AZƏrbaycan respublġkasi əMƏK



Yüklə 0,58 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə5/7
tarix28.04.2017
ölçüsü0,58 Mb.
1   2   3   4   5   6   7

Patologiya  (Pathology,  abnormity,  abnormality)  -xəstəliklərin  ortaya  çıxmasında 

effektiv və ehtimal olunan faktorları araşdıran elm sahəsi. 



PeĢə  xəstəliyi  (Occupational  disease,  workrelated  disease,  industrial  malaise)  

uzun müddətdə zərərli əmək şəraitində əmək fəaliyyətinin və ya istehsal mühitinin 

zərərli  amillərinin  təsiri  nəticəsində  sağlamlığın  itirilməsi,  orqanizmin  normal 

fəaliyyətinin  pozulması.  Hər  hansı  bir  xəstəliyin  peşə  xəstəliyi  olub-olmamasının 

müəyyənləşdirilməsi zamanı həmin xəstəliyin kliniki forması və xəstənin konkret 

əmək şəraiti nəzərə alınmalıdır. Peşə xəstəliyi səbəbindən əziyyət çəkən işçilər bir 

sıra imtiyazlara, o cümlədən müavinət almaq hüququna malikdir. Peşə xəstəliyinin 

fəsadları  ilə  üzləşən  insanlar  onlara  dəymiş  zərərin  müqabilində  təzminat 

alınmasını tələb edə bilərlər. 

PeĢə-əmək reabilitasiyası (Occupational and labour rehabilitation) - əliliiyi olan 

şəxsin  peşə  seçməsinə,  işə  düzəldilməsinə,  əvvəlki,  yaxud  yeni  peşə  üzrə  əmək 

qabiliyyətinin  bərpası  məqsədi  ilə  zəifləmiş,  yaxud  itirilmiş  funksiyasının  reabili-

tasiyasına  və  ya  onun  yeni  peşəyə  uyğunlaşdırılmasına  yönəldilmiş  tədbirlər 

sistemi. 

Postravmatik  stress  zədəsi  (Post-traumatic  Stress  Disorder,  PTSD)  -  xroniki  və 

ya kəskin ola bilən və şəxsin ətraflarının izafi ifrat dərəcədə işlədilməsi sayəsində 

yaranan ağrıla xarakterizə olunan patoloji vəziyyət. 

Postvaksinal  fəsadlar  (Postvaccinal  complication,  vaccinal  lesion)  -  profilaktik 

peyvəndlər nəticəsində sağlamlığın müxtəlif dərəcədə pozulması. 



Pozitiv ayrı-seçkilik (Positive discrimination) -bərabər imkanları təmin etmək və 

sosial  həyatda  tam  iştirak  etmək  üçün  xüsusilə  əlillik  kimi  özəl  vəziyyətlərə  görə 

sosial  yöndən  qorunması  lazım  olan  dezavantajlı  qruplara  məqbul  səviyyədə 

verilən imtiyazların məcmusu. 



Prenatal  diaqnostika  (Prenatal  diagnostics,  prenatal  diagnosis)  -  hamiləlik 

dövründə  həyata  keçirilən  tibbi  müayinə  üsulların  məcmusu  (döldən  götürülmüş 

müvafıq toxumaların genetik üsullarla analizi). 

Protez  (Denture)-  amputasiya  olunmuş  ətrafın  anatomik  və  funksional  cəhətdən 

bərpa olunması üçün istifadə olunan nexniki vasitə. 



Psixi  ləngimə  (Mental  retardation)  -  insanın  psixi  inkişafında  gecikmə,  o 

cümlədən nitq qüsurları, emosional-iradi mühitin pozuntuları və autizm halları. 



Psixi  pozuntu  (xəstəlik)  (Psychiatric  disorder,  abalienation,  mental  disorder, 

thought  disorder)  -sosial  uyğunlaşmanın  və  səhhətin  pozulması  ilə  müşayiət 

olunan, kliniki ifadə olunmuş psixopatoloji davranış forması. 



Psixiatriya  (Psychiatry,  mental  medicine,  mental  science)  -  davranış 

pozuntularının,  əqli  və  ruhi  xəstəliklər  səbəbindən  davranış  və  uyğunlaşma 

pozuntularının üzərində araşdırmaların aparılması, belə xəstəliklərin və əlamətlərin 

diaqnozun və müalicəsinin öyrənilməsi ilə bağlı məşğul olan tibb sahəsi. Ruhi və 

sinir xəstəliklərindən qaynaqlanan narahatlıqları və uyğunsuzluqların tibbi və ruhi 

sağlamlıq proqramları çərçivəsində qarşısını alma, ortaya çıxan əqli-ruhi və psixo-

sosial vəziyyətləri və xəstəlikləri təyin edən və bunların müalicəsi ilə məşğul olan 

elm sahəsidir. 



Psixiatriya  müəssisəsi  (psixonevroloji  müəssisə)  (Psychiatric  facility 

(psychoneuro-logical  establishment,  psychoneurological  institution))  -  psixiatriya 

yardımı sahəsində qanunvericilikdə müəyyən olunmuş qaydada fəaliyyət göstərən 

tibb müəssisəsi və ya onun bölməsi. 

Psixiatriya yardımı  (Psychiatric  care,  mental  health  services)  -  pasiyentin psixi 

vəziyyətinin  müayinəsini,  psixi  pozuntusunun  diaqnostikasını,  müalicəsini  və 

profilaktikasını,  psixo-sosial  reabilitasiyasını  özündə  birləşdirən  ixtisaslaşdırılmış 

tibbi yardım növü. 



Psixo-analiz  (Depth  psychology,  psychoanalysis,  psychoanalytic  therapy)  

psixologiyada  şüur  altını  açmaq,  əqli  və  ruhi  xəstəliklərin  səbəblərini  ortaya 

çıxarmaq  və  bu  cür  xəstəlikləri  müalicə  etmək  üçün  istifadə  olunan  metod.  Bu 

metodun əsasında zehinlə bağlı bəzi əsəb pozuntularını, xəstəliyə səbəb ola biləcək 

şüuraltı  narahatlıqları,  arzuları  və  ya  keçmişdə  yaşananları  şüur  üstünə  çıxararaq 

müalicə etmək mümkündür. 



Psixo-fiziolojĠ  pozuntular  (Psychophysio-logical  disorders)  -  psixoloji  stresə  bir 

reaksiya olaraq ortaya çıxan və bədənin müxtəlif üzvlərinə mənfi istiqamətdə təsir 

edən dəyişikliklər. 

Psixoloji  adaptasiya  (Psychologic  adaptation)  -insanın  cəmiyyətin  tələblərinə, 

özünün  tələbatlarına,  motivlərinə  və  maraqlarına  uyğun  olaraq  cəmiyyətdə  bir 

şəxsiyyət kimi mövcud olmasına uyğunlaşma. Psixoloji adaptasiya insan tərəfindən 

yaşadığı cəmiyyətin normalarının və dəyərlərinin mənimsənilməsi vasitəsilə həyata 

keçirilir.  Psixoloji  adaptasiyanın  əsas  təzahürləri  şəxsiyyətin  ətrafdakı  insanlarla 

ünsiyyət qurması və onun aktiv fəaliyyətləridir. 



Psixoloji  sərbəstlik  (Psychological  freedom)  -xarici  təzyiqlərə  baxmayaraq,  öz 

fıkrini  saxlamaq,  öz  hərəkətini  və  emosional  reaksiyalarını  tənzimləmək, 

özünüidarəetmə, özünütəsdiqetmə bacarığı, 

 


məsuliyyəti  üzərinə  götürməyə  meylliliyi.  Bu  cür  sərbəstük  psixo-emosional 

vəziyyəti  yaxşılaşdırmaq,  narahatlıq  və  aqressiyanı  azaltmaq,  qorxu  və  sinir 

gərginüyini  aradan  götürmək,  normal  yuxunu  bərpa  etmək,  psixoloq  və  pasiyent 

arasında etibarlı kontakt yaratmaq məqsədi daşıyır. 



Psixoloji-pedaqoji reabilitasiya (Psychological and pedagogical rehabilitation) - 

əlillik xüsusiyyətinə uyğun olaraq əlilliyi olan şəxsin müxtəlif tədris metodlarından 

istifadə  olunmaqla  inklyuziv  təhsil  almasına,  ünsiyyət,  özünə  xidmət  və  öz 

davranışına nəzarət qabiliyyətinin bərpasına yönəldilmiş tədbirlər sistemi. 



Psixoloji-tibbi-pedaqoji  komissiya  (Psychomedical  andpedagogic  comission)  

uşaqlarda  fiziki  çatışmazlıqların,  əqli  və  psixi  ləngimələrin  diaqnostikasının 

aparılmasını,  bunun  əsasında  onların  xüsusi  təhsilə  cəlb  olunması  barədə  qərar 

qəbul  edilməsini,  valideynlərinə  və  ya  digər  qanuni  nümayəndələrinə  müvafiq 

məsləhətlər verilməsini, mübahisəli məsələlərə baxılmasını həyata keçirən müvafıq 

icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən yaradılan və daimi fəaliyyət  göstərən mütəxəs-

sislərdən ibarət qurum. 

Psixoloq  (Psychologist)  -  psixologiyanın  hər  hansı  bir  sahəsində  təhsil  alan  və 

öyrəndiyi bilik və bacarıqları müəyyən ölçüdə tətbiq edən mütəxəssis. 



Psixososial  məsləhətləĢmə  (Psychosocial  counselling,  psychosocial  consultation) 

-  psixo-emosional  stresin  aradan  götürülməsi  və  İİV-lə  əlaqədar  düzgün  davranış 

qaydalarının  müəyyən  edilməsi  məqsədilə  müayinə  olunan  (müayinə  olunmuş) 

şəxslə  tibb  işçisi  və  ya  sosial  işçi  arasında  testdən  əvvəl  və  sonra  aparılan 

konfıdensial dialoq. 

 



 

Reabilitasiya  (Rehabilitation)  -  şəxsin  müəyyən  mühitdə  həyat  fəaliyyətinin 

bərpasına yönəlmiş tədbirlər məcmusu. 



Reabilitasiya  mərkəzi  (Rehabilitation  center)  -əlilliyi  olan  şəxslərə  və  xəstələrə 

kompleks  tibbi-sosial  və  peşə  reabilitasiyasının  aparılması  üçün  nəzərdə  tutulan, 

əlilliyi  olan  şəxslərin  əməyə  və  sosial  həyata  qatıla  bilmələrinə  kömək  olan 

müxtəlif sahələrdə ixtisaslaşmış dövlət və ya özəl müəssisə. 



Reabilitasiya  standartları  (Rehabilitation  standards)  -  əlilliyi  olan  şəxslərin 

reabilitasiyasını  keyfiyyət  və  effektivlik  baxımından  qiymətləndirən  normativ 

sənədlər. 

Reabilitasiya vasitələri (Rehabilitation tools) -əlilliyi olan şəxslərin və xəstələrin 

itirilmiş funksiyalarının bərpasına kömək edən yardımçı vasitələr (əsalar, qoltuqaltı 

ağaclar, dirsəkaltı ağaclar və s.). 

Reamputasiya  (Consecutive  amputation,  reamputation)  -  amputasiyadan  sonra 

güdülün  anatomik  və  ya  funksional  yararsızlığı  ilə  əlaqədər  aparılan  təkrar 

əməliyyat. 

Revmatoloq  (Rheumatologist)  -  artrit  və  digər  oynaq,  əzələ  və  sümük 

xəstəliklərinin diaqnostika və müalicəsi sahəsində ixtisaslaşmış həkim. 



Ruhi  xəstə  (Mental  patient,  mentally  unsound,  mentally  affected,  bedlamite)  

müxtəlif  səbəblərlə  ruhi  və  əqli  xüsusiyyətlərində,  həyatın  tələbinə  uyğun 

gəlməyəcək  səviyyədə  davamlı  olaraq  bacarıq  və  funksiya  itkisi  göstərən, 


normadan  kənar  əməllər  edən,  bir-birinə  zidd  fıkirlər  söyləyən,  ağrı  və  məntiqə 

uyğun gəlməyən danışıq halları ilə seçilən və qayğıya ehtiyacı olan şəxs. 

 

 



 

Sağlamlıq imkanları məhdud 18 yaĢınadək uĢaq (tibbi modelə əsasən) (Under-

18  child  with  health  limitations  (according  to  the  medical  model))  -  orqanizmin 

ümumi  inkişafının  pozulmasına  səbəb  olan  müxtəüf  əqli,  ruhi,  fıziki  qüsurlar  və 

xəstəliklər nəticəsində həyat fəaliyyəti məhdudlaşan, sosial yardıma və müdafıəyə 

ehtiyacı  olan  uşaq.  Həyat  fəaliyyətinin  məhdudlaşması  sağlamlıq  imkanları 

məhdud  uşağın  özünəxidmət,  hərəkət,  səmtlənmək,  ünsiyyət,  öz  davranışına 

nəzarət, habelə təhsil almaq, əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmaq qabiliyyətini və ya 

imkanlarını tamamilə, yaxud qismən itirilməsində təzahür edir. 

Sağlamlıq  imkanları  məhdud  Ģəxs  (tibbi  modelə  əsasən)  (Person  with  health 

limitations (according to the medical model)) - xüsusi şərait yaradılmadan həyatda 

müxtəlif  sosial  fünksiyaların  icra  olunmasında  çətinlik  çəkən  fiziki  çatışmazlığı, 

əqli və (və ya) psixi ləngimələri olan insan. 

Seqreqasiya  (Segregation)  -  əhalinin  bir  qrupunun  cəmiyyətdən  müəyyən 

əlamətlərə görə zorla aynlması siyasəti. 



Sensor  inteqrasiyasının  disfunksiyası  (SID)  (Sensory  processing  disorder)  - 

hissiyat orqanlarının çatdırdığı məlumatın baş beyin tərəfindən tam və ya qismən 

qavranmaması.  Sensor  inteqrasiyasında  disfunksiyası  olan  şəxslər  ətraf  mühitin 

qıcıqlandırıcı  faktorlarına,  o  cümlədən  parlaq  işıq  və  ya  güclü  səsə  qarşı  həddən 

ziyadə həssaslıq nümayiş etdirirlər. 

Səsgücləndirici telefon aparatı (Amplifying telephone receiver) - dəstəyində səsin 

ucalığına  nəzarət  etmək  funksiyası  olan,  səsgücləndirici  cihaz  quraşdırılmış  və 

eşitmə  qabiliyyəti  məhdud  şəxslər  üçün  nəzərdə  tutulmuş  rabitə  vasitəsi.  Aparat 

daxil olan səsi gücləndirir. 



Skolioz  (Lateral  curvature,  scoliosis,  curvature  of  spine)  -  onurğa  ətrafında 

müşahidə  olunan  patologiya.  Skolioz  əsasən  3  formada  olur:  sadə,  qismən  əyri, 

mürəkkəb.  Onurğa  əyriliyi  döş  qəfəsinin  assimetriyasına  səbəb  olur  və  bu  da, 

getdikcə daxili orqanları sıxır. 



Sosial  adaptasiya  (Social  adaptation)  -  insanın  sosial  funskiyalarını  həyata 

keçirmək  imkanlarını  əks  etdirən  inteqrativ  proses.  Sosial  funksiyalar  dedikdə, 

ətraf  mühitin  və  öz  orqanizminin  adekvat  qavranılması,  adekvat  münasibətlər 

sistemi və ətrafdakı insanlarla ünsiyyət, əmək, öyrənmə, asudə vaxtın və istirahətin 

təşkili  qabiliyyəti,  ailədə  və  kollektivdə  özünəxidmət,  qarşılıqlı  xidmət  və  s. başa 

düşülür. Sosial adaptasiyanın bir istiqaməti kimi sosial-məişət adaptasiyasını, yəni 

fərdin  konkret  sosial-məişət  şəraitinə,  ictimai  və  ailə-məişət  rejiminə 

uyğunlaşmasını fərqləndirirlər. 



Sosial  ayrı-seçkilik  (Social  discrimination)  -cəmiyyət  həyında  ayrı-seçkilik 

etməmə prinsipinin pozulması, fərdlərin və ya sosial qrupların sosial sinif, irq, din, 

dil,  siyasi-fəlsəfı  görüş,  etnik  azlıq,  əlillik  və  s.  fərqlər  səbəbindən  cəmiyyətdə 

bərabər olmayan bir halla üzləşməsi. 



 

Sosial  xidmət  qurumu  (Social  service  institution)  -  hər  hansı  bir  sosial  xidmət 

müəssisəsinin  öz  tərkibində  peşəkar  olaraq  sosial  təminat  xidmətləri  göstərən 

bölmə. 

Sosial  xidmət  müraciəti  (Social  service  application)  -  sosial-iqtisadi  cəhətdən 

məhdudiyyətli  insanın  sosial  kontekstdə  dəstək  xidmətlərinə  ehtiyac  duyub-

duymadığına dair müşahidənin aparılması istiqamətində müvafıq yerli idarələrinə 

ünvanlanan istəklər. 



Sosial xidmət ödəniĢləri (Social service payment) - sosial təminat sistemləri olan 

ölkələrdə  evdə  və  ya  müəssisədə  sosial  təminat  xidmətləri  çərçivəsində  meydana 

gələn  müvafıq  xərclərinin  qismən  və  ya  tamamilə  bərpasına  yönəldilən  qayğıya 

ehtiyacı olan şəxsə və ya onun admdan baxıcıya, mütəxəssis baxıcıya və ya nəzarət 

orqanına verilən aylıq pul vəsaiti. 

Sosial  xidmət  sahələri  (Social  service  areas)  -səhiyyə,  təhsil  və  digər  sosial 

xidmətlərin  tətbiq  olunan  sahələrinin  məcmusu.  Burada  sosial  işçi  və  ya  sosial 

xidmətçilər  tərəfindən  peşəkar  səviyyədə  müxtəlif  sosial  qruplara  (məsələn,  ailə, 

uşaqlar, gənclər, ahıl insanlar, xüsusi qayğıya ehtiyacı olanlar, əlilliyi olan şəxslər, 

qaçqın  və  məcburi  köçkünlər  və  s.)  göstərilən  xidmətlərin  göstərilməsi  nəzərdə 

tutulur. 



Sosial inteqrasiya  (Social integration)  - sosial təcrid olunmaya  məruz  qalan fərd 

və ya qrupların (əlilliyi olan şəxs və ya qrupların) iqtisadi və sosial fəaliyyətlərinə 

maneə  olan  faktorların  aradan  qaldırılması,  onların  həyat  səviyyələrinin 

yaxşılaşdırılması və cəmiyyətdə digər insanlarla bərabər səviyyədə iştraknın təmin 

edilməsi istiqamətdə həyata keçirilən tədbirlər sistemi. 

Sosial iĢçi (Social worker, case worker, outreach worker, development worker)  - 

əlilliyi olan və xüsusi qayğıya ehtiyacı olan şəxslərin ehtiyaclarını müəyyən edən, 

ehtiyaclarla resurslar arasında əlaqəni təmin edən, bu resurslar haqqında insanları 

məlumatlandıran və onların bu resurslardan istifadə etməsini əlaqələndirən şəxs. 



Sosial iĢtirak (Social participation) - əlilliyi olan və xüsusi qayğıya ehtiyac duyan 

şəxslərin  cəmiyyətdə  tamyararlı  üzv  kimi  yaşaması  və  sosial  fəaliyyətlərdə 

mümkün qədər aktiv olaraq iştirak edə bilməsi. 

Sosial qulluq (Social care) - sosial xidmət işçiləri tərəfmdən qayğıya ehtiyacı olan 

şəxsə sistemli, planlı və mütəşəkkil bir şəkildə təqdim olunan tibb qulluğu, psixo-

sosial (mənəvi) dəstək və evin idarə olunmasına yönələn xidmətlərin məcmusu. 

Sosial  məsafə  (Social  distancing)  -  sosial  qrupların  və  ya  şəxslərin  bir-birinə 

yaxınlıq  və  ya  özgəninkiləşdirmə  dərəcəsini  əks  etdirən  anlayış.  İnsanla  ictimai 

qurum  arasında  sosial  məsafənin  artması  sosial  qurumların  qruplara  və  digər 

təbəqələrə ayrılmasının meyarını təşkil edir. 



Sosial müavinətlər (Social benefıts) - qanunla müəyyən edilmiş qaydada ayrı-ayrı 

kateqoriya  şəxslərə  sosial  yardım  göstərilməsi  məqsədilə  aylıq  və  ya  birdəfəlik 

ödənilən pul vəsaiti. 

Sosial  reabilitasiya  (Social  rehabilitation)  -sosial  vərdişlərin  mənimsənilməsini, 

əlilliyi  olan  şəxsin  həyat  səviyyəsinin  yaxşılaşdırılmasını,  onlara  cəmiyyətin 

həyatında  müstəqil  iştirak  etmək  üçün  digər  şəxslərlə  bərabər  imkanlar 

yaradılmasını təmin edən tədbirlər sistemi. 



Sosial sığorta (Social insurance) - peşə, fizioloji və ya sosial-iqtisadi risklərə görə 

gəlirinin  və  ya  qazancının  davamlı  və  ya  müvəqqəti  olaraq  itirilməsi  halında 

insanların yaşamaq və dolamşıq ehtiyaclarını qarşılayan sistem. 

Stiqma  (Stigma,  label)  -  sosial  stereotipin  ünsürü  kimi  çıxış  edən  və  fərdi  və  ya 

qrupu nüfuzdan salan sosial atribut. 



Subtitr  (Caption,  subtitle)  -  eşitmə  qabiliyyəti  məhdud  insanlara  video  çəkiliş 

materialında  səsləndirilən  nitqin  çatdırılması  məqsədilə  kadrlarda  yerləşdirilən 

mətn. 

Subtitrli  film/video  çarx  (Captioned  film/video)  -  eşitmə  məhdudiyyəti  olan 

şəxslərin filmin və ya video çarxın səs yazmasının mənasını dərk etməsi məqsədilə 

yazılmış mətnin nümayiş olunduğu video material. 

Surdo tərcüməçi (Sign language interpreter) -eşitmə məhdudiyyəti olan şəxslərin 

digər  insanlarla  surdodil  vasitəsilə  ünsiyyətin  təşkil  olunmasına  yardım  göstərən 

mütəxəssis. 

Surdotexniki  vasitəiər  (Deaf  aid,  equipment  for  persons  with  hearing 

impairment)  -  eşitmə  məhdudiyyəti  olan  şəxslərdə  həmin  məhdudiyyətlərin 

korreksiyası  və  ya  kompensasiyası,  habelə  eşitmə  qabiliyyəti  olan  şəxslərin  ətraf 

mühitə  adaptasiyası  üçün  nəzərdə  tutulan  və  məxsusi  olaraq  işlənib  hazırlanan 

cihazlar. 

 

ġ 

 

ġəxsin  həyat  fəaliyyətinin  məhdudlaĢmasi  (Limitations  of  life  activities  of  the 

person)  -  əlilliyi  olan  şəxsin  özünəxidmət,  hərəkət,  səmtlənmək,  ünsiyyət,  öz 

davranışına nəzarət, habelə əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmaq qabiliyyətinin və ya 

imkanlarının tamamilə, yaxud qismən itirilməsinin təzahür forması. 

ġəxslərarası  ünsiyyət  vasitələri  (Interpersonal  communication  means)  -  görmə 

məhdudiyyəti olan şəxslərin brayl sistemi üzrə təlimlə, audio-vasitələr və iri şriftlə 

təmin  edilməsi,  əqli  məhdudiyyəti  olan  şəxslərə  dilin  asan  başa  düşülməsinin 

öyrədilməsi  sisteminin  təşkil  edilməsi,  nitq  məhdudiyyəti  olan  şəxslərə  müasir 

texniki ünsiyyət vasitələrinin tədqim olunması. 

ġizofreniya (Schizophrenia, adolescent insanity, parergasia, dementia praecox)  

insanın  düşüncə,  duyğu  və  davranışında,  özünə  və  ətrafındakılara  əhəmiyyətli 

dərəcədə təsir edən və bəzi dəyişikliklərə səbəb olan psixi xəstəlik. 

 



 

Talassemiya 

(Thalassemia, 

thalassanemia) 

-genetik 

defekt 


nəticəsində 

hemoqlobinin sintezinin pozulması və xroniki anemiya ilə xarakterizə olunan irsi 

qan  xəstəliyi  Formalarına  görə  homoziqot  talassemiyanı  (pasiyentə  hər  iki 

valideyndən  iki  qüsurlu,  mutasiyaya  məruz  qalmış  gen  irsən  keçir)  və  heteriziqot 



talassemiyanı (pasiyent mutasiya məruz qalmış qüsurlu geni yalnız bir valideyndən 

irsən alır) fərqləndirirlər. 



Tam  dövlət  təminatı  (Full  public  assistance,  complete  public  provision)  - 

sağlamlıq  imkanları  məhdud  şəxslərin  dövlət  tərəfındən  təlim,  səhiyyə  və  məişət 



xidmətləri,  yemək,  geyim,  ayaqqabı,  zərari  avadanlıq  və  fərdi  texniki  vasitələrlə 

təmin edilməsi. 

 Tetraplegiya  (Tetraplegia,  pamplegia,  quadriplegia,  quadriparesia)  -  yuxarı 

ətrafların mərkəzi iflici və aşağı ətrafların periferik iflici. 



Təxirə   salınmaz   psixiatriya   yardımı (Emergency psychiatric care, primary 

medical  health  services,  emergency  psychiatric  help)  -həkim-psixiatrın  (həkim-

psixiatr komissiyasının) qərarı əsasında göstərilən tibb prosedurların məcmusu. 



Təkrar  əlillik  (Secondary  disability)  -  tibbi-sosial  ekspert  komissiyasında  təkrar 

müayinədən keçərək əlillik statusunun təsdiqlənməsi. 



Təlimin Ġnteqrasiyasi (Training integration)-sağlamlıq imkanları məhdud şəxslər 

üçün  xüsusi  şərait  yaratmaqla,  onların  digər  insanlarla  birgə  təlimin  həyata 

keçirilməsi prosesi. 

Tibbi reabilitasiya (Medical rehabilitation, aftercare) - orqanizmdə anadangəlmə, 

yaxud sonradan baş verən xəstəlik və ya zədələr nəticəsində pozulmuş funksional 

qabiliyyətlərin  tibbi  və  digər  metodlarla  bərpasına  və  kompensasiyasına 

yönəldilmiş tədbirlər sistemi. 



Tibbi-sosial  ekspert  komissiyası  (Medical  and  social  expert  comission,  medical 

and  social  expert  board,  disability  evaluation  board)  -  tibbi-sosial  ekspertiza 

keçirərək əlilliyi olan şəsxslərin və 18 yaşınadək uşaqların sağlamlıq imkanlarının 

məhdudluğunu qiymətləndirən, bunun əsasında əlilliyi olan şəxslərin və sağlamlıq 

imkanları məhdud olan uşaqların sosial müdafiə tədbirlərinə ehtiyaclarını müəyyən 

edən mütəxəssislərdən ibarət qurum. 

Tibbi-sosial  ekspert  komissiyasının  çıxarıĢı(Statement  (report)  of  medical  and 

social  expert  comission)  -  tibbi-sosial  ekspert  komissiyaları  tərəfindən  verilən, 

əlilliyin səbəbini, dərəcəsini və müddətini müəyyən edən sənəd. 



Tibbi-sosial  ekspert  komissiyasının  rəyi(Opinion  of  medical  and  social  expert 

comission)  -tibbi-sosial  ekspert  komissiyalarının  əlilliyi  olan  şəxsin  kliniki-

funksional  və  sosial  statusu,  fəaliyyətlərinin  təbiəti  və  məhdudiyyətləri, 

reabilitasiya potensialı, reabilitasiya tədbirlərinin proqnozunu formalaşdıran fıkrin 

bildirilməsi. 



Tibbi-sosial  ekspertiza  (Medical  and  social  expert  examination,  medical  and 

social  expert  evaluation)  -  əlilliyin  qiymətləndirilməsi  əsasında  şəxsin  sosial 

müdafiə tədbirlərinə olan ehtiyaclarının müəyyən edilməsi. 



Tiflotexniki  vasitələr  (Blind  aid,  equipment  for  the  persons  with  visual 

impairment)  -  görmə  qabiliyyəti  məhdud  olan  şəxslərin  tədrisi,  politexnik  və 

istehsalat  hazırlığı  və  xidmətlərdən  yararlanması,  habelə  həmin  şəxslərin  görmə 

qabiliyyətinin  korreksiyası,  inkişafı  və  bərpası  üçün  məxsusi  olaraq  işlənib 

hazırlanmış cihazlar. 



Kataloq: application -> uploads -> 2016
2016 -> Təqdimatların hazırlanması (Powerpoint, Word, Excel)
2016 -> AZƏrbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti magistratura məRKƏZİ Əlyazması hüququnda
2016 -> «magиstratura mяrkяzи»
2016 -> Övlяt иqtиsad unиversиtetи «magиstratura mяrkяzи» Abbasov Cavid Sadiq o
2016 -> AZƏrbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti magistratura məRKƏZİ Əlyazması hüququnda
2016 -> İmtahanın keçiriləcəyi tarix «15» may 2016-cı il Otaq 412
2016 -> AZƏrbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti magistratura məRKƏZİ
2016 -> 2016-cı il Otaq 412 Sıra№-si
2016 -> AZƏrbaycan respubl kasi təhs L naz rl y azərbaycan döVLƏt qt sad un vers tet mag stratura m
2016 -> Bayramov Rəşid Mahir oğlu «Dövlətin sosial siyasətinin maliyyə təminatında büdcənin rolu»

Yüklə 0,58 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə