Kapari (Capparis spinosa) Bitkisinin Antioksidan ve Antiradikal Özelliklerinin ncelenmesi



Yüklə 66.11 Kb.
PDF просмотр
tarix25.03.2017
ölçüsü66.11 Kb.

Türkiye 10. Gıda Kongresi; 21-23 Mayıs 2008, Erzurum 

 

 



253

Kapari (Capparis spinosa) Bitkisinin Antioksidan ve Antiradikal 

Özelliklerinin  ncelenmesi 

 

Hayrunnisa Nadaroğlu

1

, Yaşar Demir



2

, Nazan Demir

3

 

 



1

Atatürk Üniversitesi Oltu MYO, Gıda Teknolojisi Bölümü, Oltu, Erzurum 

2

Atatürk Üniversitesi K.K.Eğitim Fakültesi Kimya Eğitimi Bölümü, Erzurum 



3

Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü, Erzurum 



 

Özet 

Bu çalışmada Akdeniz ve Ege bölgesinde yaygın olarak yetişen, çiçek tomurcukları 

ile  meyveleri  halk  arasında  ağrı  kesici,  kuvvet  verici,  idrar  söktürücü,  yara 

iyileştirici  olarak  bilinen  Capparidaceae  familyasından  kapari  (Capparis 



spinosa)

’nın antioksidan ve radikal giderme aktivitesini değerlendirmek için 2,2’-

azino-bis(3-etilbenztiyoazolin-6-sülfonik  asit)  (ABTS)  radikal  giderme  aktivitesi, 

1,1-difenil-2-pikril-hidrazil  (DPPH•)  serbest  radikal  giderme  aktivitesi,  total 

antioksidan  aktivitesi,  total  indirgeme  kuvveti,  süperoksit  anyon  radikal  giderme 

aktivitesi,  hidrojen  peroksit  giderme  aktivitesi  ve  ferröz  iyonları  şelatlama 

aktivitesinin  araştırılması  amaçlanmıştır.  Elde  ettiğimiz  sonuçlara  göre  Kapari 

(Capparis  spinosa)

’nın  doğal  antioksidan  kaynağı  olarak  kullanılabileceği 

sonucuna  varılmıştır.  Bu  bulguda  kaparinin  gıda  olarak  kullanımını  arttıracak  artı 

bir değer olarak algılanmıştır.  



Anahtar Kelimeler: Kapari, Capparis spinosa, Antioksidan aktivite 

 

Giriş 

Yurdumuzda  Akdeniz  ikliminin  hakim  olduğu  Batı  Anadolu  illeri  başta  olmak 

üzere,  Orta  Anadolu’da  Tokat  ve  civarında,  Doğu  Karadeniz  ve  Güneydoğu 

illerinde  doğal  olarak  yetişen  Capparaceae  familyasından  olan  kapari  (Capparis 



spinosa); 

çalımsı yapıda dik ve yatık olarak büyüyen dikenli bir bitkidir [1]. Halk 

arasında  kabızlık  giderici,  idrar  söktürücü,  balgam  söktürücü,  solucan  düşürücü, 

ağrı  kesici,  romatizma,  felç,  skorbit  hastalığı,  kan  bozuklukları,  gut  hastalığı, 

antitümör,  hemoroid,  dalak  büyümesi,  diş  ağrıları,  karaciğer  fonksiyonlarını 

düzenleyici  olarak  kullanılmaktadır  [2].  Kapari  gıda  olarak  da  yaygın  bir  şekilde 

tüketilmektedir  ve  özellikle  çorak  yerlerde  tarımı  teşvik  edilmektedir.  Kapariden 

yapılan turşu ihraç edilmektedir.  

 

Birçok  gıdada  ürünü  oluşturan  bileşenler  ile  havanın  oksijeni  arasında 



kendiliğinden  ortaya  çıkan  ve  otooksidasyon  adı  verilen  tepkimeler  oluşur.  Bu 

oksidasyon  tepkimeleri  gıdalarda  istenirken  pek  çoğu  kötü  etkilere  yani  vitamin 

kayıplarına, renk değişmelerine, yağların bozulmasına, besin değerinin azalmasına, 

istenmeyen  tat  koku  oluşumuna  yol  açtığından  istenmemektedir  [3].  Bu  nedenle 



Türkiye 10. Gıda Kongresi; 21-23 Mayıs 2008, Erzurum 

 

 



254

otoksidasyonun  fiziksel  ve  teknolojik  yöntemlerle  önlenemediği  durumlarda 

antioksidanlar  ve  sinerjistler  kullanılmaktadır.  Bu  araştırmada,  kapari  bitkisinin 

antioksidan ve antiradikal aktivitesinin araştırılması amaçlanmıştır.  



Materyal ve Yöntem 

Antioksidan Aktivite Tayini 

Ekstraktların hazırlanması: 25 g kapari (Capparis spinosa)  bitkisi alınıp önce sıvı 

azot içerisinde toz haline getirildi. Ardından 100 ml kaynayan su ile yaklaşık 1 saat 

kadar karıştırılmış, daha sonra süzülerek liyofilize edilmiştir. Alkol ekstraktı içinde 

aynı işle alkol kullanılarak tekrarlanmıştır.  

Total Antioksidan Aktivitesi Tayini 

Total  antioksidan  aktivitesi  tayini  tiyosiyanat  metoduna  göre  yapılmıştır  [4]. 

Peroksit seviyesi 500 nm’de absorbans okunarak belirlenmiştir. 

ndirgeme Gücü Tayini  

Kapari  ekstraktları  için  indirgeme  gücü  tayini  [5]  Oyaizu  (1986)  metoduna  göre 

yapılmış  ve  absorbans  değerleri  700  nm’de  okunmuştur.  Artan  absorbans 

indirgeme gücünü ifade etmektedir. 



Süperoksit Anyon Uzaklaştırma Aktivitesi Tayini 

Kapari  ekstraktlarında  süperoksit  anyon  uzaklaştırma  aktivitesi  Liu,  Ooi  ve 

Chang’in modifiye metodu ile yapılmıştır [6]. Absorbans azalışı süperoksit anyon 

uzaklaştırma aktivitesindeki artışı göstermektedir. 

 

 

 



%  nhibisyon = [A

o

-A



1

)/A


o

] x 100 


Serbest Radikal Uzaklaştırma Aktivitesi Tayini 

Kapari  ekstraktının  radikal  uzaklaştırma  aktivitesi  1,1-difenil-2-pikril-hidrazil 

(DPPH•)  metoduyla  yapılarak  [7]absorbans  değerleri  517  nm’de  okunmuştur. 

Düşük  absorbans  yüksek  serbest  radikal  uzaklaştırma  aktivitesini  gösterir. 

Reaksiyon  ortamındaki  DPPH•  konsantrasyonu  kalibrasyon  eğrisinden 

belirlenmiştir.   

 

Metal Şelat Aktivitesi Tayini 

Kapari (Capparis spinosa) ekstratlarında metal şelat aktivitesi; kapari ekstratları ve 

standart  ile  demir  iyonları  arasında  şelat  oluşması  Dinis  et  al.  metoduna  göre 

yapıldı [8].  



H

2

O

2

 Uzaklaştırma Aktivitesi Tayini 

Kapari  ekstratlarında  H

2

O

2



  uzaklaştırma  aktivitesi  Ruch  et  al.  metoduna  göre 

yapılmıştır [9]. 



Total Fenolik Bileşiklerin Belirlenmesi  

Kapari  ekstratlarında  total  fenolik  bileşiklerin  varlığı  Silinkart  ve  Singleton 

metotlarına göre yapılmıştır [10].  

Bulgular ve Tartışma 

Total  Antioksidan  Aktivitesi  Tayini  Sonuçları:  Kapari  ekstraktlarının  tüm 

konsantrasyonlarında  antioksidan  aktivite  belirlenmiştir.  Kapari’nin  su  ve  etanol 

ekstraktlarının (10, 30 50 µg/mL) linoleik asit emülsüyonunun antioksidan aktivite 


Türkiye 10. Gıda Kongresi; 21-23 Mayıs 2008, Erzurum 

 

 



255

0

1

2

0

3

6

9

12

15

A

b

s

o

rb

a

n

s

 (

7

0

0

 n

m

)

BHA

BHT

a-tocopherol

Caper

Caper-

0

20



40

60

80



BHA

BHT

a-tocoph

Su Ekstresi

Etanol

Ekstresi

Süpe roksit Anyon Yakalama

Metal Şe latlama Etkisi

grafikleri  Şekil  1’de  verilmiştir.  Her  iki  ekstrakttada  artan  konsantrasyonla 

absorbanslar arttığı belirlenmiştir. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ş

ekil 1. Kapari (Capparis spinosa) bitkisinin sudaki ve alkoldeki ekstraktının total 



antioksidant aktivitesi tayini grafikleri. 

 

Kapari (Capparis spinosa) Bitkisinde Azalan Güç Tayini Sonuçları 

Ş

ekil  2’de  kapari  ekstraktları  için  azalan  güç  tayini  grafiği  verilmiştir.  Fe



3+

’nın 


Fe

2+

’ya dönüştürülmesi prensibine dayanan güç tayini sonuçlarına göre kapari’nin 



su ve etanoldeki ekstraktları önemli ölçüde Fe

3+

’ü Fe



2+

’ye indirgemektedir.  

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 

Ş

ekil 2. Kapari (Capparis spinosa) bitkisinin   Şekil 3. Kapari (Capparis spinosa) 



bitkisinin alkoldeki ve sudaki alkolde               bitkisinin alkoldeki ve sudaki  

azalan güç aktivitesi tayini grafiği.                    süperoksit ve anyon yakalama ve metal  

ş

elatlama aktivitesi grafiği   



Kapari (Capparis spinosa) Bitkisinde Süperoksit Anyon Yakalama ve Metal 

Ş

elatlama Aktivitesi Tayini Sonuçları: 560 nm’de alınan absorbanslarda azalışı 

süperoksit yakalama aktivitesindeki artışı göstermektedir. Bu değerle ilgili değişim 

Ş

ekil 3’de verilmiştir. 



 

BHA 


BHT 

α-tokoferol 

Su Ekstresi 

Etanol Ekstresi 



Konsantrasyon (µ

µ

µ



µg/mL) 

0

1

2

3

0

12

24

36

48

60

nkübasyon Süresi (Saat)

L

ip

it

 P

e

ro

k

s

id

a

s

y

o

n

 (

5

0

0

 n

m

)

Control

a-tocopherol-30 mg/ml

Caper-Water Extract-15 

Caper-Water Extract-

Caper-Water Extrac

Kontrol 


α-tokoferol-30 µg/mL 

Su Ekstresi-15 µg/mL 

Su Ekstresi -30 µg/mL 

Su Ekstresi -50 µg/mL 



0

1

2

3

0

12



24

36

48



60

Inkübasyon Süresi (Saat)

L

ip

it

 P

e

ro

k

s

id

a

s

y

o

n

u

(5

0

0

 n

m

)

Control

a-tocopherol-

Caper-

Caper-

Caper-

 

Kontrol 

α

α

α



α-tokoferol-30 µ

µ

µ



µg/mL 

Etanol Ekstresi-15 µ

µ

µ



µg/mL 

Etanol Ekstresi -30 µ

µ

µ



µg/mL 

Etanol Ekstresi -50 µ

µ

µ



µg/mL 

Türkiye 10. Gıda Kongresi; 21-23 Mayıs 2008, Erzurum 

 

 



256

Kapari  (Capparis  spinosa)    Bitkisinde  Serbest  Radikal  Yakalama  Aktivitesi 

Tayini:  Kapari  ekstraktının  radikal  yakalama  aktivitesi  DPPH•’nin  indirgenme 

oranının  517  nm’de  azalan  absorbansı  ile  belirlenmiş  ve  DPPH•  radikalleri  bir 

substrat  olarak  kullanılmıştır.  Şekil  4’de  görüldüğü  gibi  DPPH•’nin 

konsantrasyonunda  önemli  ölçüde  azalma  mevcuttur  ve  artan  konsantrasyonla 

serbest radikal yakalama aktivitesinin kapari ekstraktlarında artığı görülmektedir. 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ş

ekil 4.



 

Kapari (Capparis spinosa) bitkisinin  Şekil 5. Kapari (Capparis spinosa) bitkisinin



 

alkoldeki ve sudaki ekstraklarının   

   alkoldeki ve sudaki ekstraklarının 

serbest radikal yakalama aktivitesi grafiği

.

      H

2

O



yakalama aktivite grafiği.

 

Kapari (Capparis spinosa) Bitkisinde H

2

O

2

 Yakalama Aktivitesi Tayini: Kapari 

bitkisinin  hem  suda  hem  de  alkoldeki  kapari  ekstraktlarının  H

2

O

2



  yakalama 

aktivitesi  sonuçları  Şekil  5’de  verilmektedir.  Sonuçlar  göstermektedir  ki  kapari 

ekstraktları güçlü bir H

2

O



2

 yakalama aktivitesine sahiptirler. 



Kapari  (Capparis  spinosa)  Bitkisinde  Total  Fenolik  Bileşiklerin  Belirlenmesi 

Sonuçları:  Bitkide  fenolik  bileşiklerin  varlığı,  onların  radikal  yakalamada  görev 

almaları  bakımından  önemlidir.  Su  ve  etanoldeki  kapari  ekstraktlarında  65.2  ve 

76.8 µg gallik aside eşdeğer fenolik bileşiklerin var olduğu hesaplanmıştır.  Kapari 

bitkisinin güçlü bir antioksidan ve anti radikal aktivitesine sahip olması, kaparinin 

gıda ve kozmetik sanayinde kullanılmasının yararlı olacağını göstermektedir.   

Kaynaklar 

1. Bond RE. 1990. The Caper Bush. In: The Herbalist 56: 77-85.  

2. Ancora G, Cuozzo L. 1984. In vitro propagation of caper (Capparis spinosa L.) In: XXVIII Conv Ann Ital Gen Agr Bracciano 82-83. 

3. Saldamlı  . 2005. Gıda Kimyası, Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 549-552.  

4. Mitsuda H, Yuasumoto K, Iwami K. 1996. Antioxidation action of indole compounds during the autoxidation of linoleic acid. Eiyo to Shokuryo 19,  

210–214. 

5. Oyaizu M. 1986. Studies on product of browning reaction prepared from glucose amine. Japanese Journal of Nutrition 44, 307–315. 

6. Liu F, Ooi VEC, Chang ST. 1997. Free radical scavenging activity of mushroom polysaccharide extracts. Life Science 60, 763–771. 

7. Blois MS. 1958. Antioxidan determinations by the use of a stable free radical. Nature 26, 1199–1200. 

8.  Dinis  TCP,  Madeira  VMC,  Almeida  LM.  1994,  Action  of  phenolic  derivates  (acetoaminophen,  salycilate  and  5-aminosalycilate)  as  inhibitors  of 

membrane lipid peroxidation and as peroxyl radical scavengers. Archives of Biocemistry and Biophysics 315, 161–169. 

9. Ruch RJ, Cheng SJ, Klaunig JE. 1989, Prevention of cytotoxicity and inhibition of intracellular communication by antioxidant catechins isolated from 

Chinese green tea. Carcinogenesis 10, 1003–1008. 

10.  Slinkard  K,  Singleton  VL.  1997.  Total  phenol  analyses:  Automation  and  comparison  with  manual  methods.  American  Journal  of  Enology  and 

Viticulture 28 49–55.  

Konsantrasyon (µ

µ

µ



µg/mL) 

0

25

50

75

100

0

10

20

30

40

50

D

P

P

H

 Y

a

k

a

la

m

a

BHA

BHT

a-tocopherol

Caper-Water

Caper-Ethanol 

BHA 

BHT 

α

α



α

α-Tokoferol 



Su Ekstresi 

Etanol Ekstresi 

0

25

50

75

100

BHA

BHT

a-

Tocopherol

Su Ekstresi

Alkol

Ekstresi

S

c

a

ve

n

in

g

 o



H

2

O

2

 (

%

)


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə