UNİversitet təLƏBƏLƏRİNİn həyat təRZİ VƏ İstehlak vəRDİŞLƏRİ araşdirma hesabati



Yüklə 192.8 Kb.

tarix06.05.2017
ölçüsü192.8 Kb.

UNİVERSİTET  TƏLƏBƏLƏRİNİN  

HƏYAT  TƏRZİ VƏ İSTEHLAK VƏRDİŞLƏRİ  

ARAŞDIRMA HESABATI 

Yanvar 2015 | Business Insight 



 

 

 



 

 

 



 

 

 

Business 

Insight

  ESOMAR  Ümumdünya  Marketinq  və  Araşdırma 

Mütəxəssisləri Assosiasiyasının üzvüdür 

 

Business 

Insight

  bütün  marketinq,  sosial  araşdırmaları  və  promo 

kampaniyaları  ICC/ESOMAR-ın  Marketinq  və  Sosial  Araşdırma 

Təcrübəsi üzrə Məcəlləsində öz əksini tapan ən yüksək peşəkar və etik 

standartlara və ISO 20252 beynəlxalq standartının tələblərinə müvafiq 

olaraq həyata keçirir. 

ARAŞDIRMA HAQQINDA 





Kəmiyyət Araşdırma Metodunun Üz-Üzə 

sorğular (F2F) Üsulu (PAPI) 



Sorğular 



Bakı 

şəhərində 

yerləşən 

Universitetlərin qarşısında keçirilib 



10 

15 


Məqsəd? 

Hədəf Qrup? 

Seçim Nümunəsi? 

Əhatə Dairəsi? 

2014 

Başladı 


Dekabr 02 

Bitdi 


Dekabr 10 

Vaxt? 

Metodologiya? 

Araşdırma haqqında 



Universitet  gəncliyinin  həyat  tərzi  və 



istehlak 

vərdişlərinə 

istiqamətlənmiş 

trendləri, 

markalarla 

əlaqələrini 

və 

gündəmlərini  davamlı  olaraq  ölçmək  və 

yaymaqdır.  



Rüblük  periodlarla  həyata  keçirilir  və 



paylanılır 



Tələbələrin 



reprezentativi 

(ağırlıq 

mərkəzinə yaxın) 



Tələbələrin  həyat  tərzinin  öyrənilməsi 



üçün tədqiqat vahidi kimi 10 tanınmış özəl 

və 

dövlət 

universitetinin 

tələbələri 

götürülüb.  

 



Respondent sayı: 1022 



Subay 

Evli 

99,0 

1,0 

Respondentin vətəndaşlıq vəziyyəti  (%) 

Qadın; 

50,0 

Kişi; 50,0 

Respondentin  cinsi  (%) 

17 

18 

19 

20 

21 

22 

23 

24 

7,4 

21,8 

24,9 

21,8 

14,1 

5,7 

2,8  1,5 

20 

Respondentin  yaşı   (%) 

Orta Yaş 

№ 

Sorğu keçirilən Universitetlər 

Respondent 

sayı 

1  Azərbaycan Texniki Universiteti 

Cəmi: 1022 

respondent 

2  Azərbaycan Tibb Universiteti 

3  Azərbaycan Respublikasının Prezidenti 

yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyası 

4  Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası 

5  Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti 

6  Bakı Dövlət Universiteti 

7  Azərbaycan Dillər Universiteti 

8  Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti 

9  Qafqaz Universiteti 

10  Bakı Biznes Universiteti 

Xülasə: 

Gender 


bölgüsü 

xüsusi 


kvota 

tətbiq 


edilməklə, 

respondentlər 

arasında  bərabər 

sayda 


paylanılıb 

(kişi/qadın 

50%/50%).  

 

Respondentlərin 



orta yaşı 20-dir. 

 

Araşdırmanın 



məqsədlərinə 

çatmaq 


üçün 

paytaxtda 

10 

Universitet 



seçilmişdir 

(8 


dövlət, 

özəl 



universitet)  

 

Hər universitetdən 



minimum 

100 


tələbə 

sorğuya 


cəlb edilmişdir.

 

Demoqrafik xarakteristika 



İştirakçılar  



ARAŞDIRMANIN 

 NƏTİCƏLƏRİ 

Bəli;  

61,6 

Xeyr;  

38,4 



Universitet gəncliyi əlüstü yemək üçün daha çox “McDonald’s”ı seçir  



Fastfood restoranlarında olanlar: 

Baza: 630 

Son bir ayda Fast-food restoranlarında 

olmusunuzmu?    (%) 

Bütün respondentlər: 

Baza: 1022 

1,7

1,9

2,1

2,2

5,4

47,1

55,7

1,4

1,4

11,6

1,7

0

10

20

30

40

50

60

Digərləri 

Son bir ayda hansı Fastfood restoranlarında 

olmusunuz?    (%) 

Xülasə: Araşdırma aşkar etmişdir ki, tələbələrin əsas yemək yerlərindən biri də fastfood (əlüstü) satılan restoran və 

kafelərdir. Universitet gəncliyinin 62 faizi şəbəkəli əlüstü yemək restoranlarından istifadə edir. Əlüstü yemək üçün isə 

ən  çox  üstünlük  verilən  yer  bu  sahədə  dünya  lideri 

McDonald’s  restoranlar  şəbəkəsidir 

(55.7%).  Keyfiyyət 

araşdırmaları da göstərir ki, gənclər, xüsusilə də tələbələr bu tip restoranların əsas hədəf auditoriyasıdır.  

Əlüstü yemək üçün seçilən yerlərdən sıralamada ikinci yerdə KFC gəlir (47,1%).  

Nəticələrdən da ehtimal olunur ki, xarici məşhur fastfood restoranlar və coffee shop-lar üçün Bakı cəlbedici bazardır. 

Çarpaz təhlillərdən müşahidə olunur ki, gender baxımından fastfood restoranlarında yemək yeyənlərin yarısından çoxu 

xanımlardır (55%).  Bu tip restoranlarda yemək yeyənlərin orta aylıq xərcləri statistik orta göstəricidən bir az yuxarıdır. 

Universitet gəncliyini hədəfləyən şirkətlər reklam siyasətini əlüstü yemək yeri kimi ən çox üstünlük verilən restoranlar 

şəbəkələri ilə əməkdaşlıq edərək həyata keçirib, məqsədlərinə bir addım daha yaxınlaşa bilərlər. 

Məlumat  üçün  qeyd  edək  ki,  müasir  “fastfood”  (əlüstü  yemək)  sənayesinin  əsası  1921-ci  ildə  ABŞ-da  hamburger 

istehsal edən “White castle”  (“Ağ qəsr”) şirkətinin açılması ilə qoyulub. 




Hər 100 tələbədən 16-ı online alış etdiyini deyir  

Online alış edənlər: 

Baza: 165 

Bəli;  

16,1 

Xeyr;  

83,9 

Son bir ayda “online” hər hansı bir alış 

etmisinizmi?    (%) 

Xülasə:  Sorğuya  cəlb  olunan  tələbələrin  cəmi  16,1%  İnternet  üzərindən  online  alış  etdiyini  qeyd  edib. 

Müqayisə üçün qeyd edək ki, ABŞ-da təxminən əhalinin (18-yaşdan yuxarı) 69 faizi davamlı olaraq müəyyən 

məhsulları  online  alırlar.  Lakin  ehtimal  olunur  ki,  Azərbaycanda  bəzi  faktorlar  online  alışa  hələ  də  neqativ 

təsir edir. Məsələn, keyfiyyət araşdırmaları göstərir ki, təhlükəsizlik baxımdan online alış daha az cəlbedici 

görünür. Bundan əlavə, reallıqda məhsullar/xidmətlər online təsvir edildiyi kimi olmaya bilir, yəni, gözləntilər 

qarşılanmır. Nəzərə alsaq ki, bu növ alışın əsas  hədəf auditoriyası məhz tələbə yaşlarında olan gənclikdir, 

nəticələrdən Azərbaycanda alışın bu növünün istənilən səviyyədə inkişaf etmədiyi müşahidə olunur. Amma 

onu da qeyd edək ki, araşdırma təhlilləri bu alış növünün müsbət istiqamətdə artan tendensiyasını göstərir. 

Qrafikdən  də  göründüyü  kimi  online  alış  edən  165  tələbədən  57.6  faizi  məşhur  online  alış  saytı  olan 

“ebay”dan alış etdiyini qeyd edib. 

Çarpaz təhlillər göstərir ki, gender baxımından online alış edənlərin əksər hissəsi oğlan tələbələrdir (61.8%) 

1,8

2,4

3,0

4,2

5,5

5,5

57,6

1,2

20,0

5,5

1,2

0

10

20

30

40

50

60

Son bir ayda hansı vebsayt-dan “online” alış 

etmsiniz?    (%) 

Online shopping 

Digərləri 

Adını 


xatırlamadı 

Bütün respondentlər: 

Baza: 1022 

15,1

8,3

5,9

2,2

1,7

1,5

0,6

0,6

0,4

1,0

22,8

43,2



Telefonunuz hansı markadandır?  



(%) 

Bütün respondentlər: 

Baza: 1022 

0% 


20% 

40% 


60% 

13,7% 

47,4% 

50,2% 

Digə

rlə

ri

 

Sam

sun

g

 

iP

hone

 

No

ki

a

 

So

ny

 

HTC

 

HUA

WEI

 

LG

 

Bl

ac

kB

e

rr

y

 

Fl

y

 

A

lcat

e



Ba

k

cel

l_AL

OV

 

Hansı mobil operatorun xidmətindən istifadə 

edirsiniz?  (%) 

Xülasə: Ən çox istifadə olunan mobil telefon brendi Samsung-dur (43,2%). Paytaxt əhalisi ilə aparılan əvvəlki araşdırma (Fevral, 2014) nəticələrinə görə Nokia bazar lideri idi. Lakin cari araşdırmada Nokia 

yerini  Samsung-a hətta  iPhone-a  uduzmuş  vəziyyətdədir.  Gənc  nəsil  yeni  texnologiyalara  daha  çox  meylli  olduğundan  mobil  telefon  markalarından  istifadə  səviyyəsi  bazarda  tez-tez  dəyişikliyə  məruz  qalır. 

Bundan əlavə, araşdırmalar göstərir ki, bu məsələdə sosial təzyiq də bir amil kimi özünü biruzə verir və gənclər digərlərindən geri qalmamağa çalışır. Cari araşdırma onu göstərir ki, tələbələr arasında Bakcell-in 

xidmətlərindən istifadə edənlər çoxluq təşkil edir (50.2%). 2014-ci ilin əvvəlində paytaxt sakinləri ilə keçirilən sorğuya görə Bakcell ən sərfəli xidmət göstərən operator kimi qavranılmışdı. O da bəllidir ki, sərfəli 

təkliflər axtarmaq tələbələrə xas olan bir davranışdır. Deməli, əldə etdiyimiz nəticələri kombinə etsək görərik ki, Bakcell tələbələr arasında təklif etdiyi sərfəli xidmətlərə görə bazar lideridir. Nəticələr də təsdiq 

edir ki, gənclər yeni texnologiyaya üstünlük versələr də sərfəli qiymətləri də unutmurlar. Onu da qeyd edək ki, Azercell istifadəçilərinə ən çox Qafqaz və Tibb Universitetlərinin tələbələri arasında rast gəlinir.  



Sosial təzyiq gəncləri yeni texnologiyalardan istifadəyə vadar edir 

7,5

3,8

3,3

2,4

0,9

0,9

1,5

45,8

34,0

Bəli, 

davamlı; 

 15,4 

Bəli, 

hərdən; 

 5,4 

Xeyr;  

79,3 

10 


Siqaret çəkən tələbələrin orta aylıq xərcləri daha çoxdur  

Siqaret çəkirsinizmi?  (%)  

Hansı markalı sigaret çəkirsiniz?   (%)  

Digə

rlə

ri

 

1-2 qutu 

3-4 qutu 

5-6 qutu 

7-8 qutu 

9-10 qutu  11-14 qutu 

28,8 

19,8 

4,7 

34,9 

7,1 

4,7 

Orta Ədəd 

Həftədə neçə qutu siqaret çəkirsiniz?  

(%)  

Xülasə: Nəticələr təsdiq edir ki, hər 5 tələbədən biri siqaret çəkir (20%). Nəzərə alsaq ki, sorğuya cəlb 

olunanların orta yaşı 20-dir, bu nəticə həyəcan siqnalı  sayıla bilər. Çünki araşdırmalar göstərir ki, siqaret 

digər zərərli vərdişlərə başlamaqda  bəzən keçid rolunu oynayır.  

Siqaret  brendləri  arasında  istehlak  səviyyəsinə  görə  “Kent”  bazarda  liderliyini  qoruyub  saxlaya  bilib 

(45.8%). Qrafikdən göründüyü kimi “Winston” tələbələr arasında 2-ci ən populyar siqaret brendidir.  

Həftə  ərzində  hər  bir  tələbə  orta  hesabla  4.3  qutu  siqaret  çəkdiyini  deyir.  Çarpaz  təhlillər  göstərir  ki, 

siqaret  çəkənlərin (212 respondent) böyük  əksəriyyəti (77.3%) lazım  olan günlük qidanı  100%  istehlak 

edə  bilmir.  Digər  tərəfdən  siqaret  çəkənlər  arasında  “stresli  həyat  tərzi  keçirirəm”  deyənlərdə  artımın 

olduğu müşahidə olunur. Əlavə olaraq qeyd edək ki, bu seqmentin aylıq xərci orta statistik göstəricidən 

xeyli yuxarıdır (202 AZN). 



Siqaret çəkənlər: 

Baza: 212 

Bütün respondentlər: 

Baza: 1022 

Digərləri 

Bakıxanov T/M 

Lotos T/M 

Karvan T/M 

Karvan T/M (Sumqayıt) 

Xalqlar Dostluğu T/M 

Cavid T/M 

Laçın T/M 

20 Yanvar keçid T/M 

28 May keçid T/M 

Adi mağazalardan (harada … 

8-ci km bazarı 

Binə T/M 

Sədərək T/M 

5,7% 

1,4% 

1,4% 

1,7% 

1,7% 

5,7% 

6,0% 

6,3% 

6,3% 

6,9% 

7,2% 

8,6% 

12,4% 

33,6% 

Xüsusi Mağazadan Geyim  Almayanlar 

24,3% 

1,9% 

2,5% 

2,8% 

5,3% 

8,8% 

9,8% 

10,5% 

16,3% 

16,9% 

18,0% 

21,7% 

Xüsusi Mağazadan Geyim Alanlar 

Digərləri 

11 


Xarici brendlərdən geyim alan əsas seqmentlərdən biri tələbələrdir 

Baza: 674 

Xülasə: Sorğuya cəlb olunanların 66 faizi iddia edir ki, onlar geyimlərini xüsusi mağazalardan almağa üstünlük verirlər. Araşdırmalar göstərir ki, ümumi əhalidən fərqli olaraq gənclər, xüsusən də ali təhsil alan 

tələbələr xüsusi geyim mağazalarından alış etməyə daha çox meyillidirlər (ümumi əhali-27%, tələbələr-66%). Beləliklə məlum olur ki, xarici brendlərdən geyim (xüsusilə Qərbi Avropa və Şimali Amerika) alan 

əsas seqmentlərdən biri tələbələrdir. Buna görə də taksit kartlarını onlara daha yüngül şərtlərlə təklif etmək və xüsusilə də, bu seqment üçün vaxtaşırı endirimlər həyata keçirmək biznes üçün zəruridir.

  

Geyim almaq üçün xüsusi mağaza kimi  seçilən mağazalar arasında bir neçə müddətdir ki, “Romantic” lliderliyini qoruyub saxlaya bilib (22%). Çarpaz təhlillər göstərir ki, “geyimimi xüsusi mağazalardan almağa 



üstünlük verirəm” deyənlərin (674 respondent) böyük əksəriyyəti xanımlardır (63%). 

Geyimlərini xüsusi mağazalardan almayanların (348 respondent) ən çox üstünlük verdikləri məkan isə Sədərək 

yarmarkasıdır (33,6%). 

Baza: 348 

Bəli; 

65,9 

Xeyr; 

34,1 

Geyiminizi aldığınız xüsusi bir mağaza varmı? (%) 

Bütün respondentlər: 

Baza: 1022 


Bəli; 18 

Xeyr; 82 

Taksit kartlarına sahib olan tələbələr 18% təşkil edir 

Xülasə: Tələbələrin az qala 1/5-i taksit kartlara sahibdirlər. Bu qrupun 66,7 faizi Unibankın təklif etdiyi 

Albalı  kartın  müştəriləridir.  Görünən  odur  ki,  Unibank  digər  banklara  nisbətdə  tələbələri  daha  çox 

hədəfə  alıb.  Araşdırmalar  da  sübut  edir  ki,  taksit  kartların  istifadəsi  öz  başlanğıcını  məhz  geyim 

mağazalarından götürür. Taksit kartı olanların 78 faizi geyimini xüsusi mağazalardan almağa üstünlük 

verir. Bu və ya digər göstəricilər onu deməyə əsas verir ki, taksit kartlar üçün tələbələr uyğun bazardır.

 

Ev, kirayə xərclərini nəzərə almasaq hər tələbə orta statistik nəticəyə görə 151 AZN ayda pul xərcləyir. 



Taksit kartlarından istifadə edənlər arasında Texniki Universitetin tələbələrinə daha çox rast gəlinir. Ay 

ərzində daha çox pul xərcləyənlərə isə  Dövlət İdarəçilik Akademiyasının (orta statistika: 189 AZN) və 

Texniki  Universitetin  (orta  statistika:  161  AZN)  tələbələri  arasında  rast  gəlinir.  Ay  ərzində  ən  az  pul 

xərcləyən Dövlət Neft Akademiyası-nın tələbələridir (129 AZN) 



Taksit kartı olanlar: 

Baza: 184 

66,7% 

33,3% 

5,5% 

Taksit kartınız varmı?   (%) 

Bütün respondentlər: 

Baza: 1022 

50 qədər  51-100   101-200   201-300   301-400  

500+  

10,7 

31,0 

37,9 

12,4 

4,6 

3,4 

Bütün respondentlər: 

Baza: 1022 

Siz hansı taksit kartdan istifadə 

edirsiniz?   (%) 

Orta məbləğ: 

151 

Aylıq nə qədər pul xərcləyirsiniz? (Ev, kirayə xərci nəzərə alınmır)  (%) 

Always brendi qadın bağları bazarının 36.5 faizinə sahibdir 

Zəhmət olmasa davamlı olaraq istifadə etdiyiniz qadın 

bezlərinin markasını qeyd edin.   (%)  

,4 

,4 

,4 

,6 

,6 

28,5 

32,6 

36,5 

Xanım tələbələr:  

Baza:  512 

Xülasə:    Sorğu nəticələrindən qadın bezləri  bazarına 3 brendin diqtə etdiyi 

müşahidə olunur (Always-36,5%, Molped-32,6%, Kotex-28,5%).  

Çarpaz təhlillər göstərir ki, “Always” qadın bezlərinin istifadəçiləri daha gənc 

xanımlardır.  Yaş  ortalaması  artdıqca  xanımlar  “Always”ı  “Molped”ə  dəyişirlər. 

“Molped”dən  istifadə  edən  xanımların  yaş  ortalaması  “Always”dan  yuxarıdır. 

Yaş bir az daha artdıqda isə xanımların “Kotex”dən istifadə etməyə üstünlük 

verdikləri aşkarlanıb. Belə ki, “Kotex”in istifadəçilərinin yaş ortalamaları hər iki 

brenddən (Always, Molped) yuxarıdır. 

Digər  tərəfdən  təhlillərdən  aydın  olur  ki,  “Molped”dən  istifadə  edən 

xanımların orta aylıq xərci ümumi statistik ortadan aşağıdır (125 AZN). Əlavə 

olaraq qeyd edək ki, cəmi 8 evli tələbə xanımdan 5 nəfəri “Molped” istifadə 

etdiyini  qeyd  edib.  Görünən  odur  ki,  “Molped”  istifadə  edənlər  əsasən 

qiymətə fikir verənlərdir. Həm aylıq xərc ortalamasının həm də digər bu kimi 

suallara  verilən  cavabların  təhlilləri  göstərir  ki,  (məs.  iPhone  istifadəçiləri 

“Kotex”dən  istifadə  edənlər  arasında  çoxluq  təşkil  edir)  “Kotex”  istifadəçiləri 

əsasən qiyməti düşünməyən seqmentdir. 

“Kotex”dən  istifadə  edənlər  üstünlük  verdikləri  xüsusi  geyim  mağazası  kimi 

əsasən  “Mango” və “Zara”nın adlarını  qeyd  ediblərsə,  “Always”  və  “Molped” 

istifadəçiləri “Romantic” və “Mango”nun adlarını qeyd ediblər.  


P&G şampunlarının istehlakçıları arasında kişilər çoxluq təşkil edir  

Deyə bilərsinizmi saçlarınız üçün hansı şampun markasından  davamlı olaraq 

istifadə edirsiniz?   (%)  

29,0 

23,7 

11,5 

7,8 

4,2 

3,5 

3,3 

2,3 

1,8 

1,4 

9,7 

1,9 

D

ig

ərl

əri

 

Cavab 

vermədi 

Xülasə:  Sorğuya cəlb olunan tələbələr davamlı olaraq saçlarını yuduqları 56 müxtəlif şampun markasının adını çəkiblər. Qrafikdən də göründüyü kimi bu bazarın 29 faizinə Head&Shoulders nəzarət 

edir. Lakin “Procter&Gamble”in əsas rəqiblərindən olan “Unilever”in Elidor brendi (23,7%) bazar liderindən elə də geri qalmır. Maraqlı məqam odur ki, “Unilever”in başqa bir brendi Clear (11,5%) 

tələbələr arasında üçüncü ən çox istehlak olunan şampundur. 4-cü və 5-ci yerləri yenə də Procter&Gamble brendləri tutur (Pantene 7,8% və Wash&Go 4,2%).  

Çarpaz təhlillər göstərir ki, Head&Shoulders əsasən kişilərin istifadə etdiyi şampun markasıdır (296 respondent: kişi-74.7%: xanım-25.3%), “Elidor”un istifadəçiləri arasında isə böyük əksəriyyət 

xanımlardır (242 respondent: xanım-77.3%: kişi-22.7%). Ümumiyyətlə P&G şampunlarının (Head&Shoulders, Pantene, Wash&Go, Wella) istifadəçiləri arasında kişilər (538 respondent: kişi-67.5%: 

xanım-32.5%) üstünlük təşkil etdiyi halda, “Unilever”də  (Elidor, Clear, Dove) xanımların üstünlüyü müşahidə olunur (362 respondent: kişi-40.3%: xanım-59.7%). 

Təhlillər göstərir ki, P&G şampunlarının  istifadəçiləri “Unilever”in şampunlarından istifadə edənlərə nisbətdə daha gənc yaşlarındadırlar. 

Bütün respondentlər: 

Baza: 1022 


Hər iki tələbədən biri aktiv həyat tərzi keçirdiyini qeyd edib  

Xülasə:    Universitet  gənclərinin  hər  iki  nəfərindən  biri  aktiv  həyat  tərzi  keçirdiyini  qeyd  edib  (50.7%).  Bu  göstərici  də  tələbə  həyatına  xas  olan  davranışdır.  Lakin  buna 

baxmayaraq tələbələrin mütləq əksəriyyəti sağlam həyat tərzi üçün lazım olan günlük qidanı tamamilə qəbul edə bilmədiyini deyir (77%). 

Maraqlı tapıntı ondan ibarətdir ki, “stresli” həyat tərzi keçirənlər arasında kişilər çoxluq təşkil edir. Digər tərəfdən təbii olaraq kişi gənclər xanımlara nisbətdə daha hərəkətli 

həyat tərzi keçirdiklərini qeyd ediblər (187 respondent: kişilər-52.4%, xanımlar-47.6%). 

 

Başqa bir maraqlı tapıntı ondan ibarətdir ki, xanımlar arasında sağlam həyat tərzi üçün lazım olan günlük qidanı tamamilə qəbul edə bilmədiyini düşünənlər kişilərə nisbətdə 



çoxluq təşkil edir.  

Sağlam həyat tərzi üçün lazım olan günlük qidanı 

100% istehlak etdiyinizə əminsinizmi?   (%) 

Bəli; 

22,9 

Xeyr; 

49,3 

Bəzən; 

27,8 

Aşağıda oxuyacağım sözlərdən hansı biri Sizin həyat 

tərzinizi ifadə edir?   (%) 

Sakit; 

31,0 

Hərəkət

li; 50,7 

Stresli; 

18,3 

Bütün respondentlər: 

Baza: 1022 

Bütün respondentlər: 

Baza: 1022 

71% tələbə asudə vaxtını internetdə keçirir 

Xülasə: 

Bir 


ölkənin 

gənc 


təbəqəsinin 

dünyagörüşünün 

formalaşmasında  onun  asudə  vaxtını  necə  keçirməsi  də  böyük 

əhəmiyyət  daşıyır.    Tələbələrin  asudə  vaxtnı  əsasən  İnternetdə 

keçirməsində müsbət tərəflər olsa da, nəticələrdən müşahidə olunur ki, 

bu  gün  universitet  gəncliyinin  əksəriyyəti  boş  vaxtlarını  səmərəli 

formada keçirə bilmir. 

Sorğuya  cəlb  olunanlardan  71  faizi  asudə  vaxtlarını  İnternetdə 

keçirdiyini  qeyd  edib.  Deməli,  bu  seqmentin  diqqətini  cəlb  etməkdə 

(istər  kommersiya  və  ya  qeyri-kommersiya  məqsədləri  üçün)  İnternet 

ən yaxşı yeni media vasitəsidir.  

Asudə vaxtınızı necə keçirirsiniz? (%) 

Debatlarda, Sosial tədbirlərdə iştirak edirəm 

Alış-veriş edirəm 

Yaradıcılıqla məşğul oluram 

Çayxanada vaxt keçirirəm 

Kurslara gedirəm 

Yemək bişirirəm/Ev işləri/Yatıram 

Gəzintiyə çıxıram 

Əylənirəm (iqra, telefon, Whatsapp, … 

İdmanla məşğul oluram 

Kinoya/Teatra/Muzeyə gedirəm 

Mütaliə edirəm 

Evdə TV izləyirəm 

Musiqi dinləyirəm, ifa edirəm 

Dostlarımla görüşürəm 

İnternetdə vaxt keçirirəm 

0,5% 

0,7% 

1,1% 

1,1% 

1,6% 

2,5% 

2,7% 

3,6% 

6,0% 

10,7% 

31,9% 

36,4% 

36,8% 

41,0% 

70,6% 

Bütün respondentlər: 

Baza: 1022 


Tələbələrin ən çox vaxt keçirdiyi internet saytı Facebook sosial şəbəkəsidir (68%) 

İstifadə etmirəm 

Digərləri 

5,3 

9,3 

0,4 

0,5 

1,2 

1,3 

2,4 

5,5 

8,2 

25,9 

39,9 

67,8 

Bəs hansı İnternet saytlarında vaxtınızı daha 

çox keçirirsiniz?   (%) 

Heç birini xoşlamıram/Xatırlamıram



 

74,4%


 

İdeal/1+1



 

2,6%


 

Romantic


 

1,7%


 

Geyim haqqında reklam (marka xatırlamır)



 

1,4%


 

Apple/iPhone



 

1,3%


 

Bakcell/Ulduzum



 

1,1%


 

Azercell


 

0,9%


 

Kotex


 

0,9%


 

İrşad Telecom



 

0,8%


 

Mango


 

0,6%


 

28Mall


 

0,5%


 

Təhsillə bağlı reklamlar



 

0,5%


 

vipbrands.az



 

0,5%


 

Always


 

0,4%


 

Samsung


 

0,4%


 

Zara


 

0,4%


 

Gillette/Mach3



 

0,4%


 

New Yorker



 

0,4%


 

Lazer epilyasiyası ilə bağlı reklamlar



 

0,4%


 

Sabina


 

0,3%


 

Nar


 

0,3%


 

İntegral


 

0,3%


 

Coca-Cola/Yeni il kompaniyası



 

0,3%


 

Audi


 

0,3%


 

Soyuq əllər, isti ürək (xeyriyyə yarmarkası)



 

0,3%


 

Almalı


 

0,3%


 

myphone.ae



 

0,3%


 

Nokia


 

0,2%


 

Sony


 

0,2%


 

Bank of Baku



 

0,2%


 

Oriflame


 

0,2%


 

Hyundai


 

0,2%


 

Bershka


 

0,2%


 

Lakme


 

0,2%


 

MAC


 

0,2%


 

Music Gallery



 

0,2%


 

Chanel


 

0,2%


 

Porsche


 

0,2%


 

ebay.com


 

0,2%


 

Albalı kart



 

0,2%


 

Soliton


 

0,2%


 

Kontakt Home



 

0,2%


 

BMW


 

0,1%


 

Alcatel


 

0,1%


 

KitKat


 

0,1%


 

Palmolive



 

0,1%


 

Head & shoulders



 

0,1%


 

Playstation 2015



 

0,1%


 

RedBull


 

0,1%


 

VTB


 

0,1%


 

Mercedes-Benz



 

0,1%


 

Stradivarius



 

0,1%


 

Барни


 

0,1%


 

Toshiba (kompüter)



 

0,1%


 

Bolkart


 

0,1%


 

McDonald's



 

0,1%


 

Wash & Go



 

0,1%


 

Tissot


 

0,1%


 

Snickers


 

0,1%


 

Геркулес


 

0,1%


 

HTC


 

0,1%


 

COLIN'S


 

0,1%


 

Gliss Kur



 

0,1%


 

Arıqlamaq üçün reklam



 

0,1%


 

Magnit


 

0,1%


 

Express kredit



 

0,1%


 

Inglot


 

0,1%


 

"One book one smile" yardım aksiya



 

0,1%


 

Lady Sharm



 

0,1%


 

Jasmine Wedding



 

0,1%


 

Bolmart


 

0,1%


 

Sharm


 

0,1%


 

Cafe City



 

0,1%


 

Pantene


 

0,1%


 

Molfix


 

0,1%


 

Fashion - Moda reklamları



 

0,1%


 

Kapital Bank



 

0,1%


 

Ağ çiçəyim



 

0,1%


 

Silver Style



 

0,1%


 

Dior


 

0,1%


 

Gucci


 

0,1%


 

Maşın sığortası haqqında reklam



 

0,1%


 

Pampers


 

0,1%


 

ART-Dizayn



 

0,1%


 

Topaz


 

0,1%


 

Baku Electronics



 

0,1%


 

Adidas


 

0,1%


 

IELTS kursları



 

0,1%


 

Carolina Herrera



 

0,1%


 

Prestij


 

0,1%


 

Ali and Nino



 

0,1%


 

From.ae


 

0,1%


 

OVOD-Kitab-evi



 

0,1%


 

Photoprint-in satış kompaniyası



 

0,1%


 

Растишкa


 

0,1%


 

Caspian Plaza kursları



 

0,1%


 

Sosial şəbəkələrdə keçirilən hansı reklam kampaniyasını xoşlamısınız və ya xoşlayırsınız?   (%) 

Xülasə:    Qrafikdən  də  göründüyü  kimi  tələbələrin  ən  çox  vaxt  keçirdiyi  İnternet  saytı  Facebook  sosial  şəbəkəsidir  (67.8%).  Bu  fakt  göstərir  ki,  sosial  şəbəkələrdə  reklamların  effektiv  olması  labüddür. 

Baxmayaraq  ki,  respondentlərin  əksəriyyəti  reklamları  xoşlamadıqlarını  qeyd  edirlər,  araşdırmalar  göstərir  ki,  istehlak  olunan  məhsul  və  xidmətlər  arasında  məhz  reklamı  olanlar  çoxluq  təşkil  edir.  Ən  çox 

izlənilən ikinci İnternet saytı kimi tələbələr “Youtube”un adını qeyd ediblər (40%) ki, bu da virus marketinq üçün əlverişli şəraitdir. Təhlillər göstərir ki, Facebook istifadəçiləri arasında kişilər daha çoxdur (693 

respondent:  kişi-62.5,  xanım-37.5%).  “Youtube”un  istifadəçilərində  xanımların  xeyrinə  bir  az  vəziyyət  dəyişir  (408  respondent:  kişi-51.5,  xanım-48.5%).  Tələbələrin  əksəriyyəti  sosial  mediadakı  reklamları 

xatırlamasalar və ya bəyənməsələr də, nisbətən İdeal-ın 1+1 kampaniyası onlar tərəfindən ən çox yadda qalan və bəyənilən reklam olub (2,6%). Ümumiyyətlə, digər araşdırmalarda da “1+1 kampaniyası” ən 

çox bəyənilən və yadda qalan kampaniya kimi respondentlər tərəfindən tez-tez vurğulanır.

 

Bütün respondentlər: 

Baza: 1022 


Ən çox xatırlanan reklamlar arasında Bakcell liderdir 

Son bir ayda gördüyünüz və ya eşitdiyiniz hansı reklamları xatırlayırsınız?  (%)  

8,9% 

5,8% 

5,6% 

3,7% 

3,5% 

3,5% 

3,1% 

2,8% 

2,7% 

2,5% 

2,2% 

2,1% 

2,0% 

Bütün respondentlər: 

Baza:  1022 

Xatırlamıram 

19,5 

Digərləri 

86,4 

Xülasə: “Son bir ayda gördüyünüz və ya eşitdiyiniz hansı reklamları xatırlayırsınız?” sualına verilən cavablar göstərir ki, aqressiv reklam siyasəti həyata keçirən Bakcell (8,9%) tələbələr arasında da 

birinciliyini qoruyub saxlaya bilib. Maraqlı məqam odur ki, texnoloji innovasiyalara daha yaxın olan Samsung və Apple reklamları tələbələr arasında daha yadda qalandır. Cəmi 19.5% respondent 

reklamları xatırlamadığını qeyd edib. Ümumiyyətlə isə 285 brend adı qeyd edilib. Qrafikdə, yalnız 13 brendin adı göstərilib.  Adı çəkilən brendlərin 86.4 faizi qrafikdə göstərilməyib.  

Çarpaz təhlillər göstərir ki, Bakcell-in reklamını xatırlayanların (91 res) 58.2 faizi “Bakcell”in müştərisidir, “Head&Shoulders”in reklamını xatırlayanların (29 res) 58.6 faizi onun müştərisidir, “Molped”in 

reklamını xatırlayanların (21 res) 52.4 faizi onun müştərisidir. “Pantene”də vəziyyət isə tamam başqadır. “Pantene”in reklamlarını xatırlayan 20 nəfərin yalnız 2-i (10%) Pantene istifadəçisidir. 


Xəmsə 

Öz Aramızda 

Bozbaş Pictures 

Bu Tarz Benim 

Ağıl dəryası 

Kara Para Aşk 

Kiraz Mevsimi 

Yetenek Sizsiniz 

Türkiye 

Kurtlar Vadisi 

Medcezir 

O Ses Türkiye 

1,4 

1,7 

1,7 

1,9 

2,0 

2,1 

3,8 

5,8 

7,4 

7,5 

8,0 

Eminem 

Sami Yusuf 

Enrique Iglesias 

Shakira 

Emin Ağalarov 

Rihanna 

Emre Aydın 

Tarkan 

Murat Boz 

Röya Ayxan 

Miri Yusif 

2,0 

2,1 

2,4 

2,5 

2,6 

2,8 

3,3 

3,4 

4,5 

5,1 

6,8 

Türk TV-də yayımlanan serial, şou/əyləncə, yarışmalar universitet gəncliyinin maraq dairəsindədir 

Xülasə:  Sorğuya cəlb olunanların 1/4 qeyd edib ki, ya 

TV-yə  baxmır,  ya  da  baxdığı  xüsusi  proqram  yoxdur. 

Lakin ən çox baxılan proqram “O Ses Türkiyedir” (8%). 

Ümumiyyətlə qrafikdən də göründüyü kimi, Türkiyə TV-

lərində  yayımlanan  serial,  şou/əyləncə,  yarışmalar 

universitet gəncliyinin ən çox baxdığı proqramlardır



Bu  nəticələr  göstərir  ki,  türk  brendləri  ilə  ortaq  çalışan 

şirkətlərimizin  malları  Azərbaycan  bazarında  reklam 

siyasəti  baxımından  müəyyən  üstünlüklərə  sahibdir 

(Bazarda  satılan  bəzi  markaların  reklamları  adı  çəkilən 

proqramlarda yayımlanır). 

Çarpaz  təhlillər  göstərir  ki,  Türkiyə  TV-lərində 

yayımlanan verilişlərin izləyiciləri arasında xanımlar daha 

çoxdur. 

Digər  maraqlı  tapıntı  odur  ki,  tələbələr  arasında  Miri 

Yusif (6,8%) Röya Ayxandan (5,1%) daha populyardır. 

Keyfiyyət  təhlilləri  göstərir  ki,  10  yanvar  Heydər  Əliyev 

adına Sarayda məşhur reperin ifasında (Miri Yusif) solo 

konsertin  keçiriləcəyi  üçün  şəhərdə  vurulan  bilbordların 

və  digər  reklam  vasitələrinin  bu  nəticəyə  təsiri 

böyükdür.  Təhlillərə  əsasən  deyə  bilərik  ki,  əgər  belə 

olmasa,  bu  rəqəmlər  Röyanın  xeyrinə  dəyişilə  bilər.  Bir 

neçə ilin arxa-arxaya keçirilən araşdırmaları artıq təsdiq 

edib  ki,  Azərbaycanda  hələki  ən  sevilən  müğənni  Röya 

Ayxandır.  

Ən  çox  hansı  müğənninin  konsertinin  olmasını 

istərdiniz?    sualına  cavabında,  tələbələr  224  müxtəlif 

adlarda,  yerli  və  xarici  müğənninin  adını  qeyd  ediblər. 

Azərbaycan  müğənnilərinin  adlarını  qeyd  edənlər 

arasında kişilər çoxluq təşkil edir. 

Belə  çıxır  ki,  xanımlar  xarici  verilişlərə,  xarici 

müğənnilərə daha çox üstünlük verirlər. 

Ən çox hansı müğənninin konsertinin 

olmasını istərdiniz?  (%)  

Ən çox hansı Televiziya proqramını (serial, 

şou/əyləncə, yarışma) izləyirsiniz?   (%) 

Bütün respondentlər: 

Baza: 1022 

Bütün respondentlər: 

Baza: 1022 

Heç 

biri 

5,7 

Digər 

56,7 

Digər 

31,2 

Fərqi 

yoxdur/TV 

baxmır 

25,6 


20 

Gənclər təşkilatı kimi ATGTİ və onun Univeristet bölmələri tələbələr arasında daha populyardır 

Tanımıram 

Digərləri 

NAYORA 

AİESEC 

MGT-Milliyətçi Gənclər Təşkilatı 

MAG-Müasir Azərbaycan Gəncləri 

AGT-Azad Gənclik Təşkilatı 

THİ (BDU) 

Debat 

NİDA 

Bakı 2015 könüllülər 

TEC- Tələbə Elmi Cəmiyyət 

YAP GT 

AR Prezidenti yanında Gənclər fondu 

Tələbə Gənclər Həmkarlar təşkilatı 

İrəli 

ATGTİ/Universitet bölmələri 

19,8% 

9,7% 

0,5% 

0,6% 

0,7% 

0,7% 

0,7% 

0,7% 

0,9% 

1,2% 

1,5% 

1,5% 

5,6% 

6,1% 

6,7% 

12,9% 

61,4% 

Xülasə:  Sorğuya  cəlb  olunan  tələbələrə  Azərbaycanda  gənclərlə  bağlı 

fəaliyyət  göstərən  hər  hansı  bir  fondu  və  ya  təşkilatı  tanıyıb-tanımaması 

haqqında sual verilib. Məlum olub ki, Azərbaycan Tələbə Gənclər Təşkilatları 

İttifaqı  (ATGTİ)  Azərbaycanın  109  ali  və  orta  təhsil  müəssisəsini  özündə 

birləşdirən ən böyük tələbə təşkilatlarından biri kimi tələbələr arasında daha 

populyardır.  Onu  da  qeyd  edək  ki,  ATGTİ  mütəmadi  olaraq  yerli  təlimlər, 

seminarlar,  konfranslar,  milli  və  beynəlxalq  yay  düşərgələri,  tələbə 

mübadilələri,  tələbələrarası  müxtəlif  olimpiadalar,  incəsənət  müsabiqələri 

təşkil edərək təhsil müəssisələrində təhsilin inkişafına kömək göstərməkdədir. 

Tələbələrin  qeydlərinə  əsasən  onların  maraqlarını  təmsil  və  müdafiə  etmək 

də təşkilata popuyarlıq qazandıran digər 

səbəbdir


Maraqlı  məqam  odur  ki,  bəzi  təşkilatların  gənclər  təşkilatı  kimi  fəaliyyət 

göstərməməsinə  baxmayaraq  tələbələr  tərəfindən  gənclər  təşkilatı  kimi 

qavranılır (“Bakı 2015 könüllülər”, “YAP GT”, “NİDA” və s) 

Hər 4 tələbədən biri gənclər təşkilatını tanımadığını qeyd edib.

 

 



Bütün respondentlər: 

Baza: 1022 

Digər 

İnşaat sektoru 

İstehsalat (qida, kənd/t və s.) 

Daşınmaz əmlak və İcarə 

Nəqliyyat, Rabitə  

Hüquq mühafizə orqanları 

Neft sektoru 

Turistlərin yerləşdirilməsi və 

ictimai iaşə 

Təhsil sektoru 

Səhiyyə  sektoru 

Maliyyə sektoru 

11,9 

2,7 

2,8 

2,8 

3,1 

3,9 

4,5 

7,8 

12,5 

15,0 

32,8 

21 


Tələbələrin 11% hal-hazırda işlədiyini deyir 

Digər 

Koordinator 

Operator 

Əczaçı 

Mühasib 

Fotoqraf 

Mühafizəçi 

Sahibkar 

Menecer 

Müəllim 

Ofisiant 

Satıcı/kassir 

21,6 

2,7 

2,7 

3,6 

4,5 

4,5 

5,4 

5,5 

8,1 

8,1 

12,6 

20,7 

Xülasə:  Sorğuya  cəlb  olunanların  cəmi  11  faizi  dərsi  və  işi  bir  yerə 

sığışdıraraq  hal-hazırda  işlədiyini  iddia  edib.  İşləyənlər  arasında 

satıcı/kassirlər  (20,7%)  və  ofisiantlar  (12,6%)  çoxluq  təşkil  edir. 

Təhlillər  göstərir  ki,  işlədiyini  qeyd  edən  tələbələrin  (111  respondent) 

böyük  əksəriyyəti  kişilərdir  (kişilər-66.7%,  xanımlar-33.3%).  Cəmi  9 

nəfər  müəllimə  işlədiyini  vurğlayıb.  Onların  hamısı  xanımlardır.  Digər 

tərəfdən  işləyən  tələbələrin  orta  aylıq  xərci  statistik  orta  göstəricidən 

yuxarıdır (195 AZN). 

İşləyən  tələbələrə  ən  az  Qafqaz  və  Bakı  Dövlət  Universitetlərində  rast 

gəlinir.  



 Hazırda işləyirsinizmi?  (%)  

İşləyən tələbələr: 

Baza: 111 

Bəli; 

11 

Xeyr; 

89 

Hansı sektorda işləmək istərdiniz?  (%) 

Bütün respondentlər: 

Baza:  1022 

Bütün respondentlər: 

Baza: 1022 

Xülasə: İşləmək üçün arzu edilən sektorlar arasında maliyyə sektoru daha populyardır (tələbələrin 1/3). Sevindirici haldır 

ki, vacib sektorlar kimi səhiyyə (15%) və təhsil sahələrində (12,5%) özlərini sınamaq istəyənlər də az deyil. Çarpaz təhlillər 

göstərir ki, Maliyyə sektorunu seçmək istəyənlər arasında İqtisad Universiteti və Bakı Biznes Universitetinin tələbələri daha 

çoxdur. Bu sektorda işləmək istyənlərə ən az Tibb Universitetinin tələbələri arasında rast gəlinir (cəmi 7 nəfər). 



22 

 Gənclər əsasən şəxsi məsələləri müzakirə edirlər 

Xülasə:  “Əsasən  hansı  aktual  mövzuları  müzakirə  edirsiniz?”  sualının 

cavabında  məlum  olub  ki,  tələbələrin  tez-tez  toxunduqları  aktual  mövzu 

əsasən  və  təbii  olaraq  məhz  “Təhsil/İmtahan/Karyera”dır  (41%).  Təhlillər 

göstərir  ki,  bu  mövzuda  müzakirə  aparanların  böyük  əksəriyyəti  xanım 

tələblərdir  (418  respondent:  xanımlar  72.2%,  kişilər-27.8%).  Universitet 

gəncliyi  ictimai  həyatın  bütün  bölmələrində  aktiv  fəaliyyəti  ilə  seçilsə  də 

sorğudan  çıxan  nəticə  odur  ki,  gənclər  öz  aralarında  daha  çox  şəxsi 

məsələlərini müzakirə edirlər. 

Çarpaz  təhlillər  göstərir  ki,  “Təhsil/İmtahan/Karyera”  mövzusunu  müzakirə 

edən  tələbələr  arasında  Texniki  Universiteti,  Neft  Akademiyası  və  Prezident 

yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının tələbələri çoxluq təşkil edir. 

Cavab vermədi 

Digər  

Əyləncə 

Vətənpərvərlik/Milli dəyərlərimiz haqqında 

Maliyyə/Maddi problemlər 

Fərdi mövzular (avtomobil, yemək, incəsənət, 

musiqi) 

Sevgi/Toy/Nişan/Ailə qurmaq 

TV-i proqramlar (kino, maqazin verilişlər) 

İşsizlik problemi/İş elanları 

Ailə məişəti haqqında 

Din 

Şəxsi baxım haqqında (makiyaj, saç düzümü, 

dieta və s.) 

İdman 

İctimai, siyasi və iqtisadiyyat haqqında 

Təhsil/İmtahan/Karyera    

1,5% 

9,3% 

2,1% 

2,3% 

2,7% 

2,8% 

3,1% 

3,2% 

3,6% 

4,5% 

8,5% 

10,5% 

14,6% 

20,7% 

40,9% 

Əsasən hansı aktual mövzuları müzakirə edirsiniz? (%) 

Bütün respondentlər: 

Baza:  1022 


Hədəf  kütləniz  olan  Univeristet  gəncliyinə  istiqamətlənmiş  istənilən 

mövzuda  ödənişli  qaydada  sual  vermək  imkanınız  vardır                     

(Bu araşdırma daxilində istənilən Universitetdən və istənilən sayda 

respondentlə) 

Araşdırma rübdə bir dəfə həyata keçirilir: 



Fevral 



May 



Sentyabr 





Dekabr 

Bu araşdırmaya Siz də qoşulun.... 

 

Tel.: (+994 12) 430 30 42 / 430 00 70 / 511 24 58 

Fax: (+994 12) 430 17 77 

E-mail: 

office@businessinsight-az.com

 

www.businessinsight-az.com 

Business Insight  

araşdırmalara verdiyiniz dəyərə görə  Sizə təşəkkür edir. 





Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə