Rez-Qastroenteroloq Röyalə Mehdizadə QİS qanaxmaları 2 qrupa bölünür



Yüklə 0.56 Mb.
Pdf просмотр
tarix25.12.2016
ölçüsü0.56 Mb.

Rez-Qastroenteroloq  Röyalə Mehdizadə

QİS qanaxmaları 2 qrupa bölünür

A-Üst QİS qanaxmalar



a)Varikozla  əlaqəli olmayan

b)Varikoza  bağlı 

B-Alt QİS qanaxmalar



Üst QİS qanaxması-Treitz (duodenojejunal)bağına 

qədər  olan hissədən

Alt QİS qanaxması Treitz bağının distalından 



Hematomeziya-ağızdan təzə qırmızı rəngdə,laxta və ya  

qəhvə rəngli qusmadır.

Hg  Hcl-un təsirindən hematin və başqa piqmentlərə



çevrilir.

Melena-Parlaq qara(qətran),pis qoxulu,sıyıq şəkilli stul



Bakteriyaların təsirindən  Hg  hematin və digər 

piqmentlərə çevrilir.

Melenanın əmələ gəlməsi üçün 50 ml qan kifayətdir.



!!! Bəzi dərman preparatları(dəmir,bismut,aktiv 

kömür)  və ıspanaq  stulu qara rəngə boyaya bilər

Fərqi:Pis qoxulu olmur



Hematoxeziya-Parlaq qırmızı rəngli qanaxma və ya stul 

ilə qarışıq  gilas rəngli qanaxma

Hemopteziya-Öskürəklə birlikdə təzə qan



Hemobiliya-safra yollarına qanaxma(Tibbi müdaxilələr 

zamanı) 


Okült  və Obskur qanaxma nədir ?

Okült qanaxma-Adi gözlə görünməyən,nəcisdə gizli 



qan testi pozitiv  və Fe defisitli anemiya 

“Obskur” qanaxma –Qanaxma mənbəyi bəlli deyil.



Gizli və ya aşkar şəkildə ola bilər 

Çox rast gəlinən

1. Peptik  xora(qastrik və duodenal xoralar)  - 60%

2. Ezofaqus  venalarının varikozu

3. Mallory-Weiss  sindromu

4. Eroziv  qastrit; duodenit; ezofagit


Az   rast  gəlinən  səbəblər

1. Dieulafoy  zədələnməsi

2. Vaskulyar   malformasiyalar (teleangioektaziya , 

angiodisplaziya)

3. PHQ-Portal  hipertenziv  qastropatiya

4. Qastrik venaların varikozu

5. Neoplaziya


Nadir  rast  gəlinən  səbəblər 

1. Ezofagus xorası

2. Aorta-enterik fistul

3. Hemobilia

4. Kron 


Grade: Ia  - Aktiv,pulsatik  qanaxma 

Grade: Ib  - Aktiv sızıntı şəklində qanaxma

Grade: IIa  - Qanamayan görünən damar

Grade:IIb - Yapışan laxta

Grade:IIc  - Üzəri qara ləkəli xora

Grade:III  - Təmiz qanamayan xora



Mallory –Weiss sindromu

Təkrarlanan  öyümə və qusmalara  bağlı  olaraq ,distal



ezofagusda , selikli qişanın  linear  cirilmasıdır

Daha  çox  alkoqoliklərdə və hamilələrdə r.g.



Steroidlər, aspirin  və digər  QSİƏ dərman maddələri, 

alkoqol  eroziyaya   səbəb  ola  bilər


Dieulafoy zədələnmə nədir?

Əsasən  mədənin  proksimal  hissəsində yerləşən        



nadir  vaskulyar  anomaliyadır

PHQ-Fundus  və korpusun   selikli  qişasında  ödem, 



hiperemiya, ilan  dərisi  görüntüsü  xarakterikdir

Epiqastrik  ağrı

Dispeptik pozulmalar



Daha  öncə qis qanaxması

Alkoqol, siqaret  vərdişi



Aspirin-QSİƏ d.m.

Defekasiya aktında  dəyişiklik



Qusma -Öyümə -Hematemez               M.W.s ?

Çəki  itkisi               Maliqnizasiya ?



Yanaşı  xəstəliklər



Baş  hərlənməsi

Gözün qaralması



Halsızlıq

Taxikardiya



Dispnoe


Senkop


Ortostatik  hipotoniya

Dəridə dəyişikliklər



Ortostatik  hipotoniya (TİLT  testi) - Xəstə yatarkən  

rahat,ayağa durduqda  SQT 20, DQT 10 mm.c.st-dan 

çox düşməsi,Nəbz 20/dəq  çox  artması



< 300 ml qanaxmalar QT-də və nəbzdə dəyişikliyə

səbəb olmur.

>500-600 ml qanaxmalar  sistolik və diastolik  QT-ni 



10 mm.c.st-dan  çox  salır  və nəbz sayını  10/dəq  çox 

artırır


>1500 ml  qanaxmalar  Hemorragik şoka  səbəb  olur



Qan  qrupu  və Cross-match

BUN (Qalıq azot)



Koaqulyasion  parametrlər

Qaraciyərin  funksional  testləri



!!!  İlk 24 saat ərzində Htc  göstəricisi  normal ola  bilər



Varikozla  əlaqəli  olmayan  üst  QİS  qanaxmaları  

80% hallarda  hər  hansı  bir müdaxilə olmadan  öz-

özünə dayanır

Mədənin  selikli  qişası  48-72  saatdan  bir  



yeniləndiyi üçün  regenerasiya  qurtardıqda   əksər  

vaxt  qanaxma  da  dayanır



Endoskopiya - Üst  QİS  qanaxmalarının  diaqnoz  və

müalicəsində istifadə olunan  I  addımdır.

Kontrast  Rentgenoqrafiya  - məsləhət deyil.



Angioqrafiya - qanaxmanın  çox  şiddətli  olduğu  

hallarda, endoskopik  görüntüyə maneə olduqda 

aparılır. Qanaxma  sürəti  0,5 ml/dəq  çox olduqda  

qanaxma  yerinin  müəyyən  olunma  faizi  artır.

Sintiqrafiya  - Qanaxma  sürəti  0,5 ml/dəq  az olduqda 



aparılır.

Teknesium(Tc99m) ilə işarələnmiş  eritrositlərdən  



istifadə olunur.

3  gün  stasionarda   yatış 

Oral  qida stop!



Nazal  O2  verilir

Maye  balansının  bərpası(Kristalloidlər)



Qan  transfuziyası

NG  zondun yerləşdirilməsi



Adətən  4 ünite  eritrositar  kütlə köçürüldükdən  

sonra, 1 ünite  TDP köçürülür.

24  saat  ərzində 4-6  ünite  qan  transfüziyasından 



sonra Hb  səviyyəsinin  8g/dl –dən  aşağı olan, 

hemodinamika  bərpa  olunmayan  və təkrar  qanayan

xəstələrdə cərahi  müalicə göstərişdir.


PPİ (Omeprazol,lansoprazol,pantoprazol,rabeprazol)

Mex-K/H  ATFaza  nasosunu  blokada  edərək  H  

mədəyə keçməsinin qar şısını  alır.

-Yan təsiri:baş  ağrısı,ürək  bulanma  qusma.

-PPİ  80 mg İV inyeksiyadan  sonra,8mg/saat  

uzunmüddətli  infuziya.

!!! Üst QİS qanaxmalarında  H2RA  istifadə edilmir.



-Yetərsiz  turşu  inhibisiyası

-Tolerantlıq  



Hemostatik  mexanizm  PH- dan  asılıdır.

PH <5,4  trombositlər  və koaqulyasiya  azalır.



PH<4 fibrin  əriyir.

Vazopressin (Qlipressin)-Splenik  vasokonstriktordur.



Daha  çox  varikoz  qanaxmalarında  istifadə olunur.

Koronar  və renal  işemiya  yarada  bildiyi  üçün  



nitroqliserinlə birlikdə istifadə olunur. Nitroqliserin 

həm  də portal  P-i salır



Somatostatin(Oktreotid)-Peptik   xora və varikozla  

bağlı qanaxmaları  azaldır. 

Splenik  vasokonstriktordur  və portal  qan təzyiqini 



salır.

Somatostatin 250 mg  iv, daha sonra  250 mg/saat  iv 



perfuziya.

1. İnyeksiya   - adrenalin

- sklerozan

- Alkoqol

- trombojenik maddə

- fibrin yapışdırıcı

2. Termal - Kontakt (Elektrokoaqulyasiya,Heater probe)

-Q/kontakt (Lazer-fotokoaqulyasiya,Arqon 

plazma koaqulyasiya)

3.Mexaniki - (Metalik klips,bant  liqsiya)


Adrenalin - 1/10.000  istifadə olunur

Alkoqol - Sürətli  toxuma  dehidratasiyası ,tromboz  

əmələ gətirir  və geniş  nekrozlar a səbəb ola bilər.

Trombin - trombin  laxtalanmanı  başladır.

- Hal hazırda insan  trombinindən  ist. ol.

- Toxuma  zədələnməsi yaratmır.

- Əsasən  epinefrin sonrası  ist.ol.


1. Portal  P-i  azaltmaq

-farmakoloji

-TİPS  

-Cərrahi  şunt   



2.Varikoz  damarları  lokal  obliterasiya

-Skleroterapiya

-Balon  tamponada

-Bant  liqasiya 



Endoskopik  müayinə uğurlu  olmayan  hallarda  

aparılır.

Diaqnostik  və terapevtik  təsir  edir.



Qastrik  və ezofaqus  balonları

Əvvəlcə mədə daha  sonra  ezofaqus  balonu  



şişirdilərək, kardia  və ezofaqusdakı  varikozlar  

üzərində mexaniki  tamponada  yaradır.

Ağırlaşmalar: Selikli  qişanın  xoralaşması, aspirasion  



pnevmoniya

Əvəzinə daha  çox  bant  liqasiya  və skleroterapiya  



tutur.

24  saat  ərzində 2 dəfə endoskopik  müdaxilə

aparıldığı  halda  qanaxma  davam  edən , SB zondu  

çıxarıldıqdan  sonra  təkrar  qanaxması  olan  xəstələrə

cərrahi  şunt  və ya  TİPS göstərişdir.

Hepatik  ensefalopatiyası olan, İNR > 5 olan, Child  



ədədi  12-dən  yuxarı olan, ürək  çatışmazlığı  olan,

yaş >75  olan xəstələrdə TİPS  əks   göstərişdir.





Поделитесь с Вашими друзьями:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə