Əli HƏSƏnov tarix elml ə ri doktoru, professor



Yüklə 319.13 Kb.
Pdf просмотр
səhifə1/3
tarix10.07.2017
ölçüsü319.13 Kb.
  1   2   3

               

                                                               

Əli HƏSƏNOV

 

Tarix elml

ə

ri doktoru, professor

 

 



 

Azərbaycanlılara qarşı həyata keçirilən Xocalı soyqırımı

 

və onun beynəlxalq əks

-

sədası

 

 

“Xocalı  faciəsi  200  ilə  yaxın  bir  müddətdə  erməni 



şovinist

-

millətçiləri  tərəfindən  azərbaycanlılara  qarşı 



müntəzəm olaraq həyata keçirilən etnik təmizləmə və 

soyqırımı siyasətinin davamı və ən qanlı səhifəsidir”

.  

 

Heydər Əliyev

 

Ümummilli lider

 

 

Son  iki 

ə

srd


ə

 

xalqımıza qarşı ermə



ni  mill

ətçilə


ri  t

ə

r



ə

find


ə

n  m


ə

qs

ədyönlü şə



kild

ə

 



h

əyata  keçirilə

n  etnik  t

ə

mizl



ə

m

ə



  v

ə

 



soyqırımı  siyasə

ti  Az


ə

rbaycan  tarixinin 

ən  qanlı 

s

ə



hif

ə

l



ə

rini t


əşkil edir. Bu millətçi

-

şovinist siyasə



tin 

ə

sas m



ə

qs

ə



di az

ərbaycanlıları tarixi 

torpaqlarından qovmaqla ə

z

ə



li Az

ə

rbaycan 



ə

razil


ə

rind


ə

 erm


ə

nil


ərin uydurduqları “Böyük 

Erm


ənistan” dövləti yaratmaq olmuşdur.

 

Tarixi  faktlar  göstərir  ki,  strateji  baxımdan  mühüm  ə



h

ə

miyy



ə

t

ə



  malik  olan 

Az

ərbaycanın  Qarabağ  bölgəsinin  dağlıq  hissə



sin

ə

 



İrandan  və

 

Türkiyə



d

ə

n  erm



ə

ni 


əhalisinin  kütləvi  şə

kild


ə

  k


öçürülmə

sin


ə

  XIX 


ə

srin 


ə

vv

ə



ll

ə

rind



ə

 

başlanmışdır.  Çar 



Rusiyasının müstə

ml

ə



k

əçilik siyasə

tinin t

ə

rkib hiss



əsi olan bu köçürülmə

 

prosesi bütün 



XIX 

əsr boyunca davam etdirilmiş və

 n

ə

tic



ə

d

ə



 regionda demoqrafik v

ə

ziyy



ə

t

ə



 ciddi t

ə

sir 



göstərmişdir. Ermə

nil


ə

rin sa


yının bu bölgə

d

ə



 

süni surə

td

ə

 



çoxaldılması onların XX ə

srin 


ə

vv

ə



ll

ə

rind



ən başlayaraq Azərbaycana qarşı ərazi iddialarının baş qaldırmasına əlverişli 

şərait yaratmışdır. 

 

“Böyük Ermənistan” xülyası ilə



 

yaşayan ermə

nil

ər öz mə


qs

ə

dl



ə

rin


ə

 

çatmaq üçün 



xarici  himay

ədarların  kömə

yi  il

ə

 



müxtə

lif  vaxtlarda    az

ərbaycanlılara  və

 

türklə



r

ə

 



qarşı 

d

əhşə



tli  terror  v

ə

 



soyqırımı  həyata  keçirmə

kl

ə



  etnik  t

ə

mizl



ə

m

ə



  siyas

əti  aparmışlar. 

Az

ərbaycanın tarixi ə



razil

ə

rinin bir hiss



ə

sind


ə

 

öz dövlə



tl

ərini yaratmağa nail olan ermə

ni 

mill


ətçiləri sonrakı dövrdə, xüsusilə

 sovet hakimiyy

ə

ti ill


ə

rind


ə

 m

ə



krli niyy

ə

tl



ə

rini h


ə

yata 


keçirmək üçün ardıcıl olaraq müxtə

lif vasit

ə

l

ə



r

ə

 



əl atmışlar. 

 

Az



ərbaycanın  Qarabağ  bölgəsinin  dağlıq  hissə

sind


ə

 

yaşayan  erməni  icması 



Stalin  rejiminin  onlara  b

əxş  etdiyi  bütün  siyasi,  iqtisadi,  sosial  və

    m

ə

d



ə

ni  m


ə

s

ə



l

ə

l



ə

ri 


ə

hat


ə

  ed


ə

n  muxtariyy

ə

t

ə



  malik  olsa  da,  Erm

ənistan  öz  yeni  ərazi  iddialarını  bir  neçə

 

d

ə



f

ə

 



ortaya atmış, ancaq istə

yin


ə

 nail ola bilm

əmişdir.

 Lakin  bunun 

ə

v

ə



zind

ə

 1947-ci il 



dekabrın  23

-d

ə



 

SSRİ  Naz

irl

ər  Sovetinin  “Ermə



nistan  SSR-d

ən  kolxozçu  və

  dig

ə



az

ərbaycanlı  ə

halinin  Az

ə

rbaycan  SSR-



nin  Kür

-

Araz  ovalığına  köçürülməsi  haqqında” 



 

q



ərarına  ə

sas


ə

n  1948-53-

cü illə

rd

ə



  az

ərbaycanlıların  tarixi  torpaqlarından,  xüsusilə

  d

ə

 



İrə

van v


ə

 onun 


ətraf rayonlarından kütləvi şə

kild


ə

 

deportasiya olunması nə



tic

ə

sind



ə

 150 


min

ə

 



yaxın soydaşımız zorakılıqla Azərbaycanın aran rayonlarına köçürülmüşdür. 

 

XX 



ə

srin  80-ci  ill

ərinin  ikinci  yarısında  Sovetlər  İttifaqında  yenidənqurma  adı 

altında bir sıra iqtisadi

-siyasi  d

əyişi


klikl

ər baş verdi. Belə

 

bir şə


raitd

ə

 erm



ə

nil


ər özlə

rinin 


yaxın  və

  uzaq  xaricd

ə

ki  himay



ədarlarının  kömə

kliyi  il

ə

 

“Böyük  Ermənistan”  ideyasını 



h

əyata  keçirmək  üçün  aşkarlıq  və

  demokratiyadan  sui-istifad

ə

  ed



ə

r

ə



k  yenid

ə



Az

ərbaycanın  Dağlıq  Qarabağ  bölgə

sin

ə

  dair 



ərazi  iddiaları  irəli  sürdülə

r.  Erm


ə

nistan 


SSR  Ali  Soveti  1989-

cu  il  dekabrın  1

-d

ə

  Az



ərbaycanın  suverenliyini  kobud  surə

td

ə



 

pozaraq  DQMV-nin  Erm

ə

nistan  SSR-



ə

  birl


əşdirilməsi  haqqında  Konstitusiyaya  zidd 

q

ə



rar  q

ə

bul  etdi.  DQMV-



nin  müə

ssis


ə

l

ə



ri  Erm

ə

nista



nın  müvafiq  nazirlik  və

  idar


ə

l

ə



rinin 

tabeliyin

ə

 

verildi.  Birbaşa  Sovet  rə



hb

ə

rliyinin  f



ə

aliyy


ətsizliyi,  çox  vaxt  isə

 

açıq 



himay

ədarlığı  sayə

sind

ə

 



DQMV  iqtisadiyyatının  və

  dig


ə

r  sah


ə

l

ə



rinin,  faktiki  olaraq, 

Az

ərbaycandan ayrılması və



 Erm

ə

nistana birl



əşdirilməsi baş verdi. Bütün rayon partiya 

komit


ə

l

ə



ri  Erm

ə

nistan  KP-nin  t



ə

rkibin


ə

  daxil  edildi.  DQMV 

ə

razisind


ə

  Erm


ənistanın 

bayrağı  qaldırıldı.  Sovet  rə

hb

ərliyinin  çox  ciddi  və



 

bağışlanılmaz  sə

hvl

ə

ri  v



ə

 

erm



ə

nip


ə

r

ə



st  siyas

ə

ti  1990-



cı  ilin  sonu 

-1991-ci  ilin 

ə

vv

ə



ll

ə

rind



ə

  v


ə

ziyy


ə

tin  getdikc

ə

 

k



ə

skinl


əşmə

sin


ə

  g


ətirib  çıxardı,  DQMV  və

  Az


ərbaycanın  Ermə

nistanla  h

ə

ms

ə



rh

ə



bölgə

l

ə



rind

ə

 erm



ə

ni t


əcavüzü daha geniş miqyas aldı.

 

Bel



ə

likl


ə

,  1988-1991-ci  ill

ə

rd

ə



,  y

ə

ni  hadis



ə

l

ərin  başlanğıcından  SSRİ



-nin 

süqutuna qə

d

ər olan dövrdə



 sovet hakim dair

ə

l



ə

ri t


ə

r

ə



find

ə

n himay



ə

 edil


ə

n Erm


ə

nistan 


Az

ərbaycana qarşı açıq

-

aşkar təcavüzkar siyasət yeritmiş, nə



tic

ə

d



ə

  dinc  sakinl

ə

r q


ə

tl

ə



 

yetirilmiş,  yaşayış  mə

nt

ə

q



ə

l

əri  dağıdılmış,  talan  edilmiş  və



 

yandırılmışdır.  Bu  illə

ə

rzind



ə

 

Dağlıq  Qarabağd



a  erm

ə

nil



ə

r  t


ə

r

ə



find

ən  törədilmiş  2559  toqquşma,  315  silahlı 

basqın, 1388 atəşə

 

tutma halları qeyd alınmışdır ki, bunların da nə



tic

ə

sind



ə

  514  n


ə

f

ə



h

əlak olmuş, 1318 nə



f

ər yaralanmışdır. 

Eyni zamanda,  h

əmin dövrdə

 etnik t

ə

mizl



ə

m

ə



 

n

ə



tic

ə

sind



ə

  Erm


ə

nistandak

ı  185  azərbaycanlı  kə

ndind


ə

n  250  min  n

ə

f

ə



r

ə

  q



ə

d

ə



r  

soydaşımız  zorakılıqla  doğma  yurdlarından  qovuldu. 

T

əəssüf  ki,  hadisə



l

ə

rin 



başlanğıcında  ermə

ni  mill


ətçilərinin  qarşısının  alınmaması  və

ziyy


ə

ti  get-ged

ə

 

k



ə

skinl


əşdirirdi.  Azərbaycan hökumə

ti t


ə

r

ə



find

ə

n n



ə

zar


ət olunmayan Dağlıq Qarabağda 

Erm


ənistandan  göndə

ril


ən  silahlı  də

st

ə



l

ə

r  v



ə

  h


ərbi  texnikanın  kömə

yi  il


ə

 

az



ərbaycanlılara  qarşı  daha  qanlı  cinayə

tl

ər  törədildi    ki,  bu  da  münaqişənin  böyüyüb 



irimiqyaslı müharibə

y

ə



 

çevrilmə


sin

ə

 s



ə

b

ə



b oldu. 

 

Xocalı soyqırımı azərbaycanlılara qarşı etnik təmizləmə 

 

 



və soyqırımı siyasətinin tərkib hissəsidir



 

 

1992-ci  ilin 



ə

vv

ə



ll

ə

rind



ən  başlayaraq  Ermə

nistan  ordusu  bir-

birinin  ardınca 

yuxarı  Qarabağda  azərbaycanlılar  yaşayan  sonuncu  yaşayış  mə

nt

ə

q



ə

l

ə



rini  d

ə

 



işğal 

etdil


ə

r. Bel


ə

 

ki, fevral ayının 12



-d

ə

 



Şuşanın Malıbə

yli v


ə

 

Quşçular kə



ndl

ə

ri Erm



ə

nistan 


silahlı  qüvvə

l

ə



ri  t

ə

r



ə

find


ə

n  z


əbt  olundu.  Fevralın  13

-d

ə



n  17-d

ə

k  Xocav



ə

nd  rayonunun 

Qaradağlı  kə

ndin


ə

 

silahlı  hücum  zamanı  118  nə



f

ər  (uşaq,  qadın,  qoca)  ermə

nil

ə



t

ə

r



ə

find


ə

əsir  götürülmüş,  33  nə



f

ər  güllə

l

ənmiş,  eyni  zamanda,  öldürülmüş  və



 

yaralanmış  sakinlə

ri  bir  yerd

ə

  t



ə

s

ərrüfat  quyusuna  tökə



r

ək  basdırmışlar.  Əsir 

götürülə

nl

ə



rd

ə

n  68  n



ə

f

əri  amansızlıqla  öldürülmüş,  50  nə



f

ə

ri  is



ə

 

böyük  çə



tinlikl

ə

 



ə

sirlikd


ən  azad  edilmişdir.  Azad  olunanların  18  nə

f

əri  aldıqları  sağalmaz  yaralardan 



sonra v

əfat etmişdir. 

 

XX  əsrin  sonunda  ermənilərin  Xocalıda  törətdikləri  soyqırımı  indiyədək  



bəşəriyyətə  qarşı  yönəldilmiş  ən  ağır  cinayətlərdən  biri  kimi  qiymətləndirilir.    Xocalı 

faciəsi  tarixi  yaddaşlardan  heç  vaxt  silinməyən  Xatın,  Xolokost,  Sonqmi,  Ruanda  və 

Srebrenitsa  kimi  dəhşətli  faciələrdən  heç  də  fərqlənmir.  Adı  çəkilən  hadisələr 

müharibələr tarixinə dinc əhalinin soyqırımı olaraq daxil olmuş və bütün dünyada geniş 

əks

-

səda doğurmuşdur.



 

Xocalı şəhəri Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsində strateji əhəmiyyətli ərazi 

kimi ermənilərin işğalçılıq planlarına mane olurdu.  Çünki Xocalı Xankəndindən 10 km 

cənub


-

şərqdə,  Ağdam

-

Şuşa  və  Əsgəran



-

Xankəndi  yollarının  arasında  yerləşirdi. 

Şəhərin  əhəmiyyətini  artıran  səbəblərdən  biri  də  Dağlıq  Qarabağın  yeganə  hava 

limanının  məhz  burada  yerləşməsi idi.  Buna görə  Ermənistan  silahlı  qüvvələrinin əsas 

məqsədi  Xocalıdan  keçən  Əsgəran

-

Xankəndi  yoluna  nəzarət  etmək  və  Xocalıda 



yerləşən aeroportu ələ keçirmək idi.

 

Xüsusi



 

qəddarlıqla  həyata  keçirilən    Xocalı  soyqırımının  törədilməsi  zamanı 

ermənilər Azərbaycanın bu qədim yaşayış məskəninin yer üzündən silinməsini qarşıya 

məqsəd kimi qoymuşdular. Çünki Xocalı Azərbaycanın qədim dövrlərinə aid ərazilərdən 

biri  kimi  tarix  və  mədəniyyət  abidələri  ilə  seçilirdi.  Azərbaycanlılardan  ibarət  7  min 

nəfərdən çox əhalisi olan Xocalı ermənilər yaşayan kəndlərin əhatəsində ən böyük və 

qədim  yaşayış  məskəni  olmuşdur.  Burada  qədim  tarixi  abidələr  müasir  dövrə  qədər 

qalmaqda  idi.  Məlumdur  ki,  Xocalı  yaxınlığında  bizim  eradan  əvvəl  XIV

-

VII  əsrə  aid 



edilən  Xocalı

-

Gədəbəy  mədəniyyətinin  nümunələri  mövcud  idi.  1992



-

ci  ilin  fevralında 

erməni  silahlı  qüvvələri  366

-

cı  sovet  alayının  köməyi  ilə  Xocalı  əhalisini  vəhşicəsinə 



qırarkən,  soyqırımın  ən iyrənc  mərhələsi  olan izi itirmək  kimi  mənfur  hərəkətlərə  də  əl 

 

atmış  və  Azərbaycan  xalqı,  eləcə  də  bəşəriyyət  üçün  nadir  abidələr  nümunəsi  olan 



Xocalı abidələrini də dağıtmışlar.

 

Hələ faciədən 4 ay əvvəl, yəni 1991



-

ci il oktyabrın sonundan şəhərə gedən bütü

avtomobil  yolları  bağlanmış  və  Xocalı  faktiki  olaraq  mühasirəyə  alınmışdı.  Bununla 



yanaşı,  yanvarın  2

-

dən  Xocalıya  verilən  elektrik  enerjisi  də  kəsilmişdi.  Beləliklə,  artıq 



Xocalının  Azərbaycanın  digər  bölgələri  ilə  bütün  əlaqələri  kəsilmiş,  yalnız  yeganə 

nəqliyyat vasitəsi vertolyot qalmışdı. Ancaq bir neçə ay sonra Xocalı ilə vertolyot əlaqəsi 

də  kəsildi.  Yəni  1992

-

ci  ilin  yanvarın  28



-

də  Ağdamdan  Şuşaya  uçan  Mİ

-8  vertolyotu  

şəhərə  çatmamış,  Xəlfəli  kəndinin  üzərində  Xankəndi  tərəfindən  raketlə  partladıldı, 

içərisində  olan  3  nəfər  heyət  üzvü  və  41  sərnişin  həlak  oldu.  Bundan  sonra  isə 

Ermənistan  ordusu  bir

-

birinin  ardınca  yuxarı  Qarabağda  azərbaycanlılar  yaşayan 



sonuncu yaşayış məntəqələrini də işğal etdilər. 1991

-

ci ilin sonunda Qarabağın dağlıq 



hissəsindəki  30

-

dan  çox  yaşayış  məntəqəsi,  o  cümlədən  Tuğ,  İmarət



-

Qərvənd, 

Sırxavənd,  Meşəli,  Cəmilli,  Umudlu,  Kərkicahan  və  digər  strateji  əhəmiyyətə  malik 

kəndlərimiz ermənilər tərəfindən yandırıldı, dağıdıldı və talan edildi.

 

1992-


ci  il  fevralın  25

-

dən  26



-na  k

eçən  gecə  Ermənistan  silahlı  qüvvələri 

Xankəndində  yerləşən  keçmiş  SSRİ

-nin  4-


cü  ordusunun  23

-

cü  diviziyasına  daxil  olan 



366-

cı  motoatıcı  alayın  10  tankı,  16  zirehli  transpartyoru,  9  piyadaların  döyüş  maşını, 

180  nəfər  hərbi  mütəxəssisi  və  xeyli  canlı  qüvvəsi  ilə  Xocalını  mühasirəyə  aldı. 

Ermənilər  ən  müasir  silahlarla  şəhərə  hücum  edərək  Xocalı  şəhərini  yerlə

-yeksan 

etdilər.  Çoxsaylı  ağır  texnika  ilə  şəhər  tamamilə  dağıdılmış,  yandırılmış  və  insanlar 

xüsusi qəddarlıqla qətlə yetirilmişdir. Onların içərisində başları kəsilən, gözləri çıxarılan, 

dərisi  soyulan,  diri

-

diri  yandırılan  və  digər  şəklə  salınanlar  çoxluq  təşkil  edirdi.  İstintaq 



materiallarından  məlum  olur  ki,  hücuma  rəhbərlik  edən  və  hazırda  Ermənistanın 

müdafiə  naziri  olan  Seyran  Ohanyanın,  eləcə  də  366

-

cı  alayın  3



-

cü  batalyonunun 

komandiri Yevqeni Nabokixin komandasında əlavə olaraq 50

-

dən çox erməni zabiti və 



giziri iştirak etmişlər.

 

Bu  soyqırımı  nəticəsində,  rəsmi  rəqəmlərə  görə,  613  nəfər  öldürülmüşdü  ki, 



onlardan    63  nəfəri  uşaq,  106  nəfəri  qadın,  70  nəfəri  isə  qocalar  idi.  8  ailə  tamamilə 

məhv edilmişdi. 487 nəfər şikəst olmuşdu ki, onlardan da 76

-

sı uşaqdır. Bundan əlavə, 



1275 nəfər əsir götürülmüş, 150 nəfər itkin düşmüşdür.

 

 



Xocalı soyqırımı barədə həqiqətlərin dünyaya çatdırılması

 

Bütün dünyanın gözü qarşısında baş verən bu dəhşətli soyqırımının əsl mahiyyəti 

yalnız  ümummilli  lider  Heydər  Əliyev  1993

-

cü  ildə  siyasi  hakimiyyətə  yenidən 



 

qayıtdıqdan sonra açıqlanmış, 1994



-

cü ilin fevralında Azərbaycan Respublikasının Milli 

Məclisi Xocalı soyqırımına siyasi

-

hüquqi qiymət vermişdir. 



 

2002-


ci il fevralın 25

-

də ümummilli lider Heydər Əliyev Xocalı soyqırımının 10



-cu 

ildönümü  ilə  əlaqədar  Azərbaycan  xalqına  müraciətində  bu  amansız  kütləvi  qırğının 

tarixi-

siyasi mahiyyətini göstərmişdir: “Xocalı faciəsi 200 ilə yaxın bir müddətdə erməni 



şovinist

-

millətçiləri  tərəfindən  azərbaycanlılara  qarşı  müntəzəm  olaraq  həyata  keçirilən 



etnik təmizləmə və soyqırımı siyasətinin davamı və ən qanlı səhifəsidir”.

 

Hazırda  bu    soyqırımımı  törədənlərin  ifşa  olunması  və  beynəlxalq  ictimaiyyətin 



geniş  məlumatlandırılması  Azərbaycanın  xarici  siyasətinin  əsas  istiqamətlərindən  biri 

kimi  müəyyənləşdirilmişdir.  Azərbaycan  Prezidenti  İlham  Əliyevin  uğurlu  xarici  siyasəti 

nəticəsində  artıq  bir  sıra  beynəlxalq  təşkilatların  qəbul  etdiyi  sənədlərdə  Ermənistan 

işğalçı dövlət kimi göstərilmişdir. Xocalı həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması, beynəlxalq 

aləmdə  yayılması,  eləcə  də  bu  soyqırımına  obyektiv  qiymət  verilməsi  istiqamətində 

davamlı olaraq addımlar atılmışdır.

 

Bu  baxımdan  Heydər  Əliyev  Fondu,  xüsusilə  onun  prezidenti,  YUNESKO  və 



İSESKO

-

nun  xoşməramlı  səfiri  Mehriban  xanım  Əliyevanın  gördüyü  işlər  olduqca 



təqdirəlayiqdir.  Belə  ki, fond bəşəriyyətin  ən böyük  faciələrindən  olan  Xocalı  soyqırımı 

haqqında  faktların  dünyaya  çatdırılması

 

istiqamətində  çox  sistemli  və  ardıcıl  fəaliyyət 



göstərir.  Fondun  dəstəyi  və  təşkilatçılığı  ilə  məktəblilər  arasında  keçirilən  “Xocalı  –

 

uşaqların  gözü  ilə”  rəsm  müsabiqəsinin,  əl  işlərinin  və  foto



-

şəkillərin  dünyanın  aparıcı 

ölkərində  keçirilən  sərgisi  dünya  ictimaiyyətində  XX  əsrin  ən  böyük  faciəsi  haqqında 

daha dolğun təsəvvür yaratmışdır.

 

2007-


ci il fevralın 26

-

da Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə Brüsseldə təşkil 



olunan “Təcavüzün qurbanları” adlı foto və uşaq rəsmlərinin sərgisi də bu həqiqətlərin 

beynəlxalq  aləmə  çatdırılması  işinin  davamıdır.  Fond  soyqırımı  haqqında  həqiqətləri 

dünya ictimaiyyətinə  çatdırmaq  üçün  həmin  il  fevralın  19

-26-


da  Türkiyənin  İstanbul  və 

daha  25  vilayətində  “Xocalı  həftəsi”  adlı  tədbirlər  proqramı  çərçivəsində  anım 

mərasimləri keçirmişdir. Bundan başqa, Xocalı faciəsinin beynəlxalq aləmdə tanıdılması 

istiqamətində 2008

-

ci il fevralın 14



-

də Berlində keçirilmiş “Xocalı soyqırımı və 1915

-ci il 

hadisələrindəki gerçəklər” adlı elmi konfrans da son dərəcə əhəmiyyətli olmuşdur.



 

He

ydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə Xocalı faciəsinin ildönümü 2010



-

cu ildə artıq 

dünyanın  100

-

dən  çox  yerində  qeyd  olunmuşdur.  Soyqırımına  həsr  olunmuş  silsilə 



tədbirlər  fondun  hazırladığı  təbliğat  materialları  əsasında  həyata  keçirilir.  Hazırda 

Heydər  Əliyev  Fondunun  ayrı

-

ayrı  ölkələrdə  geniş  miqyasda  təşkil  etdiyi  və  faciənin 



həqiqətlərinin yayılmasına yönəldilmiş anım tədbirləri Leyla xanım Əliyevanın rəhbərlik 

 

etdiyi  Rusiya  Federasiyasındakı  nümayəndəlik  tərəfındən  İslam  Konfransı  Təşkilatının 



(hazırda  İslam  Əməkdaşlıq  Təşkilatı  adlanır)  Əməkdaşlıq  və  Dialoq  Uğrunda  Gənclər 

Forumu (


İƏT GF)

 

çərçivəsində uğurla davam edir.



 




Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə