Sik göRÜlen dermatozlar ve tedavi doç. Dr. Can ceylan



Yüklə 445 b.
tarix13.03.2017
ölçüsü445 b.


SIK GÖRÜLEN DERMATOZLAR VE TEDAVİ

  • DOÇ. DR. CAN CEYLAN

  • EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

  • DERMATOLOJİ ANABİLİM DALI


DERİ HASTALIKLARINDA SAPLANTI VE SAPTAMALAR

  • KARACİĞERDEN GELME SORUNU

  • LOKMAN HEKİM YAKLAŞIMLARI

  • POLİFARMASİ-TEDAVİYİ SAĞLAMA ALMA DÜŞÜNCESİ

  • YETERSİZ ANAMNEZ VE FİZİK MUAYENE







SIK GÖRÜLEN DERİ HASTALIKLARI

  • Ekzemalar

  • Ürtiker

  • Akne vulgaris

  • Mantar enfeksiyonları

  • İlaç reaksiyonları

  • Deri kanserleri

  • Bakteriyel deri enfeksiyonları

  • Saç dökülmeleri-alopesiler



Ekzemanın sınıflandırılması :

  • Endojen ekzemalar:

    • Atopik ekzema
    • Seboreik ekzema
    • Gravitasyonel ekzema-Staz dermatit
    • Numuler ekzema
    • Dizhidrotik ekzema


Ekzemada elemanter lezyonlar:

  • Akut ekzema:

    • Eritem, ödem, vezikül, süventman ve sonuç olarak krut
  • Kronik ekzema:

  • Her iki durumda da kaşıntıya sekonder deri değişiklikleri



Ekzemada tanı / ayırıcı tanı:

  • Tanı anamnez ve dermatolojik bakı ile konabilir

  • Kesin tanı için biyopsi gerekebilir

  • Kontakt dermatitte patch test allerjenin saptanmasında çok yardımcıdır

  • Ayırıcı tanı:

    • Psoriasis, erizipel, liken simpleks, dermatofitoz, pitiriazis rosea,MF, tinea pedis, Sy, liken planus


KONTAKT DERMATİT



İRRİTAN VE ALLERJİK FAKTÖRLERİN ORTADAN KALDIRILMASI

  • İRRİTAN VE ALLERJİK FAKTÖRLERİN ORTADAN KALDIRILMASI

  • TOPİKAL KORTİKOSTEROİD

  • EMOLYENT VE NEMLENDİRİCİ AJANLAR-Vaseline, üre vs





EKZEMALAR



Ekzemada tedavi :

  • İlk adım nedenin bulunup ortadan kaldırılmasıdır

  • Süventman varsa yaş pansuman

  • Kuruma sağlandıktan sonra topikal ks önerilir

  • Topikal kortikosteroidin formu ve gücü, lezyona, hastaya ve yerleşim yerine göre özenle seçilmelidir

  • Uzun süreli topikal ks kullanımında olası yan etkiler göz önünde bulundurulmalıdır



Ekzemada tedavi :

  • Kronik lezyonlarda derinin nemlendirilmesi önemlidir

  • Şiddetli kaşıntıdan yakınan hastalarda sistemik antihistaminikler verilir

  • Yaygın lezyonları olan hastalar hospitalize edilmelidir

  • Kortikosteroid dışında siklosporin ve UV ışınları tedavide kullanılabilir

  • Son yıllarda takrolimus, pimekrolimus, mikofenalat mofetil ile yarar sağlanmıştır

  • Bu ajanlar immunsupresif etkili olduğundan enfeksiyon riski önemlidir



AKUT EKZEMA



ATOPİK DERMATİT



ATOPİK DERMATİT

  • Rp 1. atarax sirop DIB

  • s: günde 2-3 kez 1 ölçek

  • 2. excipial lipo emülsiyon DIB

  • s: sürekli vücuda

  • 3. steroid (eumovate, dermatop vs) pom DItube

  • s: çok kaşınan yerlere gece yatarken

  • 4. pimekrolimus (elidel) krem DI tube

  • s: idamede sabah akşam sürülecek



Rp/

  • Rp/

  • 1. Topikal steroid

  • 2. Topikal çinko oksit

  • 3. Antiseboreik şampuan (ketokonazol vs)



Rp /

  • Rp /

  • Vaseline salicylee %5 200 gr

  • S: günde bir beyaz kabuklu alanlara

  • 2. Dermovate pom DI tube

  • S: günde 1 kez akşam 2 hafta

  • 3. Cutivate pom DI tube

  • S: 2. haftadan sonra 6 hafta süreyle günde 1 sür.



ERİZİPEL-yılancık

  • Rp 1.Klavunat tab DIIB

  • s: 2x1 ( 10 gün)

  • 2. Sol de rivanol 1/1000 500 cc

  • s: günde 2 sil

  • 3. Etol tab DIB

  • s: 2x1 tok

  • Not: yatak istirahati şart.

  • sonra.: t. Pedis tedavisi



Rp/

  • Rp/

  • 1.Oral antihistaminik-atarax vs

  • 2. Lokal steroidli merhem

  • 3. Sistemik kortikoterapi-Prednol vs

  • 4. Galvanoterapi

  • 5. Oral retinoid-asitretin



PİTYRİASİS ROSEA DE GİBERT

  • Rp/

  • Oral antihistaminik

  • Setirizin, loratadin, akrivastin vs

  • 2. Mentolsüz sulu pat

  • Oxyde de zinc

  • Talc

  • Glycerine

  • Eau de rose

  • 3. Düşük potent yerel steroid



Tinea pedis :

  • Genellikle yetişkin erkeklerde görülen ayaktaki mantar enfeksiyonudur

  • Üç şekilde karşımıza çıkar:

    • İntertrijinöz tip:
    • Parmak arası ve altında maserasyon, deskuamasyon, fissür ve ödem ve kendine has özel bir kokusu vardır, kaşıntılıdır. Sıklıkla en dar olan 4. parmak arasında başlar, giderek tüm ayağa yayılır. Enfekte olmaya eğilimlidir, erizipel, lenfödem ve elefantiyazis gelişebilir


Tinea pedis :

    • Vezikülobüllöz tip:
    • Plantar bölge ve topukta görülür. Stratum korneum çok kalındır, veziküller papül gibi görünebilir
    • Sıklıkla ellerde, mantar enfeksiyonuna karşı bir allerjik reaksiyon olarak tanımlanan, lezyonlarda mantar elemanının bulunmadığı id reaksiyonu eşlik eder, enfeksiyon eşlik edebilir
    • Kaşıntı belirgindir
    • Kuru skuamlı keratozik tip:
    • İnflamasyonun görülmediği kronik tiptir. Yaygın, ince, gümüşi beyaz renkte deskuamasyon bulunur. Skuamlar deriye sıkıca yapışıktır. Bu tipte ellere bulaş daha kolaydır.


Tinea pediste tanı / ayırıcı tanı:

  • Tanı:

    • Kliniktir, şüpheli durumlarda ve uygun tedavi yapabilmek için mikolojik bakı ve kültür istenebilir
    • Kültür sonucuna göre uygun antifungal seçilerek doğru tedavi yapılır
  • Ayırıcı tanı:

    • İntertriginöz tip; intertrigo, kandidiazis, gram (-) enfeksiyon
    • Kuru skuamlı tip; kserozis, pitriazis rubra pilaris, iktiyozis, palmoplantar keratoderma, psoriazis, liken planus, ilaç erüpsiyonları
    • Vezikülobüllöz tip; kontakt dermatit


Tinea pediste tedavi:

  • En önemlisi ayakların kuru tutulmasıdır

  • Parmak aralarındaki maserasyonu kurutmak için potasyum permanganat banyo uygulanır

  • Topikal olarak antifungaller krem olarak verilir

  • Tırnak tutulumunda veya çok şiddetli tinea pediste oral tedavi gerekebilir

  • Enfekte tinea pediste ise önce enfeksiyon tedavi edilir ardından antimikotik tedaviye başlanır





4. Enfekte ise oral AB DIB

  • 4. Enfekte ise oral AB DIB

  • S: 2x1

  • 5. İd reaksiyonu varsa antihistaminik DIB

  • S: 2x1

  • 6. İd reaksiyonu varsa ellere kortikosteroid içeren krem

  • S: us ext (sabah-aksam ince sürülür) Dıtube



İLAÇ ERÜPSİYONLARI



Ürtiker :

  • Kaşıntılı, eritemli-ödemli plaklar (urtica) ile karakterizedir

  • Urtica genellikle birkaç saat içinde kaybolmakla birlikte en çok 24 saat içinde geriler

  • Lezyonlar 24 saatten fazla sürüyorsa ürtikeriyal vaskülit açısından biyopsi alınmalıdır

  • Hastalık süresi 6 haftadan kısa ise akut, uzun ise kronik ürtiker terimi kullanılır

  • Akut ürtikerlerin büyük bir çoğunluğunda etken saptanabilirken, kronik ürtikerlerin %80’inde neden bulunamaz ve otoimmun ürtiker olarak değerlendirilir



Ürtiker nedenleri :

  • İlaçlar

  • Enfeksiyonlar

  • Gıdalar

  • Aeroallerjenler

  • Böcek ısırmaları

  • Kan ürünleri

  • Hormonlar

  • Yabancı proteinler

  • Sistemik hastalıklar (konnektif-vasküler doku hst, maligniteler)



ÜRTİKER



Ürtikerde ayırıcı tanı :

  • Lezyon göz kapaklarında olduğunda allerjik kontakt dermatit

  • Mastositoz

  • Guttat psoriazis

  • Eritem annuler sentrifüj

  • Ürtikeryal vaskülit





Ürtikerde tanı :

  • Klinik ve anamnezle konabilir

  • Nedene yönelik olarak fiziksel faktörler araştırılmalı:

  • Dermografizm, basınç ürtikeri, kolinerjik ürtiker, kontakt ürtiker, soğuk ürtikeri, solar ürtiker, akuajenik ürtiker, sıcak ürtikeri olarak adlandırılır

  • Ürtikeryal vaskülit ile ayırım dışında biyopsi gerekmez

  • Ürtikerin muhtemel nedenini saptamaya yönelik çok geniş bir laboratuar inceleme yapılması gerekir



Ürtikerde tedavi :

  • İlk adım etkenin saptanıp ortadan kaldırılması ve hastanın bu konuda ayrıntılı bir şekilde bilgilendirilmesidir

  • Tedavide ana ilaç H1 antihistaminiklerdir

  • Bir antihistaminiğin yetmediği durumlarda başka bir gruptan ikinci bir antihistaminik önerilir

  • H2 bloker eklenebilir

  • Mast hücre stabilizörleri, kortikosteroidler kullanılabilir

  • Kronik ürtikerli ve tedavilere cevap vermeyen olgularda eşlik eden allerjik rinitte varsa prick testi yapılıp, saptanan allerjene karşı immunoterapi uygulanabilir



Ürtikerde tedavi :

  • Ürtiker larinks ödemi riski nedeniyle dermatolojik acillerdendir

  • Hastalar mutlaka dispne, boğazda karıncalanma yönünden sorgulanmalı ve KBB bakısı yapılarak larinks ödemi araştırılmalıdır

  • Şiddetli ve yaygın lezyonlu olgularda sistemik kortikoterapiden çekinilmemelidir

  • Sıkça yapılan hata yüksek doz kortikostreoidin tek doz yapılıp hastanın evine gönderilmesidir

  • Bu durumda “rebound fenomeni” ortaya çıkar

  • Kortikoterapi gerekliyse yeterli doz başlanmalı ve mutlaka azaltılarak belirli bir zaman periyodunda düşülmelidir





Akne vulgaris :

  • Pilosebase birimin kronik inflamatuar hastalığıdır

  • Özellikle puberte döneminde sık ancak daha ileri yaşlarda da görülebilir

  • Kızlarda erkeklerden daha erken yaşta ortaya çıkar

  • Erkeklerde ciddi formlar daha sıktır



Akne oluşum mekanizması:

  • Multifaktöriyel olarak geliştiği düşünülmektedir

  • Başlıca 3 etken üzerinde durulmaktadır

    • Artmış sebum sekresyonu ve androjenler
    • Androjenler akne vulgariste arttırıcı, östrojen ise azaltıcı etkiye sahiptir
    • POS’nun akne ile ilişkili olabileceği bilinmektedir
    • Anormal foliküler keratinizasyon
    • Mikrobiyal kolonizasyon ve yangı (Propionibacterium acnes, Stapylococcus epidermidis, Pityrosporum ovale)


Akne vulgariste klinik :

  • Başlıca 3 formda ortaya çıkar

    • Komedonal
    • Enflamatuar
    • Nodülokistik
  • Klinik formları

    • Neonatal, infantil ve juvenil akne
    • Akne ekskoriye, mekanik akne, tropikal akne, pomad akne, akne kozmetika
    • İlaca bağlı akne, mesleki akne, akne konglobata, akne fulminans


Aknede elemanter lezyonlar :

  • Mikrokomedon

  • Kapalı komedon (beyaz)

    • Derin yerleşimli tıkaç
  • Açık komedon (siyah)

    • Yüzeyel yerleşen tıkaç, distal bölümü
    • melanin varlığından dolayı siyahtır
  • Papül-püstül

  • Nodül

  • Kist

  • Drene sinüs

  • Skatriks





Akne vulgariste ayırıcı tanı

  • Rosacea (birlikte olabilir)

  • Verrüler

  • Folikülit

  • Sifiliz papülleri

  • Behçet hastalığı

  • İlaç erüpsiyonları

  • Perioral dermatit



Akne vulgariste tedavi :

  • Topikal ve sistemik tedavi yapılabilir

  • Yangısal lezyonları olmayan veya hafif olan hastalarda topikal tedavi tercih edilir

  • Bu amaçla kullanılan başlıca ajanlar:

    • Benzoil peroksit, azeleik asit, adapalen, retinoidler, antibiyotiklerdir
    • Ajan seçilirken aknenin sınıflandırılması önemlidir
    • Komedonal aknede salisilik asit, adapalen, azalaik asit ve retinoidler
    • Enflamatuar aknede antibiyotikler
    • Nodülokistik aknede de ise genellikle sistemik tedavi-isotretinoin seçilir


Akne vulgariste tedavi :

  • Orta ve şiddetli aknede, kliniği hafif de olsa akneden ruhsal olarak olumsuz etkilenen olgularda, leke ve iz kalma riskinin yüksek olduğu durumlarda sistemik tedavi uygulanır

  • Başlıca tedavi seçenekleri olguya göre seçilmek üzere antibiyotikler, hormon ve retinoidlerdir

  • Tetrasiklinler ilk sırada tercih edilir ancak, minosiklin, doksisiklin, eritromisin, klindamisin, trimetoprim sulfametaksazol da kullanılır

  • Benzer etkilere sahip olan eritromisin ise çocuklarda ve hamilelerde ilk tedavi seçeneğidir

  • Her iki ilacın da günde 1 gramlık dozda 3 ay süre ile kullanımı önerilmektedir



Akne vulgariste tedavi :

  • Tedaviye yanıtın azaldığı durumlarda propionibakterium aknes direnci akla gelmelidir

  • Tedavinin etkisiz olduğuna karar verebilmek için en az 3 aylık bir tedavi süresi geçmelidir

  • Minosiklin ve doksisiklin, tetrasiklin türevi ilaçlardır, 100-200mg’lık günlük dozları 1gr. tetrasiklin etkisine eşit etki oluşturur, dirençli olgularda tercih edilir

  • Klasik tedavi yöntemlerine cevap vermeyen formlarda, nodülokistik aknede sentetik bir retinoik asit türevi olan isotretinoin kullanılır



Akne vulgariste tedavi :

  • İsotretinoin yağ bezi fonksiyonunu ve folikül keratinizasyonunu birlikte etkileyen tek ilaçtır

  • En önemli yan etkisi teratojenitedir

  • Dudaklarda kuruma ve çatlama, kas-eklem ağrısı, burun kanaması, konjunktivit (göz kuruluğuna bağlı), baş ağrısı, deri enfeksiyonlarına yatkınlık, kilo kaybı görülebilir

  • Doza bağlı olarak kan lipid düzeylerini ve karaciğer fonksiyon testlerini yükseltebilir

  • İlaca başlanmadan laboratuar incelemeler ve gebelik testi yapılmalıdır ve aylık laboratuar kontrolleri ile hasta izlenmelidir

  • Yan etkiler ilaç kesimi ile geri dönüşümlüdür





ALOPESİ ARETA-PELAD



ALOPESİ TOTALİS



ALOPESİ TEDAVİ

  • Rp/

  • 1. Atarax tab DIB

  • s: 2x1

  • 2. Alcool salicylee %2 350 cc

  • s: günde bir silinecek

  • 3. Dermovate saç losyonu DIB

  • 4. Fototerapi (PUVA, UVB)





ANDROGENETİK ALOPESİ

  • Rp 1. Finasterid (propecia) tab 1mg DIB

  • s: günde 1 adet

  • veya

  • 2. Minoxidile (rogaine) sol %5 DIIIB

  • s: günde 2 sürülecek

  • 3. Antiseboreik şampuan (Ketokenazol vs)



Tinea unguium

  • Rp

  • 1.Terbinafin tbl DII-IIIB

  • S:1x1 tok 2-3 ay

  • 2. İtrakonazol kap DIIIB

  • s: sabah tok 2 akşam tok 2 7 gün, 3 hafta aralarla 3 kür = 3 kutu kullanılacak.



VERRÜKA

  • Rp.

  • 1.Vaseline salicylée %20 50 gr

  • s. Sadece siğillere gece yatarken sürülecek

  • 2. Pate d’oxyde de zinc 150 gr

  • S: siğilin çevresine önceden

  • Veya

  • 3. Duoderm/verrütol sol DIB

  • S: siğil üzerine 2 günde bir 3 kat sürülecek

  • 4.Debridman +Kriyoterapi

  • 5. Kantharidin sol



Tedavi seçenekleri:

  • Tedavi seçenekleri:

  • 1.Küretaj + iyot atuşmanı

  • 2. Kantharidin sol

  • 3. Kriyoterapi

  • 4. Elektrokoterizasyon









TEDAVİ SEÇENEKLERİ

  • Cerrahi eksizyon

  • Kriyoterapi

  • Küretaj + elektrokoterizasyon

  • Yüzeyel radyoterapi

  • Lokal imikimod

  • Fotodinamik terapi






Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə