Dərs vəsaiti Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin



Yüklə 1,42 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə9/9
tarix12.12.2016
ölçüsü1,42 Mb.
növüDərs
1   2   3   4   5   6   7   8   9

  
  
 
 

110 
 
AORTANIN ŞİŞLƏRİ 
 
Aortanın şişlər tərəfindən tutulması bir neçə yolla ola bilər: 
 1. Primer aorta şişləri.  
 2. Aortanın ikincili olaraq metastaz yolu ilə tutulması.  
 3. Qonşu orqanların şişlərinin aortaya birbaşa yayılması.  
 4.  Başqa  orqanların  şiş  toxumasından  qopan  nekrotik 
materialların  embolik  obstruksiyası  ilə  aortada  şiş  meydana  gələ 
bilər.  
Birincili aorta şişləri çox az rast gəlinir. Cravford 1984 - cü ildə 
dünyada  cəmi  23  halda  birincili  aorta  şişi  aşkarlamışdır.Bu  şişlərin 
tiplərinə baxdıqda: fibrosarkoma, fibromikzosarkoma, fibromiksoma, 
fibroksantosarkoma, mizosarkoma, leyomiosarkoma, spinal hüceyrəli 
sarkoma,angiosarkoma,maligin 
histiosarkoma, 
sarkone,miksona 
şəklində  idi.Daha  sonra  Fonsecq  hımkarları  ilə  birlikdə  axtarışları 
1992-ci  ildə  təkrarladılar  və  31  halda  aortanın  şişlərini  aşkarladılar. 
Araşdırmalar  zamanı  şiş  toxumasının  aortanı  diffuz  şəkildə  tutması 
müəyyən edildi və şişləri polipoidol quruluşda: intimal, intraluminal, 
adventisial (lokal invaziya) olaraq siniflərə ayırmağa başladılar.Şişlər 
aortanın okkluziyası və ya aortanın distal emboliyası ilə birlikdə rast 
gəlmişdi.  Aortanın  xüsusilə,  şiş  əmələ  gələn  hissəsi  tamamilə 
zədələnərək  divarı  destruksiyaya  uğramış  olur  və  şiş  aortanın  bütün 
hissələrindən demək olar ki, bərabər sıxlıqda görünür.  
Crauford  tədqiqatlarında  olan  xəstələrin  61%  -nin  yaşları  16 
həftəlik  ilə  70  yaş  arasında  olmuşdur.Ancaq  xəstələrin  69%  -  i  50 
yaşdan yuxarı idi.  
Ən  çox  rast  gələn  simptom  70%  xəstədə  ağrının  olmasıdır. 
Aorta şişlərində  yaranan ağrı  lokal  şiş  invaziyası,  metastaz hesabına 
arteriya  şaxələrinin  okkluziyası  və  ya  arteriyaların  embolik 
okkluziyasından  sonra  meydana  gələn  işemiya  nəticəsində  əmələ 
gəlir.  Digər  simptomlar  və  kliniki  əlamətlər  arasında  orqanların 
işemiyası  ilə  baglı  insult  və  hipertenziya,  sistolik  küylər,  qızdırma, 
halsızlıq,  bədən  çəkisinin  itməsi  sayıla  bilər.  Şiş  emboliyasına  bağlı 
mezenterial infarktlar da nadir deyildir.  
Maligin  histiositoma  daha  öncə  dakron  qreft  qoyulan 
xəstələrdə  aşkarlanmışdır.  Griepp  və  Grulon  bu  tip  şişlərin  daha 

111 
 
əvvəllər qoyulan qreftlərin proksimal uclarında və ortalama 4 il sonra 
adventisiyada  meydana  gəldiyini  bildirmişdilər.  Griepp  dakron 
qreftlərlə  bu  tip  şişlər  autopsiyada  aşkarlanır.  Bəzən  bir  embol 
materialının  sırasında  şiş  hüceyrələri  tanımaq  olur.  Birincili  şişlərin 
yanında  qonşu  orqanlara  metastaz  yolu  ilə  yayılması  meydana  gələ 
bilər.  Aorta  şişlərinin  müalicəsi  cərrahiyyə  əməliyyatı  ilə  həyata 
keçirilir. Cərrahiyyəyə əlavə olaraq radioterapiya və kimyəviterapiya 
seçmək olar.  
 
  
 
 

112 
 
İSTIFADƏ OLUNAN ƏDƏBİYYATLARIN 
SİYAHISI 
 
1.  A.  John  Camm,  Thomas  F.  Lücher,  Patrick  W.  Serruys  - 
Болезни сердца и сосудов -Москва, издательская группа " ГЕОТАР 
- Медиа " 2011- 1439 с.  
2. Neyyir Tuncay Eren - Aort Cerrahisi. - Ankara. Çağdaş Medikal 
Kitapevi, 2003-452 s.  
3.  Баркаган  3.  С.  -  Очерки  антитромботической  фармакопро-
филактики и терапии. - М: Ньюдиамед, 2000. - 148 с.  
4.  Веденский  А.  Н.  Постгромботическая  болезнь.  -  Л.  : 
Медицина, 1986. -238 с.  
5.  Покровский  А.  В.  Клиническая  ангиология.  -  М.  : 
Медицина, 1979. - 368 с.  
6.  Покровский  А.  В.  Заболевания  аорты  и  ее  ветвей.  -  М.  : 
Медицина, 1979. - 326 с.  
7.  Савельев  В.  С,  Затевахин  И.  И.  ,  Степанов  Н.  В.  Острая 
непроходимость  бифуркаци  аорты  и  магистральных  артерий 
конечностей. - М. : Медицина, 1987. - 302 с.  
8.  Савельев  В.  С,  Яблоков  Е.  Г.  ,  Кириенко  А.  И.  Массивная 
эмболия легочных артерий. - М. : Медицина, 1990. - 336 с.  
9. Яблоков Е. Г. , Кириенко А. И. , Богачев В. Ю. Хроническая 
венозная недостаточность. - М. : Берег, 1999. - 128 с 
10. Isselbacher E. M. Thoracic and abdominal aortic aneurysms // 
Circulation. - 2005. - Vol . 111. -P. 816 - 828.  
11. Tsai T. T. , Nienaber C. A. , Eagle K. A. Acuteaorticsyndromes 
//Circulation. - 2005. - Vol. 112. - P. 3802 - 3813 .  
12.  Cartes  -  Zumelzu  F.  ,  Lammer  J.  ,  Kretschmer  G.  et  al. 
Endovascular  repair  of  thoracic  aortic  aneurysms  //  Semin.  Interv. 
Cardiol. - 2000. - Vol. - P. 53 - 57.  
13. Bavaria J. E. , Appoo J. J. , Makaroun M. S. et al. Endovascular 
stent-grafting  versus open  surgical repair of descending thoracic aortic 
aneurysms  in  low  -  risk  patients  a  multicenter  comporative  trial  //  J. 
Thorac. Cardiovasc. Surg. -2007. -Vol . 1333. - P. 369 - 377 .  
14. Pacini D. , Angeli E. , Fattori R. et al. Traumatic rupture of the 
thoracic aorta ten years of delayed management // Thorac. Cardiovasc. 
Surg. - 2005. - Vol. 129. - P. 880 - 884 .  

113 
 
15. Balkan M. E. , Oktar G. L. , Kayi - Cangir A. et al. Emergency 
thoracotomy for blunt thoracic trauma // Ann. Thorac. Cardiovasc. Surg. 
- 2002 . - Vol . 8. - P. 78 - 82.    
16.  Bergan  J.  J.  ,  Kistner  R.  L.  Atlas  of  venous  surgery. 
Philadelphia a. o. : W. B. Saunders Company, 1992. - 285 p.  
17. Caplan L. R. , Shifrin E. G. , Nicolaides A. N. , Moore W. S. 
Cerebrovascular Ischaemia: Investigation, management. - London a. o. : 
Med-orion publishing Company, 1996. - 709 p.  
18. Crawford E. S. , Crawford J. L. Diseases of the aorta including 
an  atlas  surgical  technique.  -  Baltimore  a.  o.  :  William  and  Wilkins, 
1984. - 401  
19.  Kappert  A.  Lehrbuch  und  Atlas  der  Angiologie.  -  Bern  etc.  : 
Huber, 1985. -45 
20. Morl H. Gefasskrankheiten in der Praxis. - Weinheim etc: Ed. 
Medizin, 1984. - 340 s.  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 

114 
 
Mündəricat  
 
1. Xülasə ........................................................................................  3  
2. Aortanın anatomiyası  .................................................................. 4 
3. Aorta divarının mikroskopik quruluşu və inkişafı........................11  
4. Aortalgiya  ..................................................................................14  
5. Aortanın aterosklerozu  ..............................................................  15 
6. Aorta kökünün patologiyaları  .....................................................19 
7. Qalxan aortanın anevrizması  .....................................................  21 
8. Aorta qövsünün anevrizması  .....................................................  24 
9. Aortanın torakoabdominal anevrizmaları  ..................................  26 
 -Döş aortasının anevrizması  .........................................................  27 
 -Döş aortasının laylanan anevrizması ............................................  40 
 -Qarın aortasının anevrizması  ......................................................  43 
 -Qarın aortasının infrarenal anevrizması və laylanan  
anevrizması  ..................................................................................  46 
10. Aortanın klassik laylanan anevrizması .....................................  48 
11. Aortanın A tipli (I və II tip) laylanan anevrizması.  ..................  59 
12. Aortanın B tipli (III tip) laylanan anevrizması.  ........................  61 
13. Annulo-aortal ektaziya və aortanın laylanan anevrizması .........  64 
- Marfan sindromu  .......................................................................  64 
- Ehlers - Danlos sindromu  ..........................................................  69 
- Pseudoxanthoma Elasticum  .......................................................  70 
- Osteogenezis İmperfekta ............................................................  71 
14. Aortit  ......................................................................................  73 
15. Aortanın koarktasiyası  ............................................................  85 

115 
 
16. Aorta qövsü şaxələrinin okklüzion xəstəliyi  ............................  90 
17. Qarın aortasının okklüzion xəstəliyi  ........................................  92 
18. Visseral qan dövranının xroniki pozulması  ..............................  94 
19. Aortanın medionekrozu ...........................................................  95 
20. Aorta qövsünün anadangəlmə burulması  .................................  96 
21. Aortanın travmatik cırılması  ...................................................  98 
22. Ürəyin travmaları  ..................................................................  105  
23. Aortanın şişləri  .....................................................................  110  
24. Ədəbiyyat  .............................................................................  112 
 
 

116 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
“Təbib” nəşriyyatı 
 
Nəşriyyatın müdiri:   
 
M.M.İdrisov 
Texniki redaktoru:   
 
R.M.Seyidov 
Dizayner-tərtibatçı:   
 
C.Z.Abışlı 
Korrektor:   
 
 
R.M.İbrahimova 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Kağız formatı 60х84 
1
/
16

Sifariş 517. Tiraj 200. 
 
Azərbaycan Tibb Universitetinin 
mətbəəsində çap edilmişdir. 
 
Tel.: 595-55-76 
 


Yüklə 1,42 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə