Ümidin cəsarəti Amerikan arzusunun bərpası barədə düşüncələr



Yüklə 4.8 Kb.
PDF просмотр
səhifə1/38
tarix26.07.2017
ölçüsü4.8 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   38

 

 
 
Barak Obama 
 
 
 
 
Ümidin cəsarəti 
Amerikan arzusunun bərpası barədə düşüncələr 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Barak Obama 
Ümidin cəsarəti 
 
Amerikan arzusunun bərpası barədə düşüncələr 
 
 
Ġngiliscədən  Telman Orycov tərcümə etmiĢdip. Kitabın üz qabığının 4-
cü səhifəsindəki mətnin də müəllifi odur. 
 
Məni  ayağa  qaldıran  qadınlara  –  həyatımda  sabitlik  qayası  olan  ana 
nənəm  Tutuya  və  sevən  ruhu  indiyədək  məni  dəstəkləyən  anama  ithaf 
edirəm 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
Kitabın içindəkilər 
 
Proloq 
I fəsil: Respublikaçılar və demokratlar 
II fəsil: Dəyərlər    
III fəsil: Bizim Konstitusiya 
IV fəsil: Siyasət 
V fəsil: Ġmkan 
VI fəsil: Din 
VII fəsil: Ġrq 
VIII fəsil: Bizim sərhədlərdən kənarında dünya 
XI fəsil: Ailə 
Epiloq 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
Proloq 
 
Demək  olar  ki,  on  il  əvvəl  mən  ilk  dəfə  siyasi  vəzifə  uğrunda 
mübarizəyə  baĢlamıĢdım.  Həmin  vaxt  otuz  beĢ  yaĢında  idim,  universitetin 
hüquq  fakültəsini  artıq  dörd  il  idi  ki,  bitirmiĢdim,  təzəcə  evlənmiĢdim, 
ümumən  həyat  üçün  bir  səbirsizlik  əhval-ruhiyyəsində  idim.  Ġllinoys 
qanunvericilik orqanında boĢ yer açılmıĢdı və bir neçə dostum güman edirdi 
ki, bu yer üçün layiqli namizəd ola bilərəm, çünki mən  vətəndaĢ hüquqları 
üzrə mütəxəssis idim, mülki hüquq üzrə vəkil iĢləmiĢdim və icma təĢkilatçısı 
olmuĢdum.  Arvadımla  məsləhətləĢdikdən  sonra  mən  seçkiqabağı 
kampaniyaya qoĢuldum və ilk dəfə namizəd olan digər adamlar kimi hərəkət 
etməyə baĢladım: məni dəstəkləmək istəyən hər bir adamla söhbət edirdim. 
Məhəllə klublarındakı görüĢlərə və kilsə yığıncaqlarına, gözəllik salonlarına 
və  bərbərxanalara  gedirdim.  Küçənin  küncündə  iki  oğlanın  dayandığını 
görəndə,  yolu  keçib  onlara  öz  seçki  kampaniyamın  reklam  sənədlərini 
təqdim  edirdim.  Hara  gedirdimsə  müxtəlif  qaydada  səslənən  iki  sualı 
eĢidirdim: 
“Bu məzəli adı hardan tapmısan»? 
Və sonra  deyirdilər: “Sən kifayət qədər yaxĢı oğlana oxĢayırsan. Niyə 
siyasət kimi çirkli və iyrənc iĢin içinə girmək istəyirsən»? 
Bu sözlər mənə tanıĢ idi, bu sualların baĢqa variantını bir neçə il əvvəl 
ilk  dəfə  Çikaqoya  gəlib  kasıb  rayonda  iĢləməyə  baĢlayanda  məndən 
soruĢmuĢdular. Bu sadəcə siyasətlə bağlı ədəbsizlik niĢanəsi deyildi, həm də 
ictimai  həyat  barədəki  əsl  təsəvvür  idi,  bu  ən  azı  təmsil  etmək  istədiyim 
Sautsayd rayonlarında yaĢayan və puç olmuĢ vədlərin Ģahidi olmuĢ bir nəslin 
gəldiyi  qənaət  idi.  Buna  cavab  olaraq  mən  adətən  gülümsünürdüm,  baĢımı 
silkələyirdim,  bədbinliyin  səbəblərini  baĢa  düĢsəm  də,  digər  siyasət 
ənənəsinin də mövcud olduğunu qeyd edirdim. Bu ənənə ölkənin bünövrəsi 
qoyulan dövrlərdən mövcuddur və belə sadəcə fikrə əsaslanır ki, bir-birimizə 
möhkəm  bağlıyıq,  bizi  heç  bir  ziddiyyət  parçalaya  bilməz  və  bu  inamla 
yaĢamağa baĢlasaq, bütün problemləri həll edə bilməsək də, xeyli faydalı iĢ 
görə  bilərik.  Bunun  yaxĢı  inandırıcı  nitq  olduğunu  düĢünürdüm.  Məni 
dinləyən adamın buna Ģərik çıxmasına əmin olmasam də, müəyyən təəssürat 
yaratdığını  güman  edirdim,  elələri  də  tapılırdı  ki,  niyyətlərimin  ciddi 
olmasını  qiymətləndirirdi,  bu  niyyətlərlə  mən  Ġllinoys  qanunvericilik 
məclisinə yol tapmaq istəyirdim. 
 
 

 

Altı il sonra mən BirləĢmiĢ ġtatlar Senatına namizədliyimi irəli sürmək 
qərarına gəldikdə bu inamım xeyli azalmıĢdı. 
Bütün təzahürlər karyera seçimimin uğurlu olacağına dəlalət edirdi. ġtat 
senatında  azlıqda  fəaliyyət  göstərdiyim  iki  müddətdən  sonra  Demokratlar 
burada  nəzarətə  sahib  oldular  və  nəticədə  mən  bir  sıra  qanun  layihələrini 
əngəl  maneələrindən  keçirə  bildim.  Bu,  Ġlinnoys  Ģtatında  ölüm  cəzası 
sisteminin  islahatlarından  tutmuĢ  uĢaqlar  üçün  Ģtatın  səhiyyə  proqramının 
geniĢlənməsinə  qədər  olan  vacib  məsələləri  əhatə  edirdi.  Çikaqo 
Universitetinin  hüquq  fakültəsində  dərs  verməyimi  davam  etdirirdim, 
iĢimdən həzz alırdım və Ģəhərin hər yerində çıxıĢ etməyə dəvət edilirdim. Öz 
müstəqilliyimi,  yaxĢı  adımı  və  nikahımı  qoruyub  saxlayırdım,  axı  bunların 
hamısı  böyük  siyasət  dünyasına  daxil  olmağa  qərar  verməyimlə  risq  altına 
düĢmüĢdü. 
Lakin  illər  də  öz  hesabını  çəkirdi.  Təbii  ki,  mən  yaĢa  dolurdum,  öz 
səhvlərimə görə haqq verdiyimi daha ciddiliklə hiss edirdim, axı biz adətən 
idrakın stereotiplərinə elə də əhəmiyyət vermirik, güman edirik Ki bu irsidir 
irsidir  və  ya  ətraf  mühitdən  gəlir,  ancaq  tədricən  onların  quluna  çevrilirik, 
necə  ki,  axsamaqdan  adamın  budu  ağrıyır.  Məndəki  belə  xüsusiyyətlərdən 
biri  xroniki  narahatlıq  hissi  idi.  ĠĢimin  necə  getməsindən  asılı  olmayaraq, 
mənə ürcah çıxan sevinci qiymətləndirməyə qadir deyildim. Güman edirəm 
ki,  bu  qüsur  bütövlükdə  müasir  həyatın  və  həmçinin  amerikan  xarakterinin 
əlamətdir, lakin özünü hər Ģeydən daha güclü Ģəkildə məhz siyasətdə biruzə 
verirdi.  Ancaq  siyasətin  ona  yiyələnənləri  bu  qüsura  cəzb  etməsi  və  ya 
mübarizənin  onun  meydana  çıxmasına  Ģərait    yaratması  heç  də  tam  aydın 
deyildir.  Kiminsə  dediyi  kimi,  hər  kəs  çalıĢır  ki,  ya  öz  atasının  ümidlərini 
doğrultmaq üçün ya da onun səhvlərini düzlətmək üçün yaĢasın. Mən güman 
edirəm ki, bu, baĢqa Ģeylər kimi mənim xüsusi xəstəliyimi izah edə bilər. 
Hər  halda,  2000-ci  il  seçkilərində  Konqressdə  yer  tutmaq  üçün 
Demokratların  namizədinə  qarĢı  çıxmağım  həmin  narahatlığın  əlaməti  idi. 
Bu özlüyündə düĢünülməmiĢ addım idi və mən məğlubiyyətə düçar oldum. 
Bu,  baĢa  dəyən  yumruğun  bir  növü  olmaqla  səni  oyadır  ki,  həyat  heç  də 
sənin planlaĢdırdığın kimi uğurlu olmağa borclu deyildir. Bir il yarım sonra 
bu  uduzmanın  yarası  tam  qaydada  sağaldı.  Mən  mətbuatla  əlaqə 
məsləhətçim  ilə  birlikdə  nahar  edirdim,  o  bir  neçə  dəfə  məni  bütün  Ģtat 
miqyasında vəzifə tutmağa həvəsləndirmiĢdi. Nahar 2001-ci il sentyabrının 
sonlarına təsadüf ediri. 
O, salatı yeyə-yeyə dedi: 
-
 
Siz  yəqin  ki,  baĢa  düĢürsünüz  ki,  siyasi  həyatın  dinamikası 
dəyiĢilmiĢdir.  
Mən cavabın nə olacağını yaxĢı bilsəm də, soruĢdum:  

 

-
 
Nəyi nəzərdə tutursan? 
Hər  ikimiz  onun  əlinin  yanındakı  qəzetə  baxdıq.  Birinci  səhifədə 
Üsamə ben Ladenin Ģəkli verilmiĢdi. 
Həmsöhbətim baĢını silkələyərək dedi: 
-
 
Çox pis haldır. Bəxtin gətirməməyi budur. Əlbəttə, sən öz adını dəyiĢə 
bilməzsən.  Seçicilər  belə  Ģeylərdən  çox  Ģübhələnirlər.  Əgər  sən  yenicə 
həyata atılan siyasətçi olsaydın, bu baĢqa məsələ idi. Sən ləqəb götürərdin, 
ya baĢqa bir Ģey fikirləĢərdin. Ġndi isə... 
O,  günahkar  qaydada  susdu,  xidmətçiyə  hesabı  gətirmək  iĢarəsini 
verməmiĢdən əvvəl üzr istəyirmiĢ kimi çiyinlərini çəkdi. Əslində, o, düzgün 
mövqedən  danıĢırdı.  Lakin  bu  sözlər    mənə  olduqca  ağır  gəldi.  Bütün 
karyeram  boyu  ilk  dəfə  özümdən  cavan  olan  siyasətçilərə  həsəd  aparmağa 
baĢladım,  axı  onlar  mənim  uduzduğum  yerdə  uğur  qazanırdılar,  vəzifələr 
tuturdular,  irəli  gedirdilər,  nəhayət,  çox  Ģeyə  nail  olurdular.  Siyasi 
mübarizənin ləzzəti qızğın mübahisələrin adrenalinidir, sənin sıxdığın əllərin 
həqiqi hərarətidir, sadə adamlarla görüĢlərdir, bütün bunlar gündəlik həyatın 
ağırlıqları ilə müqayisədə gülünc Ģəkildə kiçik görünürdü. Bu ağırlıqlar isə 
pul  axtarıĢlarından,  uzun  çəkən  ziyafətdən  sonra  evə  gec  qayıtmaqdan, 
qeyri-sağlam  qidadan,  ağır  havadan,  arvadımla  qısa  telefon  danıĢıqlarından 
ibarət  idi.  Hələ  də  dözən,  ancaq  belə  həyatdan  yorulan  həmin  qadın  daim 
uĢaqlarla  təkcə  qalırdı  və  dəfələrlə  maraqlanmıĢdı  ki,  mənim  üçün  daha 
vacib olan nədir. Hətta qanunvericilikdəki iĢ, hətta məni birinci yer uğrunda 
döyüĢməyə  məcbur  edən  böyük  siyasət  də  əhəmiyyətsiz  görünürdü,  dövlət 
səviyyəsində  vergilər,  təhlükəsizlik,  səhiyyə  və  iĢ  yerləri  uğrunda  aparılan 
böyük  vuruĢmalardan  çox  uzaq  idi.  Mən  tez-tez  Ģübhələrə  məruz  qalırdım, 
görən mən düz yollamı gedirəm. Mən xəyala dalan, dinləmədən dinləməyə 
keçən  aktyor,  yaxud  aĢağı  liqada  məĢğul  olan  atlet  vəziyyətində  idim. 
Nəhayət,    onlar  anlayırlar  ki,  hər  Ģey-istedadlarının  hüdudu  da,  taleyin 
hədiyyəsi də bax budur. Arzu həyata keçməyəcəkdir, yalnız yaĢlılara məxsus 
qaydada  bununla  barıĢmaq  qalır  və  indi  öz  qarĢında  baĢqa,  həlli  məmkün 
olan məqsədlər qoymalı, ya da həqiqətən imtina edib, acıqlı, fağır, deyingən 
bir adama çevrilməlisən. 
 
 
Ġnkar,  qəzəb,  sövdələĢmə,  ümidsizliklik  -ekspertlərin  təsvir  etdikləri 
bütün  bu  səhnələri,  öz  düĢüncəmə  görə,  mən  keçməmiĢdim.  Lakin  zaman 
keçdikcə  öz  imkanlarımın  hədlərini  dərk  etməyə  baĢladım,  öləri  olduğum 
faktı  da  anladım.  Diqqətimi  Ģtatın  senatındakı  iĢimdə  cəmləĢdirdim,  bu 
vəzifədə  keçirdiyim  həmin  islahatlarda  və  təĢəbbüslərdə  bir  məmnuniyyət 
tapırdım.  Ġndi  evdə  daha  çox  olurdum,  qızlarımın  necə  böyüdüklərini 

 

görürdüm,  bacardığım  qədər  arvadıma  qayğı  göstərir  və  özümün 
uzunmüddətli pul iĢlərimi qaydaya salırdım. Ġdmanla məĢğul olur, romanlar 
oxuyur və yəqinlik tapırdım ki, Yer GünəĢ ətrafında fırlanır, ilin fəsilləri isə 
mənim  iĢtirakım  olmadan  bir  –birlərini  əvəz  edirlər.  Məhz  bundan  sonra 
mənim ağlıma özümü BirləĢmiĢ ġtatlar Senatına namizəd irəli sürmək kimi 
sərsəm fikir gəldi. Arvadıma bu risqli fikrimi, öz ideyalarımı yoxlamaq üçün 
axırıncı  imkan  kimi  izah  etməyə  cəhd  etdim.  Bu  imkan  qarĢısında  hər  Ģey 
sakit,  sabit,  nəhayət,  daha  təmin  olunmuĢ  qaydada  olacaqdı.  O,  mənimlə 
razılaĢdı,  güman  ki,  inamından  daha  çox  yazığı  gəlməyinə  görə,  əlavə  etdi 
ki,  onun  özünə  Ģəxsən  normal  ailə  həyatı  daha  vacibdir,  ona  görə  də 
arvadımın səsinə o qədər də bel bağlamırdım.  
Mən  ona  təskinlik  verirdim  ki,  Ģansım  olduqca  qeyri-realdır, 
respublikaçıların  namizədi  olan  Piter  Fitscerald  sələfi  Kerol  Mozli  Braunu 
kənarlaĢdırmaq üçün özünün Ģəxsi var-dövlətindən on doqquz milyon dollar 
xərcləmiĢdir.  Lakin  o,  geniĢ  populyarlığa  malik  deyildi,  heç  siyasətlə  də 
məĢğul olmaq onun zövqünə uyğun gəlmirdi. Ancaq səmimiyyəti ilə yanaĢı, 
nəhəng  ailə  kapitalına  malik  olduğuna  görə  o,  seçicilərin    müəyyən 
hörmətini  qazanmıĢdı.  KeçmiĢ  senator  Kerol  Mozli  Braun  bu  vaxt  Yeni 
Zelandiyadan səfir vəzifəsindəki iĢindən Amerikaya qaytımıĢdı və öz köhnə 
yerini  tutmağı  düĢünürdü.  Onun  namizədliyi  isə  mənim  yolumda  ən  ciddi 
maneə  idi.  Bu  qadın  Senata  seçilmək  əvəzinə  prezident  kampaniyasında 
iĢtirak etmək qərarına gəldikdə, Senatdakı yer uğrunda mübarizə ehtirasları 
xeyli qızıĢdı. Fitscerald yenidən seçilmək istəmədiyini elan etdikdə, mənim 
baĢlıca  rəqbilərim  altı  nəfər  idi.  Onların  arasında  Ģtatın  hazırkı  nəzarətçisi, 
bir neçə yüz milyon dollar var-dövləti olan iĢ adamı, Çikaqonun meri Riçard 
Deylinin seçki qərargahının keçmiĢ rəisi və qara rəngli həkim qadın var idi. 
Güman  edirdilər  ki,  axırıncının  namizədliyi  qara  seçicilərin  səslərini 
parçalayacaq  və  mənim  qələbəyə  onsuz  da  cılız  olan  Ģansımı  daha  da 
azaldacaqdı. 
Mən buna əhəmiyyət vermirdim. Ehtimal onsuz da əvvəldən çox kiçik 
idi,  lakin  mən  döyüĢə  özümün  də  gözləmədiyim  enerji  və  sevinclə  atıldım. 
Kiçik  məbləğdəki  pula  dörd  fərasətli  iĢçi  tutdum,  onların  yaĢı  otuza  yaxın 
idi.  Xırda  bir  ofis  tapdıq,  elanlar  çap  etdirdik,  telefon  çəkdirdik, 
kompyüterlər  aldıq.  Hər  gün  dörd-beĢ  saat  Demokratların  ən  böyük 
tərəfdarlarına  zəng  edirdim  ki,  bəlkə  bir  faydası  oldu.  Mətbuat  konfransı 
keçirsəm də, ora heç kəs təĢrif buyurmadı. Biz hətta müqəddəs Patrik Günü 
Ģərəfinə  olan  kiçik  paradda  iĢtirak  etməyə  ərizə  verdik,  lakin  bizə  dəstənin 
lap  axırında  yer  ayırdılar,  on  könüllü  ilə  birlikdə  mən  zibil  daĢıyan 
maĢınların  qabağında  addımlayırdım  və  az  sayda  hələ  baxmaqda  davam 
edən tamaĢaçılara əl edirdim. Bizim arxamızca isə zibil yığanlar tullantıları 

 

süpürür  və  yonca  yarpaqları  Ģəklində  olan  yaĢıl  afiĢaları  dirəklərdən 
qoparırdılar. 
Hər Ģeydən çox idarə etdiyim maĢında səfər etməyə üstünlük verirdim. 
Çikaqonun  bir  rayonundan  digərinə,  mahaldan  mahala,  Ģəhərdən  Ģəhərə, 
Ģtatın  bir  baĢından  digər  baĢına  yollanırdım,  qarğıdalı  və  paxlalı  bitkilər 
tarlalarının,  uzaq  məsafəyə  yollanan  maĢınların  və  silos  qüllələrinin 
yanından  ötüb  keçirdim.  Bu  səfərləri  yüngül  və  ləzzət  verən  adlandırmaq 
olmazdı.  Lakin  proses  elə  bir  səmərə  vermirdi.  Mənim  sərəncamımda  nə 
Demokratik  partiya  təĢkilatının  maĢını,  nə  real  ünvan  siyahısı,  nə  Ġnternet 
əməliyyatı  var  idi.  Mən  yalnız  öz  qapılarını  mənə  açan,  kilsədə,  ittifaq 
salonunda,  bric  həvəskarları  klubunda  və  ya  Rotari  Klubda  seçicilərlə 
mənim  görüĢümü  təĢkil  edən  dostlarıma  və  tanıĢlarıma  bel  bağlayırdım. 
Bəzən  olurdu  ki,  bir  neçə  saat  sükan  arxasında    keçirdikdən  sonra  mətbəx 
stolunun  yanında  məni  gözləyən  iki-üç  adamla  görüĢürdüm.  Ev  sahiblərinə 
çoxlu  xoĢ  sözlər  deyirdim,  hər  Ģeyin  yaxĢı  olduğunu  söyləyir  və  verdikləri 
Ģam  yeməyini  tərifləyirdim.  Bəzi  hallarda,  mən  bütün  kilsə  mərasiminin 
axırınacan  gözləyir,  pastor  da  sadəcə  məni  yaddan  çıxardırdı  və  ya  yerli 
həmkarlar ittifaqının baĢçısı əvvəlcə mənə söz verib, sonra isə ittifaqın baĢqa 
namizədi dəstəklədiyini elan edirdi. 
Ġstər  iki  yaxud  da  əlli  adamla  görüĢüm,  Nort  ġorun  sərin,  əzəmətli 
evlərində, Uestsayddakı lifti olmayan çoxmərtəbəli binalarda, yaxud hardasa 
Bluminqtonda  bir  fermerin  evində  olum,  məni  istər  dostcasına,  istərsə  də 
laqeyd  və  ya  açıqca  düĢməncəsinə  qarĢılasınlar,  hər  yerdə  mən  az 
danıĢmağa, daha çox isə dinləməyə çalıĢırdım. Adamlar mənə öz iĢlərindən, 
bizneslərindən,  yerli  məktəbdən  danıĢırdılar,  BuĢa  və  Demokratlara  olan 
qəzəblərini bildirirdilər, onlar itlərini, öz bellərindəki ağrını, hərbi xidmətdə 
olmalarını  və  uĢaqlıqlarından  bəri  digər  Ģeyləri  yada  salırdılar.  Bəziləri  isə 
sənayedə  iĢ  yerlərinin  ixtisar  olunması  səbəblərinə  və  ya  müalicəyə  görə  
xərclərin çox yüksək olmasına öz münasibətini bildirmək üçün nəzəriyyəyə 
müraciət  edirdi.  RaĢ  Limbodan  və  ya  Milli  Ġctimai  radionun  (NRR) 
veriliĢlərindən  eĢitdiklərini  sitat  gətirirdilər.  Lakin  onlardan  çoxunu  siyasət 
deyilən  Ģeydən  daha  artıq  iĢ  və  uĢaqları  maraqlandırırdı,  ən  vacib 
məsələlərdən: 
zavodun 
bağlanmasından, 
kiminsə 
vəzifədə 
irəli 
çəkilməsindən,  mənzilin  isidilməsinə  görə  böyük  xərcdən,  valideynlərini 
ahıllar  evinə  göndərmələrindən,  oğlunun  və  ya  qızının  yeriməyə 
baĢlamasından söhbət açırdılar. 
Uzun  aylar  boyu  aparılan  bu  söhbətlər  mənim  üçün  bir  vəhy,  bir 
açıqlama  idi.  Mən  adamların  arzularının  belə  adi  olmasından  riqqətə 
gəlirdim, bu arzular mahaldan, irq, din və siniflər fərqindən asılı olmayaraq 
bir-birinə həm də çox bənzəyirdi. Onlardan çoxu güman edirdi ki, əgər sən iĢ 

 

axtarırsansa,  bu  elə  iĢ  olmalıdır  ki,  maaĢı  istehlak  minimumuna  uyğun 
gəlsin.  Onu  da  qeyd  edirdilər  ki,  adam  xəstəliyi  üzündən  iflasa 
uğramamalıdır.  Onlar  inanırdılar  ki,  hər  bir  uĢaq  həqiqətən  yaxĢı  təhsil 
almalıdır, çərənləməyə qulaq asmamalıdır, sonra isə hətta valideynləri varlı 
olmasa  belə  təhsilini  davam  etdirmək  imkanına  malik  olmalıdır.  Onlar 
cinayətkarlardan və terrorçulardan qorunmalarını istəyirdilər, təmiz hava ilə 
nəfəs  almağı,  təmiz  su  içməyi,  uĢaqları  ilə  məĢğul  olmaq  üçün  vaxtlarının 
olmasını  arzulayırdılar.  Qocalıqda  isə  onlar  pensiya  təminatına  qadir 
olmaqla yanaĢı, nəcib hörmətlə əhatə olunmalarını istəyirdilər. 
Bax, iĢlər barədə belə demək olardı. Bu o qədər də çox deyildi. Həyatda 
çox Ģeyin insanın özündən asılı olmadığı aydın olsa da, heç kəs hökumətdən 
bütün  problemlərin  həllini  gözləmirdi  və  heç  kəs  bundan  da  artıq  dərəcədə 
isə  onların  vergi  dollarlarının  əbəs  yerə  xərclənəcəyini  gözləmirdi,  həm  də 
hər kəs güman edirdi ki, hökumət lazım gəlsə ona kömək əlini uzadacaqdır. 
Mən onlarla razılaĢırdım, həqiqətən də hökumət bütün problemləri həll 
edə bilməz. Lakin prioritetləri azacıq dəyiĢsək, biz elə edə bilərik ki, hər bir 
uĢaq  həyatda  yaxĢı  start  götürsün,  bizim  bir  millət  kimi  üzləĢdiyimiz 
çətinliklərin  öhdəsindən  gələ  bilsin.  Cavabında  çox  vaxt  adamlar  razılıqla 
baĢlarını silkələyir və  mənə necə kömək  göstərə biləcəklərini soruĢurdular. 
Uzağa  getdikdə  xəritəni  yanımdakı  sərniĢin  oturacağına  qoyub,  növbəti 
dayanacağa  qədər  olan  yolda  nəyə  görə  siyasətə  daxil  olduğum  barədəki 
suala bir daha cavab tapırdım. 
Mən ömrümdə heç vaxt bir belə inadkarlıqla iĢlməməmiĢdim.  
 
 
Bu  kitab  birbaĢa  seçkiqabağı  kampaniyadakı  həmin  söhbətlərdən 
meydana gəlmiĢdir. Seçicilərlə söhbətlərim bir daha təsdiq etdi ki, amerikan 
xalqına ləyaqət baĢlanğıcdan xasdır və Amerikan təcrübəsinin özəyini bizim 
ümumi  vicdanımızı  sakitləĢməyə  qoymayan  ideallar  təĢkil  edir.  Bizim 
hamımız ümumi dəyərlərə malikik və məhz həmin dəyərlər hər cür fərqlərin 
əksinə  olaraq  bizi  birləĢdirir,  ümidin  sapını  bizim  ağlasığmaz  demokratik 
təcrübələrimiz  hərəkət  etdirir.  Bu  dəyərlər  və  ideallar  təkcə  abidələrin 
mərmərində  və  tarix  kitablarının  səhifələrində  təcəssüm  olunmamıĢdır. 
Onlar əksər amerikalıların ürəklərində və zəkalarında yaĢamaqda davam edir 
və  bizdə  iftixar  hissləri  yaradır  və  bizi  iftixara,  bor    və  fəda  etmək  hissinə 
ilhamlandırır. 
Anlayıram ki, belə danıĢmaqla mən həm də risq edirəm. QloballaĢma, 
baĢgicəlləndirici  texnoloji  inkiĢaf,  qızğın  siyasi  mübarizə  və  mədəniyyətlər 
arasındakı rəhmsiz müharibələr dövründə bizdə, deyəsən, heç ümumi din də 
yoxdur  ki,  bir-birimizə  öz  ideallarımızdan  danıĢaq  və  həm  də  elə  bir  vasitə 

 
10 
yoxdur  ki,  heç  olmazsa  kövrək  razılığa  gələk  və  bu  idealların  həyata 
keçirilməsi  məsələsini  həll  edək.  Bizim  çoxumuz  reklamçıların,  intervyu 
alanların,  nitqləri  tərtib  edənlərin  və  siyasət  ustalarının  dediklərinin 
qiymətini  bilmək  müdrikliyinə  malikik.  Biz  baĢa  düĢürük  ki,  ən  bəlağətli 
sözlər  belə  ən  alçaq  məqsədlərə  xidmət  edə  bilər  və  ən  nəcib  hisslər 
hakimiyyət,  hiylə,  acgözlük  və  dözümsüzlük  hesabına  məhv  ola  bilər.  Adi 
universitet  tarix  dərsliyini  oxuyanda,  asanlıqla  görmək  olur  ki,  Amerikanın 
real həyatı necə bir sürətlə onun haqqında olan miflərdən və təsəvvürlərdən 
uzaqlaĢmağa  baĢlamıĢdır.  Belə  bir  Ģəraitdə  ümumi  ideallara  və  dəyərlərə 
çağırıĢ təhlükəli olmasa da, olduqca sadəlövh görünə bilər, axı bu, strategiya 
ilə onun yerinə yetirilməsi arasındakı dərin fərqləri inkar edir, daha pisi isə 
bizim dövlət maĢınının indiki iĢindən narazı olanların səsini batırır. 
Buna 
baxmayaraq 
mənim  arqumentim  baĢqa  seçimə  malik 
olmağımızdan  ibarətdir.  Heç  bir  sorğu  keçirməyə  ehtiyac  yoxdur  ki, 
amerikalıların əksəriyyətinin – respublikaçıların, demokratların və müstəqil 
olanların  indi  siyasətin  çevrildiyi  ölü  zonadan  boğaza  qədər  yorulduğunu 
sübut  edəsən.  Bu  siyasətdə  dar  maraqlar  toqquĢur,  ideoloji  azlıqlar  isə 
hamıya mütləq həqiqət barədə öz versiyasını sırıyır. Vacib deyildir ki, adam 
hansı  Ģtatdandır  –  qırmızı  və  ya  göy  Ģtatlardandır  (bu  rənglər 
Respublikaçıların  və  Demokratların  nüfuz  zonasını  bildirir  -  tərcüməçi), 
hamı  bizim  iradə  gücümüzdə  vicdanlılığın,  siyasi  müzakirələrdə  ciddiliyin 
və  ümumi  düĢüncənin  olmamasını  hiss  edir,  srağagünkü  vədlərdən 
hazırlanmıĢ  xörəklərdən  ürək  bulanır.  Dindarlar  və  dünyəvilər,  qaralar, 
qəhvəyilər  və  ağlar,  bizim  hamımız  baĢa  düĢürük,  özü  də  bu  düzdür  ki, 
millətin  ən  vacib  tələbatlarına  məhəl  qoyulmur  və  əgər  biz  nə  qədər 
mümkünsə kursu tez dəyiĢməsək, özümüzdən sonra bizə irs kimi gəlib çatanı 
deyil,  zəif  və  parçalanmıĢ  Amerikanı  qoyub  gedəcəyik.  Bəlkə  də,  bizə  indi 
həmiĢə  olduğundan  daha  artıq  baĢqa  siyasət  lazımdır,  elə  siyasət  ki,  onun 
üçün  ən  vacib  cəhət  bütün  amerikalılar  üçün  ümumi  olan  idealların  və 
baxıĢların ifadəsidir. 
Bu  kitabın  baĢlıca  qayəsi  budur:  biz  siyasətdə  və  ictimai  həyatda 
dəyiĢikliklər  prosesini  necə    baĢlamalıyıq.  Bu  o  demək  deyildir  ki,  mən 
dəqiq  olaraq  nə  etmək  lazım  olduğunu  deyəcəyəm.  Mən  bilmirəm. 
Baxmayaraq  ki,  hər  fəsildə  sizinlə  ən  ciddi  və  aktual  strateji  məsələləri 
müzakirə  edəcəyəm  və  çalıĢacağam  ki,  anlaĢılan  Ģəkildə  nəyə  görə  baĢqa 
deyil,  məhz  bu  həll  yolunu  təklif  etdiyimi  izah  edim,  ancaq  onu  da  demək 
istəyirəm  ki,  bir  sıra  hallarda  mənim  cavablarım  tam  və  bitmiĢ 
olmayacaqdır.  Mən  Amerika  dövlət  quruluĢunun  mükəmməl  nəzəriyyəsi 
barədə heç nə təklif etmirəm, onları əsaslandırmaq üçün heç bir cədvəldən, 

 
11 
diaqramdan,  on  maddəli  plandan  istifadə  etmirəm,  çünki  bu  səhifələr 
fəaliyyət üçün proqram xarakteri daĢımır.  
Bunların əvəzinə mənim təklif etdiklərim olduqca sadə Ģeylərdir. Məni 
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   38


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə