Turizm Nazirliyi Göyçay rayon Mə



Yüklə 34.4 Kb.
Pdf просмотр
tarix22.07.2017
ölçüsü34.4 Kb.

       Az

ə

rbaycan Respublikasi M



ə

d

ə



niyy

ə

t v



ə

 Turizm Nazirliyi                    

         

Göyçay rayon Mə

rk

ə

zl



əşdirilmiş 

Kitabxana sistemi 

         

Göyçay rayon MKS

-nin metodika v

ə

 



biblioqrafiya şöbə

si 


 

             

 

 

 



                     Multikulturalizm 

 



İrgç

ilikd


ən qaçınma

 

 



                                                   (metodiki vəsait) 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

Göyçay --2016 



İnsanlar 2 qrupa ayrılır – yaxsi insan və pis insan . 

 

                                        



 

 

                                       (metodik  vəsait)  



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

Tərtib etdi:  Quliyeva Nahidə 

Metodika və biblioqrafiya şöbəsi-  böyük metodist  

Metodika və biblioqrafiya şöbəsinin biblioqrafı  Rəna Kərimova 

 


“Mənim uğruna savasacaq bir ölkəm yoxdu mənim ölkəm dünyadı və mən 

dünyanın vətəndaşıyam .”  

 

Son dövrlərdə ən aktual problemlərdən biridə irqçilikdir. İrqçilik  insanların 



özlərindən fərqli olan basqa irqdən olan insanlari kiçik görməsi dəyərsiz bilməsidir. 

Bir çox alimlərin fikrincə irgçilik 14 -15 ci yüzilliklərdən mövcuddur .Bunu Misirdə 

çəkilmiş olan rəsmlərdə də müşahidə etmək olar. Fironlara aid olan məzar daşları 

üzərində misir xalqı başqa digər insanlar yəni xaricilər başqa rəngdə çəkilirdi .Yəni 

irqçilik problemi son illər qabardılsada onun tarixi çox qədimlərə gedib çıxır. 

İrqçilıyi yaradan əsas səbəb də insanların dəri rənglərinin  gözlərinin boylarının 

digər insanlardan seçilməsi fərqli görünüşdə olmalarıdır. İnsanlar fərqli irqlərə 

ayrılsalarda bütün insanlar eyni genetik formaya sahibdirlər . İrqçilik ideoloji bir 

düşüncə deyil sadəcə psixolojik bir xəstəlikdir.Bu xəstəlik insanın özünü və 

ətrafindakı hər  şeyi məhv edir. İnsan başqasına düşməndirsə özünə də  

düşməndir. İrqçilikdən ən əziyyət  çəkənlər qaradərilər olmuşdur və tarix boyu 

onlar alçaldılmış ,kölə olaraq görülmüş, onlardan dəyərsiz bir mal kimi istifadə 

etmişdilər.İrqçiliyin dünyayada bu qədər yayılmasının əsas səbəbi güc istəyən 

insanların olmasıdır . İnsanın egosu onun ən böyuk düsmənidir, insanlar eqolarına  

məğlub olaraq özlərini dünyanın yaradıcısı tək sahibi saymasalar heç bir insan 

əziyyət çəkməz  .Sadəcə üstünlüyü əldə etmək üçün irqçilikdən istifadə edirlər. 

İrqçilik sadəcə dəri rəngi  göz kiçikliyi demək deyil insanlara dillərinə, dinlərinə, 

həyata baxışlarına  görə belə fərqli davranılır. Hər kəsin həyatında fərqli seçimləri 

olur və bu seçimləri onu alçaltmaq üçün istifadə etmək lazım deyil . Qarşındakı 

insanın həyatını anlamırsansa hörmət etməlisən .Hər kəs bir- birinə hörmət etsə 



dünyada heç bir münaqişə ,anlaşılmazlıqlar olmaz.Son illərdə dünya insanları 

müsəlmanları  cani və  cahil  insanlar olaraq tanıyır  və qorxurlar. İslamafobiyanın 

yaranmasının əsas səbəblərindən biridə din  adı altında yaradılmış teror 

birləşmələridir.  İslamafobiya gün keçdikcə daha çox yayilir və musəlmanlar bir çox 

ölkələrdə təqib edilir və əziyyət çəkirlər. Bunun qarşısını almaq üçün 

multikulturalizmi  dünyaya yaymalı və getdikcə onu gücləndirməliyik . 



Multikulturalizm — Çox mədənilik, bir çox fərqli mədəniyyətin bir arada yaşadığı 

cəmiyyəti təyin edən sözdür.  İrqciliyin əsas düsməni olan multikurturalizm irqcilik 

qədər geniş yayilmasada insanların yavas- yavas da olsa fikirlərini dəyisdirməyə 

onları insanları sadəcə insan olaraq görməyə dəvət edir.   Multikultutalizm 

dünyada  müxtəlif millətlərə və məzhəblərə məxsus insanların mədəni 

müxtəlifliklərinin qorunması, inkişafı və harmonizasiyasına, azsaylı xalqların 

dövlətlərin milli mədəniyyətinə inteqrasiyasına yönəldilmişdir. 

 

 



Multikulturalizm cəmiyyətdə böyuk  dəyisikliklər etmişdir. Bir cöx ölkələr 

multikulturalizmdən imtina edərək bu yoldan geri cəkilmisdir.

 

Multikulturalizmdən imtina etmək yaxşı heç nə vəd etmir, çünki bu, təəssüf ki, 



bütün dünyada getdikcə artan anlaşılmazlığa, fobiyaya, qarşıqoymaya və 

qarşıdurmaya, milli və dini münaqişələrə aparıb çıxaran yoldur . Multikulturalizm 

qəbul edən insanlar ölkə din dil rəng fərqi olmadan köməyə möhtac insanlara 

kömək edir, onlarla ünsiyyətdə olub onları tanımağa çalışır.  Multikulturalizm 

mədəniyyətlərin və sivilizasiyaların dialoqunun zəruri alətidir.  Digər 

mədəniyyətlərin mahiyyətini, xüsusiyyətlərini, tarixini və nailiyyətlərini  

öyrənmədən,  onlara qarşı  

tolerant


  münasibət, onların nümayəndələrinə hörmət 

mümkün deyil, qarşılıqlı anlaşma, mədəniyyətlərin və sivilizasiyaların dialoqunu 

qurmaq mümkün deyil. 

Multikulturalizm isə plüralistik cəmiyyətin içində ictimai tolerantlığa yönəlimli 

dünya görüşü mövqeyidir.“Özgə”ni sadəcə “başqa”sına çevirən multikulturalizm 

konteksti hər bir mədəni vahidin ictimai yaşama mühitinin mental sərhədlərinə 

hörməti nəzərdə tutur.Multikulturalizmin postmodernin fəlsəfi əsaslarla 

həmahəngliyi ön plana çəkilən subyektdə (dividdə) ifadə olunur. Divid üçün kimlik, 

dəyər üstünlüklərinin seçimi problemləri həlledicidir.Postmodern dövrü 

multikulturalizmin məna yükünü, onu yalnız etnik müxtəlifliklə deyil, həm də 

müxtəlif həyat tərzləri, istiqamət və mədəni təmayüllərin müxtəlifliyi ilə 

zənginləşdirərək genişləndirilir. 



 

               Azərbaycan Respublikasinda  Multikulturalizm 

XX əsrin sonlarında məlum siyasi hadisələr postsovet məkanında o cümlədən

Cənubi Qafqaz respublikalarında multikulturalizmin yeni modellərinin 

formalaşmasına gətirib çıxardı. Lakin bir sıra hərbi-siyasi və iqtisadi  xarakterli 

hadisələr Gürcüstanda millətlərarası münasibətlərin mövcud tarazlığını 

deformasiyaya uğratdı. Azərbaycanlıların, etnik azlıqların Ermənistandan kütləvi 

deportasiyası bu respublikanı faktiki, olaraq monoetnik dövlətə çevirdi. Öz 

növbəsində, Azərbaycan Respublikası ölkənin dağılma tendensiyasının qarşısını 

almağa, müxtəlif mədəniyyətləri və dinləri birləşdirən dövlət olaraq qalmağa nail 

oldu. 


Azərbaycanda bütün millətlərin, dinlərin nümayəndələri sülh, əmin-amanlıq, 

qardaşlıq şəraitində yaşamışlar. Azərbaycanda hökm sürən ictimai-siyasi 

quruluşdan asılı olmayaraq bütün dövrlərdə Azərbaycan dözümlülük, tolerantlıq 

məkanı olmuşdur. 

 Azərbaycan isə bu gün dünyanın ən sabit, multikulturalizmi yaşadan, qoruyan 

ölkələrindəndir. Azərbaycanda tarixən bütün etnoslar qardaş kimi yaşayıb, milli-

dini zəmində qarşıdurma heç bir vaxt baş verməyib və bir vətən üçün çalışıb 

yaşayıblar. Bu keyfiyyət xalqımızın qədimdən-qədim özünəməxsus dövlətçilik 

ənənəsini yaşatması və inkişaf etdirməsi ilə bağlıdır və hazırkı qlobalizm 

prosesində çox pozitiv və nümunəvi bir yaşam təcrübəsidir. Azərbaycanda 

millətlərarası, dinlərarası münasibətlərin sağlam zəmində qurulması və dövlətin 

siyasi, iqtisadi və sosial həyatında müsbət nəticələrlə müşayiət olunması bu gün 

çox xarakterik və artıq dünyada da təsdiq və təqdir olunan bir göstəricidir. Belə ki, 

hər bir azərbaycanlı ölkəmizdə tarixən yaşayan bu adi insani birgəyaşayış 

normasını xalqımızın milli-mənəvi dəyərinin ayrılmaz hissəsi sayır, dövlətçilik 

ənənəmizdə multikulturalizmi təqdir edir Multikulturalizm dövlət səviyyəsində 

işlənən bir prosesdir.  2015 ci il Azərbaycanda “Multikulturalizm ili” olmusdur . 

 Dövlət başçısı Azərbaycanda multikulturalizmə münasibət barədə deyib: 

“Multikulturalizm Azərbaycanda dövlət siyasətidir. Qeyd etməliyəm ki, artıq tarixi 

keçmişimiz də bunu diktə edir. Eyni zamanda multikulturalizm Azərbaycanda 

həyat tərzidir. Biz gündəlik həyatımızda bu prinsiplər əsasında fəaliyyət göstəririk. 

Bu prinsiplər cəmiyyətin mütləq əksəriyyəti tərəfindən dəstəklənir, müdafiə 

edilir”. 


 

 

 



Multikulturalizm dünyanı qurtaracaq ,savasları dayandıracaq .Biz gələcəyimizi 

qoruyaq və onları irqçi biri olaraq deyil insanlığı sevən biri olaraq böyüdək. 



             Filial kitabxanalarında Multukulturalizmin təbliği. 

Multikulturalizm yeni bir termin olduğu üçün insanların bu haqda məlumatı çox 

azdır.Buna görədə multikulturalizmin təbliği kitabxanalar tərəfindən aparılmalıdır. 

Kitabxanalar bu haqda muhazirələr, desputlar dəyirmi masalar, sərgilər 

keçirilməlidir. Oxucuların bu mövzuda diqqətini cəlb etmək üçün elektron 

vəsaitlər hazırlanmalıdır . “Cəmiyyətdə Multikulturalizm “ “Multikulturalizm – yeni 

baxış”  “Biz və multikulturalizm “ başlığı alyında sərgilər keçirilməlidir.İrqçiliyin 

cəmiyyətdə açdığı yaralara multikulturalizm  məlhəm olmalıdır. Buna görədə bu 

mövzuya xususi diqqət yetirilməlidir . 

 

 



 

 


 

 

 



 

 

 



 

 

 



İstifadə edilən ədəbiyyat  

1 . Bakı beynəlxalq Humanitar Formu-Multikultarizm : nailiyyətlər və problemlər 

2.Kamal Abdullayev - “Multikulturalizm həyat tərzidir” 

3.Rəna Mirzəzadə -“ Multikulturalizm siyasəti :Din və gender dioloqunda “ 



Каталог: front -> files -> libraries -> 995 -> documents
libraries -> Zərdab rayon Mədəniyyət və Turizm Şöbəsi Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemi Metodika və biblioqrafiya şöbəsi
libraries -> AZƏrbaycan respublikasinin məDƏNİYYƏt və turizm naziRLİYİ
libraries -> Qax rayon Mədəniyyət və Turizm Şöbəsi Qax mks c. Cabbarlı adına Mərkəzi kitabxana Metodiki-biblioqrafiya şöbəsi Qax yazarı Qalibə İlisulunun əsərlərindən ibarət biblioqrafik məlumat Qalibə İlisulu. “Vətən səni, vətən məni gözləyir”
libraries -> Tapmacalar az8rbaycan restmblikast prezjdenrrİNİN İ Ş L ə r I d a r ə s I n I n k I t a b X a n a s I
libraries -> Nəsillərə nümunə Vətən eşqi məktəbində can verməyi öyrənmişik, Ustadımız deyib, heçdir vətənsiz can, Azərbaycan!
documents -> Göyçay 2016 Ünvan: Atatürk 81
995 -> Kitab Tibb Universiteti tələbələri, gənc həkim və kaı dioloq mütəxəssislər üçün dərs


Поделитесь с Вашими друзьями:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə