Mavzu: Yangi alifbo Reja



Yüklə 56 Kb.
səhifə1/3
tarix11.03.2023
ölçüsü56 Kb.
#87362
  1   2   3
Yangi alifbo


Mavzu:Yangi alifbo
Reja:

1.Alifbe davri o‘qish darsi.
2. Alifbe davri yozuv darsi
3.Alifbe davri o‘qish darsining maqsad va vazifalari.


O’qish va yozuv ko’nikma malakalarini shakllantirish mashqlari darsda etakchi
o’rinni egallab taxminan, darsning 3\2 qismiga to’g’ri kelishi lozim.
Har bir o’qish va yozuv darsida “Alifbe”dagi matnlar bilan bir qatorda
Q.Muhammadiy, P.Mo’min, A.Obidjon kabi sevimli bolalar shoiri va yozuvchilari
asarlaridan namunalar tanlanadi. SHunday qilib, o’qish sinfdan tashqari o’qish,
o’qib berilgan matnni eshitish bilan bog’lanadi. O’qish va yozuv darslari bir-biri
bilan uzviy bog’lanadi: o’qish darsi o’quvchilarni yozuv darsiga tayyorlaydi,
yozuv darsi oldingi o’qish darsining davomi sifatida xizmat qiladi.
Talabalar bilan “Dars va uning vazifalari, qurilishi” haqida suhbat qilinadi.
Ularning javoblarini yakunlab, savod o’rgatish darslari quyidagi belgilarga ko’ra
farqlanadi.
Savod o’rgatish davrida o’quvchilar bilimi dars jarayonida ishlarga bog’lab
aniqlanadi, bog’lanishli nutqni o’stirish ham o’qish va yozuv darslariga uzviy
bog’lanib ketadi. O’quvchilarning sinfdan tashqari o’qishlariga rahbarlik
qilishlariga haftada bir marta 20 daqiqa ajratiladi.
Savod o’rgatish darslarida vaqti-vaqti bilan dam olish daqiqalari o’tkaziladi.
Darslar sistemasi deyilganda o’quv vaqtini mavzularga nazariy va amaliy jihatdan
rejali taqsimlangan darslarning mantiqiyligi va istiqboli bir-biri bog’langan dars
turlari va unda o’qituvchi bilan o’quvchilar foydalaniladigan asosiy metodik
vositalar xilma-xil bo’lgan izchillik nazarda tutiladi.
Amaldagi “Alifbe” darsliklari va ularga yozilgan qo’llanmalarga asosan savod
o’rgatishda tayyorgarlik davri uchun 8 dars, alifbedan so’nggi davrga ham 8 dars
ajratiladi. Oraliq davr “Alifbe” davri hisoblanadi. Ta’limning har bir bosqichidagi
darsning o’ziga xos xususiyatlari mavjud. Darsning tizimini qurilishida ichki
mantiqiylik bo’lib, har bir tizimda yangi tovush harf o’rganiladigan dars bilan
yangi mavzu o’rganilmaydigan darsni navbatlashtirish, orfografiya va so’zning
bo’g’in tuzilishi haqida ma’lumot berish, o’quvchilar nutqi va tafakkurini o’stirish
kabi talablarga rioya qilinadi. Darslar tizimi takrorlash-umumlashtirish darsi bilan
yakunlanadi.
Oz komplektli maktablarda o’qituvchi bir vaqtning o’zida ikki yoki uch sinf bilan
ishlaydi. Bunday sinflarda o’qituvchi bir vaqtning o’zida bir necha sinf
o’quvchilari bilan ish olib boradi. Bunday sinflarda dars jadvali integrallashtirilgan
bo’lishi kerak va darslar 30 daqiqa qisqartirilishi mumkin.
Oz komplektli maktablarda o’quvchilarning mustaqil ishlariga alohida ahamiyat
beriladi. SHuning uchun mustaqil ishlar tizimi ishlab chiqilishi zarur. CHunonchi,
harf terish kartoni va abak yordamida turli xil analitik-sintetik ishlar yoki hikoya
qilishga tayyorlanish, texnika vositalaridan foydalanish va hokazo.
“Alifbe” darsligi sizningcha qanday bo’lishi kerak?” savoliga olingan javoblar
umumlashtiriladi.
“Alifbe” materiali bolalarda ongli, to’g’ri, ravon o’qish va to’g’ri yozish
malakalarini hosil qilishga yordam berishi kerak.
O’qish uchun berilgan matnlar, rasmlar bolalar saviyasiga mos bo’lishi, shu bilan
birga ularning tafakkuri va nutqini o’stirish.
“Alifbe” tuzilishida tovush harflarning tez va ko’p ishlatilishi tamoyilidan
foydalaniladi.
“Alifbe” turlarini sanang.
“Alifbe”ning hajmi savod o’rgatishga ajratilgan vaqtga mos bo’lishi kerak.
“Alifbe” mualliflarini ayting.
“Alifbe”ning harfi terilishi, qog’ozi, rasmlarining bo’yoqlari gigienik talablarga
javob berishi.
“Alifbe”ning tuzilishi qanday?
“Alifbe”ning tashqi ko’rinishi chiroyli, bolalar diqqatini o’ziga tortadigan bo’lishi
kerak.
“Alifbe”, “YOzuv daftari” va savod o’rgatish metodikasi qo’llanmalarini
qiyoslang. Savod o’rgatish darslarini tahlil qiling.
Alifbega qo’yilgan barcha talab va tamoyillarni faqatgina alifbe tuzuvchilari emas,
balki u bilan ishlaydigan o’qituvchi ham bilishi zarur; o’qituvchi, avvalo,
alifbening mazmunini, tuzilishini, yaxshi bilib olib, undagi materialdan pedagogik
jarayonni tashkil etish (alohida dars rejasini tuzish, darslar sistemasini belgilash,
alifbe materialiga qo’shimcha material tanlash, ba’zi materiallarni qayta ko’rib
chiqish)da foydalanadi. SHundagina o’qituvchi kitobga ijodiy yondoshib, undan
metodika talablari va o’zining pedagogik tajribasidan kelib chiqib foydalangan
bo’ladi.
Tekshirish uchun savol va topshiriqlar:
Savod o’rgatish davrida qanday darslar o’tkaziladi? Farqli va umumiy tomonlari,
o’xshash tomonlarini izohlang.
Darslarga qo’yiladigan asosiy talablarni ayting.
Umumdidaktik talablar.
Maxsus talablar.
DTS talablari
Ma’naviy-ahloqiy talablar.
Dars turlarini tushuntiring.
Tayanch so’zlar: savod o’rgatish darslari, darslarga qo’yiladigan talablar,
umumdidaktik, maxsus, DTS, ma’naviy, ahloqiy talablar, alifbe tuzilishi,
mazmuni, bezagi.

Yüklə 56 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin