Reja: 1 Boshqaruv samaradorligi tushunchasi. Boshqaruv samaradorligi iqtisodiy ko’rsatkichlari. Boshqaruvning ijtimoiy samaradorligi. Tayanch so’z va iboralar


Boshqaruv samaradorligi iqtisodiy ko’rsatgichlari



Yüklə 11,98 Kb.
səhifə3/4
tarix27.12.2023
ölçüsü11,98 Kb.
#199472
1   2   3   4
Reja 1 Boshqaruv samaradorligi tushunchasi. Boshqaruv samarador-fayllar.org

2. Boshqaruv samaradorligi iqtisodiy ko’rsatgichlari
Ko’rsatkich tushunchasi baholanayotgan predmetning, ob’ektning qandaydir xususiyatlarini, jihatlarini, tomonlarini tavsiflaydi. Boshqaruv samaradorligini belgilaydigan ko’rsatkichlarni uch guruhga bo’ish mumkin:

  1. Texnikaviy ko’rsatkichlar. Bu tur ko’rsatkichlar boshqaruvning texnik vositalarini (dastgohlar, hisoblash texnikalari va boshqalar) foydalanishning sifatlarini, belgilarini va ulardan foydalanish darajasini aniqlaydi.


  2. Tashqiliy ko’rsatkichlar. Bu tur ko’rsatkichlar boshqaruv jarayoninig tuzilishi, tashqiliy tuzilma, axborot va hujjatlar bilan ishlashni aniqlovchi tavsifga egadir.


  3. Ijtimoiy ko’rsatkichlar. Bu tur ko’rsatkichlar boshqaruv apparatining mehnat shartlarini, sanitariya gigiena, ruhiy, fiziologik, estetik tomonlarini va mehnatining ijtimoiy omillarini aniqlaydi.


Boshqaruv samaradorligining asosiy iqtisodiy ko’rsatkichlari quyidagilardir:


  • yillik iqtisodiy samara (keltirilgan harajatlar tejamkorligi);


  • boshqaruvni takomillashtirishda birvaqtli harajatlarini qoplash muddati;


  • boshqaruv apparati mehnet unumdorligining o’sishi.


Yillik iqtisodiy samara quyidagi tenglama orqali aniqlanadi: Эй = Эшй – ЗуХЕn-


Bunda: Эй - yillik iqtisodiy samara, so’m;
Эшй – yillik shartli tejam, so’m;
Зуbirvaqtli harajatlar, so’m;
Еn – solishtirma iqtisodiy samaradorlikning me’yoriy koeffisenti (o’lcham, qoplashning qayta me’yoriy muddatiga bog’liq).
Boshqaruv samaradorligi ikki xil usulda hisoblanishi mumkin:
Эб = Рк / Зб va Эб = Рб / Зб-
Bunda, Эб – boshqaruv samaradorligi;
Рк – oxirgi natija (samaradorlik korxonadan olinadi).
Рб – faqat boshqaruv apparati faoliyati natijasi;
Зб – boshqaruv harajatlari;
Birvaqtli xarajatlar boshqaruvda quyidagicha aniqlanadi:
Зб = К + Н.
Bunda, K – capital xarajatlar, so’m;
H – capital bo’lmagan xarajatlar.
Ishlab chiqarishni boshqarishni takomillashtirishni loyihalashtirishning barcha bosqishlarida iqtisodiy samaradorlik asosiy mezon hisoblanadi. Ishlab chiqarish boshqaruvini takomillashtirishning loyihalashtirish oldi bosqichida, takomillashtirish nimadan iborat bo’ladi boshqaruvning yangi tizimi yuqori darajada samaradormi degan savollar tug’iladi. Loyihalashtirish bosqichida investitsiya hajmidan, xarajatlar guruhidan kelib chiqib yuqori iqtisodiy samaradorlikni iniq usullarini hisoblab chiqiladi. Boshqaruvni takomillashtirishda aniq tadbirlar ishlab chiqilgandan so’ng qo’llanilgandan keyin haqiqiy erishilgan tejamkorlik o’lchovi aniqlanishi zarur.



Yüklə 11,98 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin