AZƏrbaycan respublikasi təhs L naz rl y azərbaycan döVLƏt qtisad un vers tet magistratura m



Yüklə 1,46 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə6/7
tarix07.12.2016
ölçüsü1,46 Mb.
1   2   3   4   5   6   7

Cədvəl 12.  

Azərbaycan Respublikasının 2013-cü ildə xalis maliyyə aktivləri və 

öhdəlikləri, mln. $ 

 

Aktivlər  



Öhdəliklə

Birbaşa investisiyalar 

1477.9  


2617.1 

- neft–qaz sektoru  

1039.0  

1629.8 


- digər sektorlar  

438.9  


987.3 

Portfel investisiyaları 

322.8  


1041.3 

Digər investisiyalar 

9958.6  


1609.7 

- ticarət kreditləri və avanslar  

4832.3  

180.0 


- kreditlər və ssudalar  

256.0  


408.9 

- depozitlər və nağd valyuta  

4870.3  

1020.8 


Neft bonusu 

2.4 



Mənbə: AMB 

65 

 

 



65

 

Cəlb  olunmuş  sərmayələr  iri  neft-qaz  layihələrinin,əsasən  BP  Eksploreyşn 



(Şah  Dəniz)  Ltd.  layihəsivə  Azərbaycan  Beynəlxalq  Əməliyyat  Şirkətinin  Azəri-

Çıraq-Günəşli  yatağında  görülən  işlərin  maliyyələşdirilməsi  ilə  əlaqədar  ölkə 

iqtisadiyyatında istifadə olunmuşdur. 

Qiymətləndirmələrə  görə  qeyri-neft  sektoruna  cəlb  olunmuş  birbaşa 

investisiyaların  ümumi  məbləği  1107.7  mln.  $  olmuşdur.  2013-cü  ildə 

Azərbaycandan  xarici  iqtisadiyyata  yönəldilmiş  birbaşa  investisiyalar  isə  1534.3 

mln. $ təşkil etmişdir. 

2013 –cü ildə  kreditlər və ssudalar üzrə xalis maliyyə aktivləri 256 mln. $, 

xalis  maliyyə  öhdəlikləri  isə  408.9  mln.  $  artmışdır.  Xalis  maliyyə  öhdəlikləri 

birbaşa dövlət və dövlət təminatlı kreditlər (409.7 mln. $), habelə banklar hesabına 

(362.8 mln. $) artdığı halda, digər müəssisələr və firmalar hesabına (363.5 mln. $) 

azalmışdır. 

2013  –cü  ildə    ölkənin  ehtiyat  aktivləri  3841mln.  $  məbləğində  artmışdır. 

Tədiyə 


balansında 

profisit 

ölkənin 

irihəcmli 

strateji 

valyuta 


ehtiyatlarınınformalaşmasına səbəb olmuşdur. 2013-cü ilin yekunları üzrə ölkənin 

ehtiyat  aktivlərinin  ÜDM-ə  nisbəti  68%,  idxala  kifayətliyi  isə  30  aydan  çox 

olmuşdur. 

Birbaşa  investisiyalar  formasında  xaricdən  cəlb  olunmuş  sərmayələrin 

ümumi məbləği 6.3 mlrd.$ olmuşdur. Bu investisiyaların strukturunda neftqaz 

 sektorunun xüsusi çəkisi 82.4% təşkil etmişdir. 

Beynəlxalq  tranzit  koridorlar.  Avropa  və  Asiya  arasında  yerləşməsi 

Azərbaycanı  tranzit  ölkəyə  cevirmişdir.  Beynəlxalq  tranzit  koridorları  aşagıdakı 

qlobal əhəmiyyətlı lahiyələr çərçıvəsində həyata keçirilməkdədir:  

•  Şimal-Cənub  

•  Sərg-Qərb  

•  Bakı-Tbilisi-Kars dəmir yolu. Geoiqtisadi cəhətdən Azərbaycanı Turkiyə və 

Avropa ilə birbaşa əlaqələndirə bilər. 


66 

 

 



66

Azərbaycanda  təbii  qaz  ixracı  marşrutlarının  diversifikasiyası.  Azərbaycan 

perspektivli neft-gaz ehtiyatlarına malikdir . Dəyişən dunyada  yeni geoiqtisadi 

situasiya bu ehtiyatlardan səmərəli istifadə problemini aktuallaşdırmaqdadır.  

Beynəlxalq  enerji  daşıyıcıları  bazarındakı  müasir  meyllər  və  «energetik 

ingilab»  xüsusilə  təbii  qaz  ixracı  marşrutlarının  diversifikasiyasını  tələb  edir. 

Azərbaycanda hasil olunan təbii qaz üç istiqamətdə ixrac olunur: 

•  Bakı-Tbilisi-Ərzurum  magistral  boru  kəməri  (Azərbaycan-Gürcüstan-

Türkiyə);  

•  Qazıməmməd  -  Astara  –  Bind-Biand  magistral  boru  kəməri  (Azərbaycan-

ran)  (burada  ran  tərəfi  alınan  qaz  həcmlərinin  əvəzinə  müvafiq  olaraq 

Naxçıvan MR-nı qazla təchiz edir);  

•  Qazıməmməd-Mozdok magistral boru kəməri (Azərbaycan-Rusiya).  

     Azərbaycanda  hasil  olunan  qazın  xarici  bazarlara  perspektiv  nəqlinə 

gəldikdə isə bu günə 4 potensial marşrut mövcuddur. Bunlara TANAP, Nabucco-

West, TAP və AGR  layihələri aiddir. 

Azərbaycanda üzən dəniz platformaları sahəsində xidmətlərin diversifiksıyası 

beynəxalq kooperasiya əməkdaşlığı əsasında həyata keçirilir.  Bunu  Azərbaycanda 

iqtisadi diversifikasiyanın ən ugurlu nümunələrindən biri kimi göstərmək olar. 90-

cı illərin «neft bumu» - müasir tələblər baxımından mövçud texnologiyaların 

texnologiyaların yararsızlıgını göstərdi.  

Azərbaycanda bu sahadə  beynəlxalq kooperasiyaya aşagidakılar aiddir: 

1.  Azərbaycan-Türkiyə-Britaniya alyansı ATA (Amec-Tekfen-Azfen) 

2.  SOCAR-  KEPPEL  (Singapur)  gəmi  təmiri  müəssisəsi.  Azərbaycan 

nvestisiya Şirkəti  (A K) də konsorsiuma daxildir. 

Üzən  dəniz  platformaları  sahəsində  xidmətlərin  diversifikasiyası  və  yaxın 

gələcəkdə    bu  siyasətin  perspektivlərinin  təmin  olunması  iki  aktual    problemin 

həllini tələb edir: 

A. Azərbaycanda neft-gaz flotunun yeni nəslini yaratmaq; 


67 

 

 



67

B.  Qonşu  Xəzəryanı  ölkələrin  Azərbaycanın  təklif  etdiyi  xidmətlərdən 

aktiv istifadəyə cəlb etmək  

Dövlət  və  biznes  iqtisadi  münasıbətlərinin  diversifikasiyası  zəruriliyi. 

Azərbaycanda  Dövlət-biznes  əməkdaşlıgına  xüsusi  diqqət  verilməkdədir. 

Azəbaycan  nvestisiya  Şirkətinin    (A Ş)  yaradılması  bu  tərəfdaşlıgın  uğurlu 

nümunəsi hesab oluna bilər.  A Ş-in birbaşa iştirakı ilə gəmi təmiri zavodu, sement 

zavodunun  rekonstruksiyası  və  iqtisadiyyatin  diversifikasiyasına  xidmət  göstərən 

digər bir sira mühüm lahiyələr həyata keçirilir.  

Azərbaycanda diversifikasiya modeli  iqtisadi fəaliyyətin universal “inkisaf” 

forması    və    yeni  biznes  sferalarına  cıxış  strategiyası  kimi  perspektiv  əhəmiyyət 

kəsb edir.Azərbaycan iqtisadiyyatı yeni inkişaf dövrü mərhələsinə daxil olmuşdur. 

Yaxin  keçmiş  dövr  ərzində  iqtisadi  artımı  təmin  edən  amillər  obyektiv  səbəbdən 

gələcəkdə  bu  funksiyanı  yerinə  yetirə  bilməz.  Reallıq  bundan  ibarətdir  ki, 

beynəlxalq  bazarlarda  rəqabət  güclənir  və  yeni  artım  amillərinin  roluna  ehtiyac 

artir  (insan  kapitali,  informasiya  texnologiyalarının  istehsal  prosesləri  ilə 

integrasiyası,  alternativ  energetika,  nano  –  texnologiyalar).  Bu  baxımdan  nəzəra 

almınmalıdır ki: 

-  Diversifikasiya iqtisadi artımın uzunmüddətli əsasıdır; 

-   Uzunmüddətli dövrdə daxili bazarın artımı məhduddur; 

-  stehlak bumu obyektiv olaraq real hüdudlara malikdir; 

-  nvestisiya  dalgalarının  azalması  yeni  geoiqtisadi  situasiya  üçün 

xarakterikdir.  

Azərbaycanda xarici iqtisadi  fəaliyyətin genişlənməsi və və yeni bazarların 

mənimcənilməsi prioritet kimi elan olunmuşdur. Beynəlxalq miqyasda nəticələrin 

kifayət  qədər  geniş  olmaması  yenicə  diversifikasiya  siyasətinini  reallaşdıran  ölkə 

üçün aydındır və gələcəyə hesablanan kursun davam etdirilməsi zəruridir. 

Bunun  üçün  milli  innovasiya  sisteminin  formalaşması  zəruri  şərtdir.  Milli 

nnovasiya  Sisteminin  əsas  formalaşma  elementi  kimi  aşagıdakıları  göstərmək 

olar:   


68 

 

 



68

- strateji məqsədlərə uygun innovasiyaların yaradılması [təminedici innovasiyalarla 

yanaşı,  yeni  texnologiyalar,  yeni  bazarlara,  yeni  istehlakcılara  cıxışa  təhrikedici 

innovasiyalar] ; 

-      KT  sirkətlərinin  sürətli  artımı,  intelektual  resurslar  bazarı,  elmtutumlu 

məhsullar bazarı və s. bazarların yaradilması və inteqrasiyalı inkişafı; 

-  Yeni  institutların  formalaşdırılması:  texnoloji  transfer  mərkəzləri,  innovasiya 

klasterləri,  strateji  innovasiyalı  transmilli  alyansların,  qlobal  innovasiya 

firmalarının  yaradılması;  biznes  subyektlərinin  yeni  qarşılıqlı  münasibətlərinin 

inkişafı- şəbəkə, interaktiv, virtual; 

-  Müasir    sivilizasiya  tələbləri  səviyyəsində  qanunvericilik  bazası  yaratmaq  – 

Intellektual  mülkiyyət  hüquqlarının  qorunması  haqqinda  qanunlar,  informasiya 

təhlükəsizliyinin  qorunması;  Milli  Innovasiya  Sisteminin  bütün  elementlərinin 

kompleks  inkişafı  və  inteqrasiyasını  təmin  edə  bilən  işlək  mexanizminin 

yaradılması.  

  

Belə  mexanizm  keyfiyyətində  dövlət-korporativ  tənzimləmə  irəli  surmək 



olar.  qtisadi  diversikasiyanın  prioritet  istiqamətləri  kimi  -  konsessiyalar, 

autsorsinq,  developerlik  tövsiyyə  oluna  bilər.  nnovasiya  sferasında  dövlət-

korporativ  tənzimləmə  mexanizmi  cərcıvəsində    vençur  biznes  institutunun 

formalaşması,  onun  hüquqi  bazasının  yaradılması  və  təşkilati  formalarının 

müəyyənləşdirilməsı,  intellektual  birjaların  yaradılması,  dövlətin  bütün 

səviyyələrdə  aktiv  dəstəyi  ilə  elm  tutumlu  istehsalın  prioritet  inkişafına  yönəlik  

strategiyanın həyata kecirilməsi əhəmiyyətli dərəcədə aktualdir.    

Azərbaycanda  iqtisadi  inkişafin  müasir  modeli  MDB  regionu  dövlətləri  ilə 

daha  perspektiv  və  səmərəli  investisiya  əlaqələrinin  inkişaf  etdirilməsində  yeni 

imkanlar yaratmışdır.   

 

 

 



69 

 

 



69

 

3.2. Azərbaycanın MDB regionu ölkələri ilə investisiya əməkdaşğının 



perspektivlərı 

 

Azərbaycan MDB regionu cərcıvəsində iqtisadi əlaqələrinin gələcək inkişafını 



faydalı tərəfdaşlıq strategiyası əsasında müəyyənləşdirməkdədir. Regionda Rusiya 

Federasiyası  ilə  əlaqələrin  prioritetliyi  bu  strategiyada  xüsusi  əhəmiyyət  daşıyır. 

Azərbaycan  perspektiv  əlaqələrin  inkişaf  mexanizmlərinin  rolunu  və  fəaliyyətini 

xüsusilə  genişləndirməkdədir.  Bu  sırada  Rusiya  Federasiyasının  Ticarət 

nümayəndəlıyinin fəaliyyətinin praktiki əhəmiyyətini qeyd etmək olar. 2006-cı ilin 

mart  ayından  Bakıda  Rusiya  Federasiyasının  Ticarət  nümayəndəliyi  fəaliyyət 

göstərir. 

Fəaliyyətə  başladıgı  dövrdən  ayrı-ayrı  Federasiya  subyektləri  ilə  səmərəli 

ə

laqələrə  nail  olunmuşdur.    2010-cu  ildə  Ticarət  Nümayəndəliyinin  təşkilati 



dəstəyi  ilə  Bakıya  Penza  T P  nümayəndələrinin  səfəri  baş  tutumuşdur.  Vilayətin 

çoxprofilli kompleksi neft qaz emal edən, kimya, elektrotexnika, tikinti və s. kimi 

doqquz müəssisənin rəhbərləri ilə təmsil olunmuşdur.  

Rusiya Ticarət Nümayəndəliyinin məlumatına görə, 30-dan artıq Azərbaycan 

ş

irkəti  qarşılıqlı  əlverişli  əməkdaşlığa  maraq  göstərir.  lk  əlaqələrin  nəticələri 



ümidvericidir.  Görüşün  nəticələrinə  görə  Ticarət  Nümayəndəliyində  nümayəndə 

heyətinin işi haqqında fikir mübadiləsi aparıldı, Azərbaycanda biznesin aparılması 

ilə  bağlı  məsləhətlər  verildi  və  gələcək  qısamüddətli  zamana  müştərək  fəaliyyət 

planı  müəyyən  olundu.  Nümayəndə  heyətinin  üzvlərinin  Azərbaycan-Rusiya 

işguzar  əməkdaşlıq  palatasının  və  «Nikoil»  nvestisiya  Kommersiya  Bankının 

rəhbərliyi, AR FHN-nin Regionlarla iş üzrə idarəsinin rəisi ilə görüşləri, “Russkiy 

traktor” ASC baş direktoru ilə danışıqlar təşkil olundu.  

Azərbaycan  Respublikası  RF  Ticarət  Nümayəndəliyi,  MDB 

cra 

hakimiyyətinin  və  Azərbaycan  beynəlxalq  bankının  dəstəyilə  MDB  Maliyə-bank 



70 

 

 



70

Ş

urasının  təşkil  etdiyi  “Maliyyə  institutları  –  MDB  ölkələrinin  iqtisadiyyətinin 



struktur modernizasiyasının əsası” III Bakı beynəlxalq konfransının işində regional 

ə

həmiyyətli əməkdaşlıgın yeni strateji istiqamətlərinə xüsusi önəm verilmişdir. 



Yeni səraitdə biznes forum və konfranslar regional iqtisadi əlaqələrin realızə 

olunmayan  potensiallarını  aşkarlamağa  imkan  verir.  Bakıda  hər  il  keçirilən 

“Tikinti”  16-cı  Beynəlxalq,  eyni  zamanda  fəaliyyət  göstərən  “Mebel,  interyer, 

dizayn”  8-ci  Xəzər  beynəlxalq  və  “Qızdırıcı,  ventilyasiya,  kondissionerləşmə,  su 

təminatı,  santexnika,  ətraf  mühitin  qorunması  texnologiyaları,  xovuzlar”  kinci 

Beynəlxalq  sərgilərdə  iştirak  etmişdir.  Rusiya  iştirakçıları  ( ƏM-in  10-n  artıq 

iştirakçısı)  ilə  görüşlərdə  Rusiya  məhsul  istehsalçılarının  Azərbaycan  bazarına 

çıxmasının  problemli  məqamları  göstərildi,  mövcud  suallara  aydınlıq  gətirildi  və 

hüquqi məsləhətlər verildi.  

Ticarət  nümayəndəliyi  “Rusiya  dəmir  yolları”  ASC  və  “Azərbaycan  dəmir 

yolları” QSC təşkili ilə keçirilən “Strateji partnyorluq: Qafqaz regionu” Beynəlxalq 

regional  dəmir  yolu  biznes  forumunda  iştirak  etmişdir.  Qafqaz  regionunun 

nəqliyyat  infrastrukturlarının  təkmilləşməsi  və  “Şimal-Cənub”  M K  effektiv 

inkişafı  məsələləri  Forum  iştirakçılarının  diqqət  mərkəzində  olan  əsas 

məsələlərdən biri olmuşdur.  

Hazırda Azərbaycan və MDB regionun bir sıra dövlətləri ilə ikitərəfli ticarət 

və  iqtisadi  münasibətlərin  vəziyyəti  və  perspektivləri    qtisadi  əməkdaşlıq  üzrə 

Dövlətlər  arası  komissiyanın  fəaliyyətindən  daha  çox  asılıdır.  Buna  görə  də 

müqavilə  hüquq  bazasının  təşkili  ilə  bağlı  əsas  məsələlər  müzakirə  olunmalı  və 

yenı inkişafın tələblərinə uyğunlaşdirilmalıdır. 

Bu  sırada  əməkdaşlıqda  elm  və  təhsil  sahələrinin  rolunu  genişləndırmək 

zəruridir. Rusiyanın Azərbaycanda Ticarət nümayəndəliyi “Təhsil və karyera” 4-cü 

Beynəlxalq  sərgidə  iştirak  etmişdir.  Bu  sərgidə  Moskva,  Sankt-Peterburq, 

Novqorod, Nijniy Novqorod, Saratov, Tambov və Maxaçkaladan olan 25 ali təhsil 

məssisəsini təmsil edən “RAKUS” Rusiya qrupu da iştirak etmişdir. Qeyd edək ki, 

“RAKUS”-un ekspozisiyası sərgiyə gələnlərin çoxlarında maraq yaratdı.  



71 

 

 



71

 

Azərbaycanda Rusiya Ticarət Nümayəndəliyi sosial-iqtisadi sferanın gələcək 



ə

məkdaşlıq  sahələrini  genişləndirməyə  çalışir.  Rusiya  Ticarət  Nümayəndəliyi 

“Səhiyyə”  16-cı  Azərbaycan  Beynəlxalq  sərgisinin,  “Stomatologiya”  5-ci 

Azərbaycan  Beynəlxalq  Yubiley  sərgisinin  və  “Gözəllik  və  estetik  təbabət”  4-cü 

Azərbaycan Beynəlxalq sərgisinin açılışında iştirak etmişlər. Rusiya tərəfi 16 şirkət 

ilə təmsil olunmuşdur: rentgen diaqnostik avadanlığın, komplekslərin və köçürmə 

kabinələrin  istehsalçısı  “Amiko”  QSC  (Moskva  ş.);  “NTFF  “Polisan””  MMC 

(Sankt-Peterburq  ş.);  Tatximfarmpreparat”  ASC  (Kazan  ş.);  hazır  dərman 

preparatlarının  istehsalçısı  olan  “ rbitsk  kimya  əczazçılıq  zavodu”  AZC 

(Sverdlovsk  vilayəti);  dərman  vəsaitlərinin,  bioloji  əlavələrin,  vitaminləşdirilmiş 

qidanın  istehsalçısı  “Altay  vitaminləri”  QSC  (Biysk  ş.);  immunomodulyatorlar 

istehsalçısı  “Feron”  MMC  (Moskva  ş.);  ürək-damar  cərrahiyəsi,  stomatoloji, 

oftolmoloji  implantların  istehsalçısı  “Ekoflon”  E K  (Sankt-Peterburq  ş.); 

diaqnostik test sistemlərinin və dərman preparatlarının istehsalçısı “Ekolab” QSC 

(Elektroqorsk  ş.);  tibbi  tullantıların  utilizasiyası  üçün  məhsulun  istehsalçısı  “KS-

Proyekt”  şirkəti  (Tatarstan  Respublikası);  optika  mexanik  və  optika  elektron 

cihazların  istehsalçısı  “Lomo”  ASC  (Sankt-Peterburq  ş.);  elm,  təhsil,  səhiyyə  və 

sənaye  sahələrində  yüksək  texnologiyalı  həll  etmələrin  təchizçisi  olan  “OPTEK” 

ş

irkəti  (Moskva  ş.);  “Svoboda”  ASC  (Moskva  ş.);  kosmetik  birlik  “Russkaya 



kosmetika”  MMC  (Moskva  ş.).  Sonuncu  kosmetik  birlıyə  istehsal  etdikləri 

məhsulun  və  xidmətlərin  Azərbaycan  bazarına  çıxarılmasında  Ticarət 

nümayəndəliyinin köməyi təklif olunmuşdur.  

MDB  regionu  miqyasinda  əhəmiyyət  daşıyan  lahiyələr  üzrə  investisiya 

ə

laqələrinin  yaradilması  strateji  əhəmiyyət  daşıyır.  “M2M  Telematika”  Rusiya 



ş

irkətinin regional mərkəzi statusuna malik “Hermes GPS” şirkəti ilə “QLONASS” 

peyk  noviqasiya  sisteminin  Azərbaycanda  istifadəsi  perspektivlərinin  müzakirəsı 

perspektiv əməkdaşlıq istiqamətiqeya etmək olar.  



72 

 

 



72

Azərbaycan və  RF arasında “Sinterra” yeni əməkdaşlıq istiqamətində növbəti 

addımlardan  biri  kimi  qeyd  oluna bilər.  QSC  KT  sahəsində  “Sinterra”  şirkətinin 

“Azərtelekom”la  birgə  layihələrinin  realizasiyası  ilə  bağlı  məsələlər  müzakirə 

olunmuşdur.  

Azərbaycan  ərzaq  bazarında  aparıcı  strukturlardan  biri  olan  “Azərsun-

Xoldinq” şirkətinin Ticarət nümayəndəliyinin ilə təmasları şirkət tərəfindən Rusiya 

ə

razisində  bir  sıra  sərmayə  layihələrinin  realizasiyası  perspektivlərinə  imkanlar 



yaratmışdır.    Rusiyanın  çay  bazarında  olan  vəziyyət  haqqında  fikir  mübadiləsi 

aparıldıqdan sonra, Azərbaycan şirkətinin lahiyələri həyata keçirilmişdir.  

Dunyada baş verən böhran prosesləri MDB regionu dövlətləri arasında daim 

nəzərə  alınır.  Bu  məsələlərdən  biri  ərzaq  təhlükəsizliyi  problemidir.  Azərbaycan 

Respublikası  FHN-nin  maddi  ehtiyyatlar  üzrə  dövlət  agentliyinin  rəhbərliyi  ilə 

görüşdə  ölkənin  dövlət  ehtiyatları  üçün  əldə  olunan  Rusiya  taxılı  ixracının 

artırılması  perspektivləri  əməkdaşlıq  məsələsi  kimi  əhəmiyyət  daşıyır. 

Azərbaycanın dövlət və biznes strukrurları  ilə  Rusiya  Federasiyası  subyektlərinin 

və Həştərxan, Stavropol və Krasnodar ölkələri təsərrüfat strukturlarının maraqlarını 

milli  bazarda  maraqların  müdafiə  olunması  sahəsində  əməkdaşlıq  Ticarət 

nümayəndəliyi  tərəfindən  davam  etdirilmişdir.  Tərəflər  arasında  Informasiya 

mübadiləsi və danışıqlar prosesi təşkil olunmuşdur.  

Azərbaycan  Respublikası  Dövlət  Neft  Fondu  Rusiya  valyutasına 

investisiyalara  başlamışdır.  Azərbaycan  Respublikası  Dövlət  Neft  Fondu 

(ARDNF)  vəsaitinin  5  faizə  qədərini  Türkiyə  lirəsi  və  Rusiya  rublunda  ifadə 

olunan aktivlərdə yerləşdirməyi nəzərdə tutmuşdur. 

Investisiya  siyasətinə  əsasən,  ötən  dövrlər    ərzində  artıq  Türkiyə  lirəsində 

ifadə  olunan  aktivlərə  ilkin  investisiyalar  həyata  keçirilmiş  və  Rusiya  rubluna 

investisiyaların  həyata  keçirilməsi  ilə  əlaqədar  ötən  illərdə  müvafiq  işlər 

tamamlanmışdır. 

ARDNF  Rusiyanın  ən  böyük  banklarından  biri  olan  “Qazprombank”a  3 

milyard  rubl  (təxminən  100  milyon  ABŞ  dolları)  dəyərində  qısamüddətli  depozit 



73 

 

 



73

yerləşdirərək 

bu 

valyutada 



ilkin 

investisiyalarına 

başlamışdır. 

nvestisiya Neft Fondunun Rusiya rublunda ifadə olunan aktivlərə nəzərdə tutduğu 

uzunmüddətli  investisiya  strategiyasının  ilkin  mərhələsidir.  Gələcəkdə  bu 

valyutada ifadə olunan digər maliyyə alətlərinə də müvafiq investisiyaların həyata 

keçirilməsi nəzərdə tutulmuşdur. 

Azərbaycan  Rusiya  ücün  potensial  investora  cevrilir.  Rusiyaya    sərmayə  

yatırılması  dövlətimiz  üçün  gələcəkdə  müsbət  effekt  verə  bilər.  Azərbaycan 

Prezidenti  lham  Əliyev  Rusiyanın  "Rossiya-24”  kanalına  müsahibəsində  Rusiya 

və Azərbaycan arasında iqtisadi əlaqələrinə toxunaraq, bildirib ki, Azərbaycan bu 

ölkənin səhmlərinə, daşınmaz əmlaka, bank sektoruna, həm də istehsalata sərmayə 

qoyur: "Rusiyaya gəldikdə, biz bank sektoruna sərmayə qoymuşuq, VTB bankının 

səhmlərini  almışıq,  daşınmaz  əmlaka,  istehsalata  da  sərmayə  qoymuşuq.  Rusiya 

bazarı bizim üçün perspektivlidir. Biz hər hansı vəziyyətə, qondarma sanksiyalara 

baxmayaraq, Rusiya bazarına fəal sərmayə qoymaqda davam  edəcəyik. Ona görə 

ki,  əvvələn,  bütün  bunlar  müvəqqətidir,  ikincisi,  biz  elə  işləməliyik  ki, 

münasibətlərimiz 

möhkəmlənsin. 

Investisiyalar 

sadəcə, 

öz 


vəsaitlərini 

ş

axələndirmək  deyil.  Bu,  həm  də  əməkdaşlıq  münasibətlərinin  və  onun 



səviyyəsinin  nümayişidir.  Prinsip  etibarilə  heç  bir  ölkə  sabitlik,  mehriban 

münasibətlər  olmayan  yerə  dövlət  vəsaitlərini  yatırmayacaq.  Rusiya  bizim 

dostumuz, tərəfdaşımızdır. Rusiyaya sərmayə yatırılması davam etdiriləcək” [3]. 

qtisadçı  mütəxəssislər  və  siyasətçilər  düşünür  ki,  Rusiyaya  sərməyə 

yatırmağımız ölkəmiz üçün müsbət effekt verəcək: Azərbaycanla Rusiya arasında 

iqtisadi  əlaqələr  də  yüksək  səviyyədədir.  Baxmayaraq  ki,  Qərb  Rusiyaya 

sanksiyalar tətbiq edib, amma Azərbaycanın bu ölkə ilə iqtisadi, mədəni, humanitar 

sahələrdə ciddi problemləri yoxdur. Ölkələr arasında ticarət dövriyyəsi ilbəil artır. 

Hətta banklararası əlaqələr də var. Xüsusən də Beynəlxalq Bankla Rusiyanın VTB 

bankı  arasında.  Azərbaycan  Rusiyada  müəyyən  digər sahələrə  də  yatırımlar  edib. 

Amma  bu  prosesdə  müəyyən  risqlər  də  mövcuddur.  Faktiki  olaraq  rus  rublunun 

məzənnəsi kəskin şəkildə aşağı düşüb. Lakin qonşu ölkə ilə ticarət saldosu yüksək 



74 

 

 



74

olduğundan,  bütün  hallara  baxmayaraq,  onu  bu  səviyyədə  də  saxlamaq 

məsləhətdir. Neftin qiymətinin kəskin azalması, Rusiyanın qaz ixracı üzrə "Cənub 

axını”ndan  imtina  etməsi,  sanksiyaların  tətbiqilə  əlaqədar  qiymətlərin  qalxması, 

inflyasiyanın yüksək olması, bu kimi amillər sərmayə yatırımını artıran ölkə kimi 

müəyyən  problemlər  yarada  bilər.  Amma  Azərbaycan  müstəqil  dövlət  olaraq 

müstəqil  siyasət  aparır.  Bu  gün  Rusiyanın  da  Azərbaycana  böyük  ehtiyacı  var. 

Rusiyanı kənd təsərrüfatı məhsulları ilə təmin etmək üçün Azərbaycanın imkanları 

böyükdür.  xrac  potensialımız  var.  Burada  da  müəyyən  problemlər  yaranmasın 

deyə, ondan istifadə etmək lazımdır. 

Müstəqil  iqtisadçı  ekspertlər  də  ümid  edir  ki,  Rusiya  hazırkı  situasiyadan 

qısa  zamanda  yaxa  qurtaracaq  və  bu  halda  Azərbaycanın  bu  gün  ora  yatırdığı 

sərməyələr  böyük  gəlir  gətirəcək:  "Rusiya  bazarı  indinin  özündə  də  potensial 

cəhətdən  kifayət  qədər  cəlbedici  olaraq  qalır.  Doğrudur,  Qərbin  sanksiyaları 

fonunda  Rusiyanın  səhm  və  daşınmaz  əmlak  bazarında  kəskin  ucuzlaşmalar 

müşahidə  olunur.  Amma  yenə  də  potensial  olaraq  bu  bazar  kifayət  qədər 

cəlbedicidir.  Ümid  etmək  qalır  ki,  Azərbaycanın  bu  ölkəyə  qoyduğu  sərmayələr 

qısa zamanda özünü doğruldacaq. Yəni, Rusiya qısa zamanda problemdən çıxaraq, 

yenidən  investorlar  üçün  gözəgəlimli  olacaq.  nvestisiya  təklifi  artanda  təbii  ki, 

Rusiya  bazarında  səhmlərin  də  qiyməti  qalxacaq.  Bu  vəziyyətdən  isə  hazırda 

Rusiya səhm bazarında aktiv olan Azərbaycan iqtisadi faydasını perspektiv dövrdə 

təmin edə bilər. 

 

 

 



 

 

 



 
1   2   3   4   5   6   7




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə