Disiplinlerarası Akdeniz Araştırmaları Dergisi Journal of Interdisciplinary Mediterranean Studies Volume I (2015) Phaselis Antik Kenti Florası I flora of the Ancient City of Phaselis I r. Süleyman GÖKTÜRK



Yüklə 0.56 Mb.
Pdf просмотр
səhifə1/6
tarix02.07.2017
ölçüsü0.56 Mb.
  1   2   3   4   5   6

 

  journal.phaselis.org 

 

 

 

   Disiplinlerarası Akdeniz Araştırmaları Dergisi



 

   Journal of Interdisciplinary Mediterranean Studies

 

 

Volume I (2015) 



 

 

Phaselis Antik Kenti Florası I 



Flora of the Ancient City of Phaselis I   

R. Süleyman GÖKTÜRK 

 

 

 

PHASELIS: Disiplinlerarası Akdeniz Araştırmaları Dergisi’nde bulunan içeriklerin tümü kullanıcı-

lara açık, serbestçe/ücretsiz “açık erişimli” bir dergidir. Kullanıcılar, yayıncıdan ve yazar(lar)dan 

izin almaksızın, dergideki makaleleri tam metin olarak okuyabilir, indirebilir, dağıtabilir, makale-

lerin çıktısını alabilir ve kaynak göstererek makalelere bağlantı verebilir. 

 

PHASELIS: Disiplinlerarası Akdeniz Araştırmaları Dergisi uluslararası hakemli elektronik (online) bir 

dergi olup değerlendirme süreci biten makaleler derginin web sitesinde (journal.phaselis.org) yıl 

boyunca ilgili sayının içinde (Volume I: Ocak-Aralık 2015) yayımlanır. Aralık ayı sonunda ilgili yıla 

ait sayı tamamlanır. 

Dergide yayımlanan eserlerin sorumluluğu yazarlarına aittir. 

 

 

 



 

Makale Künyesi

 

R. S. Göktürk, “Phaselis Antik Kenti Florası I”. Phaselis I (2015) 81-131. DOI: 10.18367/Pha.15005 

Kabul Tarihi: 02.03.2015 | Online Yayın Tarihi: 17.06.2015 

 

 



Editörya

 

Phaselis Research Project  

www.phaselis.org 

 


 

 

Vol.



 

I

 (2015) 81‐131



   

Phaselis Antik Kenti Florası I 

Flora of the Ancient City of Phaselis I 

R.

 Süleyman GÖKTÜRK





 

Öz:

 

Bu



 çalışmada Phaselis antik kentinde yetişen bitkiler yer almaktadır. 2012 yılında başlayan ve beş yıl 

sürecek


 olan projenin ilk iki yılında tespit edilen bitkiler ve genel özellikleri bu makalede verilmiştir. 2012 

ve

  2013  yılında  alandan  toplanan  bitkilerin  teşhis edilmesiyle  57  familya’ya  ait  191  cins  ve  toplam 233 



takson

 tespit edilmiştir. Bu 233 taksonun 181 tanesi tür, 35 tanesi alttür ve 17 tanesi ise, varyete düze‐

yindedir.

 Tespit edilen 233 taksonun 30 tanesi endemiktir. Bu 30 endemik taksonun 10 tanesi Olimpos‐

Beyda

ğları  Milli  Parkı  endemiği,  10  tanesi  Antalya  endemiği  ve  10  tanesi  de  Türkiye  endemiğidir.  233 



taksonun

  136  tanesi  Akdeniz  Fitocoğrafik  Bölgesi  elementi,  3  tanesi  Avrupa‐Sibirya  Fitocoğrafik  Bölgesi 

elementi,

 2 tanesi İran‐Turan Fitocoğrafik Bölgesi elementi ve 92 tanesi ise Çok Bölgeli veya Fitocoğrafik 

Bölgesi

 bilinmeyendir. Bu dönemde teşhis edilen 233 taksonun 3 tanesi Pteridophyta (Eğreltiler) şubesine, 



230

 takson ise, Magnoliophyta (Tohumlu bitkiler) şubesine aittir. Pinophytina (Açık tohumlular) alt şub‐

esinde

 6, Magnoliophytina (Kapalı tohumlular) alt şubesinde ise 224 takson yer almaktadır. Magnoliophy‐



tina

 (Kapalı tohumlular) alt şubesinde yer alan 224 taksonun 184 tanesi Magnoliopsida (Dikotiller) sınıfına, 

40

 tanesi ise, Liliopsida (Monokotiller) sınıfına aittir.  



Anahtar sözcükler:

 

Phaselis



 ∙ Antalya ∙ Bitkiler ∙ Endemik ∙ Pteridophyta ∙ Magnoliophyta ∙ Magnoliopsida ∙ 

Pinophytina 

∙ Liliopsida 

Abstract:

 

In



 this study the flora of the ancient city of Phaselis is introduced. The project over the course 

of

  5  years  that  began  in  2012,  surveyed  the  plants  found  within  the  first  two  years  of  this  project  at 



Phaselis,

 and their main features are presented in this paper. 191 species of 57 families and a total of 233 

taxa

 were determined through identifying the plants gathered from the field in the years 2012 and 2013. 



Of

 these 233 taxa, 181 are species, 35 are subspecies and 17 are in the variety level. Of the 233 taxa 

determined,

 30 are endemic. Of the 30 endemic taxa, 10 are endemic to the Olimpos‐Beydağları National 

Park,

 10 to Antalya province and 10 to Turkey. Of the 233 taxa, 136 are elements of the Mediterranean 



Phytogeographical

 Region, 3 are of the European‐Siberian Phytogeographical Region, 2 are of the Iranian‐

Turan

 Phytogeographical Region and 92 are of Multi‐Region or of an unknown region. Of the 233 taxa 



determined

  during  this  research  period,  3  belong  to  phylum  Pteridophyta  (Fern)  and  230  to  phylum 



Magnoliophyta

  (Flowering  plants).  There  are 6  taxa  in  the subphylum  Pinophytina  (Gymnosperms) and 

224

 in the subphylum Magnoliophytina (Angiosperms). Of the 224 taxa in the subphylum Magnoliophy‐



tina

  (Angiosperms),  184  belong  to  the  class  Magnoliopsida  (Dicotyles)  and  40  to  the  class  Liliopsida 

(Monocotyles).

 

Keywords:

 

Phaselis


  ∙  Antalya  ∙  Flora  ∙  Endemic  ∙  Pteridophyta  ∙  Magnoliophyta  ∙  Magnoliopsida  ∙ 

Pinophytina 

∙ Liliopsida 

 

                                                                        

   Prof. Dr., Akdeniz Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Antalya. gokturk@akdeniz.edu.tr 



journal.phaselis.org

 


R.

 Süleyman GÖKTÜRK 

82 

Giriş 

Ülkemiz,


  floristik  açıdan  oldukça  zengin  ve  ilginç  bir  yapıya  sahiptir.  Ülkemizin,  flora  açısından 

sahip


 olduğu bu zenginlik ve ilginçliği, içerdiği endemik ve nadir türlerin sayılarının çokluğu ile 

açıklamak

  mümkündür.  Zira  ülkemizde  yetişen  toplam  bitki  türü  sayısı,  hemen  hemen  Avrupa 

kıtasındaki

 toplam tür sayısına yakındır. Bu zenginliğin başlıca sebepleri şu şekilde belirtilebilir: 

İklim  farklılıkları,  topografik  çeşitlilikler,  jeolojik  ve  jeomorfolojik  çeşitlilikler,  deniz,  göl,  akarsu 

gibi

 değişik su ortamı çeşitlilikleri, 0‐5000 m’ler arasında değişen yükseklik farklılıkları, üç değişik 



bitki

  coğrafyası  bölgesinin  birleştiği  bir  yerde  oluşu,  birçok  cinsin  gen  merkezinin  Anadolu  ol‐

ması,

  Anadolu’da  tür  endemizminin  yüksek  olması  ve  birçok  kültür  bitkisinin  anaç  türlerinin 



Anadolu

 ve çevresinde bulunması

1

.

 



Türkiye’nin

 en önemli turizm merkezlerinden bi‐

risi

  olan  Antalya,  deniz,  güneş  ve  tarihi  eserler 



yanında

  floristik  açıdan  da  ülkemizin  en  zengin 

illerinin

  başında  gelmektedir.  Bunun  en  güzel 

örne

ği  Antalya’da  yetişen  endemik  bitki  türleri‐



nin

  sayısı  ile  açıklamak  mümkündür.  Antalya’da 

yeti

şen endemik bitki tür sayısı 690 civarındadır



2

.

 



Bu

  690  endemik  türün  245  tanesi  ise  Antalya 

endemi

ğidir.  Yani  Antalya  il  sınırlarının  dışında 



yeti

şmezler.  Tüm  bu  sayılar  endemik  bitkiler 

açısından

  Antalya’nın  Türkiye’de  birinci  sırada 

yer

  almasını  sağlamaktadır.  Antalya  il  sınırları 



içinde

 4 tane Milli Park yer almaktadır.  Bunlar,  Altınbeşik  Mağarası  Milli  Parkı  (İbradı),  Köprülü 

Kanyon

  Milli  Parkı  (Manavgat),  Termessos  Milli  Parkı  (Düzlerçamı)  ve  Olimpos‐Beydağları  Milli 



Parkı

  (Kemer)’dır.  Olimpos‐Beydağları  Milli  Parkı,  diğer  milli  parklardan  farklı  olarak  deniz  ve 

ormanın

 iç içe bulunduğu bir milli parktır. Özellikle dağların denizin yakınlarından itibaren 2000 



m’lere

 kadar yükselmeleri bu alanı bitkiler açısından özel korunaklı bir alan haline getirmiştir. Bu 

da

ğlar  buzul  devrinin  soğuk  ve  öldürücü  etkisinden  kaçan  bazı  bitkiler  için  korunma  alanı 



olu

şturmuşlardır

3

 (Fig. 1).  



Phaselis

 antik kenti, yukarıda bahsettiğimiz 4 milli parktan Olimpos‐Beydağları Milli Parkı sı‐

nırları

 içinde yer almaktadır. Phaselis antik kenti denizi, kumsalı, tarihi eserleri ve biyoçeşitliliği 



ile

 birlikte zenginlik oluşturmaktadır. Olimpos‐Beydağları Milli Parkı’nda yapılan floristik çalışma 

sonunda

 alandan 823 takson tespit edilmiştir



4

.

 Değişik araştırmacılar ve tarafımdan değişik pro‐



jeler

 kapsamında yapılan arazi çalışmaları sonucunda ilave edilen taksonlarla bu sayının yaklaşık 

1000

 civarında olduğu tespit edilmiştir. Son yıllarda milli park sınırları içinden toplanarak bilim 



dünyasına

  tanıtılan  yeni  bitki  taksonları  da  bulunmaktadır.  Bunlara  örnek  olarak  Trigonella 



coerulescens

 (M.Bieb.) Halácsy subsp. kemerensis Göktürk (kum çemenotu)

5

 (Fig. 2), Glycyrrhiza 



flavescens

 Boiss. subsp. antalyensis Sümbül, Ö. Tufan, O. D. Düşen & Göktürk (Antalya meyanı)

6

 

                                                                        



1

    Ekim 2005. 

2

    Güner et al. 2012. 



3

    Örneğin Dorystoechas hastata Boiss. & Heldr. ex Benth.‐Şalba/Devrenkekiği. 

4

    Peşmen 1980. 



5

    Göktürk 2009. 

6

    Sümbül et al. 2003. 



Fig.

 1. Dorystoechas hastata 



Phaselis

 Antik Kenti Florası I 

83

(Fig.


 3) ve Teucrium ekimii H. Duman (erkurtaran)

7

 verilebilir.  



Materyal ve Metot 

Çalı


şma materyalini, araştırma alanından 2012 ve 2013 yılında toplanan ve 2014‐2016 yılları ara‐

sında


 toplanacak olan bitki örnekleri oluşturacaktır. Bu kapsamda 2012 ve 2013 yılında gözlenen 

ve

 adlandırılan bitkiler bu makalede listelenmiştir. 2013 yılında vejetasyon peryoduna bağlı ola‐



rak

 belirli aralıklarla arazi çalışması gerçekleştirilmiştir. Arazi çalışması esnasında bitki örnekleri 

mümkün

  olduğu  kadar  toplanmamaya  çalışılmış,  ancak  arazide  teşhisi  yapılamayan  örnekler 



alınmı

ştır. Bu örnekler toplanırken, teşhiste zorluk yaşanmaması için her familya’ya ait notlar tu‐

tulmu

ş ve mutlaka alınması gereken bitki kısımları alınmaya çalışılmıştır. Değişik lokalitelerden ve 



habitatlardan

 toplanan örnekler zarar görmemesi ve lokalitelerin karışmaması için ayrı ayrı po‐

şetlere konulmuştur. Ayrıca arazide bitkilerin resimleri de çekilmiştir. Gözlemi yapılan ve topla‐

nan


 örnekler ilk önce familya düzeyinde, daha sonra ise cins, tür varsa alt tür ve varyete düze‐

yinde


 teşhisleri yapılmıştır. Teşhis esnasında makroskobik ve mikroskobik özelliklerinden yarar‐

lanılmı


ştır. Bitkilerin teşhisinde, başta Türkiye Florası

8

 olmak üzere Avrupa Florası’ndan



9

,

 İtalya 



Florası’ndan

10

,



 çalışma alanına yakın diğer floristik çalışmalardan

11

,



 bitkilerin resim ve şekillerinin 

yer


 aldığı renkli el kitaplarından

12

 yararlanılmış olup ileride toplanacak bitkilerin de teşhislerinde 



de

 yararlanılacaktır. Teşhisi yapılan örnekler teşhisin bitiminde, bitki türlerini bilimsel olarak tanı‐

tan

  etiketleriyle  birlikte  35x50  cm  boyutlarındaki  kartonlara  yapıştırılmış,  Akdeniz  Üniversitesi 



Herbaryumunda

  (AKDU)  muhafaza  edilmektedir.  İlerki  yıllarda  da  toplanacak  örnekler  de  bu 

şekilde toplanarak benzer işlemlerden geçirileceklerdir. 

Bulgular


 kısmında bulunan familyalar ve türler harf sırasına göre verilmiştir. Bitki listesi veri‐

lirken


 sırasıyla familya’nın Latince ve Türkçe adı, tür adı, yazarı, varsa alt tür veya varyete adı, 

yazarı,


 varsa endemiklik durumu verilmiştir. Daha sonra her bitkiye ait açıklayıcı özellikleri veril‐

mi

ştir. En son olarak ise bitkinin ait olduğu Fitocoğrafik bölge verilmiştir. Bitki listesi hazırlanırken 



                                                                        

7

   Duman 1998. 



8

   Davis, 1965‐1985; Davis et al. 1988; Güner et al. 2000. 

9

   Tutin et al. 1964‐1980. 



10

   Pignatti 1982. 

11

   Peşmen – Güner 1976; Peşmen 1980; Ayaşlıgil 1987; Göktürk – Sümbül 1997; Duman et al. 2000; Dinç – 



Sümbül

 2001; Mutlu – Erik 2003; Alçıtepe – Sümbül 2003; Deniz – Sümbül 2004; Çinbilgel 2005. 

12

   Sümbül  et  al.  1998a;  Sümbül  et  al.  1998b;  Dingil  2002;  Mataracı  2004;  Sümbül  et  al.  2005;  Tekin  2005; 



Sümbül

 et al. 2006. 

 

 

Fig.



 2. Trigonella coerulescens  subsp. kemerensis

 

Fig.


 3. Glycyrhiza flavescens subsp. antalyensis

 

R.

 Süleyman GÖKTÜRK 

84 

2012


 yılında yayınlanan “Türkiye Bitkileri Listesi”nden yararlanılmıştır

13

.



 Bitkilerin Türkçe isimleri 

kısmında


 ise yine “Türkiye Bitkileri Listesi”nde yer alan isimler kullanılmıştır

14

.



 Bulgular kısmında 

kullanılan

 kısaltmalar ise şunlardır: Akd. El.: Akdeniz Elementi; Ir.‐Tur. El.: Iran‐Turan Elementi; 

Avr.


‐Sib. El.: Avrupa‐Sibirya Elementi; ÇBFCB: Çok Bölgeli veya Fitocoğrafik Bölgesi Bilinmeyen. 

Bulgular 

Şube: Pteridophyta (Eğreltiler) 

Familya: Aspleniaceae (Saçakotugiller) 

Asplenium ceterach L. (dalakotu) 

Dik


 ve kısa rizomlu bitkiler. Yapraksı gövde kümeli, 8‐20 cm boyunda, pinnatifid parçalı parçalar 

ise


 dikdörtgenimsi, tabanda geniş. Spor keseleri şeritsi. Nisan ayında sporları olgunlaşan bu tür, 

kuru


 duvarlar üzerinde, kireçtaşlı ve metamorfik kayalıklarda yetişir. ÇBFCB. 

Familya:  Equisetaceae (Atkuyruğugiller) 

Equisetum telmateia Ehrh. (deredoruk)   

Verimli


 ve verimsiz gövdeye sahip bitkiler. Verimsiz gövdeler 200 cm’ye kadar boylanır, dik ve 

ye

şilimsi beyaz renkli. Dalcıklar çok sayıda, 4 yivli. Verimli gövdeler 40 cm, soluk kahve renkli, çok 



sayıda.

 Yapraklar küçük. Bu tür, yetişme ortamı olarak deniz seviyesinden 1200 m’ye kadar yük‐

sekliklerdeki

 bataklık kenarlarını ve nemli yerleri tercih eder. ÇBFCB. 



Familya:  Pteridaceae (Baldırıkaragiller) 

Adiantum capillus‐veneris L. (baldırıkara) 

Sürünücü


 rizomlu bitkiler. Yapraksı gövde 10‐40 cm boyunda, 2 pinnat parçalı, uç segmentleri ince. 

Spor


 keseleri yaprak kenarlarının loplarında kıvrılmış durumda. Sporları ocak‐ekim aylarında olgun‐

la

şan bu eğrelti, 800 m’ye kadar olan yüksekliklerdeki kireç taşlı kayalık yarıklarında ve besince 



zengin

 topraklarda yetişir. ÇBFCB. 



Şube: Magnoliophyta (Tohumlu Bitkiler) 

Altşube: Pinophytina (Açık Tohumlular) 

Altsınıf: Gnetidae 

Familya: Ephedraceae 

Ephedra foeminea Forssk. (borotu) 

Sürünücü


 gövdeli, zayıf dallı, dallar bükük veya tırmanıcı bitkiler. Yapraklar çoğunlukla dökülücü 

veya


 pul şeklinde indirgenmiş. Erkek çiçekler yarı küremsi veya dikdörtgenimsi kozalağa benzeyen 

şekillerde, dişi çiçekler karşılıklı dizilmiş veya nodyumlardan çıkan 3‐4 adet kozalağa benzeyen 

yapının

  ekseni  boyunca  bulunur.  Karpel  ve  periyant  yaprakları  etlenerek  meyveye  benzeyen 



yalancı

 ve etli bir meyve oluşturur. ÇBFCB. 



Altsınıf: 

Familya: 

Pinidae 

Cupressaceae (Servigiller) 

Cupressus sempervirens L. (servi) 

30

 m’ye kadar boylanabilen tek evcikli ağaçlar. Yapraklar pulsu, basık. Erkek kozalaklar dal uçla‐



rında,

  silindir  şeklinde,  en  fazla  7  mm  boyunda.  Dişi  kozalaklar  2‐3  x  2‐2.5  cm,  önce  yeşil,  ol‐

gunla

şınca kahverengimsi‐gri renkli. Meyve odunsu kozalak, küresel veya eliptik. Tohumlar  re‐



                                                                        

13

   Güner et al. 2012. 



14

   Güner et al. 2012. 



Phaselis

 Antik Kenti Florası I 

85

çinesiz


 ve kanatlı. Akdeniz Bölgesi’nin tipik bir ağacı olan serviler, 300‐1200 m’ler arasındaki ya‐

maçlarda


 ve kireçtaşlı kayalıklarda yetişir. Akd. El. 

Juniperus oxycedrus L. subsp. oxycedrus var. oxycedrus (katran ardıcı) 

4

‐6 m’ye kadar boylanabilen iki evcikli ağaçlar veya çalılar. Yapraklar mızraksı, seyrek, 6‐25 mm 



boyunda,

 uçları sivri ve batıcı, üst yüzeyi orta damar ile ayrılmış beyaz iki stoma bantlı. Üzümsü 

kozalaklar,

  küre  şeklinde,  önceleri  mavi‐puslu,  daha  sonra  koyu  kırmızı  veya  mor  ya  da  parlak 

kahve

 renkli, 6‐8 mm çapında. Her kozalak 2‐3 adet tohumlu. Bu alt tür, deniz seviyesinden 1300 



(

‐1800) m’ye kadar olan yüksekliklerdeki çam ormanlarını, meşe çalılıklarını ve makilikleri yaşa‐

ma

 ortamı olarak tercih eder. ÇBFCB. 



Familya: Pinaceae (Çamgiller) 

Cedrus libani A. Rich var. libani (katran ağacı, Toros sediri) 

(Fig.


 4)

 

Uzun


 boylu, herdem yeşil ağaçlar. Dallar yere paralel pozisyonda. 

Yapraklar

 1‐4 cm boyunda, iğnemsi, kalıcı, uzun sürgünlerde dağı‐

nık,


 kısa sürgünlerde ise bir daire etrafında dizili. Erkek kozalaklar 

dik


 ve silindirik. Olgun dişi kozalaklar dik, yumurtamsı, 6‐9 cm bo‐

yunda.


  Kozalak  pulları  odunsu,  olgun  halde  düşücü.  1000‐2000 

m’ler


 arasında yetişen bu tür baskın bir ağaçtır veya diğer ağaç‐

larla


 karışık yetişir. Akd. El. 

Pinus brutia Ten. var. brutia (kızılçam)  

25

 m’ye kadar boylanabilen herdem yeşil ağaçlar. Yapraklar kısa 



sürgünlerden

  çift  halde  çıkar,  18  cm’ye  kadar  boylanır  ve  açık 

ye

şil renkli. Tomurcuklar reçinesiz. Kozalaklar uzun, kahve renkli, 



sapsız

 veya çok kısa saplı. Tohumlar kanatlı. 1200 m yüksekliklere 

kadar

  yayılış  gösteren  bu  ağaç  ülkemizde  kuzey,  güney  ve  batı 



Anadolu’da

 yayılış gösterir. Akd. El. 



Pinus nigra Arn. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe  

var. pallasiana (karaçam)  

Herdem


 yeşil ve 30 m’ye kadar boylanabilen ağaçlar. Yapraklar kısa sürgünlerden çift halde çıkar, 

7

‐18 cm boyunda ve koyu yeşil renkli. Tomurcuklar reçineli. Kozaklar yumurtamsı, dik veya eğik 



tırmanı

şlı. Tohumlar kanatlı. Bu alt tür, Güney Anadolu’da 1000 m’nin üzerindeki yüksekliklerde, 

kızılçam’ın

 yerini alır. Orta Anadolu’da ise 3 lokaliteden bilinmektedir. ÇBFCB. 



Altşube: 

Sınıf: 

Familya: 

Magnoliophytina (Kapalı Tohumlular) 

Magnoliopsida (Dikotiller) 

Anacardiaceae (Menengiçgiller) 

Cotinus coggyria Scop. (peruka çalısı, duman ağacı) 

5

 m’ye kadar boylanabilen yaprak döken çalılar. Yapraklar saplı, ters yumurtamsı, geniş eliptik 



veya

 dairesel. Sepaller yaklaşık 1.5 cm boyunda. Petaller beyazımsı‐yeşil renkli. Drupa meyve oblik 

ters

 yumurtamsı. Nisan‐haziran ayında çiçeklenen bu tür, yetişme ortamı olarak deniz seviyesin‐



den

 1300 m’ye kadar olan yüksekliklerdeki makilikleri, çalılıkları ve ormanlıkları tercih eder. ÇBFCB. 



Pistacia lentiscus L. (sakız ağacı)  

1

‐3(‐5) m boyunda, herdem yeşil ağaçlar veya çalılar. Yapraklar paripinnat, derimsi; yaprakçıklar 



dikdörtgenimsi

 veya dikdörtgenimsi‐mızraksı. Çiçekler tek eşeyli. Eriksi meyve 1 tohumlu, oblik. 

Fig.

 4. Cedrus libani var. libani 



R.

 Süleyman GÖKTÜRK 

86 

Deniz


 seviyesinden 200 m’ye kadar olan yüksekliklerdeki makilikleri yetişme ortamı olarak tercih 

eden


 bu tür, mart ve nisan aylarında çiçeklenir. Akd. El. 

Pistacia palaestina Boiss. (çöğre)  

2

‐3 m boyunda çalılar veya 6 m’ye kadar boylanabilen ağaçlar. Yapraklar dökülücü, imparipinnat 



veya

  paripinnat  parçalı;  yaprakçıklar  yumurtamsı‐dikdörtgenimsi  veya  dikdörtgenimsi‐mızraksı. 

Çiçekler

 tek eşeyli. Drupa meyve küresel veya geniş ters yumurtamsı. Bu alt tür, ülkemiz dışında 

Kıbrıs,

  Lübnan  ve  Filistin’de  de  yayılış  göstermekte  olup,  mart‐mayıs  aylarında  çiçeklenir.  Ye‐



ti

şme ortamı olarak ise 50‐1500 m’ye kadar olan yüksekliklerdeki kayalık yamaçları, makilikleri, 

yalancı

 makilikleri ve kızılçam ormanlarını tercih eder. Akd. El. 



Rhus coriaria L. (sumak)  

3

 m’ye kadar boylanabilen çalılar. Yapraklar pinnat parçalı; yaprakçıklar geniş mızraksıdan elip‐



ti

ğe kadar değişen şekillerde, dişli kenarlı. Eriksi meyve küresel, kırmızımsı, tüylü. Haziran‐tem‐

muz

 aylarında çiçeklenen bu tür, yetişme ortamı olarak ise 600‐1900 m’ler arasındaki çalılıkları 



ve

 ormanlıkları tercih eder. ÇBFCB. 





Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3   4   5   6


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə