18 saylı qərarı ilə təsdiq edilmişdir


ventilyasiyadan sonra ÜDS



Yüklə 1,13 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə2/4
tarix10.12.2016
ölçüsü1,13 Mb.
1   2   3   4

ventilyasiyadan sonra ÜDS<60/dəq. olarsa, adrenalin yeridilir. 

 

 

 



 

 

 



 

Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



 

12

DƏRMANLARIN YERİDİLMƏSİ 

Əgər digər reanimasiya tədbirləri vaxtında və düzgün aparılarsa, 

yenidoğulmuş uşaqların yalnız 1%-dən azının dərman yeridilməsinə 

ehtiyacı olur. 

Dərmanların yeridilməsi ürək fəaliyyətini normallaşdırmaq və 

qan dövranını bərpa etmək üçün vacibdir. 

 



Adrenalin yeritməli: 

 



yalnız v/d yeridilməni təmin etmək mümkün olmadıqda, ana 

məhluldan endotraxeal (əgər uşaq intubasiya olunubsa) 0,3-

1,0 ml/kq (Əlavə №10-a bax);  

və ya 


 

göbək venasına (əgər uşaq intubasiya olunmayıbsa) göbək 



kateteri ilə, ana məhluldan 0,1-0,3 ml/kq (B). Yeridilmə yolu 

– göbək venasından v/d (Əlavə №10-a bax) (C) 

 

Fizioloji məhlul yeritməli (Ringer-laktat məhlulu): 



 

əgər qan dövranı çatışmazlığı  əlamətləri varsa (boz və 



avazımış  dəri, “ağ  ləkə simptomu”, zəif və periferiyada 

aşkarlanmayan nəbz), 5-10 dəqiqə  ərzində 10 ml/kq 

dozasında (C) 

Dərmanların yeridilməsi zamanı reanimasiya tədbirləri davam 

etdirilməlidir. 

30 saniyə sonra reanimasiya tədbirləri 6 saniyə dayandırılmalı və 

ÜDS təyin edilməlidir. 

ÜDS 6 saniyədə x 10 = ÜDS 1 dəqiqədə 

Əgər: 

 



ÜDS>60/dəq., ürəyin xarici masajı dayandırılır və  sərbəst, 

müntəzəm tənəffüs bərpa olunana qədər ağciyərlərin köməkçi 

ventilyasiyası davam etdirilir;  

 



ÜDS<60/dəq., reanimasiya tədbirləri davam etdirilir (ürəyin 

xarici masajı  və  ağciyərlərin köməkçi ventilyasiyası); lazım 

gələrsə, hər 3-5 dəqiqədən bir adrenalin təkrar yeridilir (təkrar 

yeridilmə yaxşı olar ki, göbək venasına olsun) və qan dövranı 

çatışmazlığı  əlamətləri saxlanılırsa, fizioloji məhlul (Ringer-

laktat məhlulu) yeridilir; 

 

 

 



 

 

 



Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S

əhiyy


ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi

yy

ə v



ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



 

13



 

dərmanların təkrar yeridilməsindən sonra ÜDS>60/dəq., 

amma sərbəst, müntəzəm tənəffüs bərpa olunmayıbsa, 

ağciyərlərin köməkçi ventilyasiyası davam etdirilir. 

Bəzi vəziyyətlər müşahidə edilir ki, bunlar da yenidoğulmuş 

uşağın reanimasiyasını çətinləşdirir və ya fəsadlaşdırır (Əlavə №11-ə 

bax). 

Əgər yenidoğulmuş uşağa reanimasiya tədbirləri aparılıbsa, onun 



gələcək müşahidə  və müayinəsi üçün reanimasiya və intensiv 

terapiya şöbəsinə (palatasına) köçürülməsi məsələsini qərarlaşdırmaq 

lazımdır. 

Əgər 10 dəqiqə müddətində aparılan fasiləsiz və keyfiyyətli 

reanimasiyadan sonra yenidoğulmuş uşaqda həyat əlamətləri 

yoxdursa, onun reanimasiyasını dayandırmaq lazımdır (C). 

Reanimasiya aparılmır: 

 

hestasiya yaşı 23 həftədən aşağı və ya doğularkən çəkisi 400 q-



dan az olan uşaqlara (B) 

 



anensefaliya ilə doğulan uşağa 

 



13 və 18-ci cüt xromosomların trisomiyası (Patau və Edvards 

sindromu) prenatal aşkar olunubsa 

 

həyatla bir araya sığmayan çoxsaylı inkişaf qüsurları müəyyən 



olunubsa 

 



həyat əlamətləri yoxdur və maserasiya varsa 

Əgər uşaq doğularkən həyat  əlamətləri yoxdur, lakin hələ 

doğuşun ikinci dövründə döldə ürək döyüntüləri eşidilibsə, ola bilər 

ki, ölüm doğulmadan  əvvəl baş verib. Ona görə  də belə 

yenidoğulmuşa tam həcmdə reanimasiya tədbirlərinə başlamaq 

vacibdir. 



Əgər yenidoğulmuşa reanimasiya aparılmasının vacibliyinə dair 

şübhələr varsa, həmişə reanimasiyanı başlamaq lazımdır!  

 

 



 

 

 



 

Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



İLKİN REANİMASİYANIN SXEMİ (ALQORİTM) 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

14



 

 

 



 

 

 



Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S

əhiyy


ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi

yy

ə v



ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



 

15

Ədəbiyyat: 

1.

 

Məmmədov C., Əliyeva F., Hüseynov R., Haqverdiyeva S., 



Mikayılova Z., Bağırova A., Şahbazova N., Şirinova D., Rzayeva 

M., Aslanova L., Eyvazova S., Əhmədov A. “Yenidoğulmuşların 

ilkin reanimasiyası üzrə klinik protokol”. Bakı, 2008, 36 s. 

2.

 

Allword AC, Madar RJ,Baumer JH, Readdy L, Wright D. 



Changes in resuscitation practice at birth. Arch Dis Child Fetal 

Neonatal Ed. 2003;88:F375-F379. 

3.

 

Berkowitz ID, Chantarojanasiri T, Koehler RC, Schleien CL, 



Dean JM, Michael JR, Rogers MC, Traystman RJ. Blood flow 

during cardiopulmonary resuscitation with simultaneous 

compression and ventilation in infant pigs. Pediatr Res. 1989; 26: 

558-564. 

4.

 

Davis PG, Tan A, O'Donell CP, Schulz A. Resusciation of 



newborn infants with 100% oxygen or air: a systematic review 

and meta-analysis. Lanct.2004; 364:1329 -1333/ 

5.

 

Haddad B, Mercer BM, Livingston JC, Talati A, Sibai BM



Outcome after successful resuscitation of babies born with apgar 

scores of 0 at both 1and 5 minutes. Am J Obstet Gynecol. 2000; 

182:1210-1214. 

6.

 



Halliday HL, Endotracheal intubation at birth for preventing 

morbidity and mortality in vigorous, meconium-stained infants 

born at term. Cochrane Database Syst Rev. 2001; CD000500/ 

7.

 



Hadeed AJ, Ludington S, Siegal S. Skin-to-skin between mother 

and infant reduces idiopathic apnea of prematurity. Pediatric 



Research, 1995; 37(4): 

8.

 



Handbook of Neonatal Intensive Care, 6 Edition, 2006. 539 

9.

 



Hoskyns EW, Milner AD, Hopkin IE. A simple method of face 

mask resuscitation at birth. Arch Dis Child. 1987; 62: 376-378. 

10.

 

Jain L, Ferre C, Vidyasagar D, Nath S, Sheftel D. 



Cardiopulmonary resuscitation of apparently stillborn infants: 

survival and long-term outcome. J Pediatr.1991;118:778-782. 

11.

 

Kanter RK. Evaluation of mask-bag ventilation in resuscitation of 



infants. Am J Dis Child. 1987; 141: 761-763. 

12.


 

Managing newborn problems. A guide for doctors, nurses and 

midwifes. WHO, 2003.  

 

 



 

 

 



 

Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



 

16

13.



 

Menegazzi JJ, Auble TE, Nicklas KA, Hosack GM, Rack L, 

Goode JS. Two-thumb versus two- finger chest compression 

during CRP in a swine infant model of cardiac arrest. Ann Emerg 

Md. 1993; 22:240-243. 

14.


 

Oca MJ, Nelson M, Donn SM. Randomized trial of normal saline 

versus 5% albumin for the treatment of neonatal hypotension. J 

Perinatol.2003;23:473-476. 

15.


 

Palme-Kilander C, Tunell R. Pulmonary gas exchange during 

fase mask ventilation immediately after birth. Arch Dis Child. 

1993; 68: 11-16. 

16.


 

Polin R.A., Spitzer A.R., Fetal and neonatal secrets, Hanley& 

Belfus,Inc.\Philadelphia,2001. 

17.

 

So KW, Fok TF, Ng PC, Wong WW, Cheung KL. Randomized 



controlled trial of colloid or crystalloid in hypotensive preterm 

infants. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed. 1997; 76: F43-F46. 

18.

 

Tan A, Schulz A, O'Donell CP, Davis PG. Air versus oxygen for 



resuscitation of infants at birth. Cochrane Database Syst Rev. 

2005: CD002273. 

19.

 

Wiswell TE, Gannon CM, Jacob J, Goldsmith L, Szyld E, Weiss 



K, Schutzman D, Cleary GM, Fillpov P, Kurlat I, Caballro CI, 

Abbasi S, Sprague DD, Oltorf C, Padula M. Delivery room 

management of the apparently vigorous meconium-stained 

neonate: results of the multicenter, international collaborative 

rial.Pediatrics.2000; 105: 1 -7. 

20.

 

Vain NE, Szyld G, Prudent LM, Wiswell TE, Aguilar AM, Vivas 



NI. Oropharyn-geal and nasopharyngeal suctioning of meconium-

stained neonats before delivery of their shoulders: multicentre, 

randomized controlled trial.2004;364:597-602. 

21.


 

Департамент  РЗ  и  исследований  ВОЗ, "Решение  проблем 

новорожденных", Женева, 2005г. 

22.


 

Клиническое  руководство  по  неонатологии.  Под  ред. 



Т.Л.Гомеллы,  М.Д.  Каннигам.  Издательство  «Медицина», 

1998.  


23.

 

Любшис 



А. 

Краткое 


практическое 

руководство 

новорожденных детей. 2006г. 

24.


 

Любшис  А.,  Захаре  И.,  "Основы  ухода  за  здоровыми  и 

больными новорожденными", 2007г. 

 

 

 



 

 

 



Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S

əhiyy


ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi

yy

ə v



ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



 

17

Əlavə №1 



İŞ YERİNİN TƏŞKİLİ. YENİDOĞULMUŞ UŞAĞIN 

REANİMASİYASI ÜÇÜN AVADANLIQ VƏ VASİTƏLƏR 

Reanimasiya yerinə ümumi tələblər: 

-

 



ətraf mühitin temperaturu 25-29°C 

-

 



şüalandırıcı istilik mənbəyi 

-

 



reanimasiya yerinin düzgün seçilməsi: 

 



üç tərəfdən yaxınlaşmanın mümkünlüyü 

 



binanın daxili divarı qarşısında yerləşməsi 

-

 



yaxşı işıqlandırma 

-

 



axın ölçənə nəzarətlə oksigenin olması 

-

 



axın ölçənə nəzarətlə sıxılmış qazın olması (mümkündürsə) 

-

 



saniyəölçən saat (mümkündürsə Apqar-taymer ) 

-

 



əyani vəsaitlərin olması (reanimasiyanın alqoritmi, dərmanların 

siyahısı və dozası, intubasiya borularının ölçüsü cədvəli) 



İlkin reanimasiya üçün avadanlıq və vasitələr:  

Sorma üçün avadanlıq 

-

 

elektrik və ya istənilən mexaniki sorucu (rezin baloncuqlar, əl 



sorucusu) 

-

 



sorucu kateterlər (5 Fr, 6 Fr, 8 Fr və 12 Fr) 

-

 



mədə zondları (5 Fr və 8 Fr) 

-

 



üçlüklər 

-

 



mekonial aspirator 

ASV üçün avadanlıq 

-

 

250 və ya 500 ml özüdüzələn kisələr və/və ya T-şəkilli adapterli 



sistem (Neo-Puff tipli) 

-

 



təmiz maskalar dəsti - 00; 0; 1; 2 ölçülü (silikon və ya elastik 

haşiyəlilər daha yaxşıdır) 

-

 

oral havaötürücülər 



-

 

oksigenin və ya hava-oksigen qarışığının isidilməsi və 



nəmləndirilməsi üçün vasitələr 

-

 



birləşdirici oksigen boruları 

 

 



 

 

 



 

 

Klinik protokol Az



ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



 

18

Traxeyanın intubasiyası üçün avadanlıq 



-

 

0 və 1 ölçülü düz tiyəli larinqoskop 



-

 

daxili diametri 2; 2,5; 3,0; 3,5; 4,0 mm olan intubasiya boruları 



-

 

traxeyanın intubasiyası üçün stilet (yaxşı olardı) 



-

 

ehtiyat lampalar və larinqoskop üçün batareyalar 



Dərmanlar 

-

 



1:10 000 adrenalin hidroxlorid 

-

 



0,9%-li natrium-xlorid məhlulu 

-

 



“Ringer-laktat“ məhlulu 

-

 



Nalokson məhlulu 

Dərmanların yeridilməsi üçün vasitələr 

-

 

şprislər 1, 2, 5, 10, 20, 50 ml 



-

 

3,5 Fr, 5 Fr, 8 Fr ölçülü göbək kateterləri 



Digərləri 

-

 



steril əlcəklər 

-

 



quru təmiz əskilər 

-

 



quru təmiz papaqlar 

-

 



qayçı 

-

 



leykoplastır 

-

 



fonendoskop  

-

 



pulsoksimetr (yaxşı olardı) 

-

 



arterial təzyiq monitoru (yaxşı olardı) 

-

 



göbək kateterinin fiksasiyası üçün liqatura/lent 

Yenidoğulmuşun reanimasiyası üçün vasitə  və  dərmanlar 

görünən və  əlçatan yerdə olmalıdır. Məsul  şəxs (baş mama və ya 

digər müvəkkil edilmiş adam) hər gün reanimasiya yerinə  nəzarət 

edir, doğuş zalında reanimasiya vasitələrinin olmasını  və onların 

vəziyyətini sənədləşdirir. 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S

əhiyy


ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi

yy

ə v



ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



 

19

Əlavə №2 



Yenidoğulmuş uşağın reanimasiya protokolu 

Xəstəlik tarixinin №-si 

Soyadı, adı, atasının adı 

 

Doğum tarixi: 



 

Doğum vaxtı: 

 

Doğum zamanı çəki (q): 



 

İLK ADDIMLAR 

İstiliyin təmin edilməsi

Uşağın düzgün vəziyyəti

Tənəffüs yollarının təmizlənməsi

Taktil stimulyasiya 

Sərbəst axınla oksigen 5-8 l/dəq

30 saniy

ə 

ÜRƏK DÖYÜNTÜLƏRİNİN SAYI: 

dəfə 1 dəqiqədə

KİSƏ VƏ MASKA VASİTƏSİLƏ VENTİLYASİYA

Kisənin ölçüsü 

 

ml 


Maskanın ölçüsü 

 

№ 



Maska ilə ventilyasiya müddəti   dəq. 

Oksigen istifadə edilib

Yox


30

 saniy


ə 

ÜRƏK DÖYÜNTÜLƏRİNİN SAYI: 

 

dəfə 1 dəqiqədə 



ÜRƏYİN XARİCİ MASAJI

İki əlin baş barmaqları ilə

Bir əlin iki barmağı ilə

Maska ventilyasiyası ilə birlikdə

Endotraxeal borudan ventilyasiya ilə birlikdə

30

 saniy



ə 

ÜRƏK DÖYÜNTÜLƏRİNİN SAYI: 

dəfə 1 dəqiqədə



DƏRMANLARIN YERİDİLMƏSİ

İntubasiya borusundan 

X dəfə

Göbək kateterindən X 



dəfə

Vaxt Doza Adrenalin

Fizioloji 

məhlul


4,2%-li NaHCO

3

Nalokson



Qlükoza

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

30 saniy


ə 

ÜRƏK DÖYÜNTÜLƏRİNİN SAYI: 

 

dəfə 1 dəqiqədə 



ENDOTRAXEAL İNTUBASİYA

Endotraxeal borunun diametri 

mm 

Yuxarı dodaq səviyyəsindən yeridilmə dərinliyi sm 



İntubasiya vaxtı Ekstubasiya 

vaxtı 


İst

ənil


ən 

vaxt 


DÖLYANI SULARDA MEKONİUM

Başın doğulması zamanı sorulma 

Traxeyanın intubasiyası X dəfə

DİGƏR

Müstəqil tənəffüsün bərpa olunma vaxtı Müntəzəm tənəffüsün bərpa olunma vaxtı 

Reanimasiyanın ümumi davametmə müddəti  dəq. 

Reanimasiya aparılmayıb

APQAR   1 

DƏQ


5 DƏQ

APQAR


7

10 DƏQ


REANİMASİYADAN SONRAKI VƏZİYYƏT

Ananın döşü üzərinə 

İntensiv terapiya palatasına köçürülmüşdür

Köçürülmə zamanı vəziyyəti: Kafi

Orta ağır  

Ağır


Çox ağır

Neonatoloq: _____________________ Mama-ginekoloq: __________________ 

 

 

 



 

 

 



Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S

əhiyy


ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi

yy

ə v



ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



Əlavə №3 

YUXARI TƏNƏFFÜS YOLLARININ TƏMİZLƏNMƏSİ 

Vasitələr: 

 



adi rezin armud, elektrik və ya mexaniki sorucu 

 



T-şəkilli konnektorlu sorucu kateter (5 Fr, 8 Fr, 10 Fr ölçülü) 

Prosedur: 

 



uşağın tənəffüs yollarını açmalı, düzgün vəziyyət verməli 

 

Düzgündür

 

20



 

ilk növbədə ağızdan, sonra isə burundan seliyi təmizləməli 

 

manipulyasiya 5 san. artıq davam etməməlidir 



 

selikli qişanı zədələmədən ehtiyatla sormalı 



 

elektrik sorucu istifadə olunursa, mənfi təzyiq 10 sm civə və ya 



37 sm su sütununu keçməməlidir 

 



kateterin ağıza və ya burun-udlağa çox dərin yeridilməsi reflektor 

bradikardiyaya və ya tənəffüsün dayanmasına səbəb ola bilər. 



Yenidoğulmuş doğulduqdan sonra aktivdir və ağlayırsa, onun 

tənəffüs yollarından möhtəviyyatı sormaq lazım deyil (A).

 

 

 



 

 

 



 

Hiperfleksiya 

Hiperekstenziya 

Vəziyyətin seçilməsi 

 

 



 

 

 



 

Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



Əlavə №4 

SƏRBƏST AXINLA OKSİGENİN VERİLMƏSİ 

Vasitələr: 

 



axın ölçənlə oksigen mənbəyi 

 



isidici və nəmləndirici 

 



birləşdirici oksigen boruları 

 



təmiz maska dəsti – 0, 1, 2 ölçülü 

Prosedur: 

 



uşağın tənəffüs yollarını açmalı, düzgün vəziyyət verməli 

 



birləşdirici boruları oksigen mənbəyinə birləşdirməli 

 



maskanı (amma bərk sıxmamalı!) və ya oksigen borusunu uşağın 

üzünə yaxınlaşdırmalı (şəklə bax) 

 

 

21



 

oksigen birbaşa axınla uşağın gözünə doğru yönəlməməlidir 



Kateterlə  Oksigen 

maskası ilə 

 

Tənəffüs kisəsi ilə 

 

Oksigenin sərbəst axınla verilməsi 

 

sərbəst axın 5-8 l/dəq 



 

bir neçə dəqiqə isidilməmiş və nəmləndirilməmiş oksigen istifadə 



etmək olar 

 



uzunmüddətli istifadə zamanı oksigen isidilməli və 

nəmləndirilməlidir 

 

üzərində reanimasion tədbirlər aparılan və  əlavə oksigen alan 



yenidoğulmuşlarda oksigenasiyanın səviyyəsinin qiymətlən-

dirilməsi vacibdir (B) 

 

hətta qısamüddətli izafi oksigenasiya yenidoğulmuşa zədələyici 



təsir göstərir (xüsusilə yarımçıq doğulmuşa!) 

 

 



 

 

 



 

Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 


1   2   3   4




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə