Çqbk-nin Genişləndirilməsi Layihəsi, Azərbaycan Ətraf mühitə və sosial sahəyə təsirin qiymətləndirilməsi



Yüklə 0,66 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə1/2
tarix01.06.2017
ölçüsü0,66 Mb.
  1   2

 

ÇQBK-nin Genişləndirilməsi Layihəsi, Azərbaycan 

Ətraf mühitə və sosial sahəyə təsirin qiymətləndirilməsi 

Son variant 

 

Terminlər lüğəti və İxtisarlar  



2-1 

 

2 TERMİNLƏR LÜĞƏTİ VƏ İXTİSARLAR 



Termin 

Anlayış 

AS asbest 

sementi 

Giriş yolu 

Giriş yolu tikinti və/ və ya istismar fazaları ərzində operator və/ və ya 

podratçılar tərəfindən istifadə edilən və hazırlıq işləri, borudüzmə 

işləri, boru kəməri  əməliyyatları  və/ və ya texniki xidmət işləri üçün 

lazım olan və: 

 Müntəzəm olaraq ağır tikinti və ta texniki xidmət maşınlarının 

keçməsi üçün nəzərdə tutulmayan; və ya 

 Boru kəməri ilə bağlı giriş  məqsədləri üçün istifadə edilməzdən 

əvvəl onun müəyyən və ya bütün uzunluğu boyunca 

genişləndirilməsini və/və ya torpaq səthinin yaxşılaşdırılmasını 

tələb edən hər hansı xüsusi marşrutdur. 

Giriş yolunun yuxarıdakı xüsusiyyətlərdən heç birinə cavab verməyən 

nisbətən daha iri yol ilə kəsişmədə başladığı hesab edilir. 

 

ACT Research  



Gürcüstanın sosial tədqiqat və konsaltinq şirkəti "Analysis and 

Consulting Team" (ACT) 

Əlavə Torpaqlar 

Müvəqqəti xarakterli tikintiyə yardım obyektləri və ya daimi obyektlər 

üçün layihə tərəfindən məskunlaşılmış digər sahələrdən və layihənin 

təsdiqlənmiş iş sahələrindən kənar torpaqlar 

AETM 

"Azərbaycan Ekologiya və Texnologiya Mərkəzi", Ətraf Mühit və 



Sosial sahədə konsaltinq xidmətləri göstərən Azərbaycanın şirkəti 

YÜQ 


Yerüstü Qurğular: Yerin üstündə yerləşən hər hansı boru kəməri 

qurğusu, yəni ərsinburaxma stansiyası və bağlayıcı siyirtmələr. 

Kənd Təsərrüfatı Yeri 

Əmtəə məqsədilə bitkilərin yetişdirilməsi üçün istifadə olunan sahə 

(müvəqqəti olaraq istifadə olunmayan sahələr də daxil olmaqla); 

yalnız örüş kimi istifadə olunan torpaqlar istisna olmaqla 

ABƏŞ Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkəti 

PCMAS Praktiki 

cəhətdən mümkün aşağı səviyyə 

AM-lər Aeronaviqasiya 

Markerləri 

ODSY Orta 

Dəniz Səviyyəsindən Yuxarı 

Sibir xorası 

"Bacillicus anthracis" adlı sporlu bakteriyanın səbəb olduğu yoluxucu 

xəstəlik. Sibir xorası çox vaxt məməlilər növünə aid vəhşi və ev 

heyvanlarında (iribuynuzlu mal-qara, qoyun, keçi, dəvə, antilop və 

digər otyeyən heyvanlar) rast gəlinir, lakin ona həmçinin yoluxmuş 

heyvanların və ya yoluxmuş heyvanlara aid toxumanın təsirinə açıq 

olan insanlarda da rast gəlmək mümkündür. 

API Amerika 

Neft 


İnstitutu 

Əkin yerləri Məhsul yetişdirmək üçün istifadə olunan torpaqlar 

GY-lar Giriş yolları 

Asfalt/asfalt yol 

Yolun üst hissəsində tünd, hamar, yeyilməyə davamlı səth əmələ 

gətirən bitum və mineral doldurucuların qarışığı ilə örtülmüş yol 

ASME Amerika 

Mühəndis Mexaniklər Cəmiyyəti 

TİS tədbirlərin izənilməsi sistemi 

Şnekli burov 

adətən qazılmış materialı kənarlaşdırmaq üçün şnek kimi fəaliyyət 

göstərən fırlanan vintşəkilli kəsici burğudan ibarət qazma qurğusu və 

ya qazma baltasıdır. Kəsici burğunun fırlanması materialın qazılmış 

boşluqdan bayıra çıxmasına səbəb olur. 

Çay yatağının dəyişməsi Köhnə çay yatağının ləğvi və yenisinin yaranması 

AZN Yeni 

Azərbaycan Manatı, Azərbaycan Respublikasının valyutası 

ARQK 


Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı: Azərbaycanda nəsli 

tükənmək təhlükəsi altında olan fauna və floranın siyahısı  



 

ÇQBK-nin Genişləndirilməsi Layihəsi, Azərbaycan 

Ətraf mühitə və sosial sahəyə təsirin qiymətləndirilməsi 

Son variant 

 

Terminlər lüğəti və İxtisarlar  



2-2 

 

Termin 



Anlayış 

Əks doldurma 

boru düzüldükdən sonra xəndəyin torpaqla doldurulması prosesidir. 

Torpaq geri ardıcıllıqla xəndəyə geri qaytarılır və birinci torpağın alt 

qatı və sonra isə torpağın üst qatı yerləşdirilir. Bu, torpağın üst 

qatının öz ilkin vəziyyətinə geri qaytarılmasını təmin edir. 

Barg Manometrin 

təzyiq vahidi 

MƏYT Mövcud 

ən yaxşı texnologiya 

Mlrd.kub m/il 

İldə milyard kub metr (il) 

Bentonit 

Qazma/ burğu prosesinə yardım etmək üçün qazma məhlulu kimi 

istifadə olunan mineral gil 

ysa yer 


səviyyəsindən aşağıda 

Bioloji bərpa 

layihənin uzunmüddətli hədəflərinə cavab vermək məqsədilə bitki 

örtüyünün və bitki növlərinin müxtəlifliyini əvvəlki vəziyyətinə 

qaytarmaq üçün floranın və faunanın bərpası və bitki örtüyünün (əkin 

sonrası) yaradılmasıdır.                 

Biotik / abiotik 

Canlı orqanizmləri / qeyri-canlı orqanizmlər 

Qara sular / Fekal sular 

Fekal sular tərkibində insan və ya heyvan tullantıları olan çirkab 

sularıdır (məsələn: kanalizasiya çirkab suları)  

OBT Oksigenə Bioloji Tələbat 

BP BP 

plc 


BP Cirrus 

Qaz sızmalarının nəticələrini modelləşdirmək üçün kompyuter 

proqramı 

BP QMP 


BP Qrupunun Müəyyənləşdirdiyi Praktika 

B/g Barel/gün 

PCƏYEV Praktiki 

Cəhətdən Ən Yaxşı Ekolojİ Variant 

Köhnə obyekt 

əvvəllər üzərində tikililər olmuş, potensial inşaat imkanı olan şəhər 

sahələri 

Brusellyoz 

"Brucella" növlü bakteriyanın törətdiyi yoluxucu xəstəlikdir. Bu 

bakteriyalar əsasən heyvanlar arasında ötürülür və bir çox müxtəlif 

onurğalılarda xəstəliyə səbəb olur. İnsanlar bu bakteriyaya yoluxmuş 

heyvanlar və ya heyvan məhsulları ilə təmasda olduğunda yoluxur 

BSI Britaniya 

Standartlar 

İnstitutu 

BTC Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəməri 

BTC üzrə ƏMSSTQ 

BTC üzrə Ətraf Mühitə və Sosial Sahəyə Təsirin Qiymətləndirilməsi 

(ƏMSSTQ), İctimaiyyətə Məlumatın Açıqlanması Fazasında Verilmiş 

Şərh və Rəylərə Cavab, Hissə I və Hissə II, sentyabr 2002; 

təsdiqlənib: noyabr 2002 

BTEK 


benzol, toluol, etilbenzol və ksilollar 

Bəndləmə 

Bəndləmə (həmçinin bənd divarı da adlandırılır) adətən zərərli və ya 

təhlükəli kimyəvi maye tutumların daşmasının və ya sıradan 

çıxmasının qarşısını alaraq sızmanı tutmaq üçün layihələndirilmiş 

konstruksiya daxilindəki sahədir 

BS 

Bağlayıcı siyirtmə: boru kəməri vasitəsilə məhsul axınını 



dayandırmaq və boru kəməri sisteminin bir hissəsini və ya sistemin 

komponentini təcrid etmək üçün istifadə edilən klapandır 

BVR CQBKG 

üzrə Bağlayıcı Siyirtmə sahəsi 

Tabaşir qatı 

Kalisum karbonatdan, kalsiumdan və ya əhəngdaşından təşkil 

olunmuş, malik olan və ya onların xüsusiyyətlərini daşıyan torpaqlar 

DTM düzəldici tədbir barədə müraciətlər 

Kanserogen 

Nəfəslə çəkildiyində yaxud udulduğunda və ya dəriyə nüfuz etdiyində 

xərçəng yarada bilən və ya onun baş verməsi halını artıra bilən 

maddələr və preparatlar            

Katodlu Mühafizə (KM) 

Katodlu mühafizə metalı elektrokimyəvi elementin katoduna 

çevirməklə metal səthində korroziyanın yaranmasının qarşısını almaq 

üçün istifadə edilən metoddur 

CB&I 

"Chicago Bridge and Iron” 



ÇQBK-nin Genişləndirilməsi Layihəsi, Azərbaycan 

Ətraf mühitə və sosial sahəyə təsirin qiymətləndirilməsi 

Son variant 

Terminlər lüğəti və İxtisarlar

2-3

Termin 

Anlayış 

İƏT 


İcma Əsaslı Təşkilat; yalnız bir və ya daha çox icmada yerləşən və 

həmin icmaların bəzi və ya bütün üzvlərinin marağını və rifahını 

təşviq etməyə yardım edən təşkilat. "Yerli assosiasiyaya" bənzəyir 

ÖÜD 


Ölkə üzrə Ümumi Dəyərləndirmə: ölkənin inkişaf vəziyyətini təhlil 

edən və əsas inkişaf problemlərini müəyyənləşdirən sistem 

İİT

icma 


inkişaf təşəbbüsü 

Siyahıyaalma 

Yaş, cins, peşə və s. kimi təfərrüatlar da qeydə alınmaqla aparılan 

əhalinin rəsmi uçotu 

CH

4

metan



Mədəni İrs 

qamış-bataqlıq ərazi 

yüksək ekoloji əhəmiyyətə malik olan və növlər baxımından zəngin 

təbii bitki toplumu olan bataqlıq təbii yaşayış mühiti 

CITES 


Kökü Kəsilmək Təhlükəsi Qarşısında Olan Yabanı Flora və Fauna 

Növləri ilə Beynəlxalq Ticarət Haqqında Konvensiya 

İƏMİ 

İcma ilə Əlaqələr üzrə Məsul İşçi 



sm

Santimetr

sm

3

kub 



santimetr

CO

karbon 



monoksid

CO

2



karbon dioksid

CO

2eq



  

Karbon dioksid ekvivalenti: hazırkı ƏMSSTQ-nin məqsədləri 

çərçivəsində, bu, CO2 ton ilə ifadə olunan karbon dioksidin və 

metanın ümumi emissiyalarıdır – metanın qlobal istiləşmə 

potensialını 25 ehtimal etməklə (İqlim Dəyişmələri üzrə 

Hökumətlərarası Qrupun 2007-ci il tarixli Dördüncü Qiymətləndirmə 

Hesabatından) 

OKT


Oksigenə Kimyəvi Tələbat 

Öhdəlik 


Ətraf mühitə və sosial-iqtisadi sahəyə təsirlərin minimuma 

endirilməsi, azaldılması, idarə olunması və kompensasiya edilməsi 

və potensial faydaların təşviq olunması məqsədilə gələcək tədbirlərin 

həyata keçirilməsi üçün niyyət haqqında bəyanat 

İcma 

Hazırkı ƏMSSTQ-nin məqsədləri çərçivəsində, icma sakinlər 



tərəfindən xüsusi inzibati və ya ictimai-siyasi subyekt hesab olunan 

və digər icmaların üzvləri tərəfindən də bu cür qəbul edilən, ən azı 

beş yaşayış evindən (ev və ya bina tikilisi) ibarət olmaqla qəsəbədə 

nisbətən yaxın məsafədə daimi, müvəqqəti və ya fasilələrlə bir yerdə 

yaşayan və qarşılıqlı əlaqədə olan şəxslərdən, qruplardan və ailə 

təsərrüfatlarından ibarətdir. 

Məhdudlaşdırıcı amil 

Layihə fəaliyyətlərinin təsirlərinin potensial olaraq daha yüksək 

olması ilə nəticələnə biləcək sahə vəziyyəti (sosial, coğrafi və ya 

ekoloji). Məhdudlaşdırıcı amillərə malik olduğu müəyyənləşdirilən 

sahələrdən çəkinmək lazımdır və ya onlara təsirazaltma tədbirləri 

tətbiq edilməlidir. 

Məsləhətləşmə 

ƏMSSTQ prosesi ərzində qarşılıqlı maraq kəsb edən məsələlərə dair 

informasiyaların, fikirlərin və rəylərin ikitərəfli mübadiləsi 

Çirkləndirici 

Potensial olaraq zəhərli, çirkləndirən və ya digər zərərli maddə 

Çirklənmiş Torpaq 

Potensial çirkləndirici maddələrlə çirklənmiş torpaq 

Profilləmə işləri 

Yamacları nizamlamaq üçün yerin səthində landşaftın 

planlaşdırılması 

Podratçı 

Boru kəmərinin quraşdırılmasına, xüsusi kəsişmələrə cavabdeh olan 

bütün podratçılar, lakin bu tərəflərdən birinin xüsusi olaraq başqa cür 

müəyyənləşdirildiyi hallar istisna olmaqla 

Dəhliz 

Dəhliz (və ya Marşrut Dəhlizi) içərisində boru kəmərinin 



yerləşdiriləcəyi torpaq zolağıdır.  

COSHH


Sağlamlıq üçün Təhlükəli Maddələrə Nəzarət 

ÇQBK-nin Genişləndirilməsi Layihəsi, Azərbaycan 

Ətraf mühitə və sosial sahəyə təsirin qiymətləndirilməsi 

Son variant 

Terminlər lüğəti və İxtisarlar

2-4

Termin 

Anlayış 

"Beşikdən qəbirədək" 

Tullantıların idarə olunması üzrə cavabdehliyin tullantıların yaranması 

məqamından (və ya beşikdən) tutmuş onların yekun təyinat 

məntəqəsinə (və ya qəbirədək) uzadan prinsip 

Həyətyanı sahə

Mülkün 

hüdudları daxilində torpaq sahəsi 



DAFOR 

Aşağıdakı şkalaya əsasən bitki növlərinin bolluğunu təsnif edən 

sistem: Dominant, Bol, Tez-tez rast gəlinən, Vaxtaşırı rast gəlinən və 

ya Nadir 

dB

desibel


dB(A) 

dB(A) insan qulağının spesifik həssaslıqlarını kompensasiya edən 

(adi, qeyri-selektiv mikrofon ilə müqayisədə) A-ölçülü desibel 

şkalasını ölçmək üçün istifadə olunan vahiddir       

SSD

Sinə Səviyyəsində Diametr (ağacın) 



Desibel 

Səsin intensivliyini (gücünü) ölçmək üçün istifadə olunan vahid. O, 

xüsusən də hər kvadrat metr üzrə 20 mikro-Nyuton istinad səviyyəsi 

ilə müqayisədə səs təzyiqinin loqorifmik nisbəti kimi müəyyənləşdirilə 

bilər.  

Layihələndirmə əmsalı 

Layihələndirmə əmsalı (həmçinin Təhlükəsizlik əmsalı kimi də tanınır) 

boru kəmərinin maksimum layihələndirilmiş yükünün və ya ötürücülük 

qabiliyyətinin boru kəməri sisteminin komponentinin və ya 

strukturunun sıradan çıxmadan tab gətirə biləcəyi maksimum 

göstəricidən aşağıda saxlanılmasını təmin edən əmsal 

Kondensasiya temperaturu 

Kondensasiya temperaturu o temperatur səviyyəsidir ki, həmin 

səviyyədən aşağıda sabit barometrik təzyiqdə rütubətli hava 

həcmindəki su buxarı maye suya kondensasiya edir. 

Maili qazma 

baxın: 'üfüqi maili qazma

Qazma məhlulu/qazma 

tullantıları 

Qazma və tunelqazma zamanı istifadə edilmiş mayelər və 

formalaşan tullantılar 

sürücü 


sərnişin avtomobillərinin, yük avtomobillərinin və tırtıllı yaxud təkərli 

texnika və maşın-mexanizmlərin sürücüləri daxildir 

QAE 

Quru Alçaq Emissiya 



QAAO 

Quru Alçaq Azot Oksidləri (NOx) 

HOO

Həll Olmuş Oksigen 



Domin şkalası 

Bitki toplumunda əhatə olunan növlərin təsvir edilməsi üçün K. Domin 

tərəfindən hazırlanmış sistem 

RD 


Rəngli defektoskopiya: boru kəmərinin səthindəki qüsurların yerinin 

müəyyənləşdirilməsi üçün metod. Boyaq maddəsi səthə çəkilir və 

sonra isə silinib təmizlənir. Boyaq maddəsi çatlarda qalaraq onları 

daha nəzərəçarpan və rahat aşkarlanan edir. 

Hüquqi ekspertiza baxışı 

Sahənin öncədən mövcud öhdəliklərini (məsələn torpağın 

çirklənməsi) müəyyənləşdirmək üçün aparılan tədqiqat  

Yük bərkitmə vasitələri 

Nəqletmə zamanı yüklərin mühafizə olunması və bərkidilməsi üçün 

istifadə olunan material 

Diqqətli olma öhdəliyi 

Tullantını formalaşdıran tərəfin tullantıların müvafiq qaydada idarə 

olunmasını (hətta tullantı üçüncü şəxslərə ötürülmüş olduğunda belə) 

təmin etmək öhdəliyinə malik olduğunu bildirən prinsip 

E-3 

Eksponensial düstur, məsələn 7 E-3 = 0.007 



ƏMvəS QMP 

BP şirkətinin Ətraf Mühit və Sosial məsələlər üzrə Qrupunun 

Müəyyənləşdirdiyi Praktika 

İqtisadi Fəal Əhali 

Müəyyənləşdirilmiş vaxta istinad müddəti ərzində məhsuldar 

fəaliyyətlər üçün işçi qüvvəsi təchiz edən, hər iki cinsdən olan və 

müəyyən yaş həddindən yuxarı olan bütün şəxslər. Buraya 

məşğulluğu olanlar (işçilər və ya özünü işlə təmin edənlər) və ya 

işsizlər arasında tələblərə cavab verən bütün şəxslər daxildir.  

EGIG 


Avropanın Qaz Boru Kəmərlərindəki Hadisələrə dair Məlumat 

Toplayan Qrupu  

ƏMSƏT 

ətraf mühit, sağlamlıq və əməyin təhlükəsizliyi 



ÇQBK-nin Genişləndirilməsi Layihəsi, Azərbaycan 

Ətraf mühitə və sosial sahəyə təsirin qiymətləndirilməsi 

Son variant 

Terminlər lüğəti və İxtisarlar

2-5

Termin 

Anlayış 

ƏMTQ 


Ətraf Mühitə Təsirin Qiymətləndirilməsi 

Endemik 


Epidemiologiyada, hər hansı bir infeksiya xarici müdaxilələrə ehtiyac 

olmadan əhali arasında qaldığında həmin infeksiyanın əhalidə 

endemik olduğu deyilir.  

Ekologiyada, bu, onu bildirir ki, növlər konkret sahədə məhdudlaşıb. 

İştirak 

təşəbbüskarın/obyektin operatorunun öz maraqlı tərəfləri ilə 

müntəzəm olaraq qarşılıqlı əlaqədə olmasında vasitəçilik edən 

sistemi və prosesləri təsvir etmək üçün istifadə olunan termin 

Ətraf Mühitin və Sosial 

Sahənin Qiymətləndirilməsi 

Təklifin potensial ətraf mühitə və sosial sahəyə təsirlərini 

müəyyənləşdirmək və təklif olunan təsriazaltma tədbirlərini müəyyən 

etmək üçün daxili qiymətləndirmə (ƏMSSTQ metodologiyasına riayət 

etməklə). Qiymətləndirmənin əhatə dairəsi və miqyası təklifin 

xarakterinə və müəyyənləşdirilən potensial təsirlərin diapazonuna və 

miqyasına müvafiqdir. Tələb edilərkən qiymətləndirmənin nəticələri 

dövlət nəzarət orqanına təqdim olunacaq. 

Ətraf mühitin mühafizəsi 

strategiyası üzrə məhsul 

TƏMÖHS-də müəyyənləşdirildiyi kimi əhatə dairəsinin 

müəyyənləşdirilməsinə dair tədqiqat, risk qiymətləndirməsi, fon 

tədqiqatı, ƏMTQ və fövqəladə hallara qarşı cavab tədbiri planı 

Efemer

Qısamüddətli bitki 



Efemeroid

Yeraltı ehtiyat orqanlarına malik bitkilər 

Epidemiya 

Konkret bir vaxtda icmada infeksiya xəstəliyinin geniş yayılması halı 

İBKMİ 

İxrac Boru Kəmərlərinin Mühafizəsi İdarəsi 



ERA  

ERA Marketinq Mərkəzi, sosial araşdırmalar aparan və konsaltinq 

xidmətləri göstərən Azərbaycan şirkəti 

ƏMİEP 


Əmək Münasibətlərinin İdarə Edilməsi Planı 

eroziya sinifi 

torpağın potensial eroziyasının kəskinliyinin təsnifatı 

FHQCTP


Fövqəladə Hallara Qarşı Cavab Tədbirləri Planı 

İESVH 


İlkin Ekoloji və Sosial Vəziyyətə dair Hesabat 

QS

Qəza Söndürməsi 



ƏMSSTQ 

ətraf mühitə və sosial sahəyə təsirin qiymətləndirilməsi 

ƏMSSİOMP 

Ətraf Mühitin və Sosial Sahənin İdarə Olunması və Monitorinqi Planı 

ƏMSSİOP 

Ətraf Mühitin və Sosial Sahənin İdarə Olunması Planı 

ƏMSSİOS 

Ətraf Mühitin və Sosial Sahənin İdarə Olunması Sistemi 

Torpaq işləri 

Torpaq işləri dedikdə mövcud yer və ya səth səviyyəsindən aşağıdakı 

torpağın, süxurun və ya digər materialların hərəkətini həyata keçirən 

hər hansı əməliyyat nəzərdə tutulur. Torpaq işlərinə, əl ilə qazma, 

burğu, tunelqazma və əks doldurma işləri daxil ola bilər. 

partlayıcı

alovun 

təsiri ilə partlaya bilən və ya zərbələrə yaxud sürtünməyə 



qarşı dinitrobenzoldan daha həssas olan maddələr və preparatlar. 

Obyekt (Tranzit Əraziyə 

Malik Ölkənin Hökumət ilə 

Sazişdən götürülüb) 

“Obyekt” və ya “Obyektlər” Təbii qazın Ərazi daxilində, Ərazidən, 

Ərazi vasitəsilə və/ yaxud Əraziyə tranziti, qəbul edilməsi, nəqli və 

daşınması üçün Layihə iştirakçıları tərəfindən və ya onların adından 

CQBK layihəsi ilə əlaqədar olaraq tikilən, quraşdırılan, saxlanılan, 

təmir edilən, əvəz olunan, genişləndirilən, uzadılan, mülkiyyətdə olan, 

nəzarət olunan və/ yaxud istismar olunan əsas magistral boru kəməri 

ötürücü sistemi, onun qovşaqları və bütün yeraltı və yerüstü və ya 

dənizdibi qurğular və köməkçi avadanlıq, müvafiq Layihə sazişlərində 

təmin olunan əlaqədar torpaq sahələri, bütün qəbuledici, daşıyıcı, 

təmizləyici, təzyiq azaldıcı, kompresləşdirici, ölçü, nümunə götürən, 

sınaq və yoxlama qurğuları, dispetçer idarəetmə və məlumat 

toplamaq üçün SCADA avadanlığı, rabitə avadanlığı, telemetriya 

avadanlığı, tellərdən ibarət (fiberoptik) və digər kabellərin şəbəkəsi və 

bunlara bənzər yalnız CQBK Sisteminin istismarı, monitorinqi və ona 

texniki xidmət göstərilməsi zamanı işlədilən (və/ yaxud BTC Layihə 

sazişlərində təsvir edilən layihə ilə əməkdaşlıqda işlədilən) 

Fauna

Hər hansı konkret regiona və ya vaxta aid bütün heyvanlar aləmi 



ÇQBK-nin Genişləndirilməsi Layihəsi, Azərbaycan 

Ətraf mühitə və sosial sahəyə təsirin qiymətləndirilməsi 

Son variant 

Terminlər lüğəti və İxtisarlar

2-6

Termin 

Anlayış 

FBE 


Əridilmiş Epoksid Örtüyü boru kəmərlərini mühafizə etmək üçün 

istifadə olunan termoaktiv polimer epoksid əsaslı tozlu örtükdür. 

THY 

Tam Kalibrli Yarılma: boru kəmərinin yarılmasına gətirib çıxaran 



borunun ümumi mexaniki sınması  

QTQ KS 


qurğuların tikintisi və quraşdırılması üzrə kəmər sahəsi 

FEED 


İlkin Texniki Layihələndirmə 

YTİ


yatağın tammiqyaslı işlənməsi (Şahdəniz) 

FFREQ 


Digərləri tərəfindən vurulan ziyan nəticəsində qaz boru kəmərinin 

sıradan çıxması riskini qiymətləndirmək üçün istifadə edilən qaz 

sənayesində nasazlıqların təkrarlanma tezliyini proqnozlaşdırma 

metodologiyası 

Flora

Hər hansı konkret regiona və ya vaxta aid bütün bitkilər aləmi 



İstiqamətləndirici kanal 

Su axınını boruya istiqamətləndirən kanal 

FOK 

Fiber optik kabel: rəqəmli məlumatları ötürmək üçün istifadə olunan 



optik lifli kabel 

Əhatə zonası 

Layihə tərəfindən və ya layihənin komponenti tərəfindən (məsələn: 

Ərsinləmə Stansiyasının sahəsi) tələb olunan torpağın ümumi fiziki 

sahəsi 

Sovrulan toz 



Tüstü borularından və ya bacalardan savayı hər hansı kənar 

mənbədən atılan hava ilə sovrulan bərk hissəciklər  

Tam Kalibrli Yarılma 

Boru kəmərinin yarılmasına gətirib çıxaran borunun ümumi 

konstruksiyasının sıradan çıxması. Yarılma borudakı qüsurun borunu 

tamamilə istismara yararsız hala gətirəcək dərəcədə yayılması və ya 

artmasıdır. 

İŞB


istiqamətləndirici şnekli burov: baxın yuxarıdakı "şnekli burov" 

Qabionlar 

Daşlarla doldurulmuş məftilli qəfəslər; sahilləri bərkidib saxlamaq 

üçün istifadə olunur 

ÜDM 

Ümumi Daxili Məhsul – verilmiş müddətdə ölkədə istehsal olunan 



bütün yekun malların və xidmətlərin bazar dəyərinin ölçüsü. 

Adambaşına düşən ÜDM çox vaxt ölkənin yaşayış səviyyəsinin 

göstəricisi hesab edilir 

İXQ 


İstixana qazı/ qazları 

Gini əmsalı

Ölkədə gəlirin bərabərsizliyinin ölçüsüdür 

CİS 


Coğrafi İnformasiya Sistemi qərarvermə prosesinin məlumatla təchiz 

edilməsi üçün coğrafi məlumatları birləşdirən, saxlayan, redaktə 

edən, təhlil edən, bölüşdürən və əks etdirən informasiya sistemidir. 

TSƏOKTK  

Torpaq Sahələrinin Əldə Olunmasına və Kompensasiyasına dair 

Təlimat Kitabçası 

Boş sahə 

Əvvəlcədən sənaye məqsədli tikintilər aparılmamış sahə  

Boz sular  

(məişət çirkab suları) 

Su çanaqlarından, hamamlardan, duşxanalardan və məişət 

cihazlarından gələn çirkab sular 

QTEP

Qrupun 


tövsiyə etdiyi praktika (BP şirkətinin təlimat sənədləri) 

SvəƏT


Sağlamlıq və Əməyin Təhlükəsizliyi 

ha 


hektar: 10000 kvadrat metrə (100m x 100m) bərabər olan ərazi ölçü 

vahidi 


Təbii Yaşayış Mühiti 

Orqanizm və ya ekoloji toplumun adətən yaşadığı və ya mövcud 

olduğu sahə yaxud mühit 

Təbii Yaşayış Mühitinin 

Parçalanması 

Birbaşa itki və/ və ya təsir nəticəsində təbii yaşayış mühiti sahəsinin 

tədricən daha kiçik bölmələrə bölünməsi 

Zərərli 


Nəfəslə çəkildiyində yaxud udulduğunda və ya dəriyə sirayət 

etdiyində məhdud sağlamlıq riskləri yarada bilən maddələr və 

preparatlar 

ATBS 


Ailə Təsərrüfatının Büdcəsinə dair Sorğu: ailə təsərrüfatlarının 

mallara və xidmətlərə xərclədiyi məsrəfləri diqqət mərkəzinə almaqla 

yaşayış şərtlərinin təsvirini verən sorğu. 


ÇQBK-nin Genişləndirilməsi Layihəsi, Azərbaycan 

Ətraf mühitə və sosial sahəyə təsirin qiymətləndirilməsi 

Son variant 

Terminlər lüğəti və İxtisarlar

2-7


Kataloq: content -> dam -> bp-country -> az az -> PDFs -> ESIAs -> SCPXESIA
SCPXESIA -> Cqnkl geni L ndirilm si Layih si, Az rbaycan traf mühit V sosial sah y t sirin qiym tl ndirilm si
SCPXESIA -> Cqbk genişləndirilməsi Layihəsi, Azərbaycan Ətraf mühitə və sosial sahəyə təsirin qiymətləndirilməsi
ESIAs -> Əlavə 5a xəzər suitisi haqqında hesabat
SCPXESIA -> Cqbk geni L ndirilm si layih si, Az rbaycan traf mühit V sosial sah y t sirin qiym tl ndirilm si
ESIAs -> Fəsil 2 Lüğət və abreviaturalar cqbk nin Genişləndirilmə si Layih ə si, Az ə rbaycan Ə traf Mühit ə V ə Sosial Sahə y ə t əsirin Qiymətləndirilməsinin Əlavə si Yekun variant 2
ESIAs -> 5 Ə traf MühitinT
SCPXESIA -> Cqbk -nin Az rbaycanda Geni L ndirilm si Layih si traf Mühit V Sosial Sah y t sirin Qiym tl ndirilm si
SCPXESIA -> G to ko tə DƏ

Yüklə 0,66 Mb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə