Pyeslər diQQƏTDƏn kənar qalan qadin (Dördpərdəli komediya)



Yüklə 408.22 Kb.
PDF просмотр
səhifə1/7
tarix26.05.2017
ölçüsü408.22 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7

PYESLƏR  DİQQƏTDƏN KƏNAR QALAN QADIN 

 (Dördpərdəli komediya) 

 

İŞTIRAK EDİRLƏR: 



Lord İllinqvort 

Ser Con Pontefrakt 

Lord Alfred Rafford 

Mister Kelvil 

Arxidiakon (baş keşiş) doktor Dobeni 

Cerald Arbetnot 

Farker – nökər 

Frensis  – nökər 

Ledi Hanstenton 

Ledi Kerolayn Pontefrakt 

Ledi Statfild 

Missis Ollonbi 

Miss Ester Vorsley 

Alisa – xidmətçi 

Missis Arbetnot 

 

 



Birinci pərdə.    Hanstentonlar ailəsinin malikanəsi. Balkonun qabağındakı 

çəmənlik 

İkinci  pərdə. Hanstentonların qonaq otağı 

Üçüncü pərdə. Hanstentonların zalı 

Dördüncü pərdə. Missis Arbetnotun evi. Qonaq otağı         

 

Hadisələr müasir dövrdə baş verir. 



Şir şəhəri 

 

BİRİNCİ PƏRDƏ 



 

Hanstentonların malikanəsi. Balkonun qabağındakı çəmənlik. Ser Con və ledi 

Kerolayn Pontefrakt, miss Ester Vorsley  böyük bir qaraçöhrə ağacının altında 

oturublar. 

 

LEDİ KAROLİN. Miss Vorsley, məncə, siz birinci dəfədir ingilis bağ evində 



qalırsınız, hə? 

ESTER. Bəli, ledi Kerolayn. 



LEDİ KAROLİN. Sizin Amerikada, deyilənə görə, bağ evləri, belə malikanələr 

yoxdur, hə? 

ESTER. Var, amma çox azdır. 

LEDİ KAROLİN. Sizdə kənd varmı? Yəni bizdə buna kənd yerləri deyirlər... 

ESTER (gülür). Ledi Kerolayn, bizim ölkəmiz dünyanın ən böyük ölkəsidir. Bizə 

məktəbdə öyrədirdilər ki, bəzi ştatlarımız böyüklüyünə görə bütövlükdə Fransa və 

İngiltərənin ərazisinə bərabərdir. 

LEDİ KAROLİN. Ah! Təsəvvür edirəm sizdəki yelçəkənləri! (ser Cona) Con, 

şərfini bağlasana! Başım çıxmır, əgər şərfi bağlamırsansa, mən bunu niyə özümlə 

daşıyıram? 

SER CON. Mənə soyuq deyil, Kerolayn. 

LEDİ KAROLİN. Məncə, yox, Con! Hə, miss Vorsley, belə gözəl yer 

görmüşdünüz? Düzdü, ev bir qədər nəmişlikdir, özü də sizə deyim ki, dözülməz 

dərəcədə rütubəti var. Hərdən ledi Hanstenton adamları bura dəvət edəndə 

diqqətsizlik göstərir. (ser Cona) O qadın həlləm-qəlləm adamları xoşlayır! Lord 

İllinqvort, əlbəttə, görkəmli adamdır. Onunla görüşməyin özü bir şərəfdir. Amma 

o Parlamentin üzvü var e, mister Kettl... 

SER CON. Kettl yox, əzizim, Kelvil... 

LEDİ KAROLİN. Hə, o Kelvil, görünür, mötəbər adamdır. Hələ ondan heç kim 

heç nə eşitməyib; indiki dövrdə elə bu özü artıq adama çox şey deyir. Sizə deyim 

ki, missis Ollonbi ona o qədər də münasib deyil. 

ESTER. Mənim missis Ollonbidən xoşum gəlmir. Xoşum gəlmir azdır, lap 

zəhləm gedir ondan. 

LEDİ KAROLİN. Bilmirəm, vallah, miss Vorsley, sizin kimi əcnəbi qonaq üçün 

nə dərəcədə belə demək yaxşı səslənir; sizi dəvət ediblər ki, adamlarla tanış 

olasınız, onların birbaşa yaxşı, yaxud pis olmasını dilə gətirmək nə dərəcədə 

nəzakətli səslənir. Missis Ollonbi çox yaxşı ailədəndir. O, lord Blakasterin bacısı 

qızıdır. Doğrudur, deyirlər ki, ərə getməmişdən qabaq o qız iki dəfə evdən 

qaçmışdır. Lakin siz özünüz də bilirsiniz, insanlar necə ədalətsizdirlər. Mən 

şəxsən inanıram ki, o, evdən bir dəfə qaçıb. 

ESTER. Mister Arbetnot çox sevimlidir. 

LEDİ KAROLİN. Ooo, əlbəttə! O bankda işləyən cavan oğlanı deyirsiniz də! 

Ledi Hanstenton çox yaxşı eləyib onu da dəvət edib; görünür, o gənc lord 

İllinqvortun da xoşuna gəlib. Amma bilmirəm bu Ceyn onun adi vəzifəsini 

böyütməklə yaxşı iş görürmü? Miss Vorsley, bizim vaxtımızda çörəkpulu 

qazanan adamları belə məclislərdə görməzdin. Bu, qəbulolunmaz hal hesab 

olunurdu. 

ESTER. Amerikada məhz belə adamlara daha çox hörmət edirlər. 

LEDİ KAROLİN. Buna şübhəm yoxdur. 


ESTER. Mister Arbetnotun gözəl xasiyyəti var! O çox sadə, çox səmimi adamdır. 

Mənə elə gəlir ki, o, həyatda rast gəldiyim ən yaxşı xasiyyətli adamlardan biridir. 

Onunla tanış olmaq da bir imtiyazdır. 

LEDİ KAROLİN. Miss Vorsley, İngiltərədə gənc qızın əks cinsin nümayəndəsi 

barədə belə ehtiras və şövqlə danışması ayıb sayılır. İngilis qadınları ərə gedənə 

qədər öz hisslərini gizlədirlər. Onlar evləndikdən sonra bu hissləri büruzə verirlər. 

ESTER. Məgər İngiltərədə qızla oğlanın dostluq etməsinə icazə vermirlər? 

 

Ledi Hanstenton əlində şal və balış tutmuş nökərin müşayiəti ilə daxil olur. 



 

LEDİ KAROLİN. Biz bunu arzuolunmaz hesab edirik. Ceyn, biz elə indicə 

danışırdıq ki, nə yaxşı sizdə belə xeyirxah adamlar toplaşıb. Sizin seçmə insanları 

bir araya toplamaq kimi əla istedadınız var. Elə bil, vergidir verilib sizə. 

LEDİ HANSTENTON. Əzizim Kerolayn, siz necə də nəcib qadınsınız! Məncə, 

biz hamımız bir-birimizlə əla yola gedirik. Ümidvaram ki, bizim füsunkar 

amerikali qonağımız da ingilis kənd malikanəsindən özüylə xoş xatirələr 

aparacaq. (Nökərə.) Frensis, balışı bura qoyun. Mənim şalımı da verin. Yox, 

şotland şalımı gətirin, şotland şalımı! 

 

Nökər şalın dalınca çıxır. Mister Cerald Arbetnot daxil olur. 



 

CERALD. Ledi Hanstenton, sizə xoş xəbər gətirmişəm. Lord İllinqvort indicə 

mənə təklif elədi ki, onun köməkçisi olum. 

LEDİ HANSTENTON. Köməkçisi? Doğrudan, Cerald, bu lap əla xəbər oldu ki! 

Bu, o deməkdir ki, sizin qarşınızda parlaq bir gələcək açılır. Sizin sevimli ananız 

çox sevinəcək. Gərək onu axşam bura gəlməyə razı salım. Cerald, necə bilirsiniz, 

ananız gələrmi? Bilirəm ki, o, heç yerə getmir, dilə tutmaq da bir fayda vermir.  

CERALD. Oh! Məncə, gələcək, ledi Hanstenton. Əlbəttə, əgər bilsə ki oğluna 

yeni vəzifə təklif ediblər, gələr. 

    


Nökər daxil olur, şalı gətirir. 

 

LEDİ HANSTENTON. Mən ona bu barədə yazacağam və xahiş edəcəyəm ki, 



bura gəlsin. (Nökərə) Frensis, bir dəqiqə gözləyin. (Məktub yazır.) 

LEDİ KAROLİN. Mister Arbetnot, sizin kimi gənc bir oğlan üçün əla 

başlanğıcdır! 

CERALD. Həqiqətən elədir, ledi Kerolayn. İnanıram ki, mən etimadı doğrulda 

biləcəyəm. 

LEDİ KAROLİN. Mən də buna inanıram. 

CERALD (Esterə). Miss Vorsley, siz heç məni təbrik etmədiniz?! 


ESTER. Siz buna çox sevinirsiniz? 

CERALD. Əlbəttə, sevinirəm! Bu, mənim üçün hər şey deməkdir: indiyədək 

xəyal etdiyim ümidlərim gerçəkləşir. 

ESTER. Həyatda hər şey ümidlə bağlıdır. Həyat elə ümid deməkdir. 

LEDİ HANSTENTON. Kerolayn, məncə, lord İllinqvort diplomatik işə can atır. 

Yəqin ki, onu Vyanaya göndərəcəklər. Lakin bu xəbər düz çıxmaya da bilər. 

LEDİ KAROLİN. Ceyn, məncə, İngiltərənin xaricdəki təmsilçisinin subay 

olmasına yol verməzlər. Bu, məsələni bir qədər qəlizləşdirə bilər. 

LEDİ HANSTENTON. Kerolayn, narahat olmayın. İnanın ki, siz əbəs yerə 

narahat olursunuz. Bundan başqa, deyim ki, lord İllinqvort hər vaxt evlənə bilər. 

Mən ümid edirdim ki, o, ledi Kelso ilə evlənəcək. Lakin məncə, o deyirdi ki, 

Kelsonun ailəsi böyükdür. Ya da deyəsən, ayaqları böyükdür deyirdi? Nəsə, 

ikisindən biriydi, unutmuşam. Lakin mən çox təəssüf edirəm. O qadın, elə bil, 

səfir arvadı olmaq üçün yaranmışdı. 

LEDİ KAROLİN. Hə, elədir, Kelsonun ad-soyadları yadda saxlamaq, adamların 

sifətini isə unutmaq kimi əntiqə qabiliyyəti var. 

LEDİ HANSTENTON. Kerolayn, bu ki təbiidir, elə deyil? (Nökərə) Henriyə 

deyin ki, cavabı da gözləsin. Cerald, mən sizin sevimli ananıza bir neçə çümlə 

yazdım; sizin işinizlə bağlı yaxşı xəbəri və onun mütləq nahara gəlməsini 

arzuladığımızı da yazdım.   

 

Nökər çıxır. 



 

CERALD. Siz çox alicənab qadınsınız, ledi Hanstenton. (Esterə) Miss Vorsley, 

bir az gəzişəkmi? 

ESTER. Məmnuniyyətlə. (Ceraldla birlikdə çıxır.) 

LEDİ HANSTENTON. Mən Cerald Arbetnot üçün çox sevinirəm. Axı o, mənim 

havadarımdır. Həm də mən çox məmnunam ki, lord İllinqvort mənim heç bir 

müdaxiləm, yaxud eyhamım olmadan özü ona iş təklif edib. Heç kəs ondan nəsə 

xahiş olunmasını sevmir. Yadıma gəlir ki, zavallı Şarlotta Paqdeni cəmiyyət bir 

vaxt tamamilə təcrid etdi; çünki o, elə kimi görürdü, ona öz fransız mürəbbiyəsini 

təklif edirdi.  

LEDİ KAROLİN. Hə, Ceyn, mən də o mürəbbiyəni görmüşdüm. Ledi Paqden 

onu bizə göndərmişdi. Hələ Elinordan əvvəl idi. Mürəbbiyə çox gözəl idi və 

mötəbər evlərdə işləmək üçün təhlükəliydi. Düşünürəm ki, ledi Paqden bunu 

ondan yaxasını qurtarmaq üçün istəyirdi. 

LEDİ HANSTENTON. Hə, onda məsələ aydındır. 

LEDİ KAROLİN. Con, çəmənlik sənin üçün çox rütubətli olar. Yaxşı olar ki, 

gedib çəkmələrini geyinəsən. 

SER CON. Mənə belə rahatdır, Kerolayn. Narahat olma! 



LEDİ KAROLİN. Con, mən səndən yaxşı bilirəm. Sözümə qulaq as! Dediyimi 

elə! 


 

  Ser Con durub gedir. 

 

LEDİ HANSTENTON. Kerolayn, siz onun nazı ilə çox oynayırsınız. Lap 



ərköyünləşdirirsiniz onu! (Missis Ollonbi və ledi Statfild daxil olurlar. missis 

Ollonbiyə.) Hə, əzizim, park xoşunuza gəldimi? Deyirlər, ağacları çox yaxşıdır. 

MİSSİS ALLONBİ. Ah! Ledi Hanstenton, ağaclara söz ola bilməz! Möcüzədir! 

LEDİ STATFİLD. Hə, hə, elədir, çox gözəldir! 

MİSSİS ALLONBİ. Bütün hallarda mənə elə gəlir ki, əgər mən kənddə altıca ay 

yaşasaydım, elə maraqsız olardım ki, heç kəs mənə baxıb maraq göstərməzdi. 

LEDİ HANSTENTON. Əzizim, sizi əmin edirəm ki, kəndin belə bir təsiri yoxdur. 

Götürək Meltorpu, heç buradan iki mil deyil, o kənddən olan ledi Belton lord 

Fezersdalla qaçdı. Hadisə mənim yaxşı yadımdadır. Yazıq lord Belton üç gün 

keçmədi ki, öldü; bilinmədi sevincdən ürəyi partladı, yoxsa podaqradan. 

Yadımdan çıxıb nədən öldü! O vaxt bizdə çoxlu qonaq vardı, bura yığışmışdıq, 

hamı elə bu hadisədən danışırdı. 

MİSSİS ALLONBİ. Düşünürəm ki, qaçmaq qorxaqlıq əlamətidir. Bu, o deməkdir 

ki, sən təhlükədən qaçırsan. Bizim həyatımızda isə təhlükə çox nadir hallarda baş 

verir. 

LEDİ KAROLİN. Mənim müşahidəmə görə, indiki müasir gənc qadınların əsas 



məqsədi odla oynamaqdır. 

MİSSİS ALLONBİ. Ledi Kerolayn, odla oynamağın birinci şərti yanmamaqdır. O 

adamlar yanır ki, onlar oyunun qaydalarını bilmirlər. 

LEDİ STATFİLD. Bəli, anlayıram. Bunu bilmək çox faydalıdır. 

LEDİ HANSTENTON. Əziz missis Ollonbi, bilmirəm belə bir nəzəriyyə ilə 

dünya necə yola gedəcək! 

LEDİ STATFİLD. Ah! Dünya kişilər üçün yaranıb, qadınlar üçün yox! 

MİSSİS ALLONBİ. Ooo, belə deməyin, ledi Statfild. Biz kişilərdən daha yaxşı 

vaxt keçiririk. Kişilərə nisbətən qadınlara daha çox şey qadağandır. 

LEDİ STATFİLD. Elədir, tamam doğru deyirsiniz. Bu heç mənim ağlıma 

gəlməmişdi. 

 

(Ser Con və mister Kelvil daxil olurlar.) 



 

LEDİ HANSTENTON. Hə, mister Kelvil, işinizi qurtardınız? 

KELVİL. Bu günlük yazı işlərimi bitirdim, ledi Hanstenton! Çox çətin bir iş idi. 

Müasir ictimai xadim indi özünü gərgin işə verməlidir, çox gərgin işləməlidir; və 

onun gərgin əməyinin qiymətləndirilməsinə də inanmıram. 


LEDİ KAROLİN. Con, çəkmələrini geyindin? 

SER CON. Hə, canım, geyindim! 

LEDİ KAROLİN. Yaxşı olar ki, bura, mənim yanıma gələsən, Con! Bura daha 

çox kölgə düşür. 

SER CON. Mən tamam rahatam, Kerolayn. Narahat olma. 

LEDİ KAROLİN. Məncə, yox! Dedim ki, gəl yanımda otur! (Ser Con ayağa 

durub yerini dəyişir.) 

LEDİ STATFİLD. Mister Kelvil, bu gün nədən yazırdınız? 

KELVİL. Adi bir mövzudan, ledi Statfild! Əxlaqi təmizlikdən... 

LEDİ STATFİLD. Belə bir mövzudan yazmaq, yəqin, çox maraqlı olar? 

KELVİL. Əlbəttə. Bizim günlərdə belə bir mövzunun çox böyük ümumxalq 

əhəmiyyəti var. Fikrim var ki, parlament sessiyası başlamazdan əvvəl bu məsələ 

ilə bağlı öz seçicilərim qarşısında çıxış eləyim.  Hesab edirəm ki, ölkənin yoxsul 

sinfinin nümayəndələri daha yüksək mənəvi dəyərlərə nəzərəçarpacaq dərəcədə 

maraq göstərirlər. 

LEDİ STATFİLD. Nə yaxşı! Onlar necə də nəcibdirlər! 

LEDİ KAROLİN. Mister Kettl, siz qadınların siyasətlə məşğul olmalarına 

tərəfdarsınız? 

SER CON. Kelvil, əzizim, Kelvil! 

KELVİL. Ledi Kerolayn, qadınların siyasi həyatımıza təsirinin günbəgün artması 

sabahımıza ümid doğurur. Qadınlar həmişə mənəviyyatın – həm ictimai, həm də 

fərdi əxlaqın tərəfindədirlər. 

LEDİ STATFİLD. Bunu sizdən eşitmək çox-çox xoşdur! 

LEDİ HANSTENTON. Ah, əlbəttə! Qadınların mənəvi ləyaqəti! Bax bu çox 

vacib məsələdir. Kerolayn, məncə, hörmətli lord İllinqvort qadınlarda mənəvi 

keyfiyyətləri lazımınca dəyərləndirmir! 

 

Lord İllinqvort daxil olur. 



 

LEDİ STATFİLD. Deyirlər, lord İllinqvort çox əxlaqsız adamdır. 

LORD İLLİNQVORT. Ledi Statfild, onu kim deyir, hansı adamlar deyir? 

Görünür, o biri dünyanın adamlarıdır. Bu dünyanın adamları ilə isə mən çox yaxşı 

münasibətdəyəm. (Missis Ollonbinin yanında oturur.) 

LEDİ STATFİLD. Mənim tanıdığım hər kəs deyir ki, siz tərbiyəsiz adamsınız. 

LORD İLLİNQVORT. Bizim dövrdə adamlar özlərini çox dəhşətli aparırlar: 

insanın dalınca əsl həqiqəti deyirlər. 

LEDİ HANSTENTON. Ledi Statfild, hörmətli lord İllinqvort tamam ümidsizdir. 

Nə qədər çalışdımsa, onu düzəldə bilmədim, buna görə də daha buna cəhd də 

göstərmirəm. Bundan ötrü gərək direktorlar şurasi və ödənişli katibi olan xeyriyyə 


cəmiyyəti yaradasan. Lord İllinqvort, sizin artıq katibiniz var, elə deyilmi? Cerald 

Arbetnot bizə dedi ki, ona vəzifə təklif etmisiniz. Nə xeyirxah iş görmüsünüz!   

LORD İLLİNQVORT. Ooo, belə deməyin, ledi Hanstenton! Xeyirxahlıq qorxulu 

sözdür. Gənc Arbetnot ilk baxışdan çox xoşuma gəlmişdi; düşünürəm ki, o, 

mənim axmaq-axmaq düşündüyüm işlərdə mənə çox yararlı köməkçi olacaq. 

LEDİ HANSTENTON. O, sevimli bir gəncdir, anası isə mənim ən əziz 

rəfiqələrimdən biridir. İndicə bizim amerikalı gözəlçəylə gəzməyə çıxdı. 

Doğrudan, o qız çox gözəldir, elə deyilmi? 

LEDİ KAROLİN. Hətta ifrat gözəldir! Bu amerikalı gözəlçələr bütün  yaxşı 

adaxlıları ovlayırlar. Niyə axı onlar öz evlərində oturub qalmırlar? Axı həmişə 

bizə deyirlər ki, Amerika qadınlar üçün cənnəti-məkandır. 

LORD İLLİNQVORT. Tamam doğru deyirlər, ledi Kerolayn. Elə buna görə də 

Həvva kimi onlar da çalışırlar ki, oradan qaçıb getsinlər. 

LEDİ KAROLİN. Miss Vorsleyin valideynləri kimdir? 

LORD İLLİNQVORT. Təəccüblü olsa da, amerikalı qadınlar öz valideynlərini 

gizlədirlər. 

LEDİ HANSTENTON. Əzizim, nə demək istəyirsən? Miss Vorsley yetim qızdır, 

Kerolayn. Onun atası, məncə, milyoner, ya da filantrop, hər halda, ikisindən biri 

olub; mənim oğlum Bostonda olanda o qızın atası oğluma çox böyük 

qonaqpərvərlik göstərib. Düzü, bilmirəm o, pullarını necə qazanıb... 

KELVİL. Məncə, o, qazancını Amerika manufakturasından götürüb. 

LEDİ HANSTENTON. Amerika manufakturası nədir belə? 

LORD İLLİNQVORT. Amerika romanları... 

LEDİ HANSTENTON. Çox qəribədir!.. Nə olar, miss Vorsleyin var-dövlətinin 

haradan gəlməsindən asılı olmayaraq mənim ona çox böyük hörmətim var. O qız 

qeyri-adi dərəcədə çox qəşəng geyinir. Bütün amerikalı qadınlar yaxşı geyinirlər. 

Onlar əyin-başlarını Parisdən alırlar. 

MİSSİS ALLONBİ. Ledi Hanstenton, deyirlər, yaxşı amerikalılar “öləndən” 

sonra Parisə gedirlər. 

LEDİ HANSTENTON. Doğrudanmı? Bəs pis amerikalilar “öləndən” sonra hara 

gedirlər?  

LORD İLLİNQVORT. Ooo, onlar da Amerikaya gedirlər. 

KELVİL. Lord İllinqvort, görürəm siz Amerikanı lazımi qədər 

qiymətləndirmirsiniz. Amerika çox gözəl ölkədir; xüsusilə nəzərə alsaq ki cavan 

ölkədir. 

LORD İLLİNQVORT. Amerikanın cavanlığı onun ən qədim ənənələrindən 

biridir. Artıq onun üç yüz yaşı var. Amma amerikalılara qulaq asanda adama elə 

gəlir ki, onlar hələ körpəlik çağlarını yaşayırlar. Lakin mədəniyyətə gəlincə, 

deməliyəm ki, onlar hələ uşaqlıq dövründədirlər. 


KELVİL. Şübhəsiz, Amerikanın siyasi həyatı çox korrupsiyalaşıb. Güman edirəm 

ki, siz bunu nəzərdə tutursunuz. 

LORD İLLİNQVORT. Bəlkə də! 

LEDİ HANSTENTON. Deyirlər, indi elə hər yerdə siyasət pis gündədir. Əlbəttə, 

İngiltərədə də eyni vəziyyətdir. Hörmətli mister Kardyu, sadəcə, ölkəni pis günə 

qoyub. Bilmirəm missis Kardyu bunu necə rəva görür? Lord İllinqvort, əminəm 

ki, siz savadsız kütləni seçkidə səsverməyə buraxmağı məqbul saymazsınız. 

LORD İLLİNQVORT. Məncə, elə yalnız onları seçkiyə buraxmaq lazımdır. 

KELVİL. Lord İllinqvort, siz siyasətdə kimin tərəfindəsiniz? 

LORD İLLİNQVORT. Mister Kelvil, heç vaxt heç kim heç nəyin tərəfində 

durmamalıdır. Kiminsə tərəfini saxlamaq səmimiyyətin başlanğıcıdır, onun 

dalınca da addımbaaddım ciddilik irəliləyir; nəticədə insan zinhara gəlir bundan. 

Bununla belə, Ümumilər Palatasi mahiyyətinə görə zərərsiz qurumdur. 

Qanunvericilik yolu ilə insanları yaxşılığa, comərdliyə gətirib çıxarmaq olmaz; 

bu, elə özü də nəsə yaxşı bir şeydir. 

KELVİL. Amma siz Ümumilər Palatasının yoxsul təbəqənin iztirablarına həmişə 

biganə qaldığını inkar edə bilməzsiniz. 

LORD İLLİNQVORT. Bu da onun xəstəliyidir və ümumiyyətlə, bu, əsrin 

bəlasıdır. İnsan gərək canlı həyatın sevincinə, gözəlliyinə, rəngarəngliyinə şərik 

olsun. Həyatın yara və zillətlərindən nə qədər az danışsan, bir o qədər yaxşıdır, 

mister Kelvil. 

KELVİL. Axir ki, ist end hələ də vacib problem olaraq qalır. 

LORD İLLİNQVORT. Elədir ki var! Bu, köləlik problemidir. Biz isə bu problemi 

qulları əyləndirməklə həll etməyə çalışırıq. 

LEDİ HANSTENTON. Əlbəttə, sizin dediyiniz kimi, ucuz əyləncə yolu ilə çox iş 

görmək olar; bizim hörmətli doktor Dobeni, buradakı pastorumuzu deyirəm, qışda 

kasıblar üçün əla əyləncə gecələri düzəldir. Qışda kasıblara başqa vasitələrlə də 

köməklik etmək olar; məsələn, onlara sehrli lampalar göstərmək olar, yaxud hər 

hansı bir missionerin moizələrinə qulaq asmağı təşkil eləmək olar, ya da buna 

oxşar tədbirlər həyata keçirməklə xeyriyyəçilik əyləncələrinin sayını artırmaq 

olar. 

LEDİ KAROLİN. Ceyn, mən kasıblar üçün bu cür əyləncəli xeyriyyə 



tədbirlərinin qəti əleyhinəyəm; adyal və daş kömürlə təmin eləsən – kifayətdir. 

Varlılar üçün əyləncəli məşğuliyyətlər, onsuz da, yetərlidir. Bizim zəmanədə əsas 

məsələ sağlamlıqdır. Bu isə qeyri-sağlam istiqamətdir, inanın, qeyri-sağlam 

yoldur.  

KELVİL. Ledi Kerolayn, siz çox düz deyirsiniz. 

LEDİ KAROLİN. Məncə, elə həmişə düz deyirəm. 

MİSSİS ALLONBİ. “Sağlamlıq” sözündən zəhləm gedir. 


LORD İLLİNQVORT. Bizim dildə ən axmaq sözdür; amma gör sağlamlıq barədə 

təsəvvürlər camaatın arasında necə yaxşı yayılıb. İngilis kəndlisi bütün günü tülkü 

qovur; əti yeməli olmayan heyvanın dalınca səsini çıxarmadan qaçır. 

KELVİL. Lord İllinqvort, mənim sizə bir sualım var: siz Lordlar Palatasını 

Ümumilər Palatasından daha mükəmməl qurum hesab edirsiniz? 

LORD İLLİNQVORT. Əlbəttə, əlbəttə! Biz Lordlar Palatası olaraq heç vaxt 

ictimai rəylə qarşılaşmırıq. Bu da bizi mədəni institut kimi göstərir. 

KELVİL. Siz ciddi deyirsiniz? 

LORD İLLİNQVORT. Tamamilə ciddi deyirəm, mister Kelvil. (Missis 

Ollonbiyə) İndi adamlarda pis bir vərdiş yaranıb: öz fikirlərini bölüşəndən sonra 

adamdan soruşurlar ki, bu fikrin ciddidir, ya yox. Ehtirasdan başqa heç bir şey 

ciddi deyil. Ağıl indinin özündə də ciddi şey deyil və heç vaxt da ciddi olmayıb. 

O, sadəcə, bir alətdir, musiqi aləti, sən də onu çalırsan, vəssalam. Zənnimcə, ağlın 

ən ciddi forması mənim tanıdığım Britaniya ağlıdır. Savadsızlar isə Britaniya 

ağlının üstündə baraban çalırlar.  

LEDİ HANSTENTON. Baraban haqqında nə dediniz, lord İllinqvort? 

LORD İLLİNQVORT. Mən, sadəcə, missis Ollonbiyə London qəzetlərində baş 

məqalələrin xülasəsini söyləyirdim. 

LEDİ HANSTENTON. Siz qəzetlərdə yazılanların hamısına inanırsınız? 

LORD İLLİNQVORT. İnanıram. İndi, onsuz da, yalnız o şeylər baş verir ki, 

onlara inanmaq qeyri-mümkündür. (Missis Ollonbi ilə birlikdə qalxır.) 

LEDİ HANSTENTON. Missis Ollonbi, gedirsiniz? 

MİSSİS ALLONBİ. Bağçaya düşürəm. Lord İllinqvort mənə dedi ki, orada 

qəşəng bir səhləb çiçəyi var – lap yeddi ölüm günahı kimi bir çiçəkdir. 

LEDİ HANSTENTON. Əzizim, məncə, orada beləsi yoxdur. Gərək bağbanla 

danışam. 

 

    Missis Ollonbi və Lord İllinqvort çıxırlar. 



 

LEDİ KAROLİN. Maraqlı tipdir bu missis Ollonbi! 

LEDİ HANSTENTON. O, bəzən öz acı dilini qarnında saxlaya bilmir. 

LEDİ KAROLİN. Ceyn, məgər missis Ollonbi təkcə bunu nəzarətdə saxlaya 

bilmir? 

LEDİ HANSTENTON. Əlbəttə, Kerolayn, güman ki, bu belədir. (Lord Alfred 

daxil olur.) Ooo, əziz lord Alfred, gəlin bura, gəlin burada oturun. (Lord Alfred 

ledi Statfildin yanında oturur.) 

LEDİ KAROLİN. Ceyn, siz elə ucdantutma hamıya inanmaq istəyirsiniz. Amma 

bu, böyük səhvdir. 

LEDİ STATFİLD. Ledi Kerolayn, siz, doğrudanmı, belə fikirdəsiz ki, həyatda heç 

kmə inanmaq lazım deyil? 



LEDİ KAROLİN. Məncə, belə etsən, başın salamat olar, ledi Statfild. Əlbəttə, 

gərək biləsən ki, o adam həqiqətən yaxşı adamdır. Amma bizim zəmanədə bu çox 

çətin məsələdir. Adamları tanımaq olmur. 

LEDİ STATFİLD. Eh, indi o qədər dedi-qodu, o qədər qeybət var ki! 

LEDİ KAROLİN. Lord İllinqvort dünən gecə mənə dedi ki, hər bir dedi-qodunun 

mayası yaxşıca sınanmış tərbiyəsizliklə yoğrulub.  

KELVİL. Lord İllinqvort, əlbəttə, gözəl insandır; amma mənə elə gəlir ki, onun 

çatışmayan cəhəti budur ki, o, həyatın nəcibliyi və təmizliyinə olan inamdan 

məhrumdur; bu isə bizim əsrdə ən vacib keyfiyyət sayılır. 

LEDİ STATFİLD. Elədir, elədir, çox vacib keyfiyyətdir, çox vacibdir! 

KELVİL. Məndə belə bir təsəvvür yaranır ki, o, ingilis ailə həyatının bütün 

gözəlliklərini qiymətləndirmək iqtidarında deyil. Mən deyərdim ki, o, bu 

məsələyə münasibətdə yadelli baxışlarla zəhərlənib. 

LEDİ STATFİLD. Ailə həyatından gözəl nə ola bilər, hə? 

KELVİL. Bizim ailə həyatının əsasını ingilis əxlaqı təşkil edir, ledi Statfild. Biz 

bunsuz qonşularımız kimi olardıq. 

LEDİ STATFİLD. Belə olsaydı, necə də kədərli görünərdik! Elə deyil? 

KELVİL. Bundan başqa, lord İllinqvortun bir cəhətini də qeyd edim: o, qadına, 

sadəcə, oyuncaq kimi baxır. Lakin mən heç vaxt qadına oyuncaq kimi 

  1   2   3   4   5   6   7


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə