİ RƏSSAMLAR
Sakit Məmmədovun yaradıcılığı haqqında sayt
http://sakitmammedov.com/
LAYİHƏ

AZƏRBAYCAN TƏSVİRİ SƏNƏTİNDƏ MÜASİRLİYİN ƏKSİ
89
SAKİT MƏMMƏDOV: MÜASİR VƏ KLASSİK ÜSLUBUN SİNTEZİ
Rəssamın hər əsəri həm də müəmma və sezilməzliyi ilə fərqlənir. Sakit Məm-
mədovun istedadı məhz portretlərdə daha dolğun ifadə olunur, onun yaratdığı 
əsərlərin miqdarı isə rəssamın ağlasığmaz yaradıcı məhsuldarlığına sübutudur. 
Onun portretləri sanki psixoloji etirafl ar kimi tamaşaçını insan siması ilə baş-başa 
buraxır, onu düşündürür. Belə ki, rəssam bu simaları zamanın axınından qopara-
raq, əbədiyyət üçün həkk edib.
O, portretləri insan qəlbinə dərindən nüfuz edərək çəkir və bu, rəssamın əsl 
istedadının əsas fərqli xüsusiyyətidir. Lakin rəssamın yaradıcılığının ana xəttini 
qadın portretləri təşkil edir. S.Məmmədov zərifl iyi, safl ığı, nəcib ləyaqəti və ru-
hun gözəlliyini çatdıran xeyli sayda qadın simasını kətan üzərində canlandırıb.
Bilirsinizmi?
“Aktrisa”. 1996
“Küsmüş mələk”. 1998 
“Nərgiz”. 1997
İmpressionist rəssamların və Sakit Məmmədovun üslub tərzi arasında 
fərq nədədir?
Düşünün və izah edin
saxlanılır. Onun əsərləri Rusiya, Qərbi Avropa və ABŞ-da əksər muzey 
və  şəxsi  qalereyaları  bəzəyir.  Sakit  Məmmədov  –  yüksək  mənəviyyata 
və əxlaqa malik yaradıcı şəxsiyyətdir. O, yaratmaq və çox böyük müsbət 
enerji ilə dolu əsərlərini insanlara bəxş etmək üçün çalışmaqdadır.
Müəyyən edin
1. 
S.Məmmədovun əsərlərində kompozisiya, kolorit və mövzunun məz-
munu nədən ibarətdir?
Yaradıcı fəaliyyət
2. 
Tanınmış sima, məşhur insan və ya dostunuzun portretini çəkin. 
3. 
S.Məmmədovun  yaradıcılığı  haqqında  əlavə  məlumat  toplayın  və 
təqdimat hazırlayın.
Rəngli karandaşlar, pastel təbaşırlər, quaş
 
Sərbəst iş üçün tapşırıqlar

S.Məmmədovun yaradıcılığının əsas xüsusiyyətləri nədən ibarətdir?
Özünüzü yoxlayın
LAYİHƏ

POL SEZAN: KOMPOZİSİYA, FORMA VƏ RƏNG
AZƏRBAYCAN TƏSVİRİ SƏNƏTİNDƏ MÜASİRLİYİN ƏKSİ
90
Cavad
Mircavadov
Ömər Eldarov
ÜMUMİLƏŞDİRİCİ TAPŞIRIQLAR
Mikayıl Useynov
1. 
Sənətkarların yaradıcılığını yadınıza salın, verilmiş əsərlərin 
hansı rəssam tərəf
indən yaradıldığını müəyyən edin.
Özünüzü yoxlayın
“Azad qadın” heykəli
“Növbədən qayıdanlar”. 1957
Bakı Musiqi Akademiyası
LAYİHƏ

POL SEZAN: KOMPOZİSİYA, FORMA VƏ RƏNG  
AZƏRBAYCAN TƏSVİRİ SƏNƏTİNDƏ MÜASİRLİYİN ƏKSİ
91
Tahir Salahov
Fazil Nəcəfov
“Yüzilliklərin himni” silsiləsindən. 
1986
“Səadət”. 
Kompozisiya. 
1956. Tunc
2. 
Rəssamların  yaradıcılığı  və  yaratdığı  əsərlər  hansı  cərəyanı 
əhatə edir?
“Həyatın mərtəbələri”. 1988. Material: bürünc
LAYİHƏ

AZƏRBAYCAN TƏSVİRİ SƏNƏTİNDƏ MÜASİRLİYİN ƏKSİ
92
3. 
Rəssamlar hansı növ və janrda fəaliyyət göstərmişlər?
“Goradildə”. 1966
“Novruz” silsiləsi – “Kəndirbazlar”
“Küsmüş mələk” 1998 
Fərhad Xəlilov
Sakit
Məmmədov 
Arif Hüseynov
LAYİHƏ

Kino sənətinin fantaziyası hər birimizi maraqlandırır, səhnənin 
sehri  valeh  edir,  animasiyalar  şənləndirir,  çəkdiyimiz  foto-
şəkillər  həyatımızı  maraqlı  və  rəngarəng  edir.  Lakin  biz 
heç düşünmürük ki, onların yaranma tarixi təsviri sənətdən 
başlayıb və eynilə onun kimi, təsvir, görüntülü obrazlar di lin-
də danışır. 
ƏTRAFIMIZDA 
OLAN RƏSSAM 
YARADICILIĞI
LAYİHƏ

ƏTRAFIMIZDA OLAN RƏSSAM YARADICILIĞI
94
Tabloda təsvir edilən hər bir şey – 
rəs samın əl işidir. Tamaşanın mü-
əl lifi nin  kimliyi,  onda  rəssamın 
rolunun nədən ibarət olduğu bizə 
həmişə aydındırmı?
RƏSSAM VƏ
TEATR SƏNƏTİ
Tanış olun
Müasir təsviri sənət çoxcəhətli və çoxsimalıdır. Ənənəvi təsvir forma-
ları – rəsm, rəngkarlıq, heykəltəraşlıq ilə yanaşı, texnikanın doğurduğu 
yeni formalar meydana gəlir. Fotoqrafiya, kino, video… bunlara aiddir. 
Bu yeniliklərin meydana çıxması rəssamın təsviretmə və yaradıcılıq im-
kanlarını genişləndirir, çünki onlarda rəssam və rəssam baxışı istedadı 
var. Axı, rəssam təkcə rəsm çəkən deyil, həm də dünyanı özü kimi görən 
şəxsdir.
Каталог: 2016
2016 -> По антикоррупционной работе в поликлинике
2016 -> AZƏrbaycan respublikasi səHİYYƏ naziRLİYİ azərbaycan tibb universiteti
2016 -> Agnela da Cruz Henriques de Barros Wilper Statement (afta 2016)
2016 -> Seks riSKƏ BƏrabər deyiL!!
2016 -> Qastroentrologiya 1 Yaşlı insanlarda qida borusunun uzunluğu təqribən nə qədərdir?
2016 -> Az Book Library Palanik Çak DÖYÜŞÇÜ klubu “Döyüşçü klubu”nun birinci qaydasında deyilir: «“Döyüşçü klubu” barədə heç kimə danışmamaq
2016 -> Az Book Library Filosof Fikri
2016 -> Ubutumire uniib iratumiye abantu, imigwi y'abantu canke amashirahamwe bose bipfuza gushikiriza inkuru hamwe/canke ivyandiko bijanye n'ihonyangwa ry'agateka ka zina muntu hamwe n'ayandi mabi yose vyakozwe I Burundi guhera mu kwezi kwa Ndamukiza


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə