Clevlrənl; ajrif taglyev bakı Mütərcim 2008



Yüklə 179,67 Kb.
Pdf görüntüsü
səhifə39/39
tarix05.05.2017
ölçüsü179,67 Kb.
1   ...   31   32   33   34   35   36   37   38   39

Ycddinci fəsil
Öncəki  fosildə göstərilm iş  üç  mövqenin  tənqidi:  1)  ogər  ədədlərdə  bütün 
birlər  eynidirlərsə,  on d a  yalnız  təkcə  riya/i  ədə 
olması  imkam  aradan  qalxm ış  olur;  2)  əgər  birlərdən  heç  biri  başqa  bir  ilə 
eyni  deyilsə,  onda  riyazi  ədədlərin  mövcud  o lm a   imkanı  nəinki  aradan 
qalxmış  olur,  həm  d ə  ideal  ədəd  üçürı  Platoııun 
müəyyənləşdirdiyi  əsas 
xassələrlə  ziddiyyət  yaranır  və  çoxlu  mənasızlıqlar  irəli  gəlir;  3)  qəbul 
olunmaz,  qcyri-münasib  notıcələr  sırasına  yaln ız  müxtəlif  ədədlərdə  olan  
birlərin  müxtəlif olduğunun qəbul  edilməsı  də d axild ir.................................... 2 7 4
381

Səkkizinci fəsil
Ədədlərin  və  onları  lıəşkil  edən  birlərin  müxtəlifliyi  nəzəriyyəsinin 
tənqidinin  başa çatması.  Spevsippin,  Ksenokratın  və pifaqoıçuların  şeylərin 
ilk  başlanğıcı  kimi  ədədlər  haqqm da  təlimlərinin  tənqidi.  Ədədləıin  müstəqil 
mövcudluğunun  qəbul  edilm əsilə  yaranan  çətinliklor  (onların  arasındakı 
əlaqəni  onlar üçün  göstərilən  m addi  başlanğıc  -   qeyri-müəyyən  cüt  yaxud  iki 
ilə yetərincə müəyyən etm ək  mümkün  deyil;  birinci  onluq daxilində ədədin  nə 
sonsuzluğunu,  nə m əhdudluğunu qəbul etmək  mümkün deyil).....................275
Doqquzuncu fəsil
Ədədlərin  müstəqil  variığı  fərz  edildikdə  yaranan  çətinliklərin  araş- 
dırılmasımn  başa  çatması:  platonçuların  göstərdıklon  başlanğıclardan  ədəd- 
lərin  ardınca  məkan  kəmiyyotləri  hasil  etmək  olmaz;  ədədi  təkdən  və  çoxdan 
alm aq  yetərli  olmaz.  Müstəcjil  ınövcudluqlar  kimi  ədədlər  və  məkan  kəmiy- 
yətləri  nəzəriyyələrinin  tənqidinin  ümumi  yekunu.  Yeni  məsələnin:  mahiy- 
yətlərin hissi ilə qavranılan şeylərdən  fərqləndiyini qəbul edən  mütəfəkkirlərin 
mahiyyətlərin 
birinci  başlanğıclanna  və  səbəblərinə 
necə  baxdıqlarının 
m üzakirəsi..................................................................................................................... 283
Onuncu fəsil
Mahiyyətlərin  (həm   hisslərlə  qavranılanlar,  həm  də  qavranılmayanlar) 
özlərində  başlanğıclar  daşım ası,  hənı  birinci  başlanğıcların  təkcəliyinin,  həm 
onların  bir  ümumi  kimi  m övcud  olduğunun  qəbul  edilməsində  yaranan 
çətinliklər məsələsinin  araşdırılması.  Başlanğıclara  tokcələr  kimi  baxılması  ilə 
bağlı olan çətinliyin  kökü və onun aradan qaldırılması................................... 287
O N  DÖRDÜNCÜ K İTAB (N)
Birinci fəsil
Əbədi  mahiyyətlərin  ilk  başlanğıclan  haqqında  məsələnin  ideyalar  -  
ədədlər  nəzəriyyəsinin  tərəfdarlarında  baxılan  halında  araşdırılmasınm 
davamı.  Bu  platonçuların  irəli  sürdüyü  əksliklər  sayəsində  birinci  başlanğıcı 
tapmığın  mümkünsüzlüyünün  sübutu.  Platon  məktəbinin  irəli  sürdüyü  iki 
əkslikdən  birinin  -   ali  təkin  tənqidi.  Qeyri-müəyyən  ikinin  -   ikinci  ali 
başlanğıcın əsassız olduğunun  sübutu.................................................................. 289
İkinci fəsil
Qeyri-müəyyən  ikinin  tənqidi  araşdırılmasının  davamı  (əbədi  şeylər 
elementlərdən  təşkil  oluna  bilməz:  elementlər  -   şeylrin  materiyasıdır,  ma- 
teriyası  olan  isə mövcud  ola  bilməz;  platonçuların  qcyri-varlığı -  yalan  varlıq 
anlamında  -   varlığm  çoxluğunu  izah  etmək  üçün  irəli  çəkməsi  əsassızdır). 
Çoxluğun irəli sürülməsi  ilə  bağlı yaranan çətinlikbr......................................291
Üçüncü fəsil
Ədədlərin  müstəqil  mövcudluıqlar  olması  haqqında  məsbnin  araşdınl- 
ması.  Bu  məsələyə  Platonun  və  pifaqorçuların  yanaşması.  Riyazi  qaydaları 
hiss  ilə  qavranılan  şeylərə  tətbiq  e 
«İdeal»  riyazi  kəmiyyətləri  əsas  ədədlərdən  hasil  edən  (konkret  şeyləri  əsas- 
landırmaq  üçün)  Ksenokratın  tənqidi.  Ədədbrin  iki  qismini  qəbul  edərkən
382
(Platon)  riyazi ədədbrin  mənşəinə yetərli  izah verməyin  mümükünsüz olması.
Əbədi  ədədlərin  mənşəi  haqqında  m əsəbnın özüniin  əsassız olm ası..............295
Dördiincü fəsil
Göstərilir  ki.  platonçular  ədədlərin  yarandığını  qəbul  edirlər,  amma 
onların  xalis  nozəri  deduksiyasını  verınırlər.  Başlanğıc  və  xeyir  arasında 
bağlılıq.  X eyirə  sonrakı  inkişafın  naticəsi  kiıtni  baxılmasının  tənqidi.  Xeyirin 
dünyanın  ilk  başlanğıcı  olması  rəyinin  şərhi.  Xeyirin  təklə  eyniləşdirilməsi, 
ədədbrin  ideyalar  sayılması  və  şeylərin  əsasında  əks  başlanğıcların  (xeyirlə
yanaşı şərin  də) qoyulm ası ilə o rəydən çıxan  mənasızlıqlar........................... 298
Bcşinci  fəsil
Ədədlərin 
Spevsipp  tərəfindən 
irəli 
sürülən  nizamlığının 
yanlış 
olduğunun  sübutu.  Ədədbrin  başlanğıcına  aid  olan  düşüncədə  «nədənsə 
ibarət  olm anın»  mənalandırılmasının  mühüm  olması.  Bu  m əsələyə  müxtəlif 
yanaşmaların:  başlanğıcların  qarışması,  onların  bir-birinə  qoşulm ası,  tərkib 
eldementlərindən  yaranması,  əks  başlanğıcdan  hasil  edilməsinin  rədd 
edilməsi.  Ə dədlərin  başqa  şeybrin  hüdudlarını,  onların  mahiyyətini,  onların
səbəblərindən hansısa  birini təşkil etmədıyi  nəticəsi.......................................... 300
Altıncı  fəsil
Şcylərin  tək  ədədbr  yaxud  ədədlərin  daha  sadə  kombinasiyası 
səviyyəsinə qaldırılm asının şeylər üçün  nə əhəmiyyəti var? Qarışmaq  vasitəsilə 
alınan  şeyb r  üçün  bu  və  ya  başqa  müəyvən  ədəd  deyil,  ədədbrin  nisbətləri 
önəmlidir.  Ə dədlərin  şeylərin səbəbləri  qəbul  edilməsindən  irəli  gələn  müxtəlif 
mənasız  nəticəlor.  Şcylərin  müəyyən  ədədlərlə  bağlılığının  təsadüfi  xarakterdə 
olmasının  qcyd  cdilməsi.  «İdeaI»  ədədlərin  bu  dünyadakı  musiqi  və  başqa 
riyazi  nisbətləri  i/.ah  edə  bilməməsi:  bu  ııisbotbr  hiss  ilə qavranılan  şeylərdən
ayrılmazdır......................................................................................................................
302
Q e y d lə r.................................................................................................................. 305
Adlar g ö stə r ic isi.................................................................................................. 355
Mövzu g ö stə r ic isi..................................  ........................................................... 356
383

A R İS T O T E L
METAFİZİKA
(Çevirəni:  A.İ.Tağıyev) 
Bakı  - M ütərcim  -  2008
N ə ş r i y y a t ı n   d ı r e k t o r u :  
T . C 'a f o r o v  
N n ş r i y y a t   r c d a k t o r u :  
Ə . A ğ a m i r z o y c v  
K o m p ü t c r   t o r t i b a t ı :  
M . Q a r a x a n o v a
Ç a p a   i ı r z a l a ı ı ı b :   2 3 . 0 6 . 0 8  
F ' o r m a t :   6 0 x 8 4   1 /1 6 .   Q a r n i t ı ı r :   T i ı ı ı e s .
O f s e t   k a ğ ı z ı :   ə l a   ı ı ö v .   M ə c m i :   2 4   s . ç . v .   T i r a j :   2 0 0 .  
S i f a r&
Kataloq: upl -> books -> pdf
pdf -> XƏZƏR 2014, №2 bu sayda güMÜŞ DÖVRÜN ŞAİRLƏRİ
pdf -> Əbdülrəhmanlı N. Qurban. Yüzilin “Əli və Nino” əfsanəsi. Poman-xronika. Bakı, Qanun, 2014, 604 səh. Redaktor: Tapdıq Yolçu Korrektor: Ceyran Abbasova
pdf -> Hamiləlik haqqında hər şey: Qadın və Gələcək uşaq
pdf -> Dərslik (əlavə olunmuş və redaktə edilmiş ikinci nəşri)
pdf -> Dərslik Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfındən təsdiq edilmişdir
pdf -> Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi kollegiyasının 27 sentyabr 2012-ci il tarixli
pdf -> M Ə h ə m m ə d t a ğ I s I d q I 1 5 0 MƏHƏMMƏd tagi siDQİ Ə s ə r L ə r I
pdf -> Тофиг щаъыйев
pdf -> AZƏrb ay can miLLİ elmlər akademiy asi folklor institutu
pdf -> Azərbaycan dilinə tərcümə olunmuş əsərlərin kataloqu a

Yüklə 179,67 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   31   32   33   34   35   36   37   38   39




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə