Temel Temel İ İ mm mm ü ü noloji ve Kavramlar



Yüklə 114.67 Kb.
PDF просмотр
tarix28.12.2016
ölçüsü114.67 Kb.

17.12.2011

Temel 

Temel 

İ

İ

mm

mm

ü

ü

noloji ve 

noloji ve 

Kavramlar

Kavramlar

H. Barbaros Oral

Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi

Tıbbi Mikrobiyoloji A.D.

İmmünoloji B.D.

Enfeksiyonlara (konağa yabancı yapılara) 

karşı direnci sağlayan hücrelerin,

dokuların ve moleküllerin oluşturduğu 

bütüne 

immün sistem



Bu hücrelerin ve moleküllerin

oluşturdukları koordineli reaksiyonlara

immün yanıt

denir.

İmmün yanıt

Bir reaksiyon;

Mikropların 

polisakkarit 

ve 

protein 

gibi 

komponentlerine  ve  yabancı

olarak  tanınan 

küçük kimyasallara karşı

Temel fonksiyonu,

Patojenlere karşı savunma

Enfeksiyöz olmayan yabancı maddeler de

Bazı durumlarda, doku hasarı ve hastalığa neden 

olabilir

makrofajlar, 

nötrofiller, 

NK hücreleri

Kompleman,

Sitokinler

T ve B 

lenfositler

Antikorlar

İmmün Sistemin Komponentleri

İmmün Sistemin Komponentleri

Humoral


Hücresel

Doğal


Humoral

Hücresel


Edinsel

Doğal Bağışıklık

Hücresel 

ve 

biyokimyasal 

savunma 

mekanizmalarından meydana gelir

Sadece  mikroplara  (ve  hasarlanmış dokulara) 

yanıt verir

Temel bileşenleri

Fiziksel 

ve 

kimyasal 

bariyer 

(epitel 

ve 

yüzeyinde 

antimikrobiyal madde üretimi)

Fagositik hücreler 

(nötrofil, makrofaj)

ve NK

Komplemanı da  içeren  kan  proteinleri,  enflamasyonun 

diğer mediyatörleri

Sitokinler

Edinsel İmmünite: Ana Özellikleri

Özgüllük ve çeşitlilik

İmmün yanıt protein, polisakkarit veya 

makromoleküller gibi kompleks yapıların farklı

bölümlerine (epitop), farklı antijenlere özgüldür

Lenfosit repertuvarı

10

7

- 10

9

antijenik determinant →

Çeşitlilik (diversity)

Antijenik reseptör yapısındaki farklılıklar 

repertuvarın genişliğine katkı yapar

Mikroorganizmaların Tanınması

Nonklonal 

Klonal

Self-nonself ayırım iyi



Self-nonself ayırım ?

Lenfositlerin Ag reseptörlerine Ag’in 

bağlanması

(1. sinyal)

tüm Edinsel immün 

yanıtların başlatılması için gerekir. 

Ayrıca, mikroplar veya mikroplara karşı

oluşan doğal immün yanıtlar tarafından 

sağlanan diğer sinyaller 

(2. sinyal)

primer 

immün yanıtlarda lenfositlerin aktivasyonu 

için gereklidir 

Bellek

Yabancı Ag ile ilk karşılaşma → yanıtı geliştirir

İkinci karşılaşma → daha hızlı ve güçlü yanıt



Klonal genişleme

Ag için özgül reseptör taşıyan lenfositlerin sayısı

artar

Spesiyalizasyon (uzmanlaşma)

İmmün sistem farklı mikroplara ve antijenlere 

farklı ve özgün şekillerde yanıt oluşturur.

Kontraksiyon ve homeostazis



Normal immün sistem Ag uyarısından belli bir 

zaman sonra azalır ve bazal seviyeye iner →

homeostazis

Lenfosit yaşam süresi ve aktivitesi için gereken 

Ag’ik uyarının ortadan kalkması → immün yanıt↓ →

kontraksiyon

Edinsel İmmün Yanıtın Ana 

Özellikleri

Kendine karşı reaksiyon göstermeme

İmmün sistem yabancı Ag’leri tanıyıp, yanıt 

gösterip, ortadan kaldırırken, kendi öz 

Ag’lerine yanıt göstermez → tolarens

Self-tolerans değişik mekanizmalarla korunur

Kendi bazı Ag’lerine spesifik reseptör 

üreten lenfositlerin eliminasyonu

Diğer self Ag’lerin lenfositlerle 

karşılaşmasına olanak hazırlar (self-reaktif 

lenfositlerin öldüğü yada fonksiyonel olarak 

inaktive olduğu sırada)

İmmün Yanıtların Fazları

ANTİJENLER

Organizmada  reaktif  immün  yanıt  oluşturabilen 

maddeler 

“immünojen”

Kendilerine  için  spesifik  antikorlar  ile  veya  T 

hücre  reseptörü

(TCR)  ile  ilişkiye  girebilen 

maddelere 

“antijen”

En  güçlü antijenler 

makromoleküler  proteinler

dir. 

Polisakkaridler,  sentetik  peptid  ve  polimerler 

(polivinilpirolidon benzerleri) bazı uygun şartlarda 

antijen  olabilirler.  SLE’da  olduğu  gibi,  bazı

hallerde  nükleik  asidler  (ssDNA)  de  antijenik 

nitelik kazanabilirler.

İyi bir antijenik uyarı için gereken özellikler

Molekül organizmaya yabancı

(non self)

Molekül ağırlığı

10 kD'dan fazla

Molekül immün sistemi stimüle edecek 

süre

kadar 

konakta hemen öldürücü toksik etki göstermemeli

Kimyasal kompleksite

'ye sahip olmalıdır. 

Elektrik yükü

taşımalıdır. 

Degrade olabilme

Antijenin 

dozu



veriliş yolu 

(damar içi, deri altı, deri içi, 

aerosol..) ve 

adjuvanla birlikte verilmesi

Konağın

immünojene 

cevap yeteneği 

de iyi olmalıdır. 

Bir antijende antijenik determinantların sayıca çokluğu 

ve her determinant için ayrı bir plasma hücresinin 

antikor sentezlemesi nedeniyle, antijenler çoğunlukla 

multivalan 

(çok birleşme değerli) moleküllerdir.

Konformasyonel

Lineer

Ö

Ö

zellikler

zellikler

TD 

TD 

Antijenler

Antijenler

TI Antijenler

TI Antijenler

Kimyasal yap

Kimyasal yap

ı

ı



Protein

Protein


Polimerik Ag

Polimerik Ag



ler, 



ler, 

ö

ö



zellikle polisakkaritler; 

zellikle polisakkaritler; 

glikolipitler, n

glikolipitler, n

ü

ü

kleik 



kleik 

asitler


asitler

Antikor yan

Antikor yan

ı

ı



t

t

ı



ı

Atimik farelerde

Atimik farelerde

T h. Deplete k

T h. Deplete k

ü

ü



lt

lt

ü



ü

rlerde


rlerde

Hay


Hay

ı

ı



r

r

Hay



Hay

ı

ı



r

r

Evet



Evet

Evet, azalm

Evet, azalm

ış

ış



olabilir

olabilir


Antikor yan

Antikor yan

ı

ı

t



t

ı

ı



n

n

ı



ı



ö

ö

zellikleri



zellikleri

Đ

Đ



zotip d

zotip d


ö

ö

n



n

ü

ü



ş

ş

ü



ü

m

m



ü

ü

Afinite mat



Afinite mat

ü

ü



rasyon

rasyon


Sekonder cevap

Sekonder cevap

Evet

Evet


Evet

Evet


Evet

Evet


Az; IgG ile s

Az; IgG ile s

ı

ı

n



n

ı

ı



rl

rl

ı



ı

Hay


Hay

ı

ı



r veya d

r veya d


ü

ü

ş



ş

ü

ü



k

k

Baz



Baz

ı

ı



Ag

Ag



lerle s


lerle s

ı

ı



n

n

ı



ı

rl

rl



ı

ı

(



(

ö

ö



rn. 

rn. 


Polisakkatiler)

Polisakkatiler)

Gecikmi

Gecikmi


ş

ş

tipte a



tipte a

şı

şı



r

r

ı



ı

duyarl


duyarl

ığı


ığı

ind


ind

ü

ü



kleme

kleme


Evet

Evet


Hay

Hay


ı

ı

r



r

Edinsel İmmün Yanıtın Tipleri

Humoral bağışıklık

B lenfositler → Ab → kan ve mukozal 

salgılarda

Hücre dışı mikrop ve toksinlerine karşı

birincil savunma

Mikrobiyal Ag’leri tanır → nötralize →

elimine

Ab’ler spesifiktir. Farklı Ab türleri farklı

efektör mekanizmaları harekete geçirebilir.

Fagositlerce mikropların sindirimi

Enflamatuvar mediyatörlerin salgılanması vb

Ig molekülünün yapısı

Bir Ig molekülü, monomer adı da verilen en az bir ünitten oluşur. 

Monomerde 450 aminoasidden oluşan, 

bir çift ağır (H) polipeptid 

zinciri

ile  212  aminoasidden  oluşan 

bir  çift  hafif  (L)  polipeptid 

zinciri

bulunur. 

H ve L zincirlerinde bir aminoterminal, bir de karboksiterminal 

kısım bulunur. Aminoterminal kısma 

değişken bölge (V)

denir. 

Bu değişkenliğin görülmediği karboksiterminal kısım ise

sabit 

bölge (C)

adını alır. İmmünglobülini oluşturan polipeptid 

zincirleri birbirine 

disülfid bağları

ile bağlı bulunurlar.

Bir Ig molekülünün ağır zincirlerinde, moleküle 

esneklik veren ve Ag’le birleşme durumuna göre, 

gerektiğinde Y çatalının daha fazla açılmasını ve 

böylece molekülün Y şeklinden T şekline 

dönebilmesini sağlayan menteşe bölgesi bulunur. 

İzotipler

Ig İzotipi

İşlevleri

IgG

• M.o. ve Ag opsonizasyonu 

• Kompleman klasik yolağının aktivasyonu

• Antikor aracılı hücresel sitotoksisite (NK)

• B hücre aktivasyonunun feed-back inhibisyonu

IgM

• Kompleman klasik yolağının aktivasyonu

• Naif B lenfositlerinde Ag resptörü

IgA

• Mükozal immünite



IgE

• Mast hücre degranülasyonu (anafilaksi)

• Antikor aracılı hücresel sitotoksisite (eosinofil-

helmintlere karşı)



IgD

• B lenfosit Ag reseptörü ?



Antikorların Efektör Mekanizmaları

Kompleman Sistemi

Mikropların yok edilmesini ve enflamasyonu 

güçlendiren, mikroplar tarafından aktive 

edilen çeşitli plazma proteinlerinden oluşur

3 yol

Klasik

C1 → Ag’e bağlı IgM, IgG1, IgG3

Alternatif

mikrobiyal yapının doğrudan    

tanınmasıyla tetiklenir

Lektin

mannoz bağlayan lektin tarafından  

tetiklenir

Kompleman 

Aktivasyonu



Kompleman Aktivasyonunun Geç

Aşamaları



Kompleman Aktivasyonunun Geç

Aşamaları

12-15 C9 molekülünden 

oluşan, perforin benzeri 

100 Å çaplı delikler



Kompleman Aktivasyonunun 

Düzenlenmesi



Amaç:

1.

Düşük düzeyde gerçekleşen spontan kompleman 

aktivasyonunun konak dokuya zarar vermesini 

önlemek

2.

İmmün komplekslerde veya mikrobiyal yüzeylerde 

oluşan kompleman aktivasyonunun konak dokuya 

zarar vermesini önlemek

Receptor

Distribution

Interacts with

Function

C1 inhibitor (C1 INH)

Plasma protein; conc. 

200 µg/mL

C1r, C1s


binds to C1r and C1s and 

dissociates them from C1q



Factor I

Plasma protein; conc. 

35 µg/mL

C4b, C3b


cleaves C3b and C4b by 

using factor H, MCP, C4BP 

or CR1 as cofactors

Factor H

Plasma protein; conc. 

480 µg/mL

C3b


Binds C3b and displaces Bb; 

Cofactor for factor I-mediated 

cleavage of C3b

C4-binding protein 

(C4BP)

Plasma protein; conc. 

300 µg/mL

C4b


Binds C4b and displaces C2; 

Cofactor for factor I-mediated 

cleavage of C4b

Membrane cofactor 

for protein (MCP 

CD46)

Leukocytes, epithelial 

cells endothelial cells

C3b,C4b


Cofactor for factor I-mediated 

cleavage of C3b and C4b



Decay-accelerating 

factor (DAF)

Blood cells, endothelial 

cells, epithelial cells

C4b2b, C3bBb

Displaces C2b from C4b and 

Bb from C3b (dissociation of 

C3 convertases)

CD59

Blood cells, endothelial 

cells, epithelial cells

C7, C8


Blocks C9 binding and 

prevents formation of the 

MAC


Özel Anatomik Bölgelerde Ab 

Fonksiyonları

Mukozal immünite

Mukozal immün sistemde 

üretilen temel ab IgA

IgA, spesifik Fc reseptörü

“poli-Ig reseptör” ile lümene 

salgılanır

Neonatal immünite

Plasenta


GİS’den transitozis

FcRn: Neonatal Fc reseptörü MHC klas I benzeri

Diğer bir işlevi Ig’leri resirküle ederek yıkımlarını yavaşlatmak

Bu amaçla TNF+Fc kimeralar RA ve Crohn hst tedavisinde kullanılıyor

IVIG uygulandığında otoantikorlar attenüe olarak etkinlikleriazalır


T lenfositlerce organize edilir

Konak hücresi içinde yaşayan ve çoğalan, 

Ab’ların erişemediği virüsler, bakteriler gibi 

hücre içi mikroplar

Fagositlerdeki mikropları parçalar

Enfekte hücreleri öldürür

Hücresel Bağışıklık



Th17

Th0

Th9

Th2

Th1

Treg

Tfh

Th Alt Grupları

Tfh

antikor üretimi, affinite olgunlaşması, izotip dönüşümü

Th22

derinin inflamatuvar hastalıklarında 

Th9

alerjik inflamasyonda ve paraziter hastalıklarda ?

Th İşlevleri



Seppo MERRI (Finlandiya)

Ken ISHI (Japonya)

Cevayir ÇOBAN (Japonya)

Moncef ZOUALI (Fransa)

René van LIER (Hollanda)

Dolores JARAQUEMADA (İspanya)

Cezmi AKDİŞ (İsviçre)

Mübeccel AKDİŞ (İsviçre)

Hiroshi KIYONO (Japonya) 

David KLATZMANN (Fransa) 

Chiara BONINI (İtalya)

Sefik Şanal ALKAN (İsviçre)

Caner SÜSAL (Germany)

Salih ŞANLIOĞLU (Türkiye) 

Ahter Dilşad ŞANLIOĞLU (Türkiye)

İhsan GÜRSEL (Türkiye) 

Mayda GÜRSEL (Türkiye) 

Batu ERMAN (Türkiye) 

Nesrin ÖZÖREN (Türkiye)

Oğuz SÖYLEMEZOĞLU (Türkiye)



Kenan KEVEN (Türkiye)

www.mimic2012.or

g


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə