Beslenme ve Sağlıklı Yaşam Dr. Huriye Wetherilt Temel beslenme



Yüklə 1,26 Mb.
səhifə1/8
tarix07.01.2017
ölçüsü1,26 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8


Beslenme ve Sağlıklı Yaşam Dr. Huriye Wetherilt


Temel beslenme

  • Bugün, beslenme, ruhsal ve bedensel sağlığımızı en çok etkileyen çevresel faktör olarak kabul ediliyor .

  • Beslenme, kişinin büyümesi, gelişmesi ve onarımı; metabolizmasının çalışması; sağlığının korunması için gerekli enerji ve besin ögelerinin besinlerden uygun miktarlarda sağlanmasıdır.

  • Bu ana karnından hayatımızın sonuna kadar devam eden doğal bir olay olduğundan, fizyolojik ihtiyaçlarımızı yeme ve içme yoluyla karşılamak kolaymış gibi görünür.



Yetersiz ve dengesiz beslenme



Dengesiz beslenme



Günlük enerji gereksinimi



Şişmanlık



Yetersiz beslenme



Besin öğeleri

  • Besinlerle alınan 40’ı aşkın besin öğesi, değişik besinlerde farklı miktarlarda bulunur

  • Yapılarına ve görevlerine göre 6 grup altında toplanırlar:

  • proteinler, yağlar, karbonhidratlar, vitaminler, mineraller, su



Proteinler

  • Kas, deri, kan, kemik, enzim, bazı hormonlar ve bağışıklık sisteminin temel yapı maddeleri

  • Yeni doku yapımı ve eski doku onarımı için elzem

  • Bazı yağları, vitaminleri ve mineralleri kanda hücrelere taşırlar.

  • Yetersizliğinde, mikrobik hastalıklara dirençsiz-lik, kanda taşınamadıkları için vitamin ve mineral eksiklikleri ve kas kaybı görülür.

  • Kalp bir kas dokusu olduğundan, uzun süre proteinden yetersiz beslenen kişilerde, kalp yetmezliği ortaya çıkar. Daha sonra iyi beslenilse de durum düzeltilemiyor çünkü 20 yaşından sonra yeni kalp hücresi yapılmıyor.



Proteinler

  • Emilim ve biyoyararlıkları (sindirilmeleri ve kullanımları), yapılarını oluşturan elzem amino asit oranına göre değişir. İnsan için en iyi oran ve protein kalitesi anne sütü ve yumurtada bulunur.

  • Hayvansal proteinin yararlılığı bitkisel kaynaklıya göre daha iyi. Ancak, kurubaklagiller (fasulye, nohut, mercimek, soya fasulyesi), tahıllarla (buğday, çavdar, bulgur, yulaf vb) birlikte yenirse, protein değeri etinkine yaklaşıyor



Karbonhidratlar (CHO)

  • Yaşam için gerekli enerjiyi sağlarlar.

  • Karbonhidrat alımı günde 60 g’ın altına düşerse, enerjinin büyük kısmı yağ ve protein yakılmasıyla elde edilir, sonuçta özellikle böbreklere hasar yapan toksik keton maddeler oluşur.

  • Çay şekeri, beyaz un gibi saf karbonhitlar, enerjiden başka bir yarar sağlamaz, aşırı insülin salgılatarak, diabet ve obesite gibi sorunlara zemin hazırlar.



Kompleks karbonhidratlar

  • Tahıl daneleri, tam tahıldan yapılan ekmekler, kurubaklagiller ve meyvelere; vitamin, mineral, posa gibi yararlı öğeler içeriklerinden dolayı kompleks karbonhidrat kaynakları diyoruz.

  • Düşük glisemik indeksli olduklarından, yani hiperinsülinemiye neden olmadıklarından, diabet ve obesite riskini azaltırlar.

  • Posa içerikleriyle barsak hareketlerini düzeltir, kanserojen madde ve kolesterol emilimini azaltırlar.



Yağlar

  • Karbonhidrat ve proteinlerin 2 katı enerji verir.

  • Yastık gibi vücudu soğuk ve darbelere karşı korur

  • Yağda eriyen vitaminlerin emilimini sağlarlar.

  • Midede uzun süre kaldıklarından tok tutarlar.

  • Hayvansal yağlar ve kakao, hindistan cevizi yağları hidrojene doymuş; sıvı yağlar ise doymamış yağ asitlerinden zengindir.

  • Diyetimizle doymuş yağ almasak da organizma bu yağları karbonhidrat ve proteinlerden yapar.



Elzem yağ asitleri

  • Bitkisel yağlarda (ayçiçek, mısırözü, soya yağları) veya balık yağlarında bulunan çoklu doymamış yağ asitleri vücudumuzda yapılamazlar, diyetle alınmaları şarttır.

  • Beyin gelişimi (özellikle gri hücreler) ve işlevleri, retina ve sperm yapımı, prostaglandin sentezi, kolesterol metabolizması, menstruasyonun düzenlenmesi ve derinin su kaybının önlenmesi gibi hayati işlevler için elzemdir.

  • Miktarı, anne sütünde, bebeğin beyin gelişimini sağlayacak düzeydedir ama mamalarda düşüktür. Bu nedenle, anne sütü ile beslenen çocuklar, zeka potansiyellerini daha iyi değerlendiriyor...



Vitaminler

  1   2   3   4   5   6   7   8




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə