Bmt-nin Qadınlara qarşı ayri-seçkiliyin bütün növ



Yüklə 0,85 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə5/5
tarix23.12.2016
ölçüsü0,85 Mb.
1   2   3   4   5

 

TÖVSĠYƏLƏR: 

 



Qadınların kiçik və orta bizneslə  məşğul olmaları üçün biznes-plan,  mikrokredit  

və maliyyə hesabatı və s. üzrə maarifləndirici proqramlar hazırlanmalı;  

 

Qadınlara uzunmüddətli güzəştli kreditlər verilməli



 

Qadın sahibkarlar üçün investisiya müsabiqələri keçirilməli; 



 

Qadın sahibkarlara lizinq xidmətindən (binaların kirayəsində, avadanlıq və texniki 



xidmətlərdə və s. )

 

istifadə imkanları genişlənməli. 



 

   


NƏTĠCƏ 

 


 

50 


Qadınların  problemlərini  ayrı-ayrılıqda  həll  etmək  mümkün  deyil.    Bunu  gender  qeyri-

bərabərsizliyi  problemləri  ilə  əlaqəli  araşdırmaq  lazımdır.  Qadınların  siyasi  həyatda 

iştiraklarına onların təhsil, səhiyyə və iqtisadi  problemləri təsir göstərir. Digər tərəfdən 

bu problemlərin həlli üçün qadınlar qərar qəbulunda iştirak etməlidirlər.  

 

Qadınların  hər  bir  sahədə  iştirak  etmələri  üçün  ən  effektiv  vəkillik  qadınların  özləri 



tərəfindən  aparılmalıdır.  Vəkilliyin  effektivliyi  üçün  təhlükəsizlik  təmin  olunmalı, 

qadınların güclərini maksimum fəallaşdırmaq üçün kifayət qədər resurslar olmalı və qərar 

qəbul edənlərə çıxış üçün siyasi meydan lazımdır.  Qadınlar resurslara və onlar üzərində 

nəzarətə,  o  cümlədən  torpaqdan,    kreditlərdən,      ev      təsərrüfatının    gəlirlərindən 

istifadəyə  az imkanları vardır.   

 

Dövlət bərabərlik və cəmiyyətin həyatında hər bir fərdin  tam iştirak imkanlarını həyata 



keçirməsi  üçün  bütün  qüvvələri  səfərbər  etməlidir.  Səfərbərlikdə  qeyri-hökumət 

təşkilatlarının  rolu  böyükdür.  Gender  bərabərliyinə  münasibəti  dəyişmək  və  bərabərlik 

üçün cəmiyyətdə maarifləndirilmə işləri aparılmalıdır. Qadınlar və kişilər siyasi-ictimai 

həyatda  bərabər  təmsil  olunmalı  olduqlarını  başa  düşməlidirlər.  Gender  bərabərliyi  

müntəzəm olaraq kütləvi informasiya vasitələrilərində işıqlandırılmalıdır. Qanunvericilik 

səviyyəsində  gender  ekspertizasının  aparılması  vacibdir.  Belə  ekspertiza  qadınlar  və 

kişilər üçün bərabər imkanlar üzrə siyasətin formalaşmasına yardım edə bilər. 

 

Gender  meynstreminqi  –  bu  yaxınlaşma  elə  siyasətin  aparılma  prosesidir  ki,  



perspektivdə  gender  bərabərliyi  qərar  qəbul  edən  şəxslər  tərəfindən  bütün  səviyyədə 

strategiyalara  və  proqramlara  daxil  edilməlidir.    Layihə  çərçivəsində  keçirilən  ictimai 

dinləmələr,  yerli  icra  hakimiyyətləri,  yerli  özünüidarətmə  orqanları  və  mərkəzi  icra 

hakimiyyətinin  yerli  strukturlarında  çalışan  vəzifəli  şəxslərin  BMT-nin  ―Qadınlara  qarşı 

ayrı-seçkiliyin  bütün  formalarınnın  ləğv  edilməsi  barədə  Konvensiyası‖,  ümumlikdə 

gender siyasəti ilə  bağlı səthi təsəvvürlərin olduğunu göstərdi.    

 

Bu vəziyyətin dəyişməsi və yerli icra strukturlarının və yerli özünüidarətmə orqanlarının 



dövlətin  gender  siyasətini,  bu  siyasətin  həyata  keçirilməsi  ilə  bağlı  qarşıda  duran 

vəzifələri  və  məsuliyyəti  başa    düşmələri  və  anlamaları  üçün  maarifləndirmə  və 



 

51 


məlumatlandırma  tədbirlərinin  miqyası  genişlənməlidir.  Bu  cür  maarifləndirmə 

kampaniyalarının aparılması və vətəndaş cəmiyyəti institutları ilə əməkdaşlığın təşkili və 

həyata keçirilməsi üçün Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin maddi 

və    institusinal  imkanları  genişləndirilməlidir.    Hazırkı  imkanlar  daha  geniş  miqyasda 

fəaliyyət  üçün  yetərli  deyil.  Bu  istiqamətdə  hökumət  səviyyəsində  müvafiq  qərarların 

qəbuluna ehtiyac var.  

 

Qadınların,  ümumiyyətlə,  hər  bir  şəxsin  potensial  imkanlarının  üzə  çıxarılmasında  və 



onların  reallaşmasında    qeyri  hökumət  təşkilatlarının  rolu  danılmazdır.  Qeyri-hökumət 

təşkilatları,  xüsusilə  qadın  təşkilatları  cəmiyyətdə  həmişə  dəyişikliyə  gətirən  qüvvə 

olmuşdur.  Qeyri-hökumət  təşkilatları  dövlət  orqanları,  cəmiyyətin  bütün  strukturları  ilə 

tərəfmüqabilliyə  və  əməkdaşlığa  əsaslanan  münasibətlər  qurmaqla    gender  qeyri-

bərabərliyi istiqamətində problemlərin həllinə öz töhfələrini verməlidir. 

 

Gender  bərabərliyi  cəmiyyətin  müxtəlif  sahələri  tərəfindən  qəbul  edilməli  və 



dəstəklənməlidir.  Digər  iştirakçıların  gender  siyasətindən  kənarda  qaldığı  təqdirdə  

hakimiyyət və qadın QHT-lər tərəfində aparılan işlər heç bir nəticə verməz. Yalnız bütün 

strukturların  birgə  fəaliyyəti  nəticəsində  gender  bərabərliyini  həyata  keçirmək 

mümkündür. Gender bərabərliyinin həyata keçməsində özəl sektorun, siyasi partiyaların, 

sahibkarlıq təşkilatlarının, araşdırma mərkəzlərinin, akademik strukturların və beynəlxalq 

təşkilatların fəal iştiraklarının  böyük rolları vardır 

 

Bir  çox  dünya  ölkələrində  dövlət  büdcəsinin  formalaşdırılması  zamanı  gender  



faktorunun  nəzərə  alınması  zəruri  şərtdir.    Dövlət  vəsiatlərindən  kişi  və  qadınalrın 

istifadəsi  zamanaı  bərabər  imkanların  təmin  edilməsi  gender  bərabərliyinin  əsas 

komponentlərindən, göstəricilərindən biridir.   

 

CEDAW    Komitəsinin  milli  hesabata  verdiyi  tövsiyələrin  təhlili  Azərbaycan  Hökuməti 



tərəfindən 

 

vətəndaş  cəmiyyəti  institutlarının,  QHT-lərin,  siyasi  partiyaların,  media 



nümayəndələrinin,  fəal  vətəndaşların    qadınların  vəziyyəti  ilə  əlaqədar 

problemlərin həllində iştiraklarının təmin edilməsini;  



 

52 


 

 qadınların vəziyyətlərinin yaxşılaşması üçün effektiv milli mexanizmlərin işlənib 

hazırlanmasını;  

 

Yoxsulluğun  Azalması    və  Dayanıqlı  İnkişaf  Dövlət  Proqramına  gender 



bərabərliyinin salınmasını  göstərir.  

 

İşlək  Milli  mexanizm  olmadıqda  ölkədə  Konvensiyanı  tələblərini  həyata  keçirmək 



mümkün deyildir. 

 

 



 

 

ĠZAHLI   LÜĞƏT 



 

 

Bərabərhüqulululq  və  qeyri-ayrıseçkilik:  Bütün  insanlar  öz  hüquqları  baxımından 

bərabərdirlər.  Bütün  insanlara  insan  haqları  hər  hansısa  bir  ayrı-seçkilik  olmadan 

verilmişdir.  Bu  o  deməkdir  ki,  hər  bir  insan  dərisinin  rəngindən,  cinsindən,  dinindən, 

dilindən,  siyasi  və  ya  başqa  baxışlarından,  milli  və  ya  sosial  mənsubiyyətindən  asılı 

olmayaraq insan hüquqlarından istifadə etmək hüququna malikdir. 

Daxili  məcburi  köçkünlər  (məcburi  köçkünlər)-  ölkə  daxilində  etnik,  dini  və  başqa 

dəlillərə əsasən təqib olunan, müharibədən, insan ləyaqətinə toxunan hadisələrlə üzləşən 

və buna görə ölkə daxilində yaşayış yerlərini  tərk edən insanlar. 

Edvokasi – Ġctimai vəkillik - demokratiyanın alətlərindən istifadə edib ədalət və bərabər 

hüquqlar  üçün    norma  və  qanunları  hazırlayıb  həyata  keçirən    təşkilatlanmış  səylər  və 

vətəndaş aksiyaları. 

ƏməkdaĢlıq - müəyyən bir quruluşa və aydın əlaqələrə malik olan və aralarında kiçik bir 

dəyişmə  zamanı  bütün  sistemə  təsir  edən    çoxlu  təşkilatların,  təsisatların  və  şəxslərin 

birgə fəaliyyətdir.  

Ədalət hüququ kişilərə və qadınlara eyni münasibətə təminat verir. 

Ġctimai kampaniyalar – bu ictimai əhəməiyyətə malik olan problemlərin konkret həllinə 

yönəlmiş  bir-birilə  əlaqədə  olan  və  müəyyən  vaxt  ərzində  həyata  keçirilən  tədbirlər 

silsiləsidir. 


 

53 


ĠĢtirak və qoĢulma: Hər bir insana və bütövlükdə bütün insanlara, insan haqları və əsas 

azadlıqlarının  reallaşa  biləcəyi  mülki,  iqtisadi,  sosial,  mədəni  və  siyasi  inkişafda  fəal, 

azad və tam olaraq iştirak etmə, rol oynama və ona malik olma hüquqları verilmişdir.   

Gender  –  kişi  və  qadının  bioloji  cinsindən  asılı  olmayıb,  cəmiyyətin  sosial  təşkilindən 

asılı olan sosial cins, sosial roldur. 



Gender  bərabərliyi  -qadın  və  kişilərin  şəxsi  və  ictimai  həyatda  bərabər  imkanları  və 

iştirakı deməkdir.  



"Gender  rolları"  və  "gender  stereotipləri" anlayışları çox zaman eyni mənada işlədilir 

və  bunlar ənənələrin yaratdıqları rollardır. 



Konvensiya –xüsusi məsələ üzrə beynəlxalq müqavilə, razılıq.  

Monitorinq-  müəyyən  bir  hadisə,  vəziyyət,  siyasət,  proqramlar  üzrə  informasiyaların 

toplanıb işlənilməsi və ictimaiyyətə çatdırılması. 



Ombudsman  (xalq  müvəkkili)  -vətəndaşların  dövlət  aparatında,  vəzifə  başında 

duranların  işindən, administrativ qərarlardan  narazı olduqda  mürajiət etdikləri  vəzifəli 

şəxs.  

Preambula  - Hüquqda hüququ aktın giriş  və  ya başlanğıj  hissəsi.   Adətən preambulada 

hüququ aktın məqsədləri, vəzifələri və prinsipləri qeyd olunur.   

«Seksizm»,  «cinsə  görə  diskriminasiya»–  birbaşa  diskriminasiyadır  və  kişi-qadın  cinsi 

əlamətlərinə əsaslanan birbaşa məhdudlaşmaya gətirib çıxan rəftar zamanı rast gəlinir. 



Strategiya– kompleks məqsədlərə çatmaqdan ötrü  fəaliyyətin daha ümumi planı.  

VətəndaĢ  cəmiyyəti      -  özündə  qeyri  –  hökumət,  qeyri  –  kommersiya  təşkilatlarını, 

müstəqil  informasiya  vasitələrini,  eyni  zamanda  siyasətçiləri,  həmkarlar  təşkilatlarını, 

fəal  vətəndaşları  birləşdirir.  Vətəndaş  cəmiyyəti  ictimai    kommunikasiya  şəbəkələrində, 

assosiasiyalarda,  könüllü  birliklərdə  cəmiyyətin  kooperasiya  normaları  əsasında  özünü 

göstərən vətəndaş və dövlət arasında sosial, qarşılıqlı fəaliyyət sahəsidir. 

 

 



 

 

 



 

 


 

54 


 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

BĠBLĠOQRAFĠYA 

 

1.



 

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, 1995. 

2.

 

Azərbaycan Respublikasının ―Gender (kişi və qadınların) bərabərliyinin 



təminatları haqqında‖ qanunu, 2006. 

3.

 



Azərbaycan Respublikasının ―Məişət zorakılığının qarşısının alınması haqqında‖ 

qanunu, 2010. 

4.

 

 Azərbaycan Respublikasının ―Əhalinin sağlamlığının mühafizəsi haqda‖ qanunu, 



1997. 

5.

 



Azərbaycan Respublikasının ―Təhsil haqqında qanunu‖, 2009. 

6.

 



Azərbaycan Respublikasının ―Qeyri - Hökumət Təşkilatları  (İictimai birliklər və 

fondlar) haqqında qanunu‖, 2000. 

7.

 

Azərbaycanda qadınlar və kişilər. Azərbaycan Respublikası Statistika Komitəsi



2012. 

8.

 



Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi, 1999 –cu il. 

9.

 



Anna  Matveeva.  Baseline  Survey.  CARE  international  in  the  Caucasus

Strengthening  Women‘s  Capacity  for  Peace  Building  in  the  South    Caucasus 

Region‘ project, 2010 – 2012 

10.

 

Asiya – Sakit Okean  Beynəlxalq Nəzarət Orqanının ―Инструкции по разработке 



и предоставлению теневых докладов». 

11.


 

Azerbaijan Gender Information Centre: 

     http://www.gender-az.org/index_en.shtml?id_doc=225 


 

55 


12.

 

Brigitta Bode. Conflict Affected Communities in Azerbaijan, CARE International 



In the Caucasus, 2011. 

13.


 

Consideration of reports submitted by States parties under article 18 of the 

Convention.  

14.


 

CEDAW-a dair Fakultativ Protokol 

15.

 

 CEDAW–nun müddəalarından hərəkətə doğru, UNDP/UNIFEM, 2007. 



16.

 

Fifth  periodic  report  of  States  parties  due  in  2013,  Azerbaijan  European 



Neighborhood and Partnership Instrument on Azerbaijan (EU / Azerbaijan Action 

Plan, Country Strategy Paper 2007-2013).  

17.

 

―Hüquqi  şəxslərin  dövlət  qeydiyyatı  və  dövlət  reyesti  haqqında‖  Azərbaycan 



Resublikasının qanunu, 2004. 

18.


 

Konstitusiya və normativ aktların referendum vasiəsilə qəbul edilmiş istisnaları 

19.

 

Kostohryz,  P.  ―Azerbaijan:  Internally  Displaced  Amidst  a  Booming  Economy.‖  



Norwegian Refugee, 2009. 

20.


 

Modul Alternativ hesabat, 

 

21.


 

‗Monitoring the Implementation of the Convention on Elimination of All Types of 

Discrimination Against Women (CEDAW) in Azerbaijan: 

      Article  4.1  Realizing  Women‘s  Rights  in  Local  Decision-making  And 

Advancing the Role of Women in Social Life; 

22.


 

Mandl,  S.  Women  in  Azerbaijan:  Peace,  Security,  and  Democracy  from  a 

Women‘s  Rights  Perspective.  Wien:  Ludwig  Boltzmann  Institute  of  Human 

Rights,  2011.  

23.

 

List  of  issues  and  questions  with  regard  to  the  consideration  of  periodic  reports, 



Azerbaijan  (Committee  on  the  Elimination  of  Discrimination  against  Women, 

(CEDAW/C/AZE/CO/2-3, 2007). 

24.

 

Handbook  for  Gender  Focal  Points  in  UNESCO  National  Commissions  (The 



Section for Women and Gender Equality Bureau of Strategic Planning, 2005). 

25.


 

Gender  Mainstreaming  in  Poverty  Eradication  and  the  Millennium  Development 

Goals:  A  Handbook  for  Policy-makers  and  Other  Stakeholders  (by  International 

Development  Research  Centre  (IDRC)  and  the  Canadian  International 

Development Agency (CIDA), 2003).  


 

56 


26.

 

Gender  in  the  Analysis,  Policy  and  Strategy  Development  of  the  Conflict 



Prevention  Centre  OSCE  Conflict  Prevention  Centre  and  Gender  Section  of  the 

Office of the Secretary General, August 2006. 

27.

 

Gender  Attitudes  In  Azerbaijan:  Trends  And  Challenges‘  Azerbaijan  Human 



Development  Report  2007,  State  Committee  for  Family,  Women  and  Children's 

Issues and UNDP Azerbaijan, sponsored by the government of Norway.  

28.

 

Gender Balance in Management Policy within the framework of UNDP, 2001. 



29.

 

 ‗On  The  Compliance  Of  The  Azerbaijan  Republic  With  The  Convention  On 



Elimination Of All Forms Of Discrimination Against Women‘ Alternative Report 

submitted  to  the  44th  session  of  the  Committee  on  Elimination  of  All  Forms  of 

Discrimination Against Women (20 July 7- August 2009) prepared by the Human 

Rights  Center  of  Azerbaijan  (HRCA)  with  the  support  of  the  International 

Federation for Human Rights (FIDH). 

30.


 

«Оценка  положения  женщин:  руководство  по  отчетности»  (Commonwealth 

Secretariat, United Nations и International Human Rights Action Watch). 

31.


 

Review of the implementation of the Beijing Platform for Action and the outcome 

documents of the special session of the General Assembly entitled ―Women 2000: 

gender  equality,  development  and  peace  for  the  twenty-first  century‖  (Report  of 

the  Secretary-General,  Commission  on  the  Status  of  Women,  2005 

(E/CN.6/2005/2)).  

32.

 

USAID  dəstəyi  ilə  Amerika  Birləşmiş  Ştatlarının  ABA  CEELİ  Hüquqşünaslar 



Assosiasiyası  tərəfindən  hazırlanmış  ―BMT-nin  Qadınlara  qarşı  ayrı-seçkiliyin 

bütün  növ  formalarının  ləğv  edilməsi  haqqında  Konvensiyanın  icrasının 

gedişatının qiymətləndirilməsi üzrə dərslik. 

33.


 

 A.Veysəlova.  Erkən  Nikahlar.  Azərbaycan  Ailə,  Qadın  və  Uşaq  Problemləri 

Dövlət Komitəsinin Araşdırmaları, 2012. 

34.


 

Ибрагимбекова  P.,  Ахундова  С,  Микаилова  У.  ‗Гендерный  анализ 

политической  сферы  в  Азербайджане‘  (provides  media  analysis,  among  other 

issues). 

35.

 

http://www.gender-az.org/index.shtml?id_main=29&id_sub=115 



36.

 

 Review of the implementation of the Beijing Platform for Action and the outcome 



documents of the special session of the General Assembly entitled ―Women 2000: 

 

57 


gender  equality,  development  and  peace  for  the  twenty-first  century‖  (Report  of 

the  Secretary-General,  Commission  on  the  Status  of  Women,  2005 

(E/CN.6/2005/2)). 

37.


 

 ‗Submission  from  the  Internal  Displacement  Monitoring  Centre  (IDMC)  of  the 

Norwegian  Refugee  Council  (NRC)  for  consideration  at  the  44th  session  of  the 

Committee  for  the  Elimination  of  Discrimination  Against  Women‘  (20  July-7 

August 2009), Republic of Azerbaijan, 2 June 2009. 

38.


 

 Women in Power and Decision-making Diagnosis, UNDP Report, 2005. 

39.

 

Women and Democratization (OSCE Human Dimension Implementation Meeting, 



October 1998). 

40.


 

‗Women  Position  In  Labour  Market  (Article  11  of  CEDAW)  and  Violence 

Against Women (General Recommendation 19),‘ NGO Shadow Report, prepared 

by Mammadova, Gulnara and Kamila Dadashova, Azerbajan, 2009. 



41.

 

"Women in leadership roles" (Women Watch, Online discussion notes, 2007).  




Yüklə 0,85 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə