Yondashuvni aniqlash va uning shakllanishi Reja: Yondashuvni aniqlash va uning xususiyatlari Yondashuvni aniqlash shakllari va usullari


Shaxs tarbiyasi muammolarini hal qilishda tizimli yondashuv



Yüklə 63,29 Kb.
səhifə4/9
tarix01.08.2023
ölçüsü63,29 Kb.
#138246
1   2   3   4   5   6   7   8   9
Yondashuvni aniqlash va uning shakllanishi Reja Yondashuvni ani

Shaxs tarbiyasi muammolarini hal qilishda tizimli yondashuv
Tizimlar nazariyasiga asoslanib, tizimli yondashuvni umumiy ilmiy tadqiqot usuli sifatida tan olish asosida tizimli yondashuvga quyidagi ta’rif beriladi: “Tizimli yondashuv zamonaviy fanning vakillik bilan bog‘liq bo‘lgan metodologik yo‘nalishlaridan biridir. , ob’ektni tizim sifatida o‘rganish va loyihalash” [44, 4-b.].
Tizimli yondashuvning asosi sifatida pedagogik muammolarni hal qilishda kompleks va integral yondashuvlarni aniqlash mumkin. Masalan, pedagogikada shaxsni o‘qitish va tarbiyalashda kompleks yondashuv tamoyili ma’lum va yetarlicha rivojlangan. Uning asosiy qoidalari ta'lim jarayonining barcha ishtirokchilarining birligi va o'zaro bog'liqligi talablari, ta'lim vositalari, usullari, shakllari va texnologiyalari majmuasidan foydalanish orqali shaxsni har tomonlama rivojlantirishga qaratilgan.
Tizimli yondashuvning asosi sifatida ta'limning ideal maqsadi - har tomonlama va barkamol shaxsni shakllantirishning muhim xususiyatlarini aniqlash ham ko'rib chiqilishi mumkin. Ushbu maqsadga erishish faqat tizimli yondashuv bilan mumkin.
Tizimlar nazariyasining markaziy tushunchalari “tizim” va “tuzilma” tushunchalaridir. Tizim tarkibi va tuzilishi bilan tavsiflanadi. Tizimning mavjudligi, faoliyati va rivojlanishi ta'minlanadigan tizim elementlari, aloqalar va munosabatlar tizim hosil qiluvchi deyiladi.
Pedagogik muammolarni hal qilishda tizimli yondashuvning asosiy qoidalari F.F. Koroleva, T.A. Ilina, A.V.Usova, V.A. Cherkasova, L.M. Panchesnikova, Yu.K. Babanskiy, V.P. Bespalko va boshqalarning asarlarida ko'rib chiqiladi va amalga oshiriladi.
Bunda asosiy narsa pedagogik tizim tushunchasidir.
Pedagogik tizim - bu “organik bir butunlik, o'qituvchi (yoki o'qitish) faoliyati va talabalar (yoki o'qitish) faoliyatining birligi. Shu bilan birga, o’qituvchi faoliyati ham, o’quvchi faoliyati ham ta’limning maqsadi, mazmuni va usullariga bog’liqdir” [253, b. 71].
“Pedagogik tizim deganda shaxsni shakllantirishga uyushgan, maqsadli va qasddan pedagogik ta’sir ko’rsatishni yaratish uchun zarur bo’lgan o’zaro bog’liq vositalar, usullar va jarayonlarning ma’lum majmuini tushunamiz” [41, s. 6].
Tizimli yondashuv ham ta’lim tizimi tushunchasiga asoslanadi. G.N. Serikov ta'lim tizimida o'ziga xos xususiyatlarga ega bo'lgan yangi (har bir qism va ularning jami bilan solishtirganda) sifatini tashkil etuvchi ta'limning alohida qismlarining o'zaro bog'liqligini tushunadi [298].
Pedagogik tizimlarni o'rganishda tizimlar va quyi tizimlar o'rtasidagi munosabatlarni esga olish kerak. Har bir tizim pedagogik tadqiqot ob'ekti bo'lishi mumkin.
Shunday qilib, ta'lim muammolarini hal qilishda tizimli yondashuvdan foydalanish quyidagi talablarning bajarilishini nazarda tutadi:

  • ta'limni tizim sifatida belgilash;

  • ta'lim tizimining har bir tarkibiy qismini uning tarkibini aniqlash va to'liqligini ta'minlash maqsadida tekshirish;

  • tarkibiy bog‘lanishlarning butun majmuasini aniqlash, zarur bo‘lganda ta’lim tuzilmasini o‘zgartirish, mukammalroq qilish;

  • ta’lim tizimining alohida bo‘limlarining faoliyat ko‘rsatish mexanizmini, uning yaxlit tashkil etilishini tushunish, bu mexanizmni ilmiy asosda boshqarish;

  • tendentsiyalarni aniqlash va ta'lim tizimining rivojlanish darajalarini butun jarayonni takomillashtirishning eng muhim sharti sifatida taxmin qilish.


Yüklə 63,29 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin