Seçimli cavabl



Yüklə 173.81 Kb.
PDF просмотр
tarix06.09.2017
ölçüsü173.81 Kb.

 

 



 

 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



T

əlimat 

 



Seçimli cavabl

ı tapşırıq (№1-13, 25.1-25.3) 

H

ər  suala  ehtimal  olunan  dörd  cavab  verilir.  Onlardan  yalnız  biri  düzgündür. Cavablar vərəqində  düzgün  cavabın  müvafiq 



xanasında X işarəsi qoyun. İşarə edilmiş cavabı düzəltmək istəsəniz X işarəsi qoyulmuş xananı bütövlüklə rəngləyin və sonra 

cavabın yeni variantını işarə edin. Düzəldilmiş cavabın təkrarən seçilməsi qeyri-mümkündür. Hər tapşırığa 1 xal verilir. 

 



 



Ardıcıllığın müəyyən edilməsi (№14) 

Tapşırıqda verilmiş siyahını göstərilən prinsip üzrə yerləşdirin. Cavabları cavablar vərəqində verilmiş xanalara yazın. Nəzərə 

alın ki, xanada yalnız seçilmiş cavabın müvafiq rəqəmi yazılır. Hər tapşırığa 1 xal verilir.  

 

 



Uyğunluğun müəyyən edilməsi (№15-17) 

Tapşırıqda  iki  sütunda  müxtəlif tipli informasiya verilir. Bu iki sütunda təqdim  olunan  informasiya  arasında  uyğunluğu 

əyyən edin. Cavabları cavablar vərəqində verilmiş cədvələ yazın. Xalların maksimal miqdarı tapşırıq boyunca göstərilmişdir. 



 

 


 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



S

əhvin düzəldilməsi (№18) 

Tapşırıqda verilmiş  mətndə faktik səhvlərə yol verilmişdir (tarix, termin, ad  və s.). Onları tapıb düzəldin. Tapılmış səhvi və 

onun düz

əldilmiş  variantını  cavablar  vərəqində  verilmiş  cədvələ  köçürün (səhvi I sütuna, düzəldilmiş  variantı  -  II sütuna). 

N

əzərə alın ki, hər bir tapılmış səhvə onun düzəldilmiş variantı ilə birlikdə 1 xal verilir. Xalların maksimal miqdarı tapşırıqlar 



boyunca göst

ərilmişdir.   

 

S



əhvin düzəldilməsi (№19)  

Tapşırıqda  bir  mövzu  ilə  əlaqədar iki mətn  verilmişdir.  Hər iki mətndə  faktik  səhvlər  vardır.  Sizin  vəzifəniz mətnləri təhlil 

etm

ək, səhvləri aşkar etmək və əvvəlcədən verilmiş sxemlə müəyyən edilmiş meyarlarla mətnləri qiymətləndirməkdir. Qiyməti 



cavablar v

ərəqindəki müvafiq yerə yazın. Xalların maksimal miqdarı tapşırıqlar boyunca göstərilmişdir. 

 

Açıq sonluqlu tapşırıq (№20, 21, 22, 23, 24, 25.4-25.7) 



Tapşırıqda ehtimal edilən cavablar olmayan sual verilmişdir. Tapşırığın şərtini və sualı diqqətlə oxuyun. Cavab suala adekvat və 

konkret  olmalıdır.  Cavabı  cavablar  vərəqindəki  müvafiq yerə  yazın.  Xalların  maksimal  miqdarı  hər  tapşırıq  boyunca 

göst

ərilmişdir. 



 

 


 

1.



 

 

İnsanın qabiliyyətini əks etdirən və öz fikrini, mövqeyini fikir ayrılığı olduğu təqdirdə də başqalarını 

t

əhqir etmədən müdafiə edilməsinə nə deyilir? 

 

ა. Eqoizm 

ბ. Assertivlik 

გ. Konformizm 

დ. Mənafelərin münaqişəsi 

 

 



 

 

2.



 

 Ali t

əhsilin vahid Avropa məkanının yaradılması prosesi hansı adla məşhurdur?  

 

ა. Boloniya prosesi 

ბ. Kembriç prosesi 

გ. Avrointeqrasiya prosesi 

დ. Qloballaşdırma prosesi 

 

 


 

3.



 

 

Gürcüstanda hansı hüquqi sənəd desentralizasiya olunmuş idarəetmənin əsası deyildir?  

ა. Gürcüstan Konstitusiyası 

ბ. İnsan hüquqları üzrə Avropa konvensiyası 

გ. Yerli özünüidarəetmənin Avropa xartiyası 

დ. Gürcüstanın yerli özünüidarəetmə məcəlləsi 

 

 


 

4.



 

 Gürcüstanda 

hansı illər qeyri-konstitusiya üsul-idarəsi dövrü sayılır? 

ა. 1989-1992   

ბ. 1990-1995  

გ. 1992-1995 

დ. 1991-1998 

 

 



 

5.



 

 2010 

konstitusiya islahatı nəticəsində prezidentin hansı səlahiyyəti dəyişilməz qaldı? 

ა. Milli təhlükəsizlik şurasına rəhbərlik 

ბ. Ölkənin daxili siyasətinin idarə olunması 

გ.  Daxili işlər nazirinin vəzifəyə təyin edilməsi  

დ. Dövlət müvəkkilinin – qubernatorun vəzifəyə təyin edilməsi 

 

 

 

 

 


 

6.



 

 

Bu sxemd



ə nə əks etdirilmişdir? 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

ა. Strateji planlaşdırmanın əsas mərhələləri 



ბ. Qərar qəbul edilməsi modeli  

გ. Marağı olan tərəflərin təhlili 

დ. Problemin həlli silsiləsi 

 

 



 

 

 

     



Meyar 

  

    



 Alternativ 

      


 

   Qərar 

            

 Problem 

      

 Qiymətləndirmə 







 

7.



 

 XX 

əsrin 80-ci illərində  Sovet siyasi-iqtisadi sisteminin yenidən  qurulmasına  Sovet  İttifaqı 

hakimiyy

ətinin cəhd göstərməsi ilə hansı ad əlaqədar deyildir? 

 

ა. Qlasnost 



ბ. Perestroyka 

გ. Ottepel 

დ. Uskoreniye 

 

 


10 

 

8.



 

Transmilli müt

əşəkkil cinayət  əleyhinə  mübarizə  haqqında  beynəlxalq hüquq sənədi  hansı  adla 

m

əşhurdur? 

 

ა. Palermo konvensiyası 



ბ. Pekin bəyannaməsi 

გ. Orhus konvensiyası 

დ. Cenevrə konvensiyası 

 

 

 


11 

 

9.



 

Dövl

ət yaxud siyasi təşkilat  tərəfindən  əhalinin  şüurundakı  baxışların  müəyyən sistemi və 

stereotipl

ərin tətbiqinə və formalaşmasına, məqsədyönlü təbliğat vasitəsilə masmediya və təhsil sistemi 

t

əsisatlarından istifadə olunmasına nə deyilir?   

ა. Emansipasiya  

ბ. Sosializasiya  

გ. İndoktrinasiya  

დ. Sekulyarizasiya  

 

 



 

 

12 

 

10.



 

Parlament seçkil

ərində  Gürcüstan vətəndaşı  tərəfindən passiv və  fəal seçki hüququndan istifadə 

etm

ək yaşı haqqında mülahizələrdən hansı düzgündür? 

ა. Vətəndaşın 25 yaşından fəal seçki hüququndan, 18 yaşından isə passiv seçki hüququndan istifadə etmək 

imkanı vardır    

ბ. Vətəndaşın 25 yaşından fəal seçki hüququndan, 16 yaşından isə passiv seçki hüququndan istifadə etmək 

imkanı vardır   

გ. Vətəndaşın 21 yaşından fəal seçki hüququndan, 16 yaşından isə passiv seçki hüququndan istifadə etmək 

imkanı vardır   

დ.  Vətəndaşın  18  yaşından  fəal  seçki  hüququndan,  21  yaşından  isə  passiv seçki hüququndan istifadə 

etm

ək imkanı vardır  



 

13 

 

11.



 

İnsan hüquqları sistemi üzrə insanın azadlığı haqqında mülahizələrdən hansı düzgündür? 

I.  F


ərdin  azadlığı  hər  hansı  hərəkəti həyata keçirmək yaxud hər  hansı  hərəkəti icra etməkdən çəkinmək 

dem


əkdir; 

II. F


ərdin azadlığı müstəsna hallarda məsuliyyət deməkdir; 

III. F


ərdin azadlığı dedikdə, başqalarına qarşı dözümlülük, çəkinmək nəzərdə tutulur. 

ა. Yalnız I və III 

ბ. Yalnız I və II 

გ. Yalnız II və III 

დ. I, II və III 

 

 



14 

 

12.



 

Diaqram 2008-2014-cü ill

ərdə Gürcüstanda məşğulluğun səviyyəsinin cinsi baxımdan faiz göstəricisini əks etdirir: 

 

Diaqramın göstəricilərinə hansı mülahizə uyğun 



g

əlir?  

. 2008-2014-cü ill



ərdə  həm  kişilər, həm də 

qadınların məşğulluğunun səviyyəsi həmişə artırdı 

ბ.  İllər üzrə  qadınların  məşğulluğunun  səviyyəsinin 

artması 1%-dən artıq deyildir 

გ.  2014-cü ildə  məşğulluğun  səviyyəsi həm  kişilər, 

h

əm də  qadınlar  arasında  2013-cü ildəki ilə 



müqayis

ədə azalmışdır 

დ.  2008-2014-cü illərdə  məşğulluğun  səviyyəsi 

qadınlarda kişilərdən daha çox artmışdır 



 

 

15 

 

13.



 

 

Tapşırıqda Gürcüstanda uşaqlara qarşı zorakılığın tədqiqinin nəticələri verilmişdir və o ailədə, məktəbdə 

və xüsusi müəssisələrdə zorakılığın tipi üzrə göstəriciləri əks etdirir:   

 



Fiziki zorakılıq – məktəb 47,1%, ailə 54%, xüsusi müəssisə 71,1% 

 



Psixoloji  

zorakılıq – məktəb 47,5%, ailə 59,1%, xüsusi müəssisə 61,5% 

 

Cinsi zorakılıq – məktəb 5,6%, ailə 7,8%, xüsusi müəssisə 16,6% 



Göstəricilər əsasında çıxarılmış hansı nəticə düzgündür? 

ა. Fiziki zorakılıq halları ailədə olduğundan məktəbdə daha çoxdur  

ბ. Məktəbdə hər növ tipli zorakılığın səviyyəsi xüsusi müəssisələrdən olduğundan daha yüksəkdir 

გ. Ailədə psixoloji zorakılığın səviyyəsi məktəbdə yaxud xüsusi müəssisələrdə olduğundan daha yüksəkdir 

დ. Uşaqlar xüsusi məktəblərdə ailədə yaxud məktəbdə olduğundan daha çox fiziki, psixoloji və cinsi təhqirə məruz 

qalırlar. 

 

 


16 

 

14.



 

(1) Sxemd

ə verilmiş ideologiyaları solçulardan sağçılara doğru ardıcıllıqla yerləşdirin: 

 

 



 

1* 

 

    


* C

ədvəldə düzgün cavab göstərilmişdir 



 

 

1Liberalizm

2. Kommunizm

3Konservatizm

4.Sosializm

17 

 

15.



 

(2) 

I sütunda münaqişəni doğuran səbəblər, II sütunda isə münaqişənin tipləri verilmişdir. Münaqişənin 

tipl

əri və onları doğuran səbəblər arasında uyğunluğu müəyyən edin: 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

I. 

Münaqişənin səbəbləri 

 

II.  

Münaqişənin tipləri 

. Bir-birini inkar edən məqsədləri, müxtəlif ideyaları və davranışı 

qiym

ətləndirmək üçün meyar  



1. Maraqlar  

münaqişəsi 

. Güclü emosiyalar, stereotiplər, mənfi hallar 

2. 


Struktur münaqişə 

. Ehtiyyatların bölüşdürülməsi yaxud nəzarət edilməsi baxımından qeyri-

b

ərabərlik  



3. Münasib

ətlərin münaqişəsi 

. Faktların qeyri-düzgün şərhi, hadisələrin eybəcərləşdirilməsi 

4. D


əyərlərin  münaqişəsi 

 Bir-birini inkar edən, bir araya sıxışmayan mövqelər 

5. 

İnformasiya münaqişəsi 



18 

 

16.



 

(1)  I sütunda müxt

əlif  növlü  ayrı-seçkiliyin  izahı,  II  sütunda  isə  ayrı-seçkiliyin növlərinin  siyahısı 

verilmişdir. Onların arasındakı uyğunluğu müəyyən edin:  

I. 

İzahat 

II. 

Ayrı-seçkiliyin növləri 

. Yad şeylərə qarşı (adama, qrupa, mədəniyyətə) mənfi və əvvəlcədən 

c

əzalandırıcı münasibət, nifrət  



1. Rasizm  

2. Homofobiya 

3. Ksenofobiya 

4. Seqreqasiya 

 

 

. Xüsusi seksual təmayüllü adamlar, onların həyat tərzinə görə qorxu yaxud 



iyr

ənclik 


. Müəyyən etnik yaxud irqi qrupun ictimai həyatdan təcrid edilməsi, maneəçilik 

yaxud faktik m

əhdudlaşdırma 

. Cəmiyyətin müəyyən qisminin irqin, dərinin rənginin, dilin, dinin, etnik 

m

ənşənin ayrı-seçkiliyin əsası olmasına, buna görə də onlara qarşı öz qrupunun 



üstünlüyü il

ə bu münasibətin özünü doğrultmasına inamı. 



 

19 

 

17.



 

(1)  Beyn

əlxalq təşkilatın  üzvü  olan  ölkələrin  xəritələri və  beynəlxalq təşkilatlar 

arasında  uyğunluğu 



əyyən edin:

  

I. Beyn

əlxalq təşkilatın üzvü olan ölkələrin xəritəsi 

II. Beyn

əlxalq 

t

əşkilat 

.  



 

.  



 

 

1. NATO   

2. 

Avropa Şurası   



3. 

Avropa İttifaqı   

4. 

ATƏT 


5. MDB   

6. OPEK 


 



 



 

 

 

20 

 

18.



 

(7) M

ətni diqqətlə oxuyun, səhvləri tapın və düzəldin:  

 

Gürcüstan v

ə beynəlxalq təşkilatlar 

1991-


ci il martın 31-də Gürcüstanda müstəqilliyin bərpa olunması haqqında plebissit keçirildi, burada iştirak 

ed

ənlərin 98,9 faizi suala müsbət cavab verdi. Bunun əsasında  1991-ci il aprelin 9-da  Gürcüstanın  “Dövlət 



azadlığının bərpası aktı” qəbul olundu.  

Müst


əqillik bərpa olunduqdan sonra Gürcüstan  beynəlxalq təşkilatlarla fəal əməkdaşlığa başladı. 1994-cü ildə 

Nyu-


Yorkda Baş Məclisin qərarı  ilə Gürcüstan Birləşmiş Millətlər Təşkilatının üzvü oldu. Gürcüstan həmçinin 

Beyn


əlxalq Valyuta Fondunun, Ümumdünya Ticarət Təşkilatının və Dünya Bankının üzvü olan ölkədir. 1999-cu 

ild


ən Gürcüstan  Avropa Şurasının tam səlahiyyətli üzvüdür.  

2014-


cü ilin yayında Cenevrədə Avropa İttifaqının mənzil-qərargahında son dövrün ən mühüm sazişlərindən 

biri bağlandı. Gürcüstanın Avropa İttifaqının üzvü olması haqqında saziş imzalandı.  

M

ətnin ikinci səhifəsinə keçid

 

 



 

21 

 

H



əmçinin  Gürcüstanın  NATO-nun  –  Şimali  Atlantika  silahlı  təşkilatının  üzvlüyü  Gürcüstanın  üstün 

istiqam


ətidir.  2008-ci ildə Buxarest sammitində alyans Gürcüstanın NATO-ya üzv ölkə olması barədə qərar qəbul 

etdi.  


Gürcüstan  NATO il

ə  əməkdaşlıq  çərçivəsində  NATO-nun sülhməramlı  missiyalarında  iştirak  edir,  onlardan 

İran və İraqda beynəlxalq təhlükəsizliyi dəstəkləyən qüvvələrin əməliyyatında Gürcüstanın xidməti xüsusilə qeyd 

edilm


əlidir. Həmin əməliyyatda iştirak edən NATO-nun üzvü olmayan partnyor ölkələr arasında Gürcüstanın ən 

çoxsaylı kontingenti var idi. 

 

 

M



ətnin birinci səhifəsinə qayıdış

 

 



22 

 

19.



 

(6) 

Tapşırıqda  “Bazar  və  rəqabət” mövzusunda iki mətn  verilmişdir.  Mətndə  faktik səhvlər  vardır. 

Onlarla tanış olun, məzmunlarını təhlil edin və onları təklif olunan meyarlarla qiymətləndirin.   

 

I m



ətn: 

İqtisadiyyatda,  müasir  anlamda  satıcı  ilə  alıcı  arasında  kommersiya  mübadiləsi sisteminə  bazar deyilir. Ona 

şəxsiyyətsiz iqtisadi qüvvələr – “bazar qüvvələri” – nəzarət edir. 

Bazar  iqtisadiyyatının  mühüm  prinsiplərindən birini rəqabət təşkil  edir.  Rəqabətin tipləri  arasında  mükəmməl 

r

əqabət və inhisar vardır.  

İqtisadiyyatda  bazarın  dar  mənada  başa  düşülməsi  düzgün  deyildir,  bazarı  konkret  alış-satış  sayırlar,  burada 

alıcılar və satıcılar bir-biri ilə görüşürlər, çünki müasir elektron ticarəti şəraitində digər bir çox alternativ də 

vardır.  

Bazarın  əsas tərkib hissələri  bunlardır:  təlabat, təqdimetmə  və  təminetmə. Bu bazar təlabatla təqdimetmənin 

nisb

əti əsasında yaradılır.  

                                                                                 

II m


ətnə keçid

 

Qiym


ətləndirmə sxeminə keçid

 

23 

 

II m



ətn: 

 

Bazar iqtisadi m

əkandır, burada istehsalçı və istehlakçı arasında əlaqə yaranır. Bazarın vasitəsi ilə istehsalçıdan 

istehlakçıyadək mal və xidmət çatdırılır.  

İqtisadi elmdə bazarın öz səciyyəvi komponentləri vardır, onlar aşağıdakılardır: xidmətə yaxud məhsula tələbat, 

t

əqdimetmə və onun qiyməti. 

İki  yaxud  daha  çox  adam  və  ya təşkilatın  eyni  malı,  xidməti yaxud maliyyə  ehtiyyatlarını  almaq  cəhdlərinə 

iqtisadiyyatda r

əqabət deyilir. İstehlakçı başqa istehlakçı ilə, istehsalçı isə başqa istehsalçı ilə rəqabət aparır.  

R

əqabətin tipləri  arasında  bunları  fərqləndirirlər: mükəmməl rəqabəti,  inhisarçı  rəqabəti,  meqalopoliyanı  və 

oliqopoliyanı. 

 

 

 

 

 

 

24 

 

Qiym



ətləndirmə  sxemi ilə  diqqətlə  tanış  olun  və  verilmiş  meyarlar  üzrə  hər iki mətni qiymətləndirin. 

Qiym

ətləndirmə sxeminin hər bir meyarı üçün ayrı-ayrılıqda müvafiq xal yazın: 

 

Verdiyiniz xalları cavablar vərəqində verilmiş cədvələ yazın:  



 

 



 B 



19.1 

I m

ətnin qiymətləndirilməsi   

 

 

19.2 

II m

ətnin qiymətləndirilməsi   

 

 

 

 

 

I. Meyarlar  

II. Maksimal xal 

III. 

Xalların verilməsi prinsipi 

A. 

Bazarın  izahı 

Bazarın mahiyyəti düzgün verilmişdir – 1 xal 

Yoxdur yaxud qeyri-düzgün t

əqdim edilmişdir – 0 xal 



B.  R

əqabətin tipləri 

H

ər bir düzgün göstərilmiş tip – 1 xal 



C. 

Bazarın əsas elementləri 

H

ər bir düzgün göstərilmiş element – 1 xal 



I m

ətnə qayıdış

                      

II m

ətnə qayıdış

 

 

 



25 

 

20.



 

(4)  Siyasi rejim üzr

ə  dövlətlərin  əsas səciyyəsinin natamam sxematik təsviri  verilmişdir.  Sxemin  boş  xanalarını 

doldurun:   

 

Demoktarik 



Qeyri-demokratik 

Hakimiyy

ət 

m

ənbəyi 

20.1    

H

ər  hansı  ayrıca  qrupun,  təbəqənin qalan ictimaiyyət 



üz

ərində zorakılığı; məcbur etmək, cəmiyyətin iradəsi 

əleyhinə idarə etmək  

20.2  

 

? 

  

C

əmiyyətin mənafeyi üzrə  qəbul  edilmiş  və 



dövl

ətin özü üçün də  onların  aliliyi  qorunub 

saxlanmışdır 

Yalnız  ayrı-ayrı  təbəqələrin və  qrupların  mənafeləri 

üzr

ə  qəbul  olunur.  Lazım  gəldiyi  hallarda  onların 



pozulması/məhəl  qoyulmamasını  dövlət yolverilən 

sayır   


İdarəetmə 

qaydası 

Yalnız 


çıxılmaz 

hallarda demokratik 

m

əcburiyyət metodları  



Zorakılıq,  hədələmə, cəmiyyətdə  soyuqqanlılıq 

prinsipinin açıq-aşkar yaxud maskalanmış halda tətbiqi 



20.3 

? 

Azaddır  və  cəmiyyətin mənafelərinə  xidmət 

edir 

M

əhdudlaşdırılmışdır  və  hakimlərin mənafelərinə, 



onlar  üçün  maraqlı  informasiya  və  ideyaların 

yayılmasına xidmət edir  



Biznes, 

iqtisadiyyat 

Azaddır,  yalnız  qanun  hüdudlarında  nəzarət 

h

əyata  keçirilir,  hamıya  bərabər  sahibkarlıq 



imkanı verilir. 

20.4   



 

 

26 

 

21.



 

(3) 

Əfsanədən  kənar  “humanist  inkişaf  indeksi”  xəritəsi  verilmişdir.  Xəritənin təhlili  əsasında  suallara 

cavab verin: 

 

27 

 

21. 1



  X

əritədə indeksin hansı səviyyəsi tünd yaşıl rənglə göstərilmişdir          ? 

21.2

  Sadalanan dövl

ətlərdən: Gürcüstan, Argentina, Pakistan, Hindistan və Misir - hansında bu indeksin ən 

aşağı göstəricisi vardır? 

21. 3

  Bu indeksi hesablayark

ən istifadə olunan üç indikatorun adını çəkin. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

28 

 

22.



 

(5) 

Tapşırıqda  məktəb layihəsinin məqsədinin, vəzifəsinin və  həyata keçirilməsi  yollarının  natamam 

variantı  verilmişdir.  Məktəb layihəsinin verilən hissəsinin  tamamlanmış  forma  alması  üçün  tapşırıqlara 

aşağıdakı ardıcıllıqla əməl edin:   

 

I. C

ədvəldə verilmiş həyata keçirmə yollarının siyahıları ilə əlaqədar olaraq I məsələni müəyyən edin və yazın; 

(

tapşırıq 22.2) 

 

II.  Fikrinizc

ə, cədvəldə  verilmiş  II  məsələnin həllinə  imkan yaradan üç müxtəlif yolun həyata keçirilməsi 

yollarını yazın; (tapşırıq 22.3) 

 

III.  Layih

ənin hər iki məsələsini və  onların  həyata keçirilməsi  yolları  ilə  əlaqədar layihəyə  nail olunması 

mümkün olan m

əqsədini müəyyən edin və yazın. (tapşırıq 22.1) 

 

 



29 

 

22.1 



Layih

ənin məqsədi:  (verilən məsələdən və  həyata keçirmək  yolları  ilə  əlaqədar nail olunması  mümkün 

olan m

əqsədi yazın) 

22.2 

Layih

ənin I məsələsi: (I məsələnin həyata keçirilməsi yolları ilə əlaqədar konkret məsələni müəyyən edin 

v

ə yazın)  

Layih

ənin II məsələsi:  Qanunla  münaqişəsiz həyatın  üstünlüyü  və  həddi-büluğa  çatmamışlarda 

cinay

ət törədən amillərin (o cümlədən kriminal submədəniyyətin təsirinin) dərk edilməsinə  imkan 

yaradılması    

22.3 

I m

əsələnin həyata keçirilməsi yolları: 

1.

 

Gürcüstanda mövcud olan h

əddi-büluğa çatmamışların ədalət məhkəməsinin islahatı və cinayətin 

prevensiyasının dövlət siyasəti ilə tanışlıq  

2.

 

Şagirdlər tərəfindən Ədliyyə Nazirliyinin (cinayətin prevensiyası mərkəzi)nin fəaliyyəti haqqında 

t

əqdimatlar təşkil edilməsi  

3.

 

Qanunl

a münaqişədə olan həddi-büluğa çatmamışların hüquqlarının müdafiəsinin qanunvericilik 

mexanizml

əri haqqında  diskussiya görüşlərinin təşkili 

II  m

əsələnin həyata keçirilməsi  yolları:  (Verilən məsələnin həyata keçirilməsinin üç müxtəlif yolunu 

yazın)  

1. 

2. 

3.  

30 

 

23.



 

(4) 

İllüstrasiya ilə tanış olun və suallara cavab verin: 

 

23.1 



 

İllüstrasiyada yazan əl nəyi əks etdirir və gilyotina nəyin simvoludur?   

23.2 

 

İllüstrasiyada başlıca fikir nədir? 

23.3

  

İllüstrasiyada göstərilən problemlərin aktuallığı haqqında dəlillərlə müzakirə yürüdün, misal göstərin.  

 

31 

 

24.



 

(5) M

ətnlə tanış olun və aşağıda verilmiş göstəricilərə müvafiq olaraq tapşırığa əməl edin: 

 

 

 



“Başqalarının bələdçiliyi ilə yaşamaq necə də rahatdır! Mənim yerimə düşünən kitab, vicdanımı əvəz edəcək 

rahib, n


ə yeyəcəyimi müəyyən edəcək həkim varsa, mənim əziyyət çəkməyimə nə lüzum var axı?! Pulunu 

öd

əyib hər  şeyi  əldə  edə  bilirəmsə, mənim  düşünməyimə  nə  ethiyac var?  Qoy  xoşlamadığım  şeylərin 



q

ayğısına başqaları qalsın. Beləliklə, üzərimizdə nəzarəti mərhəmətlə öz boyunlarına götürmüş himayəçilər 

bizi inandırmağa çalışırlar ki, bəşəriyyətin böyük bir əksəriyyətinin, zərif cinsin bütün nümayəndələri də daxil 

olmaqla, yetkinliy

ə doğru atacağı addımlar nəinki çətin, hətta çox təhlükəlidir. ” 

“Maarifl


ə

nm

ə

 n

ə

dir”   İmmanuel Kant, 1724-1804  

 


32 

 

24.1



  M

ətnlə  əlaqədar olaraq diskussiya mövzusunu müəyyən edin və  adını  çəkin. Sizin seçdiyiniz diskussiya 

mövzusunun veril

ən mətnə uyğunluğu və aktuallığı haqqında mühakimə yürüdün.  

 

24.2

 A. 

Diskussiya zamanı yaranan mövqeni müdafiə etmək üçün iki dəlilin adını çəkin;  

        B. 

Diskussiya zamanı qarşıya çıxan mövqeni inkar etmək üçün iki dəlilin adını çəkin;  

 

(h

ər bir dəlil əslində müstəqil fikri əks etdirməlidir)

 

 



 

 

 

 

33 

 

25.



 

(8) Veril

ən mənbələri təhlil edin və suallara cavab verin: 

M

ənbə N1 

 

M

ənbə N2 

Dünya statistikası 

Qadınlar dünya miqyasında 



 



Bütün işlərin 66 faizini yerinə yetirirlər

 



 

Qidanın 50 faizini istehsal edirlər

 



 

Bütün g

əlirlərin 10 faizini əldə edirlər

 



 

Əmlakın 1 faizinə malikdirlər

 

 



 

M

ənbə:

UNIFEM

       


                          

 

 

Tapşırıqlara keçid:

   


25.1;

    


25.2; 

   


25.3;   

 

25.4 - 25.7;

 

M

ənbələrə keçid:

  

3



;   

4;

    



5

 


34 

 

 



 

 

M



ənbə N3 

,,

 



Bel

əliklə, əgər qadının və kişinin eyni sənətə eyni cür sahib ola bilmədiyi və bu və ya digər işi bərabər surətdə 

gör

ə  bilmədiyi müəyyən edilərsə, biz deyərik  ki,  bu  iş  onların  qabiliyyətinə  müvafiq olaraq ya birinə, ya da 



dig

ərinə  etibar edilməlidir.  Əgər  onlar  yalnız  qadının  uşaq  doğması  və  kişinin  qadını  mayalandırması  ilə 

f

ərqlənirlərsə, elə nəticəyə gəlirik ki, bu o demək deyildir ki, guya onlar bir-birilərindən bizim düşündüyümüz kimi 



f

ərqlənirlər, buna görə də, yenə də onu təsdiqləməyi davam etdiririk ki, bizi qoruyanlar [kişilər] və onların arvadları 

da eyni işi görməlidirlər.  

 

,,Dövl



ət“, Platon, y.e.ə. V-IV əsrlər 

M

ənbələrə keçid:   

1;

     



2; 

  

 

4;



   

 

5



 

Tapşırıqlara keçid:

   


25.1;

    


25.2; 

   


25.3; 

  

25.4 - 25.7



 

35 

 

 



M

ənbə N4 

“Dostum! Bu gün qadınlar da kişilərlə bərabər hüquq tələb edirlər. Bu hüquq onlara verilsinmi, nə deyirsən? ... Mən 

ancaq onu deyir

əm:  qadınların  tələbinin ödənilməsi  çox  vacibdir.  İnanıram,  inanıram  ki,  bu  inamı  heç  kəs dəyişdirə 

bilm

əyəcəkdir. Bu gün yüksək bürokratik dairələrdə, nüfuzlu yerlərdə, nazirlər və başqaları qadınlar olsaydı, bugünkü 



g

ərgin və acı həyat Rusiyanın məlhəminə çevrilərdi və tezliklə lazımi islahatlara nail olardı. Qadınlar bu gün yüksək 

dair

ələrin yüksək şəxsləri kimi bu qədər inadkarlıq etməzdilər. Axı onlar kişidirlər. Öz inadkarlıqlarını “yaxşı oğlanlara, 



daşürəklilərə” verməzdilər, çünki qadınlar daha mülayim, hissiyatlıdırlar və bugünkü həyat bir hisdən başqa rəhmlilik, 

dözümlülük adlanan şey istəyir. […] 

Buna gör

ə  də  qadınlara  elə  hüquq verilməsini istəyirəm ki, oxumaqda və  xidmətdə  kişiyə  bərabər olsunlar... Necə 

ist

əyirsən elə  düşün;  kişinin  daşa  dönmüş  ürəyini  qadının  səsi və  inamı  isindirməlidir.  Kişi  olduğuma  görə  mən 



asanlıqla sınmamalıyam, xalqın tələbi qarşısında baş əyməməliyəm ki, heç kəs məni qorxaq sanmasın, xeyirxah zəka 

hüdudlarında qadının səsi eşidilməlidir...”  



“Dostuma m

əktub”, Vaja Pşavela, 

1861-1915

 

 



M

ənbələrə keçid:  

1;

   



2;

   


3;

  

5



 

Tapşırıqlara keçid:

   


25.1;

    


25.2; 

   


25.3; 

 

  

25.4 -25.7



 

36 

 

 



 

 

M



ənbə N5 

“Ümumiyy


ətlə,  biz  qadınları,  bizdə  və  başqa  yerdə  də  çox  sıxışdırırlar  (bunu  indi  də  hiss edirik), o fikirlə  ki, 

qadınlar  düha  deyildirlər,  qadın  heç  bir  şeydə, “kuxnada” və  musiqidə  düha deyildir, onlar xeyli  vaxtdır  ki, 

qabiliyy

ət göstərə  bilmirlər. Bu fikri bir çox tədqiqatçılar,  alimlər də  etiraf və  təsdiq  etmişlər  […]  Yaradıcılıq 

azaddır, başqa bir şey mümkündürsə, bu anlayışı qısaca olaraq belə izah etsin, azad yaradıcılığı sərbəst varlıqlar da 

bacarırlar. Belə ki, dünyada qadınları düha adlandıra bilməmişlər. Bununla bir daha inana bilmərik ki, təbiət qadını 

əzəl başdan belə yaratmışdır...” 

Babo Sulxanişvili, “Düzgün yola doğru”, 1917 

 

 



M

ənbələrə qayıdış

:   


1;

    


2;

    


3;

   


4

 

Tapşırıqlara keçid

:    

25.1;


    

25.2; 


 

   


25.3; 

   


25.4 -25.7

 


37 

 

25.1



 

 Platonun fikrinc

ə:  

 

ა. Qadının vəzifəsi yalnız uşaq doğmaq, kişinin vəzifəsi isə ancaq ailəyə qayğı göstərmək və onu qorumaqdır  

ბ. Qadın və kişi bir-birindən bioloji baxımdan fərqlənir, buna görə də onlar müxtəlif işlərlə məşğul olmalıdırlar 

გ. Qadınla kişi arasındakı fərqə baxmayaraq, onlar bərabərdirlər və eyni işi görməlidirlər 

დ. Qadınla kişinin bərabərliyi təbii haldır və cəmiyyət öz həyatını bu prinsip üzrə qurmalıdır 

 

 



 

 

M



ənbələrə qayıdış

:    


1;

     


2;

     


3;

    


4

;    


5

 

Tapşırıqlara keçid:

     

25.2; 


     

25.3;  


  

  

25.4 -25.7



 

38 

 

25.2



 

 

Vaja Pşavelaya görə qadınların ümumi fəaliyyətə qoşulması mühümdür, çünki: 

ა.

 



Qadınlar bioloji xüsusiyyətlərinə görə bir sıra işləri daha yaxşı bacarırlar  

ბ. Qadınlar zəhmətsevər olduqlarına görə daha intellektualdırlar 

გ. Kişilər əksər hallarda öz işlərinin öhdəsindən gələ bilmirlər, çünki şöhrətpərəstlik onların güzəştə getməsinə 

imkan vermir  

დ. Qadınlar  tarixən onlar üçün yaraşmayan iş sayılan işləri görməkdən çəkinirlər  

 

M

ənbələrə qayıdış:  

 

1;



   

2;

   



3;

   


4

;   


5

 

Tapşırıqlara keçid:

    

25.1;


     

25.3;


     

25.4 -25.7

 


39 

 

25.3



 

 

Babo Sulxanişvilinin (mənbə N5) baş deyiminə hansı fikir uyğun gəlir?  

ა. Alimlər sübut etmişlər ki, qadınlar və kişilər bərabərdirlər 

ბ. Qadınların müvafiq qabiliyyəti olmadığından onların arasında dühalar azdır 

გ. Qadınlar digər tipli fəaliyyətdən daha çox ailə işləri ilə məşğuldurlar, çünki bu tipli iş üçün onların təbii meyli 

vardır. 

დ. Qadınlar kişilərə bərabər deyildirlər, - fikri səhvdir, çünki dünya çox az düha qadın tanıyır – çünki müvafiq 

azadlıqları olmadığından onlar buna nail ola bilməzdilər  

 

 



M

ənbələrə qayıdış: 

 

1;



    

2;

    



3;

    


4

;    


5

 

Tapşırıqlara keçid: 

  

25.1;


    

25.2;  


 

  

25.4 -25.7



 

40 

 

25.4



 

 N 2 nömr

əli mənbənin bütün göstəriciləri üzrə əsas nəticəni yazın; 

 

25.5

 

 Fikrinizc

ə, N1 mənbənin başlıca deyimi nədir?  

25.6

 

 

N1 m

ənbədə təsvir olunmuş problemin məqsədinin nə olduğunu mənbələrdən istifadə etməklə izah edin;  

25.7

 

 M

ənbələrdə verilmiş problemlərin bugünkü Gürcüstan üçün nə dərəcədə aktual olduğunu müzakirə edin. 

Müzakir

əni əsaslandırın. 

 

M

ənbələrə qayıdış

:  


1;

   


2;

   


3;

  

4



;   

5

 



Tapşırıqlara keçid:

    


25.1;

    


25.2; 

   


25.3 

 

Document Outline

  • 2016-summer-MASC-Samokalako-Ganatleba-AZER
    • Page 1
    • 2016-summer-MASC-Samokalako-Ganatleba-AZER [15.06.16]nn.pdf
      • Dünya statistikası
  • CE_AZ_2016-summer-MASC
    • Dünya statistikası


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə