Samarqand davlat tibbiyot instituti "pediatriya" fakulteti lotin tili fanidan



Yüklə 121.9 Kb.
Pdf просмотр
tarix06.02.2017
ölçüsü121.9 Kb.

 

 

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI SOG’LIQNI SAQLASH  VAZIRLIGI 

 

 

 



SAMARQAND DAVLAT TIBBIYOT INSTITUTI 

“PEDIATRIYA” FAKULTETI  

LOTIN TILI FANIDAN 

        


 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

Mavzu: 


Yurak 

(anatomiya, klinika va retseptura) 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



Umarov Hamdam Tirkashovich 

 

 



Samarqand‐2013 

 


 

 

YURAK TOPOGRAFIYASI



 

№1 

 

 

№1 

ARTERIA COROTIS COMMUNIS SINISTRA‐

 CHAP UMUMIY UYQU 

ARTERIYASI 

VENA  JUGULARIS INTERNA‐

 ICHKI BO’YINTURUQ VENASI 

GLANDULA THYROIDEA

 ‐QALQONSIMON BEZ

 

ARTERIA THYROIDEA INFERIOR ‐

PASTKI QALQONSIMON ARTERIYA

 

VENA BRACHIOCEPHALICA SINISTRA

 ‐CHAP YELKA BOSH VENASI 

ARCUS AORTAE

 ‐AORTA YOYI

 

TRUNCUS PULMONALIS

 O’PKA POYASI‐ 

BRONCHUS PRINCIPALIS SINISTER

‐CHAP BOSH BRONX 

OSTIUM TRUNCI PULMONALIS

‐O’PKA POYASI TESHIGI‐ 

 

 

OSTIUM ATRIOVENTRICULARE SINISTRUM



‐CHAP BO’LMACHA QORINCHA 

TESHIGI 

APEX CORDIS

‐YURAK UCHI 

LINEA MEDIOCLAVICULARIS

‐O’RTA O’MROV CHIZIG’I

 

LINEA PARASTERNALIS

‐TO’SH YON CHIZIG’I 

LINEA STERNALIS

‐O’MROV CHIZIG’ 

LINEA MEDIA ANTERIOR

‐OLDINGI O’RTA CHIZIQ 

ARTERIA THYROIDEA SUPERIOR DEXTRA

‐O’NG YUQORI QALQONSIMON 

ARTERIYA 

VENA THYROIDEA SUPERIOR DEXTRA 

O’NG YUQORI QALQONSIMON VENA

 

TRACHEA

 KEKIRDAK 

ARTERIA COROTIS COMMUNIS DEXTRA

‐O’NG UMUMIY UYQU ARTERIYASI 

TRUNCUS BRACHIOCEPHALICUS

‐YELKA BOSH POYASI 

ARTERIA SUBCLAVIA DEXTRA

‐O’NG O’MROV OSTI ARTERIYASI

 

VENA SUBCLAVIA DEXTRA

‐O’NG O’MROV OSTI VENASI

 

VALVAE AORTAE

‐AORTA QOPQOG’I

 

OSTIUM ATRIOVENTRICULARE DEXTRUM

‐O’NG BO’LMACHA QORINCHA 

TESHIGI

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

№2 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

№2 

Vena p

Ostium

teshigi 

Atrium

Vena p

Ostium

Septum

Vasa co

pulmona

m vena p

m sinistru

pulmona

m vena p

m intera

ordis‐

yu

alis supe

pulmona

um‐

cha

alis sinis

pulmona

atriale‐

b

urak tom

YUR

erior de

alis infe

p bo’lm

stra‐

cha

alis sinis

bo’lmac

mirlari

RAK TUZ

extra‐

o’n

eriordex

macha

 

ap o’pka

strae‐

ch

halararo

ZILISHI

ng yuqo

xtra‐

o’ng

avenasi

hap o’pk

o to’siq

origi o’p

g pastki

ka vena

 

pka vens

i o’pka  

a teshidi

sasi

 

vena 



 

 

Pars membranacea‐



pardali qism 

Pars muscularis‐

muskul qism

 

Valva atrio ventricularis sinistra‐

chap bo’lmacha‐qorincha 

qopqog’i

 

Chordae tendineae‐

payning tog’aylari

 

Musculi papillares‐

so’rgichsimon muskular

 

Ventriculus sinister‐

chap qorincha

 

Myocardium‐

miokard

 

Endocardium‐

endokard

 

Epicardium‐

epikard

 

Fossa ovalis‐

ovalsimon chuqurcha

 

Ostium vena cavae inferioris‐

pastki kovak vena teshigi

 

Atrium dextra‐

o’ng bo’lmacha

 

Auricula dextra‐

o’ng quloqcha

 

Musculi pectinate‐

taroqsimon muskul

 

Sinus coronaries‐

tojsimon sinus

 

Ventriculus dextra‐

o’ng qorincha

 

Cor‐

Yurak

 

apex cordis‐

Yurak uchi

 

basis cordi‐

 Yurakning keng asosi 

facies sterno costalis

‐To’sh qovurg’a yuzasi

 

facies diaphragmatica

‐Diafragma yuzasi

 

facies pulmonalis dexter

‐O’ng o’pka yuzasi 

facies pulmonalis sinistra

‐Chap o’pka yuzasi

 

sulcus coronaries‐

Tojsimon arteriya egati

 

sulcus interventricularis anterior

‐Qorinchalar o’rtasidagi oldingi 

egat

 

 

sulcus interventricularis posterior

‐Qorinchalar o’rtasidagi orqa 

egat

  

 

 

YURAK KAMERALARI 



№3 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

№3 

Vena cava superior‐

o’ng kovak vena

 

Vena pulmonalis superior dextra‐

o’ng yuqori o’pka venasi

 

Ostia venarum pulmonalium

‐o’pka vena teshiklari

 

Atrium sinistrum‐

chap bo’lmacha

 

Vena pulmonalis superior sinistra‐

chap yuqorigi o’pka venasi

 

Vane pulmonalis inferior sinistra –

chap pastki o’pka venasi

 

Ostium vena pulmonalis sinistra‐

chap o’pka vena teshigi

 

Vasa cordis‐

yuraknin tomirlari

  

 

 

Chordae tendinae‐



payning tog’aylari

 

Septum interventriculare‐

qorinchalararo to’siq

 

Musculus  papillaris‐

so’rgichsimon mushak

 

Ramisubendocordiales‐

endokard osti yoylar

 

Fasciculus atrioventricularis‐

bo’lmacha qorinchalararo fatsiyasi

 

Ventriculus sinister‐

chap qorincha

 

Septum interatriale‐

bo’lmachalararo to’siq

 

Atrium dextrum –

o’ng bo’lma

 

Fossa ovalis –

ovalsimon chuqurcha

 

Mm pectinate‐

taroqsimon mushaklar

 

Nodus atrioventricularis‐

qorincha‐bo’lmachalararo tugun

 

Vena cava inferior‐

pastki kovak vena

 

Valvula sinus coronarii cordis‐

yurakning toj sinus qopqog’i

 

Ostium sinus coronarii‐

tojsimon sinus teshigi

 

Atrium dextrum‐

O’ng bo’lmacha

 

Septum interatriale‐

Bo’lmachalararo to’siq

 

Fossa ovalis‐

Oval chuqurcha

 

auricula dextra‐

O’ng quloqcha

 

mm.pectinate‐

Taroqsimon mushak

 

ostium venae cavae superioris

‐ O’ng bo’lmacha devoridagi 

yuqorigi kovak vena 

ostium venae cavae inferius

O’ng bo’lmacha devoridagi pastki 

kovak vena 

sinus coronarius‐

Tojsimon sinus

 

valvula sinus coronaria‐

Tojsimon sinus klapani

 

ventriculus dexter‐

O’ng qorincha

 

pars muscularis‐

 Mushak qismi 

pars membranasea‐ 

Parda qismi

 

ostium atrioventricularae

‐Qorinchalararo tirqish‐ 

 

 

ostium trunsi pulmonalis‐



O’pka poyasi teshigi‐

 

cuspus anterior

‐Qopqoqning oldingi tabaqasi 

cuspus posterior

‐Qopqoqnirqa tabaqasi

 

cuspus septalis

‐Qopqoqning ichki to’siq tabaqasi‐

 

chordae tendineae

‐Paysimon ipchalar

‐ 

atrium sinistrum‐

Chap bo’lmacha

 

auricula sinistra‐

Chap quloqcha

 

ostium atrioventriculare sinistrum‐

Katta chap atrioventrikular 

tirqish 

ventriculus sinistrer‐

Chap qorincha

 

ostium aorticum‐

Aorta teshigi

 

valvala atrioventricularis sinistra seu bicuspidalis‐ 

Atrioventricular 

tirqishdagi ikki tabaqali qopqoq 

cuspus anterior

‐Oldingi tabaqa

 

mm.papillaris anterior

‐Oldingiso’rg’ichsimon mushak

 

valva semilunaris ‐

Yarimoysimon qopqoq

 

endocardium‐

 Endokard 

myocardium‐

 Miokard 

annuli fibrosi dexter

‐O’ng fibroz xalqa 

vortex cordis‐

Yurak girdobi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

№5 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

№5 

Nodus 

Nodus 

Fascicu

Crus de

Crus sin

Arteria

Ramus 

Arteria

Sinus c

YURA

sinatria

atrio ve

ulus atri

extrum‐

nistrum

a corona

interve

a corona

oronari

AKDAG

alis‐

 Sinu

entricul

oventri



O’ng oy

m

 ‐Chap 

aria dex

entricula

aria sini

ies‐

 Tojs

GI NE

us‐atria

aris‐

Bo’

cularis‐

yoqcha

oyoqch

xtra‐

O’n

aris pos

stra‐

Cha

simon s

RV VA

 

 

al tugun

’lmacha



 Bo’lma



g tojsim

sterior‐

Y

ap tojsi

inus 

A QON

a‐qorinc

acha‐qo

mon arte

Yirik qor

mon art

N TOM

cha tugu

rincha d

eriya

 

rinchala

teriya 

MIRLA

uni

 

dastasi

 

araro sh



hoxi 

 

 

Vena cordis magna‐



 Yurakning katta venasi 

Vena cordis media‐

 Yurakning o’rta venasi 

Vena cordis parva‐

 Yurakning kichik venasi 

Vena ventriculi sinistri‐

 Chap qorincha venasi 

Vena obliqua atria sinistri‐ 

Chap bo’lmachaning qiyshiq venasi‐

 

Venae cordis anteriores‐

 Qon yig’uvchi vena 

Venae cordis minimae

‐Yurakning kichik venalari 

Lympha

‐Limfa 

Plexus cardiacus superficialis

‐Yurakning yuza chigali‐

 

Plexus cardiacus profundus

‐Yurakning chuqur chigali‐ 

Plexus coronarius sinister

‐Chap arteriyalar devori‐ 

Plexus coronaries dexter

‐O’ng arteriyalar devori‐ 

Ganglia cardiac

‐Yurak tugunchalari 

Arteria subclavia sinistra ‐

chap o’mrov osti arteriyasi

  

Arcus aortae ‐

aorta yoyi

 

Ligamentum arteriosum‐

arteriya boylami

  

Arteria pulmonalis sinistra

‐chap o’pka arteriyasi

 

Truncus pulmonalis ‐

o’pka poyasi

  

Auricular sinistra‐

chap quloqcha

  

Arteria coronaria sinistra‐

chap toj arteriyasi

 

Vena cardiaca magna‐

katta yurak venasi

  

Sulcus interventricularis anterior ‐

oldingi qorinchalararo egat  

Arteria carotis communis sinistra‐

chap umumiy uyqu arteriyasi

 

Truncus brachio cephalicus‐

yelka bosh poyasi

 

Arteria pulmonalis dextra ‐

o’ng o’pka arteriyasi

  

Pars pulmonalis dextra ‐

o’ng o’pka qismi

  

Vena cava superior‐

yuqori kovak vena

  

Auricula dextra ‐

o’ng quloqcha  

Arteria coronaria dextra ‐

o’ng toj arteriya

  

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Cardi



Cardi

Cardi


kuzat

Cardi


Mitra

yuqor


Mitra

bo’lad


Qon 

chega


siljiga

YUR

ologia


olog‐

y

algia



‐y

tiladig


optos

al  klap


riga si

al sten


di. 

bosim


arasi 

an bo’


AK Q

a‐

Yura



yurak 

yurak


an san

sis‐


 yu

pan   


ljigan 

nozida


mi  yuq

va  yu


ladi. 

QON T

ak kasa


kasall

dagi o


nchuv

raknin


yetish

bo’la


 –yura

qori  bo


urakn

OMIR

allikla


liklarin

og’riq.


vchi,qi

ng silji


hmov

di, 


ak yuq

o’lgan


ing  c

R KAS

rini o’


ni o’rg

Yurak


suvch

shi. 


chiligi

qoriga


nda–yu

ho’qq


SALLIK

’rganu


ganuvc

k kasal


hi  og’r

ida  yu


a va o’

ueakn


qi  turt

KLARI

uvchi f


chi sh

lliklari


riqlar. 

urak 


’ngga 

ing  ab


tkisi 

I. 

fan 


ifokor

da 


chapg

siljiga


bsolyu

chapg


r. 

ga 


an 

ut 


ga 

 

 

Aortal klapan –yetishmovchiligida pastga va 



chapga siljigan bo’ladi.                                                           

Perikard (

Pericardium

)‐yurakning tashqi qavati. 

Epikard  (

Epicardium

)‐yurakning  tashqi  qavatini 

o’rab turuvchi qavat. 

Miokard (

Myocardium

)‐yurakning muskulli qavati. 

Yurak  yetishmovchiligi‐  yurakning    normal 

gemodinamikasini  taminlash  uchun  kerak  bo’lgan 

qonni kam miqdorda chiqarish holatiga aytiladi. 

Taxikardiya(

tachycardium

)‐yurak  urish  sonining 

tezlashishi  YUE  ga  xos  belgi;doimiy  yoki  xuruj 

ko’rinishida  bo’lishi  va  normal  yoki  o’zgargan 

yurak ritmi bilan kechishi mumkin. 

Sianoz(

cyanosis


)‐yurak  yetishmovchiligining  klinik 

belgisi  bo’lib  u  ,shilliq  qavat  va  terining  ko’kimtir 

rangga kirishi bilan tafsiflanadi. 

Miokard      infarkti  (

infarctus    myocardus

)‐yurak 


muskullarining qon bilan taminlanishining buzilishi 

natijasida kelib chiqadigan kasallik. 

Stenokardiya  (

stenocardium

)  –ko’krak  qisish 

kasalligi,to’sh  orqasida  paydo  bo’ladigan  kasallik 

turi. 

Endokardit  (



endocarditis)

‐yurakning  endokard 

qavatining yallig’lanishi. 


 

 

Miokardit      (



myocarditis

)‐  bu  yurak  muskul 

pardasining 

yallig’lanishidir.Belgilari 

lanjlik, 

xansirash, 

xarorat 

ko’tarilishi, 

taxikardiya 

boshlanishi. 

Kardiomiopatiyalar 

(Cardiomyopathiae)

–asosan 

miokardning funksional yetishmovchiligiga 

aloqador bo’lgan bir guruh kasalliklar. 

Perikardit 

(

pericarditis



)‐yurakning 

perikard 

qavatida 

turli 


yallig’lanishlar 

tufayli 


kelib 

chiqadigan kasallik. 

Mitral 

yurak 


nuqsoni‐ko’pincha 

revmatik 

endokarditda yuzaga keladigan kasallik

.

 



 

 

 



 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 


 

 

Yurak  kasalliklariga  tegishli  dorilar 



 

1.Recipe: Amylii nitritis 0,5 

                  Da tales doses numero 3 in ampullis 

                  Signa: Dastro’molga 2‐3 tomchi tomizib hidlansin 

 

Stenokardiya hurujida qo’llaniladi. 



 

2.  Recipe: Amiodoroni 0,2  

Da tales doses numero 20 in tabulettis  

Signa: 1‐tabletkadan kuniga 3 mahal ovqatdan so’ng ichish uchun  

 

Yurak toj tomirlarning qarshiligini kamaytirib, miokardning 



kislorod bilan taminlashini yaxshilaydi  

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

3. Recipe: Apressini 0,025  

Da tales doses numero 20 in tabulettis  

Signa 1‐tabletkadan kuniga 4 mahal ovqatdan so’ng ichish uchun . 

 

Gipertoniyada qo’llaniladi.  



 

4. Recipe. Solutionis Bamethani sulfatis   1 %   10,0 

Da.  


Signa: 20 tomchidan kuniga 3 mahal ichiladi. 

 

I‐II darajali endartritlarda qo’llaniladi. 



 

 

 

 

 

 

5.Recipe:  Verapamili 0,04 

Da tales doses numero 20 in tabulettis 

Signa: 1 tabletkadan kuniga 3 mahal ichilsin  

 

Aritmiyaga qarshi  



 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

Recipe:   Solutionis Verapamili 0,25% 2,0 

Da tales doses numero 6 in ampullis  

Signa: venalarga 2 mldan yuboriladi. 

 

 



6. Recipe: Tabulettae Vincapani 0,01 numero 20  

     Da.  

     Signa: 1 tabletkadan kuniga 3 mahal ichilsin  

 

 Gipertoniyaning ilk bosqichlarida qo’llaniladi.  



 

 

7. Recipe: Halidori 2,5 % 2,0 

   Da tales doses numero 10 in ampullis  

   Signa: 2 ml dan mushak orasiga yuboriladi. 

 

   Toj tomirlarning spazmalarini bartaraf etish uchun  



 

8. Recipe: Solutionis Devincani 0,5 % 1,0 

   Da tales doses numero 10 in ampullis  

   Signa 1‐2 mldan mushak orasiga yuboriladi. 

 

   Gipertoniyada ishlatiladi. 



 

 

9. Recipe: Dibazoli 0,02 

Sacchari 0,3  

Misce fiat pulvis  

Da tales doses numero 20  

Signa: 1‐poroshokdan kuniga 1 mahal ichish uchun 

 

Recipe: Solutionis Dibazoli 1 % 2,0 

Da tales doses numero 10 in ampullis 

Signa: 1‐ml dan kuniga 1 mahal teri ostiga yuborilsin 

 

Toj tomirlar yetishmovchiligida qo’llaniladi 



 

 

10. Recipe: Tabulettae Dimidini 0,025  

 Da tales doses numero 20  

 Signa: 1 tabletkadan kuniga 3 mahal ovqatdan so’ng ichiladi 

 

 Periferik tomirlarning spazmalarida ishlatiladi.  



 

11. Recipe: Dimecarbini 0,02  

 Da tales doses numero 20 in tabulettis  

 Signa: 1 tabletkadan kuniga 3 mahal ichiladi.  

 

 Gipertoniyada qo’llaniladi.  



 

12. Recipe. Carbochromeni 0,075  

 Da tales doses numero 20 in tabulettis  

 Signa: 1 tabletkadan kuniga 3 mahal ichish uchun  

 

 Stenokardiyada ishlatiladi. 



 

13. Recipe: Nihexyni 0,25  

                     Da tales doses numero 20 in tabulettis 

                     Signa: 1 tabletkadan kuniga 3 marta ichish uchun  

 

                     Bosh miya qon tomirlari aterosklerozida qo’llaniladi. 



 

 

 

 

14.Recipe: Solutionis Nitroglycerini 1% 5,0 

Da. 

Signa 2‐3 tomchisini tilga tomiziladi. 



 

Stenokardiya xurujida bartaraf etish uchun qo’llaniladi. 

 

 

15. Recipe: Euphyllini 0,1 

Ephedrini hydrochloridi 

Dimedroli ana 0,02 

Sacchari 0,3  

Misce, fiat pulvis  

Da tales doses numero 20  

Signa: 1 poroshokdan kuniga 3 mahal ichish uchun  

 

Yurak toj tomirlarining surunkali yetishmovchiligida, yurak 



astmasi, insultda qo’llaniladi. 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 

16. Recipe: Tincturae Scutellariae 40,0  

Da.  


Signa: 30 tomchidan kuniga 3 mahal ichiladi. 

 

Gipertoniyaning ilk bosqichlarida qo’llaniladi  



 

17. Recipe: Decocti corticis Eucommiae 10,0: 200,0  

     Da. 

     Signa: 1 osh qoshiqdan kuniga 3 mahal ichiladi.  

 

      Gipertoniyada qo’llaniladi.  



 

 

 



18. Recipe. Ajmalini 0,05  

Da tales doses numero 20 in tabulettis  

Signa: 1 tabletkadan kuniga 3 mahal ichiladi.  

 

Angionevrozlarda qo’llaniladi. 



 

 

19. Recipe: Novocainamidi 0,25  

Da tales doses numero 20 in tabulettis  

Signa. 2 tabletkadan kuniga 3‐4 mahal ichish uchun  

 

Paroksizmal taxikardiyada qo’llaniladi.  



 

 

20. Recipe: Chloracyzini 0,015 

                     Da tales doses numero 20 in tabulettis  

                    Signa. 1 tabletkadan kuniga 3 mahal ichiladi.  

 

                    Yurak toj tomirlarning xronik yetishmovchiligida aterosklerozida 



qo’llaniladi. 

 

 



21. Recipe: Suppositoria cum Theophyllini 0,2  

Da tales doses numero 10 in scat. orig 

Signa: 1 shamchadan kuniga 2 mahal ishlatiladi.  

 

Yurak toj tomirlarining xronik yetishmovchiligida, yurak va buyrak 



kasalliklari natijasida badanga shish kelgan hollarda ishlatiladi. 

 

 



 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

22. Recipe: Theobromini 0,25  

Da tales doses numero 20  

Signa: 1‐poroshokdan kuniga 3 mahal ichish uchun  

 

Miya va yurak tomirlari tomirlar spazmida qo’llaniladi.  



 

 

23. Recipe. Themisali 0,5 

Da tales doses numero 20 

Signa. 1‐poroshokdan kuniga 3‐4 mahal ichiladi. 

 

Gipertoniyada ishlatiladi. 



 

 

24. Recipe: Tabulettae Pastinacini 0,02 N 20 

Da.  


Signal 1 tabletkadan kuniga 3 mahal ichiladi.  

 

Stenokardiyada xurujlarni oldini olish uchun  



 

 

25. Recipe: Solutionis Papaverini hydrochloridi 2 % 2,0 

Da tales doses numero 10 in ampullis  

Signa. 2 mldan teri ostiga yuboriladi.  

 

Gipertoniya, stenokardiya, Endartrit  



Miya tomirlari spazmida ishlatiladi       

 

 



 

 



Поделитесь с Вашими друзьями:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə