247 tcp\ip protokoli pog’onalari



Yüklə 0,78 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə1/4
tarix05.06.2023
ölçüsü0,78 Mb.
#124987
  1   2   3   4
tcp-ip-protokoli-pog-onalari



247 
TCP\IP PROTOKOLI POG’ONALARI
 Mamirxo‘jayev Muhammadamin Mavlonjon o‘g‘li 
Sotvoldiyeva Mohiraxon Baxromjon qizi 
To‘ychiboev Abbosjon Erali o‘g‘li 
Umaraliyev Jamshidbek To‘xtasin o‘g‘li 
Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi TATU Farg‘ona filiali talabalari 
Annotatsiya : TCP/IP. TCP/IP protokol steklari (Transmission Control 
Protocol/Internet Protocol) bugungi kunda eng ko‘p tarqalgan va fundamentaldir 
haqida juda ko‘plab ma`lumolar berilgan. 
Kalit so‘zlar : IPX/SPS (Internetwork Packet Exchange/Seguenced Packet 
Exchange) , NetBIOS (Network Basic Input/Output System), SMB (Server 
Message Blick), POP3 (Post Office Protocol Ver-sion3), SMTP(Simple Mail 
Transfer Protocol). 
Internetda ko‘plab turli xil paketlardan foydalaniladi, lekin asosiylaridan biri 
bu — IP-paketdir (RFC-791). IP-protokol ishonchli bo‘lmagan transport muhitini 
taklif etadi. Mazkur protokolning ma’lumotlarni uzatish algoritmi juda ham oddiy: 
xato hollarda deytagramma tashlab yuboriladi, jo‘natuvchiga esa tegishli ICMP-
xabar yuboriladi (yoki hech narsa yuborilmaydi). IP-protokolida tarmoqlararo 
xizmatlarni ta’minlash uchun to‘rtta asosiy mexanizm qo‘llaniladi: xizmat ko‘rsatish 
turi, paket yashash vaqti, sarlavhaning nazorat yig‘indisi, qo‘shimcha 
imkoniyat(opsiya)lar . Xizmat ko‘rsatish turi tarmoqlararo deytagrammaning 
tarmoqlararo tizim orqali uzatilishida talab etiladigan sifatni ko‘rsatishi uchun 
foydalaniladi. 
Paketning yashash vaqti tarmoqdagi deytagramma mavjud bo‘lish vaqtining 
yuqori chegarasini ko‘rsatadi. Ushbu ko‘rsatkich jo‘natuvchi tomonidan beriladi va 
tarmoqlararo deytagrammaning marshrut nuqtalari bo‘ylab harakatlanishiga ko‘ra 
kamayib boradi. Tarmoqlararo deytagramma vaqti qabul qilib oluvchiga yetib 
borguniga qadar nol bo‘lsa, u holda ushbu deytagramma yo‘q qilinadi. Sarlavhaning 
nazorat yig‘indisi undagi ma’lumotlar himoyasini ta’minlaydi.
Agarda modul sarlavhada xatolikni aniqlasa, u holda ushbu tarmoqlararo 
deytagramma uni aniqlagan modul tomonidan yo‘q qilinadi. Qo‘shimcha imkoniyatlar 
ayrim qo‘shimcha xizmatlar bajarilishini ta’minlaydi, masalan, ma’lumotlarni 
himoyalash va maxsus marshrutlashtirish usullari.
Asosiy protokollarning tahlili: 
TCP/IP. TCP/IP protokol steklari (Transmission Control Protocol/Internet 
Protocol) bugungi kunda eng ko‘p tarqalgan va fundamentaldir.


248 
U har qanday o‘lchamdagi mahalliy tarmolarda ishlaydi. Undan tashqari 
protokollardan Internet global tarmog‘ida ishlash imkonini beruvchi yagona 
protokoldir.TCP/IP protokollar stekiga turli bosqichlarda ishlovchi ko‘p protokollar 
kiradi, lekin o‘z nomini u ikkita TCP va IP protokollar nomidan olgan.TCP
(Transmission Control Protocol) – transport protokoli, TCP/IP protokollar stekidan 
foydalanib tarmoqda axborotlarni uzatishni boshqarish uchun xizmat qiladi. 
IP (Internet Protocol) – tarmoq bosqich protokoli, turli tarmoqdan iborat bo‘lgan 
tarmoqlarda axborotlarni yetkazish uchun transport protokollarining biridan 
foydalanadi, masalan, TCP yoki UDP. TCP/IP stekning quyi bosqichi axborot 
uzatishning standart protokollaridan foydalangani uchun uni har qanday tarmoq 
texnologiyasi qullanganda va har qanday operatsion tizimli komp’yuterlarda ishlatish 
mumkin bo‘ladi. Azaldan TCP/IP protokoli global tarmoqlarda foydalanish uchun 
loyihalashtirilgan, aynan shuning uchun u maksimal ravishda moslashuvchandir. 
Xususan paketlarni qismlarga ajratish imkoni bo‘lgani uchun ham aloqa kanalining 
sifati e’tiborga olinmasa ham, axborot albatta o‘z manziliga yetkaziladi. IP – 
protokolining mavjudligi uchun ham turli segmentli tarmoqlar o‘rtasida ham axborot 
uzatish mumkin bo‘ladi.TCP/IP – protokolining kamchiligi shundan iboratki, 
tarmoqda ma’murlashtirish murakkablashadi. 
IPX/SPS. IPX/SPS (Internetwork Packet Exchange/Seguenced Packet Exchange) 
protokollar steki Novell kompaniyasining loyihasi va mulkidir. U Novell Net Ware 
operatsion tizimi uchun mo‘ljallab yaratilgan, u tizim yaqin kungacha server operatsion 
tizimlari o‘rtasida etakchi o‘rinlardan birida edi.IPX/SPS protokollari ISO/OSI 
modelining tarmoq va transport bosqichlarida ishlaydilar, shuning uchun a’lo darajada 
bir-birini kamchiligini to‘ldiradi. Afsuski IPX/SPS protokoli steklari azaldan uncha 
kata bo‘lmagan tarmoqlarga xizmat ko‘rsatish uchun mo‘ljallangan, shu tufayli uni 
katta tarmoqlarda ishlatish kam samara beradi.

Yüklə 0,78 Mb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin