Ek-1 Çoban (seviye 3) ulusal meslek standardi



Yüklə 263.42 Kb.
səhifə1/3
tarix21.05.2017
ölçüsü263.42 Kb.
  1   2   3


Ek-1

ÇOBAN (SEVİYE 3) ULUSAL MESLEK STANDARDI

Meslek:


ÇOBAN

Seviye:

31

Referans Kodu:

14UMS0407-3

Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):

Türkiye Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Merkez Birliği (TÜDKİYEB)

Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi:

MYK Tarım, Avcılık ve Balıkçılık Sektör Komitesi

MYK Yönetim Kurulu Onay Tarihi/ Sayı:


26.02.2014 Tarih ve 2014/15 Sayılı Karar

Resmî Gazete Tarih/Sayı:

18/4/2014 - 28976 (Mükerrer)

Revizyon No:

00



TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR

AĞIL: Küçükbaş hayvan barınağını,

AĞIZ SÜTÜ (KOLOSTRUM): Doğumdan hemen sonra başlayıp 24-48 saat boyunca annenin meme bezlerinden salgılanmaya devam eden sarımsı renkte koyu kıvamlı ve bileşimi diğer sütlerden farklı olan sütü,

AHIR: Büyükbaş hayvanların barındığı kapalı yeri, hayvan damını,

BAĞIRCAK İPİ: Bir ucu çobanın ayağına, bir ucu da bir koyunun ayağına bağlanan kendir, yulardan biraz ince ipi,

BOĞA: Sığır türü içerisinde 24 ay veya üstü yaşta erkek hayvanlara verilen genel adı,

ÇOBAN KÖPEĞİ: Sürüyü koruyan, sevk ve idaresinde çobana yardımcı olan eğitimli köpeği,

DEZENFEKTE: Bir yerin zararlı mikroorganizmalardan temizlenmiş halini,

DIŞ PARAZİT: Canlı bir organizmanın üzerinde organizmanın zararına yaşayan bitki veya hayvanın asalağı,

FLORA: Bir bölgede yetişen bitki örtüsünü,

GEBELİK: Memeli hayvanların dişilerinin, döllenmesinden yavrunun doğumuna kadar geçirdikleri süreci,

GEVİŞ GETİRME (RUMİNASYON): Sığır, koyun ve keçi gibi ruminant hayvanların yutmuş olduğu yemi rumeninden ağzına çıkarıp yeniden çiğnemesini,

GÖBEK KORDONU: Anne karnında anneyle yavrunun irtibatını ve beslenmesini sağlayan doğum sonrasında kendiliğinden kopan ve dezenfekte edilmesi gerekli yapıyı,

GÜBRE: Verimini artırmak için toprağa dökülen her türlü hayvan dışkısını, kimyasal veya bitkisel maddeyi,

HABİTAT: Bir bitki veya hayvanın doğal ve normal şekilde yaşayabildiği, büyüyebildiği, üreye bildiği yani kısacası tüm yaşam koşulları için uygun olan ortamı, çevreyi,

HAYVANSAL LİF/YAPAĞI: Hayvanlardan kırkılmak suretiyle elde edilen elyafı,

ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,

İÇ PARAZİT: Canlı bir organizmanın içerisinde organizmanın zararına yaşayan bitki veya hayvanı, asalağı,

İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,

KESİF YEM: Sindirilebilir besin maddelerince zengin ham selüloz bakımından fakir olan yemleri,

KIRKIM: Koyun ve keçi üzerinden lifin makas, kırklık veya makine ile alınması işlemini,

KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,

SİLİKON: Doğramanın duvar ile pencere arasındaki sızdırmazlığını sağlayan kimyasalı,

SU TERAZİSİ: Doğramanın gönyesinde montajının kontrolünü sağlayan aleti,

KOÇ: Dişilerle çiftleşebilme yeteneğinde olan, kastre edilmemiş, 24 aylıktan büyük koyunun erkeğini,

KURU OT: Çayır-mera otları ile diğer kültürü yapılan bitkilerinin hasat edildikten sonra kurutulmuş durumunu,

MERA: Bir veya birkaç köye veya beldeye hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya öteden beri bu amaçla kullanılan arazileri,

OTLAK: Sulak yerlerde kendiliğinden yetişen otsu bitkilerin oluşturduğu ve otlatılmaya elverişli bitki topluluğunu,

OTLATMA: Genellikle koyun ve keçilerin, mera üzerinde sürü hâlinde, birbirlerine çok yakın bir biçimde çobanlar tarafından otlatılmasını,

RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İş yerinde var olan yada dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gereken çalışmaları,

RİSK: Tehlikeli bir olayın meydana gelme olasılığı ile sonuçlarının bileşimini,

RUMEN: Geviş getiren hayvanların birinci mide bölümünü,

RUMİNANT: Geviş getiren havyanı,

SAĞIM MAKİNASI: Sağmal hayvanların sütünü sağmaya yarayan ve emme sistemi ile çalışan aleti,

SAĞIM: Sütün memeden elle veya makine ile alınma işlemini,

SÜRÜ: Özellikle bir çoban tarafından gezdirilen küçükbaş ve büyükbaş topluluğunu,

TAZE YEM: Çok kısa bir süre önce üretilmiş veya toplanmış fakat depolanmamış, kurutulmamış veya konserve edilmemiş yemi,

TEKE: Erkek keçiyi,

TEKNİK ELEMAN: Veteriner hekim, zooteknist gibi meslek üyelerini,

TIRNAK BAKIMI: Belirli aralıklarla uzayan tırnakları kesme ve düzeltme işlemi,

VAHŞİ HAYVAN: Ehlileştirilmemiş hayvanı,

VETERİNER HEKİM: Hayvan hastalıklarını önleyen, teşhis koyan, tedavi eden; hayvan yemi olarak kullanılan maddelerin sağlık açısından kontrolünü yapan; hayvansal gıdaların hijyenik ve kaliteli üretimi için çalışan, zoonozlarla mücadele ederek halk sağlığını koruyan 6343 sayılı Kanuna göre veteriner hekim unvanı kazanmış kişiyi,

YAPAĞI: Koyunlardan kırkılmak suretiyle gömlek halinde çıkarılan kirli lif örtüsünü,

YAVRU: Küçükbaş hayvanlarda koyun yavrusu olan kuzuyu, keçinin yavrusu olan oğlağı, büyükbaş hayvanlarda inek yavrusuna buzağıya verilen adı,

YEM: Yapısında organik ve inorganik besin maddelerini bulunduran, belli oranlarda verildiğinde yetiştiriciliği yapılan canlının sağlık, gelişme, üreme, verim gibi özellikleri üzerinde olumlu etki yapan maddeleri,

YÜN: Yapağının yıkanmış ve temizlenmiş halini,

ZEHİRLİ OT: Organizmaya girdiğinde kimyasal etkisiyle fizyolojik görevleri bozan ve miktarına göre canlıyı öldürebilen ot çeşitlerini,

ZOOTEKNİST: Tarım işletmelerindeki hayvansal üretim düzeylerini ekonomik koşulların elverdiği ölçülerde yükseltmeyi hedef alan yetiştirme ve ıslah uzmanını,

ifade eder.





  1. GİRİŞ

Çoban (Seviye 3) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan 5/10/2007 tarihli ve 26664 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Merkez Birliği (TÜDKİYEB) tarafından hazırlanmıştır.

Çoban (Seviye 3) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MYK Tarım, Avcılık ve Balıkçılık Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.




  1. MESLEK TANITIMI

2.1. Meslek Tanımı

Çoban (Seviye 3), iş sağlığı ve güvenliği ile çevreye ilişkin önlemleri alarak; kışın ağıl/ahırda, yazın merada sürüsünün beslenmesini sağlayan, sağlığını koruyan, bakım işlemlerini yürüten, sürüyü yönlendiren ve mesleki gelişim faaliyetlerine katılan nitelikli kişidir.


2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 6121 (Çiftlik ve süt hayvanları yetiştiricileri)


2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile ilgili Düzenlemeler
2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili yönetmelikler

4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun

4857 sayılı İş Kanunu

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu

5488 sayılı Tarım Kanunu

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili Yönetmelikler

Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Yönetmeliği

İlkyardım Yönetmeliği

Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelik
Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata uyulması ve konu ile ilgili risk değerlendirmesi yapılması esastır.

2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat

6098 sayılı Türk Borçları Kanunu (Genel Hizmet Sözleşmesi ile ilgili maddeleri)
Ayrıca, meslek ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata uyulması esastır.

2.5.Çalışma Ortamı ve Koşulları

Çoban (Seviye 3)’ın çalışma ortamı, mevsimsel olarak açık veya kapalı alanlardır. Hava koşullarına göre kapalı alan olarak ağıl/ahırlar, açık alan olarak da mera/otlaklar kullanılır. Sürünün tür/ırk özelliklerine uygun olarak bu mekânları kullanma süreleri farklılık gösterir.

Çoban (Seviye 3), sürekli hareket halinde olup uzun süre ayakta çalışır. Özellikle sürü merada iken tüm gününü sürüyle birlikte geçirir. Bu süreçte çoban köpeklerinden ve/veya binek hayvanlardan faydalanır. Mesleğin icrası esnasında hayvandan insana geçen bulaşıcı hastalık riski ve arazi koşullarından kaynaklanan yaralanma riskleri bulunmaktadır.

Sürü mevcudu ve iş yoğunluğuna göre yardımcı elemanlarla çalışabilir.



2.6.Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler

Mesleğe ilişkin diğer gereklilik bulunmamaktadır.




  1. MESLEK PROFİLİ

    1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri

Görevler

İşlemler

Başarım Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

A

İSG, çevre güvenliği ve kalite önlemleri almak

(devamı var)



A.1

Çevresel risk ve tehlikeleri takip etmek

A.1.1

Hayvan otlatılan arazinin fiziki yapı, doğal yaşam, iklim, vb. durumuna göre olası tehlike ve riskleri belirler.

A.1.2

Sürüden kaynaklanabilecek çevre koruma ve insan/hayvan sağlığı açısından risk oluşturabilecek durumları gözlemleyerek belirler.

A.1.3

Hayvanların merada otlatıldığı ve gece dinlendirileceği yerin vahşi hayvan saldırısı riski, hastalık vb. durumlarını takip eder.

A.1.4

Sürüsünde olabilecek beklenmedik durumlar karşısında iletişim araçlarını kullanarak sürü sahibi ya da güvenlik güçlerine haber verir.

A.1.5

Otlatılan arazideki tehlike ve risklere karşı alınması gereken önlemleri belirler.

A.1.6

İlgili tüm süreçlerde arazideki diğer çobanlar ve gerekli taraflarla arazi, çevre koşulları ve olası vahşi hayvanlar ile ilgili bilgi paylaşımında bulunur.

A.2

Çalışılan arazilerde ve ağıl/ahırda İSG ve acil durum önlemleri almak (devamı var)

A.2.1

Sürü güvenliği ve arazideki riskler konusunda sürü sahibi, jandarma ve diğer çobanlara bilgi verir.

A.2.2

Vahşi hayvan ve hırsızlık saldırılarına karşı köpekleri yönlendirir.

A.2.3

Arazi, mevsim ve mera durumunu dikkate alarak sürüyü riskli bölgelerden uzak tutar.

A.2.4

Bulunduğu bölgenin iklim özelliklerini takip ederek ağıl/ahır içi sıcaklık, rüzgâr ve nemin sürü sağlığını bozmayacak şekilde olmasını sağlar.

A.2.5

Acil durumlarda hayvanlardaki açık yaralara veteriner hekimin yönlendirmesine göre ilk müdahaleyi gerçekleştirir.



Görevler

İşlemler

Başarım Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

A

İSG, çevre güvenliği ve kalite önlemleri almak

(devamı var)



A.2

Çalışılan arazilerde ve ağıl/ahırda İSG ve acil durum önlemleri almak

A.2.6

Aşı uygulamasında veteriner hekim ya da ilgili sağlık personeline yardımcı olur.

A.2.7

Hayvandan insana ya da açık araziden insana gelebilecek tehditleri önceden tahmin ederek gerekli önlemleri alır.

A.2.8

Ağıl/ahırda çalışırken İSG, çevre koruma ve oluşabilecek yangın, vb. acil durumlara karşı önceden belirlenmiş önlemleri alır.

A.3

Kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanmak

A.3.1

Çalıştığı arazi/alan koşullarına ve işe uygun gerekli KKD’leri belirler.

A.3.2

Çalışma esnasında; eldiven, kepenek, değnek gibi araziye, koşullara ve işe uygun KKD’leri kullanır.

A.4

Çevre koruma önlemleri almak

A.4.1

Mera/otlağa çıktığında inorganik atıkları doğaya bırakmadan, hayvanların yemesini önleyecek şekilde muhafaza eder.

A.4.2

Sürünün ve sürü hareketinin doğal habitata/çevre florasına zarar vermesini önleyerek sürüyü genç fidanlık, yasaklanmış ve ekili alanlardan uzak tutar.

A.5

Mera kullanımında çevre koruma ve verimlilik sağlamak

A.5.1

Sürünün gideceği meraları kullanıma göre sıralamaya koyar.

A.5.2

Mera/otlağın sürdürülebilirliğini sağlamak için sürünün otlama planını ilgili teknik elemandan temin eder.

A.5.3

Meraları belirli aralıklarla kullanarak sürünün hep aynı yerde otlamasını engeller.

A.5.4

Meraların kullanım durumunu değerlendirerek, otlama planında yapılması gereken değişiklikleri teknik elemandan talep eder.



Görevler

İşlemler

Başarım Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

A

İSG, çevre güvenliği ve kalite önlemleri almak

A.6

Yaptığı çalışmaların kalitesini denetlemek

A.6.1

Yemleme sonrası hayvanların açlık-tokluk durumunu takip eder.

A.6.2

Hayvanların yetiştirilme amacına göre birim başından beklenen verimine ulaşıp ulaşmadığını yetkiliye veya sürü sahibine bildirir.

A.6.3

Hayvandan beklenen verimin alınamaması durumunda; hayvanın bakım ve beslenmesine yönelik ek önlem önerilerini teknik elemana bildirir.



Görevler

İşlemler

Başarım Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

B

İş organizasyonu yapmak

(devamı var)



B.1

İş planlaması yapmak

B.1.1

Sürünün bakım, besleme, yönlendirme, koruyucu hekimlik ve sağlık faaliyetlerinin zamanlamasını, bu faaliyetlerin özelliklerine uygun şekilde teknik elemanla birlikte planlayarak takip eder.

B.1.2

Sürü ile ilgili yürüttüğü işlemleri kayıt altına alır.

B.1.3

Sürünün özelliğine göre yemleme, sulama ve dinlenme yerlerini ve zamanlarını belirler.

B.1.4

Sürünün meraya çıkarılacağı zaman, merada kalma süresini, güzergâhı ve konaklama yeri planlamasını yapar.

B.2

Ağılın/ahırın temizlik ve düzenini sağlamak*

B.2.1

Ağılda/ahırda sürünün bakım ve besleme, sevk ve idaresi ile sağlık uygulamaları için çeşitli bölmeler yapar.

B.2.2

Ağılda/ahırda sürünün bakım ve besleme, sevk ve idaresi ile sağlık uygulamalarının etkili yapılması için yer tahsisi yapar.

B.2.3

Hayvanların atıklarını düzenli olarak ağıldan/ahırdan dışarıya çıkarır.

B.2.4

Ağılın/ahırın temizlik, kireç atma, vb. gibi uygulamalarla bakımını yapar.

B.2.5

Ağılı/ahırı dış parazitlerle mücadele için uygun maddelerle dezenfekte eder.

B.2.6

Ağıl/ahır dışındaki avluda bulunan yemlik ve sulukların bakımını yapar.

B.3

Sürüyü araziye/meraya çıkarmak için hazırlık yapmak

B.3.1

Mevsim ve hava koşullarına göre gerekli kişisel hazırlığını yapar.

B.3.2

Merada kalma süresine göre kendisi ve yardımcısı(ları) ile köpek(ler) için yiyecek tedarik eder.

B.3.3

Merada kalma süresine göre barınma ve konaklama yeri malzemelerini temin eder.

B.3.4

Merada kalma süresine ve malzemelere göre binek hayvanları veya araçları yola hazırlar.

B.3.5

Merada kalma süresince iletişim ve güvenlik araçlarının aktif ve işlevsel bulundurulmasına ilişkin teknik tedarikleri yapar.
  1   2   3


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə