Klinik protokol Az ərbaycan Respublikas


Tənəffüs yollarında daimi müsbət təzyiqin yaradılması



Yüklə 2,99 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə3/3
tarix10.12.2016
ölçüsü2,99 Mb.
1   2   3

Tənəffüs yollarında daimi müsbət təzyiqin yaradılması  

 CPAP (continuous positive airway pressure) – tənəffüs 

yollarında daimi (yəni fasiləsiz dəstəklənən) müsbət təzyiqin 

yaradılıması yenidoğulmuşlarda tənəffüs çatışmazlığının profilaktika 

və müalicəsində qeyri-invaziv metoddur (bax: Cədvəl 6). 



 

 

 



 

 

 



 

Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



22 

Cədvəl 6. CPAP rejiminə göstərişlər və əks-göstərişlər 

Göstərişlər 

Əks-göstərişlər 

  60-70%-li oksigenlə tənəffüs zamanı 



PaО

2

 60 mm c. süt-dan aşağı olan 



hipoksemiya 

  hialin membran xəstəliyi 



  yenidoğulmuşların apnoesi 

  ağciyər ödemi 



  ağciyərlərdə çoxsaylı atelektazlar  

  ekstremal az kütlə ilə doğulan 



körpələrdə profilaktika məqsədilə 

  ASV-dən ayıranda 



  ekstubasiyadan sonra tənəffüs pozun-

tusunun müalicə və profilaktikası 

  cərrahi müdaxilələrdən sonra 



(torakotomiya, qarının ön divarında 

əməliyyat və s.) 

  yuxarı tənəffüs yollarının 



anomaliyaları (xoanaların 

atreziyası, "qurd ağızlıq", 

traxeoezofaqal fistul və 

başqaları) 

  diafraqmal dəbəlik  



  kiçik qan dövranının 

çatışmazlığı ilə olan ürək 

qüsurları (Fallo tetradası, 

ağciyər arteriyasının 

stenozu) 

  hemodinamikanın dərin 



pozuntusu (proqressiv 

arterial hipotenziya, 

davamlı bradikardiya) 

CPAP qapalı və ya açıq üsul ilə yerinə yetirilə bilər. 

Qapalı CPAP endotraxeal üsulu ilə aparılır. Bu zaman təzyiq 

ağciyərə tam daxil olur, hava itkisi olmur.  



Açıq CPAP  qısa burun kanyulu (binazal), uzun nazofarengeal 

(mononazal) kanyul və ya burun maskası ilə aparılır.  



CPAP-nin təsirləri: 

►  hiperventilyasiya edən və yapışmış alveolların açılması 

►  ventilyasiya-perfuziya nisbətinin yaxşılaşması 

►  ağciyərdaxili venoz-arterial şuntlamanın azaldılması 



İstifadənin ümumi prinsipləri: 

►  Hava-oksigen qarışığının isidilməsi və nəmlənməsi vacibdir 

►  CPAP 3-4 sm su süt. təzyiqlə, hava axınının sürəti               

3 litr/dəqiqədən az olmayaraq, O

2

-nin konsentrasiyası 50-60%-lə 



başlamaq lazımdır 

►  CPAP başladıqdan 30 dəqiqə sonra hipoksemiya davam edirsə, 

təzyiqi 1-2 sm su süt. artırmaq lazımdır 

►  Nəfəsalmada təzyiq + 6 sm su süt. və hipoksemiya davam edirsə, 

oksigenin qatılığını 80%-ə çatdırmaq lazımdır 

 

 



 

 

 



 

Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



23 

►  Yuxarıdakı  tədbirlərdən sonra hipoksemiya davam edirsə, 

hiperkapniya (РаСО

2

 >50 sm su süt.) və asidoz (рН 7,2-dən az) 



artırsa – ASV-yə göstərişdir 

►  Hiperoksemiya zamanı: 

  ilk növbədə  tənəffüs qarışığında  О



2

-nin payını 40%-ə  qədər 

azaltmaq (hər addımda 5-10%) 

  sonra daimi müsbət təzyiqi azaltmaq (hər addımda 1-2 sm su süt.) 



  təzyiq +2 sm su süt. və О

2

<40% olduqda daimi müsbət təzyiqi 

dayandırmaq, oksigenoterapiyanı çadırda davam etdirmək (О

2

 - 5-10%) 



CPAP-nin dayandırılması mərhələ ilə həyata keçirilir: 

►  FiO


2

-ni 0.21-ə qədər azaltmaq 

►  Hər 2-4 saatdan bir təzyiqi 1 sm su süt. azaltmaq 

►  Əgər təzyiq 2 sm su süt., FiO

2

 0.21-dirsə və 2 saat ərzində qanın 



qaz tərkibi kafidirsə, CPAP dayandırılır  

CPAP-dən ənənəvi ASV-yə keçmək üçün göstərişlər: 

►  tənəffüs asidozu: PaCO

2

 60 mm c. süt. 



►  СРАР olunmasına baxmayaraq PaO

2

 <50 mm c. süt. 



►  tez-tez apnoe tutmaları (saatda 4 dəfədən çox) 

►  surfaktant yeridildikdən sonra СРАР ilə FiO

2

 – 0.4 olması  



СРАР-nin fəsadları: 

►  Hava itkisi sindromu – bu halın profilaktikası üçün pasiyentin 

vəziyyətindən asılı olaraq vaxtaşırı tənəffüsə nəzarət lazımdır 

►  Qida borusunun və  mədənin barotravmasına  əsasən vaxtından 

əvvəl doğulmuşlarda rast gəlinir. Mədəyə zond yerləşdirməklə 

onun qarşısını almaq olar 

►  Burun arakəsməsinin yataq yarasına və nekrozuna nazal 

konyulanı düzgün yerləşdirdikdə və adekvat qulluq zamanı nadir 

hallarda rast gəlinir 

Tövsiyələr: 

  RDS riski olan uşaqların hamısında doğulan andan CPAP 



başlamaq lazımdır (D) 

  Mononazal kanyula əvəzinə binazal kanyuladan istifadə etmək 



daha məsləhətdir, çünki intubasiyaya ehtiyac azalır, həmçinin 

minimum təzyiq 5 sm su süt. olmalıdır (A) 

 

 

 



 

 

 



Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S

əhiyy


ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi

yy

ə v



ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



24 

  RDS olan və surfaktant alan uşaqlara mexaniki ventilyasiyaya 



ehtiyacı azaltmaq üçün CPAP-ı təmin etmək lazımdır (A) 

Bədən kütləsi 1000 q-dan az olan  

(hestasiya yaşı <28 həftə) vaxtından əvvəl doğulanlarda   

CPAP aparılmasının alqoritmi 

Başlanğıc (start) təzyiq – 4 sm su süt., FiO

2

 0,21-0,25 

SpO


2

 <86%-dirsə: 

  təzyiqi 5 sm su süt. qədər artırmaq 



  FiO


2

-ni 0.3-0.35-ə qədər artırmaq 

  traxeyanı intubasiya edib, dərhal surfaktant yeritmək 



SpO

2

 >86%-dirsə, sərbəst tənəffüs 



varsa, ekstubasiya edərək CPAP

*

 ilə 



davam etmək  

SpO


2

 <86%-dirsə və 5-10 dəqiqə 

ərzində bərpa olunmursa – ASV 

başlamaq 

 

SpO


2

 <88%-dirsə və ya tənəffüs 

pozuntusu varsa, intubasiya edib 

ASV başlamaq 

*

hestasiya yaşı 26 həftədən kiçik olan körpələrdə surfaktant yeridildikdən 



sonra, ekstubasiya aparılmır, istənilən halda ASV başlamaq. 

Bədən kütləsi 1000 q-dan artıq olan   

(hestasiya yaşı >28 həftə) vaxtından əvvəl doğulanlarda 

CPAP aparılmasının alqoritmi 

Başlanğıc (start) təzyiq – 4 sm su süt., FiO

2

 0.21-0.25 

SpO


2

 <88%-dirsə: 

  təzyiqi 5 sm su süt. qədər artırmaq 



  FiO


2

-ni 0.3-0.35-ə qədər artırmaq 

  təzyigi 6 sm su süt. qədər artırmaq 



  FiO


2

-ni 0.4-ə qədər artırmaq 

  traxeyanı intubasiya edib, dərhal surfaktant yeritmək 



SpO

2

 >88%-dirsə, sərbəst tənəffüs 



varsa, ekstubasiya edərək CPAP ilə 

davam etmək  

SpO

2

 <88%-dirsə və 5-10 dəqiqə 



ərzində bərpa olunmursa – ASV 

başlamaq 

SpO

2

 <88%-dirsə və ya tənəffüs 



pozuntusu varsa, intubasiya edib 

ASV başlamaq 

 

 

 



 

 

 



Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S

əhiyy


ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi

yy

ə v



ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



25 

Ağciyərlərin süni ventilyasiyası (ASV) 

Ağciyərlərin süni ventilyasiyasında məqsəd qaz mübadiləsinin 

normallaşdırılmasıdır. 

ASV-yə keçmək üçün göstərişlər Cədvəl 7-də göstərilib.  



Cədvəl 7. ASV-yə keçmək üçün göstərişlər 

Klinik 

Laborator 

► 

Aşkar tənəffüs çatışmazlığı 



(taxipnoe, döş qəfəsinin batıq 

yerlərində gərginlik), hətta 

hipoksemiya və hiperkapniya 

olmadıqda 

► 

CPAP fonunda və 



metilksantinlərlə müalicədən 

keçməyən tez-tez yaranan apnoe 

tutmaları (saatda 4 dəfədən çox)  

► 

Kəskin ürək-damar çatışmazlığı 



(davamlı hipotenziya, şok)  

► 

Generalizə olmuş qıcolmalar 



► 

РаО




<50 mm c. süt.,            

FiО


>0,6  


► 

РаО




<50 mm. c. süt., nazal 

СРАР >7-8 sm su süt. 

► 

РаСО


2

 >60 mm c. süt.,              

рН <7,2-7,25 

► 

рН <7,2 



 

ASV-yə əks-göstəriş yoxdur. 



ASV-nin quraşdırılmasının əsasları: 

PIP  nəfəsalmada maksimal təzyiq, sm su süt.  (peak  inspiratory 

pressure) - kütləsi 1000 qramdan az olan uşaqlarda bir qayda olaraq 

14-16 sm su süt. PİP-lə, 1000-1500 q olanlarda 16-18 sm su süt., 

1500 q-dan artıq olanlarda isə 18-20 sm su süt. ilə başlamaq lazımdır. 

PEEP nəfəsvermənin sonunda müsbət təzyiq, sm su süt. (positive 

end-expiratory pressure) PEEP-nin start həcmi +5 sm su süt.-dan az 

olmamalıdır. 



Tin  (nəfəsalma vaxtı, san.)  nəfəsalma müddəti  əsasən fərdi 

götürülür (fizioloji göstəriciyə uyğun) – 0.28-0.3 san. 



Flow (axın sürəti, litr/dəqiqə) 

FiO

2

 (nəfəsalma qaz qarışığında oksigenin fraksiyası) 

MAP (mean airway pressure) – tənəffüs yollarında daimi orta 

təzyiq 


 

 

 



 

 

 



 

Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



26 

ASV respiratorunun ilkin quraşdırılması: 

FiO


2

 ≥0,5 


PIP 12-15 sm su süt.  

PEEP 4-5 sm su süt.  

Tezliyi 40-50/dəq.  

Nəfəsalma vaxtı 0.3 – 0.4 san. və ya I/E 1:1 – 1:3  



Prosedurun ardıcıllığı: 

Traxeyanın intubasiyasından sonra ASV-yə  aşağıdakı 

ardıcıllıqla başlamaq lazımdır  (IMV – növbələnən məcburi 

ventilyasiya (intermittent mandatory ventilation) /SIMV – sinxron 

növbələnən məcburi ventilyasiya (synchronized intermittent 

mandatory ventilation) rejimi):  

  FiO



2

 – 0,3-04 (bir qayda olaraq CPAP-yə nisbətən 10% çox) 

  Тin – 0,25-0,35 san.; I/E 1:1 – 1:3 



  РЕЕР – + 4-5 sm su süt. 

  TS – dəqiqədə 60 



  PIP – 15-20 sm su süt. 

  Axın sürəti – 6-8 litr/dəq. 



Növbəti addımlar: 

1.  Əgər ASV-nin start rejimində döş qəfəsinin ekskursiyası kifayət 

qədər deyilsə, döş qəfəsində gözlə görünən ekskursiya yaranana 

qədər PİP-ni bir neçə  nəfəsə 1 sm su süt. hesabı ilə artırmaq 

lazımdır. Mümkün olarsa, tənəffüs həcminə (TH) nəzarət etmək 

lazımdır; arzuolunan həcm 5-7 ml/kq olmalıdır 

2.  Əgər SрO

2

 95%-dirsə, onda hər 5-10 dəqiqədə FiО



2

-ni azaltmaq 

3.  ASV infuzion müalicəyə qədər başlanıbsa, göbək və ya periferik 

vena kateterizasiya olunmalıdır  

4.  Lazım gəldikdə göbək və ya periferik arteriyanı kateterizasiya 

etmək olar  

5.  Analgeziyanı/sedasiyanı  təmin etmək (pasiyentin sərbəst 

tənəffüsünü söndürən dozada deyil) 

6.  Qoruyucu rejimi təmin etmək 

7.  15 dəqiqə sonra TQM-ni təyin edib, alınan nəticələrə görə        

ASV-nin parametrlərini dəyişmək  

8.  Parametrlərin seçimi respiratoru uşaq ilə sinxronizə etmək 

mümkün olmursa, ağrıkəsici və sedativ preparatlar təyin olunur 

 

 



 

 

 



 

Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



27 

(promedol – doyma dozası 0.5 mq/kq, saxlayıcı  doza  –              

20-80 mkq/kq; midazolam – doyma dozası – 150 mkq/kq, saxlayıcı 

doza – 50-200 mkq/kq; diazepam – doyma dozası – 0.5 mq/kq)  



Lazımi monitorinq: 

►  ASV-nin parametrləri: 

  FiO


2

, TS (məcburi və spontan), Tin, Tin/Tex nisbəti 

  PIP, РЕЕР, МАР 



  Tənəffüsün həcmi (birinci səviyyəli müəssisədə arzu 

olunandır, ikinci səviyyədə - hökmən) 

►  Qanın qaz tərkibinin monitorinqi:  

  Mütəmadi olaraq arterial, venoz və kapillyar qanda qazların 



təyini  

  Oksigenasiyanın daimi təyin olunması: SpO



2

 (pulsoksimetriya)  

  ТсСО


təyin olunması məsləhət görülür 

►  Hemodinamikanın monitorinqi: 

  Ürək döyünmələrinin sayı (ÜDS), EKQ  



  AT (invaziv, ya da qeyri-invaziv) 

  Mərkəzi venoz təzyiq (arzu olunandır) 



►  Klinik göstəricilər: 

  Bədən hərarəti 



  Dərinin rəngi 

  Döş qəfəsinin ekskursiyası 



  Auskultativ məlumatlar 

  Tənəffüs işinin artması əlamətləri  



  Bədən kütləsinin dəyişilməsinin dinamikası  

  Traxeo-bronxlardan ifrazatın həcmi, rəngi 



  Pasiyentin vəziyyətinin stabilliyindən asılı olaraq hər              

1-3 gündən bir döş  qəfəsi üzvlərinin rentgenoqramın 

qiymətləndirilməsi 

  Nəfəs alınan havanın temperaturu və nəmliyi 



  Qanın klinik müayinəsi, qlükoza və qan zərdabında 

elektrolitlər 

ASV-nin effektivlik meyarları: 

►  Pasiyentə müvafiq olan qanın qaz tərkibinin saxlanması imkanı:  

  РаО


2

 –

 



50-70 mm c. süt. 

  SаО



2

 – 88%-92% 

 

 

 



 

 

 



Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S

əhiyy


ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi

yy

ə v



ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



28 

  РаСО



2

 – 35-50 mm c. süt.  

  рН >7.2  



►  Tənəffüs çatışmazlığının klinik əlamətlərinin azalması 

►  Tənəffüs həcminin 4-6 ml/kq və ya tənəffüs həcminin artmasını 

göstərən  əlamətlərin olması (döş  qəfəsinin ekskursiyası  və 

auskultasiyada ağciyərlərdə aerasiyanın yaxşılaşması) 

►  Xəstənin narahat olmaması  və respiratorla pasiyentin 

tənəffüsünün sinxronluğu 

  oksigenin konsentrasiyasını tədricən azaltmaq (60%-dən aşağı) 



  rentgenoloji olaraq ağciyərlərin həcminin artması 



Respiratordan ayırma. Sərbəst tənəffüsə keçid. Ekstubasiya. 

Uşağı respiratordan ayırmaq üçün onun ümumu vəziyyəti son bir 

neçə saat ərzində stabil olmalıdır: TQM göstəriciləri qənaətbəxşdir 

(pH >7.25; РаСО



<55-60 mm c. süt.).  

İlk növbədə ASV-nin potensial təhlükəli parametrlərini azaltmaq 

lazımdır:  

  FiO



>0.6-dən təhlükəsiz hədd FiO

2

 0.4-ə qədər 



  PIP >25 sm su süt.-dan PİP - 20 sm su süt.-na qədər 

  PEEP 2-4 sm su süt.-na qədər 



FiO

2

 <0.3; PIP <16-17 sm su süt.; MAP <6-7 sm su süt. və 



respiratorun tezliyi <25-20 nəfəsalma/dəqiqədirsə, həmçinin 

pasiyentin fəal sərbəst tənəffüsü varsa, onu ekstubasiya edib nazal 

CPAP-a keçmək olar. 

Ekstubasiyadan əvvəl qanın qaz tərkibin məqbul olduğuna əmin 

olmaq lazımdır. Surfaktantın erkən, bəzən təkrari yeridilməsi daha 

qısa müddətdə ekstubasiya etməyə imkan verir. Ekstubasiyaya 

hazırlaşaraq ondan 4 saat əvvəl enteral qidalanma dayandırılır. 

Bilavasitə ekstubasiyadan əvvəl mədə möhtəviyyatı  çıxarılmalı  və 

yuxarı  tənəffüs yolları sanasiya edilməlidir. Sanasiyadan sonra 

kisəcik və ya respiratorla bir neçə  dəfə süni tənəffüs vermək 

lazımdır. Endotraxeal borunu çıxardıb ağız və burunudlağı 

təmizləmək, nazal CPAP başlamaq (5 sm su süt.). FiO

2

-nin parametri 



ekstubasiyaya qədər xəstənin aldığından 10-20% çox olmalıdır

Ekstubasiyadan sonra uşağı oksigen çadırına yerləşdirmək 



arzuolunmazdır. Onun TQM-i 30 dəqiqə, 1 saat və 3 saatdan sonra 

qiymətləndirilir.  

 

 

 



 

 

 



Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S

əhiyy


ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi

yy

ə v



ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



29 

Azkütləli pasiyentlərdə ekstubasiyanın uğurlu olması üçün 

tənəffüsü stimulə etmək və apnoenin qarşısını almaq məqsədi ilə 

metilksantinlərin istifadəsi tövsiyə olunur. Metilksantinlərdən daha 

çox effekt kütləsi 1000 q-dan az olan körpələrdə  həyatının ilk 

həftəsində qeyd olunur. Bu məqsədlə təyin olunur: 

  Kofein-benzoat natrium 20 mq/kq dozada yüklənmə, 5 mq/kq 



  

dozada saxlayıcı 

  Eufillin 6-8 mq/kq yüklənmə, 8-12 saat sonra 1.5-3 mq/kq  



  

saxlayıcı dozada 



Yüksək tezlikli ossilyator ASV (YTO ASV) – kiçik tənəffüs 

həcmləri ilə yüksək tezlikli mexaniki ventilyasiya metodudur. 

Neonatal təcrübədə daha çox tezliyi 8-12 hers (1 hers = 60 tən/dəq) 

YTO ASV istifadə olunur. Ossilyator ASV-nin əsas fərqləndirən 

cəhəti fəal nəfəsvermənin olmasıdır.  

Əsas göstəriş: 

►  tənəffüs dəstəyinin startı kimi ASV-yə göstəriş olan bütün uşaqlara 

►  ənənəvi ASV parametrlərini sərtləşdirmək ehtiyacı olanda 



Yenidoğulmuşlarda ASV-nin fəsadları: 

►  Hava itkisi sindromu 

►  Nozokomeal infeksiyalar (pnevmoniya, traxeobronxit, sepsis) 

►  Bronx-ağciyər displaziyası (BAD) 

►  Mədəcikdaxili qansızma (MDQ) 

►  Retinopatiya 

►  Endotraxeal intubasiya ilə əlaqədar: 

  larinqotraxeobronxomalyasiya 



  telləraltı stenoz 

  traxeyanın sürtünmə yarası 



Fəsadların profilaktikası: 

  surfaktant yeridilməsi  



  kütləsi 1500 q-dan az olan körpələrdə PIP-ni 20-25 sm su 

süt., 1500 q-dan çox olanlarda 25-30 sm su süt. səviyyəsində 

saxlamağa çalışmaq 

  tənəffüs həcmini 4-6 ml/kq həddində saxlamaq 



  РаСО


2

 35 mm c. süt. səviyyəsindən aşağıya düşməsinə yol verməmək 

  YTO ASV (TS >60 dəqiqədə) 



  erkən ekstubasiya 

 

 

 



 

 

 



Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S

əhiyy


ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi

yy

ə v



ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



30 

Tövsiyələr: 

  Nəmləndirici inkubatorlarda saxlanan uşaqların  əksəriyyətinə 



venadaxili yeridilən mayenin miqdarı  70-80  ml/kq/gün             

olmalıdır (D) 

  Məhlullar və elektrolitlərlə müalicə alan vaxtından  əvvəl 



doğulmuşların ilk 5 gün ərzində fərdi xüsusiyyətləri və gündəlik 

çəki itkisini (2.5-4%, cəmi 15%) nəzərə almaq lazımdır (B) 

  Həyatın ilk günlərində soda məhlulunun yeridilməsindən 



çəkinmək lazımdır, yalnız diurez bərpa olunduqdan və elektrolit 

balansı diqqətlə yoxlanıldıqdan sonra bu məhluldan istifadə 

etmək mümkündür (B) 

  Tam həcmli parentaral qidalanmaya ilk gündən başlamaq olar (A)



Buraya – 10%-li dekstroza məhlulunda protein – 3.5 q/kq/gün, 

lipid – 3 q/kq/gün daxil edilir 

  Minimal enteral qidalanmaya ilk gündən başlamaq lazımdır (B) 



  Arterial hipotoniyanın müalicəsini toxuma perfuziyasının 

zəifliyini təsdiq edən məlumatlar əldə edildikdən sonra aparmaq 

olar (C) 

  Miokardın disfunksiyasını aradan qaldırılması  və hipotoniyanın 



təcili müalicəsi üçün 0.9%-li duz məhlulunun həcmini              

10-20 ml/kq-a çatdırmaq lazımdır (D) 

  Mayenin həcminin artırılması kömək etmirsə,  dopamin              



(2-20 mkq/kq/dəq.) yeritməklə qan təzyiqini yüksəltmək olar (B) 

  İlk yardım məqsədi ilə dobutamin (5-20 mkq/kq/dəq.), ikincili 



yardım üçün epinefrin (0.01-1.0 mkq/kq/dəq.) istifadə etmək olar (D) 

  Refrakter hipotoniya zamanı adi müalicə effekt vermirsə, 



hidrokortizon (1 ml/kq – 8 saatlıq) istifadə etmək olar (B) 

  Hipotoniya hallarında müalicə taktikasının seçilməsi və 



müalicənin başlanılması vaxtını 

təyin edilməsinə 

elektrokardioqrafiya kömək edə bilər (B) 

 

 



 

 

 

 

 

 

 



 

 

 



 

Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



31 

Əlavə 1 

Tənəffüs pozuntularının qeyri-invaziv monitorinqi 

Yenidoğulmuşlarda 

tənəffüs parametrlərinin normaları

 

Tənəffüs parametrləri 

Norma 

Tənəffüslərin sayı (bir dəqiqədə) 

40-60 

Tənəffüs həcmi (ml/kq) 



6-8 

Ölü sahə (ml/kq) 

2-2.5 

Ölü sahə ilə tənəffüs həcminin nisbəti 



0.3 

Ağciyərlərin həyat tutumu (ml/kq) 

35-40 

Funksional qalıq həcmi (ml/kq) 



27-30 

Elastiklik (ml/sm su süt.) 

5-6 

Alveolar ventilyasiya (ml/kq/dəq.) 



100-150 

Oksigenə tələbat (ml/kq/dəq.) 

6-8 

Tənəffüs yollarının müqaviməti (sm su süt./l/san.) 



25-30 

Pulsoksimetriya  oksigenlə birləşmiş hemoqlobinin faizini təyin 

edən üsul olub, qanda oxyhemoqlobinin ümumi hemoqlobinə 

nisbətini ifadə edir. 

İş prinsipi: 

►  oksihemoqlobin və deoksihemoqlobin qırmızı  və infraqırmızı 

şüaları bir-birindən fərqli adsorbsiya etmək xüsusiyyətinə 

malikdir 

►  fərq spektrofotometriya ilə müəyyən edilir 

►  fotodetektor işıq mənbəyi qarşısında yerləşdirilməlidir ki, 

pulsasiya edən toxumanı işıqlandırsın 

►  mikroprosessor qırmızı  və infraqırmızı  işıq ölçülərini qeyd edir, 

göstəriciləri hesablayır 

Daimi monitorinqin aparılması üçün göstərişlər: 

►  qeyri-stabil, oksigendən asılı, ventilyasiyada olan xəstələrdə 

►  respirator terapiyada və oksigenin konsentrasiyasında dəyişiklik 

aparılan xəstələrdə 



Vaxtaşırı monitorinqin aparılması üçün göstərişlər: 

►  yenidoğulmuşlara hər hansı prosedurlar zamanı 

►  adaptasiya problemləri olan yenidoğulmuşlara 

 

 



 

 

 



 

Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



32 

Hazırlanması: 

►  ötürücü ucluğu yerləşdirmək üçün düzgün yeri müəyyən etməli 

(ovuc, ayaqaltı, barmaqlar) 

►   ucluğun birləşdirildiyi yerdə kapillyar vaxtını qiymətləndirməli 

(ödem, hematoma və s.)  

►  sıxıcı sarğıdan istifadə etməməli 

►  ötürücü ucluğu arterial və venoz kateterlər olan yerlərə 

bərkitməməli 

►  ucluq bərkidilmiş yer qan və digər sekretlərdən təmiz olmalı 

►  fotodetektor və radiasiya mənbəyi bir-birinə birbaşa  əks 

yerləşdirilməli və çox sıx bərkidilməməli  

►  parlaq işığın ucluğun üzərinə düşməyindən çəkinməli 

►  ötürücü ucluğun yeri vaxtaşırı dəyişdirilməli 

►  göstəricilərin ciddi qeydiyyatı 



Ölçmə dürüstlüyünə təsir edən amillər: 

►  xəstənin hərəkəti 

►  zəif periferik qan axını (arterial kateterlər, təzyiq manjetləri, v/d 

sistemlər, periferik ödem, hipotensiv şok, hipotermiya, 

vazokonstriksiya) 

►  patoloji hemoqlobin (“normal hemoqlobini” dəyişik xüsusiyyətli 

hemoqlobindən ayıra bilmir - methemoqlobin, fetal Hb) 

►  kəskin anemiya (doymuş  və doymamış Hb nisbətini düz 

göstərmir) 

►  venoz pulsasiya (ağır ürək çatışmazlığı zamanı venaların 

pulsasiyası) 

►  otağın həddindən çox işıqlandırılması, fototerapiya 

►  fotodetektorun düzgün qoyulmaması 

Üsulun üstünlükləri: 

►  qeyri-invazivdir 

►  sensor ucluğun qoyulması asandır 

►  aparatın kalibrlənməsinə ehtiyac yoxdur 

►  xəstənin dərisini zədələmir 

►  dəqiq qiymətləndirmə üsuludur 

►  hemoqlobinin oksigenlə doyma dərəcəsindəki dəyişikliyi dərhal 

əks etdirir 



 

 

 



 

 

 



 

Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



33 

Üsulun çatışmazlıqları: 

►  hemoqlobin səviyyəsi, arterial nəbz və qan axını normal olmalıdır 

►  hətta yuxarıda göstərilən amillər normal səviyyədə olduqda belə, 

ventilyasiyanı, perfuziyanı, oksigenin daşınması, toxuma 

oksigenləşməsini həmişə adekvat əks etdirmir 

►  hiperoksiyanın səviyyəsini müəyyən etmək mümkün olmur 

►  hərəkət zamanı qeydiyyatda ilişik əmələ gələ bilər 

►  ucluğun düzgün yerləşdirilməsi vacibdir 

►  parlaq işıq təsirindən maneələr baş verə bilər 

Oksihemoglobinin dissosiasiya əyrisi – arterial qanda oksigenlə 

doymuş hemoglobinin və oksigenin parsial təzyiqi arasında nisbətin 

qrafik təsviridir. 

Hb və  O

2

-nin davamlı birləşməsini müəyyən edən amillər – 

əyrinin sola meyilliliyi: 

►  alkaloz (pH↑) 

►  hipokapniya (PaCO

2

↓) 



►  hipotermiya 

►  2,3-DPG



 

-nin aşağı səviyyəsi



 

(2,3-diphosphoglycerate)  



Oksigenin toxumalarda asan ayrılmasını müəyyən edən amillər – 

əyrinin sağa meyilliliyi

►  asidoz (pH↓) 

►  hiperkapniya (PaCO

2

↑) 



►  hipertermiya 

►  2,3-DPG-nin səviyyəsinin yüksək olması; adətən, xronik 

vəziyyətlərdə müşahidə olunur 

Qan qazlarının transkutan monitorinqi – kapillyar qanda O

2

 və 



CO

2

  səviyyəsinin dəridən təyin edilməsi üsuludur. Kapillyar qanda 



PaO

2

  və PaCO



2

  səviyyələri elektrokimyəvi yolla dəridən ölçülüb 

hesablanır. Göstəricilər ölçülmə yerindən, dərinin perfuziyasından, 

vazoaktiv dərman maddələrinin istifadə edilməsindən, bədən 

temperaturundan və s. asılıdır. Dərinin pis perfuziyası, ucluğun 

birləşmə yerində toxumada zədənin olması üsulun tətbiqinə  əks-

göstərişdir. Vaxtından 

əvvəl doğulan çox azkütləli 

yenidoğulmuşlarda dərialtı piy qatının zəif inkişafı ilə  əlaqədar 

elektrodun təmas yerində yanıqlar əmələ gələ bilər. 



 

 

 



 

 

 



 

Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



34 

Əlavə 2 

Qanın turşu-qələvi müvazinətinin müayinəsi 

Turşu-qələvi müvazinətinin (TQM) pozulması mümkün qədər 

erkən müəyyən edilib aradan qaldırılmalıdır. Parametrlərin 

dinamikada qiymətləndirilməsi dolayısı yolla patoloji prosesin gedişi 

və aparılan tədbirlərin adekvatlığı haqqında nəticə çıxarmağa imkan 

verir (bax: Cədvəl 8).  

Cədvəl 8. Qan qazlarının ehtimal edilən göstəriciləri 

 

рН (mmol/l)  РаСО



(mm с. süt.)  РаО

2

 (mm с. süt.) 



Hestasiya yaşı 

≤28 həftə 

≥7.25 

40-55 


45-65 

Birincili ağciyər 

hipertenziyası 

≥7.5 


<40 

80-120 


Bronx ağciyər 

displaziyası 

≥7.3 

45-80


 

60-80 



 

Qanın TQM-i oksigenləşmə və ventilyasiyanın adekvatlığını əks 

etdirən obyektiv göstəricilərdir. 

Turşu-qələvi müvazinəti təyin edilə bilər: 

►  arterial qanda (periferik və ya göbək arteriyası kateteri, periferik 

arteriyanın punksiyası)  

►  periferik (və ya göbək) arteriyasına və ya göbək venasına 

yeridilmiş ötürücü ucluq PaCO

2

, PaO



2

, pH və  bədən t

o

 daimi 


monitorinqin aparılmasını  mümkün edir 

►  kapillyar qanda 

►  venoz və ya qarışıq qanda 

Arterial qanda TQM aşağıdakı amillərin təyini ilə müəyyən edilir 

(bax: Cədvəl 9): 

►  oksigenləşmə vəziyyəti (PaO

2

, SaO


2

►  ventilyasiyanın adekvatlığı (PaCO



2

►  turşu-qələvi balansı (pH) 



►  qanın oksigen tutumu (PaO

2

, HbO



2

, Hb ümumi) 

►  laktat səviyyəsi (Lac) 

►  qanın bufer əsaslarının defisit/artıqlığı (BD/BE) 

                                                            

 



рН-dan asılı 

 

 



 

 

 



 

Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



35 

Cədvəl 9. Arterial qanın normal göstəriciləri 

Parametr Simvol Göstərici Diapazon  Ölçü 

vahidləri 

H

+



 

H

+



 40  36-44  mmol/l 

pH pH 


7.4 

7.36-7.44 

CO

2



-nin parsial təzyiqi PaCO

2

 



40 

36-44 


mm c. süt. 

Qələvilərin artıqlığı BE 0 

–2-dən +2 

mmol/l  


Ümumi CO

2

 TCO



2

 25  23-27 

mmol/l 

HCO


3

 HCO



3

 24 



22-26 

mmol/l 


Standart bikarbonat 

SBC 


24 

22-26 


mmol/l 

O

2



 saturasiyası SaO

2

 98  95-100 



O

2



-nin parsial təzyiqi PaO

2

 



95 

80-100 


mm c. süt. 

Qanın H

+

 – hidrogen ionlarının [H

+

] qanın plazmasında miqdarı 



olub,  əsasən karbon qazının parsial təzyiqi (PaCO

2

) və bikarbonat 



anionları (HCO

3

-



) arasında nisbət ilə müəyyən edilir. 

Qanın pH – hüceyrəxarici mayedə hidrogen ionlarının 

konsentrasiyası dar diapazonda (36-43 mmol/l) saxlanır ki, bu da pH 

7.35-7.46 mmol/l uyğundur.  Əsas məqsəd orqanizmdə pH bu 

hüdudlarda saxlamaqdır, çünki hüceyrələrdə fermentativ 

reaksiyaların əksəriyyəti pH-ın bu hədlər daxilində həyata keçir. 

CO

2

-nin parsial təzyiqi  (PaCO

2

) – qanda karbon qazının 



konsentrasiyası. 

O

2

-nin parsial təzyiqi (PaO

2

) – qanda oksigenin konsentrasiyası 



Standart bikarbonat (Standart bicarbonate, SB) – müayinə zamanı 

qanda HCO

3

– 

ionlarının konsentrasiyasıdır və metabolik proseslərin 



TQM-ə təsirini səciyyələndirir.

  

BE (Base excess) – PaCO

– 40 mm c. süt., bədən temperaturu 



38

o

C, zülalın miqdarı 70 q/l, hemoglobin 150 q/l, qanın 100% 



oksigenlə doyması şərtləri daxilində pH göstəricisini 7.4-ə gətirmək 

üçün 1 litr qana əlavə olunacaq turşu və ya qələvinin miqdarını 

göstərir. 

Kompensator mexanizmlər qan plazmasında pH dəyişikliklərini 

yalnız məhdudlaşdıra bilir, lakin onların inkişafının qarşısını tam 

ala bilmir. 

Turşu-qələvi pozulmaları pH-ın dəyişmə istiqamətindən asılı 

olaraq asidoz və alkaloza bölünür. 

Asidoz <(pH = 7.35-7.44) >Alkaloz 

 

 



 

 

 



 

Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



36 

TQM pozulmaları səbəblərindən asılı olaraq aşağıdakı kimi təsnif 

olunur: 

  metabolik (asidoz, alkaloz) 



  tənəffüs (asidoz, alkaloz) 

  qarışıq 



TQM müayinəsinin şərhi: 

Analizin nəticələri izolə olunmuş şəkildə konkret xəstədə klinik 



vəziyyətin qiymətləndirilməsilə şərh olunmamalıdır: 

  pH qiymətləndirilir 



  pozulma mexanizmini müəyyən edilir (respirator və ya 

metabolik) 

  kompensasiya mərhələsi müəyyən edilir 



pH qiymətləndirilməsi

Asidoz <(pH = 7.35-7.44)>Alkaloz 



Pozulma mexanizminin müəyyən edilməsi (bax: Cədvəl 10)

1.  CO


2

 TQV-nin tənəffüs komponentini əks etdirir 

►  əgər PaCO



 

pH fərqli istiqamətdə dəyişibsə, pozulma 

mexanizmi respirator xarakter daşıyır:  

  PaCO



2

 ↑ (hiperkarbiya) və pH↓ respirator asidoz 

  PaCO


↓ və pH  respirator alkaloz 

2.  Hidrokarbonat (HCO

3

) TQM-in metabolik komponentini əks 



etdirir 

►  əgər PaCO



 



pH eyni istiqamətdə  dəyişibsə  və ya рН  dəyişib, 

lakin  РаСО

2

  dəyişməyibsə pozulma mexanizmi metobolik 



xarakter daşıyır:  

  pH↓ və HCO



3

↓ metobolik asidoz 

  pH↑ və HCO



3

 metobolik alkaloz 



Kompensasiya mərhələsini müəyyən edilməsi: 

Göstəricilər normaldırsa: 

  qan qazları normaldır və ya kompensasiya vəziyyətindədir. 



Əgər pH aşağıdırsa: 

  metabolik və ya tənəffüs asidozu hesabına qan qazları 



kompensə olunmuş vəziyyətdədir.  

  hissəvi kompensasiya (subkompensasiya) asidozu 



kompensasiya etmək məqsədilə PaCO

2

  və ya HCO



göstəriciləri dəyişir, lakin pH əvvəlki kimi aşağı olur. 

 

 

 



 

 

 



Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S

əhiyy


ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi

yy

ə v



ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



37 

Əgər: 


  pH - ↓ 

  HCO


3

 - ↓ (dekompensasiyalı) 

  PaCO


2

 - ↓ və ya normaldır, onda bu - metabolik asidozdur 

Əgər: 



  pH ↓  



  HCO


3

 - normal və ya ↑ (dekompensasiyalı) 

  PaCO


2

 - ↑ olarsa, onda bu - tənəffüs asidozudur 

Əgər: 



  pH ↓ 



  HCO


3

 - ↓ (dekompensasiyalı) 

  PaCO


2

 - ↑ olarsa, onda bu - asidozdur (metabolik və 



tənəffüs)  

Cədvəl 10. Yenidoğulanlarda рН, PaСО

2

, PaО

2-

nin arterial, 

kapillyar və venoz qanda normal göstəriciləri 

 

рН 



РаСО

2

 (mm с. süt.) 



PaO

2

 (mm с. süt.) 



Arterial qan 

7.3-7.45 

35-50 

60-80 


Kapillyar qan 

7.3-7.35 

40-50 

40-60 


Venoz qan 

7.25-7.3 

45-55 

30-45 


Sınaq üçün qan nümunələrinin götürülməsi 

Arterial qandan sınaq nümunəsinin alınması periferik arteriyanın 

birdəfəlik punksiyası yolu və ya daimi yerləşdirilmiş arterial kateter 

vasitəsilə  həyata keçirilir. Punksiya üçün əlverişli yer bir sıra 

səbəblərdən  ənənəvi olaraq mil arteriyası hesab olunur. Müasir qaz 

analizatorlarında müayinə üçün 0.2-0.3 ml qan olması kifayətdir. 

Mil arteriyasının punksiyasına əks-göstərişlər

  kollateral qan dövranı üçün Allen testinin mənfi olması 



  punksiya yerində toxuma zədələnməsinin və ya infeksion 

prosesin olması 

Mümkün olan ağırlaşmalar: 

  hematoma 



  arteriospazm 

  arteriyanın okklyuziyası 



  hava və ya tromboemboliya 

  yerli anestetiklərə qarşı anafilaktik reaksiya 



 

 

 



 

 

 



Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S

əhiyy


ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi

yy

ə v



ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



38 

  infeksiyalaşma 



  damar zədəsi və qanaxma 

  ağrı reaksiyası 



  sinir zədələnməsi 



Sınaq zamanı mümkün olan xətalar: 

  sınaq qan nümunəsinin otaq havası ilə  təması  və ya şprisə 



hava qovuqcuqlarının düşməsi CO

2

 göstəricisinin azalması, 



O

2

-nin çoxalmasına səbəb ola bilər 



  əksər qan analizatorları 37

o

C temperaturlu qanla işləməyə 



kalibrlənib; hiper- və ya hipotermiyalı körpələrdə analizin 

cavabı düz olmaya bilər. Korreksiya xüsusi nomoqramlarla 

aparılır 

  iynə ilə punksiyalardan əmələ  gələn ağrı  və narahatlıq 



hiperventilyasiyaya, bu da müvafiq olaraq nəticələrdə 

səhvlərə gətirib çıxara bilər 



Laborator xətalara düzəlişlər: 

Əgər laborator nəticələr körpənin klinik vəziyyətinə uyğun 

gəlmirsə, bu halda: 

  qan götürülən zaman yol verilə bilən səhv inkar edilməli 



  qan sınağının saxlanması, daşınması  və ya durulaşdırılması 

zamanı mümkün olan səhvləri inkar etməli 

  aparatı yenidən kalibrləməli 



  müayinəni təkrarlamalı 

Kapillyar və venoz qanın pH göstəricisi arterial qanda 

olduğundan 0.05-0.1 vahid aşağı olur. 

Arterial və kapillyar qanın pH, PaCO

2

, PaO



2

 göstəricilərinin 

dəqiqliyinə təsir edə bilər: 

  arterial hipotenziya 



  periferik qan dövranının zəifləməsi 

  polisitemiya 



  PaO


2

-nin 80 mm c. süt. çox olması 

  saxlanılma müddətinin uzanması (qan sınaqları  nəticələrinə 



əhəmiyyətli təsiri olmadan 15 dəq.  otaq  temperaturunda,         

1 saat 4


C temperaturda saxlanıla bilər) 

 

 

 



 

 

 



Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S

əhiyy


ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi

yy

ə v



ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



39 

Ədəbiyyat 

1.  Xəstəliklərin və sağlamlıqla bağlı problemlərin beynəlxalq 

statistik təsnifatı: 10-cu baxış. - I cild. - Cenevrə, Ümumdünya 

Səhiyyə Təşkilatı. - 2002. - 470. 

2.  Cogo PE, Facco M, Simonato M, Verlato G, Rondina C, 

Baritussio A, Toffolo GM, Carnielli VP. Dosing of porcine 

surfactant: effect on kinetics and gas exchange in respiratory distress 

syndrome. Pediatrics, Netherlands. - 2009. - 124:e950-e957.  

3.  Crowther CA, Harding J. Repeat doses of prenatal corticosteroids 

for women at risk of preterm birth for preventing neonatal 

respiratory disease. [Electronic resource]: Cochrane Database 

Syst Rev. - 2007. - 3:CD003935. - Available at: 

http://apps.who.int/rhl/reviews/langs/CD003935ru.pdf (28.12.2013) 

4.  Davis PG, Henderson-Smart DJ. Nasal continuous positive 

airways pressure immediately after extubation for preventing 

morbidity in preterm infants. [Electronic resource]: Cochrane 

Database Syst Rev. - 2003. - Available at: 2:CD000143. 

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12804388 (28.12.2013). 

5.  EuroNeoStat Annual Report for Very Low Gestational Age 

Infants. [Electronic resource]: The ENS Project. Hospital de 

Cruces, Unidad Neonatal 5-D, Plaza de Cruces s/n, 48903 

Barakaldo, Spain. - 2006. - Available at: http://www.euroneonet. 

eu/paginas/publicas/euroneo/euroneonet/Documents/ENNGenera

lReport2006-2011.pdf (28.12.2013). 

6.  European Consensus Guidelines on the Management of Neonatal 

Respiratory Distress Syndrome in Preterm Infants - 2010 Update. 

Neonatology, Berlin, Germany. - 2010. - 97:402-417, DOI: 

10.1159/000297773. 

7.  Gupta S, Sinha SK, Tin W, Donn SM. A randomized controlled 

trial of post-extubation bubble continuous positive airway 

pressure versus Infant Flow Driver continuous positive airway 

pressure in preterm infants with respiratory  distress  syndrome.      

J Pediatr, UK. – May, 2009. - 154(5):645-50. DOI: 

10.1016/j.jpeds. 

8.  Hansen AK, Wisborg K, Uldbjerg N, Henriksen TB. Risk of 

respiratory morbidity in term infants delivered by elective 

caesarean section: cohort study. BMJ, London. - 2008. - 336:85-87.  

 

 



 

 

 



 

Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S


əhiyy

ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi


yy

ə v


ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış

r. 



40 

9.  Henderson-Smart DJ, Wilkinson A, RaynesGreenow CH. 

Mechanical ventilation for newborn infants with respiratory 

failure due to pulmonary disease. [Electronic resource]: Cochrane 

Database Syst Rev. - 2002. - 4:CD002770. - Available at: 

https://www.nichd.nih.gov/cochrane_data/henderson-smartd_10/ 

henderson-smartd_10.html (28.12.2013). 

10. International guidelines. European consensus guidelines on the 

management of neonatal respiratory distress syndrome. - 

J.Perinat, Berlin // New York. – 2007. - 175-186 DOI:10.1515/ 

JPM.2007.048. 

11. King J, Flenady V, Cole S, Thornton S: Cyclooxygenase (COX) 

inhibitors for treating preterm labour. [Electronic resource]: 

Cochrane Database Syst Rev. - 2005. - 2:CD001992. - Available 

at: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15846626 (28.12.2013). 

12. King JF, Flenady VJ, Papatsonis DN, Dekker GA, Carbonne B: 

Calcium channel blockers for inhibiting preterm labour. 

[Electronic resource]: Cochrane Database Syst Rev. - 2003. - 

1:CD002255. - Available at: http://apps.who.int/rhl/reviews/ 

CD002255.pdf (28.12.2013). 

13. Soll R, Ozek E: Prophylactic protein-free synthetic surfactant for 

preventing morbidity and mortality in preterm infants. 

[Electronic resource]: Cochrane Database Syst Rev. - 2010. - 

1:CD001079. - Available at: 

https://www.nichd.nih.gov/cochrane_data/sollr_03/ sollr_03.html 

(28.12.2013). 

14. Soll RF: Current trials in the treatment of respiratory failure in preterm 

infants. Neonatology, Berlin, Germany - 2009. - 95:368-372. 

15. Stevens TP, Harrington EW, Blennow M, Soll RF. Early 

surfactant administration with brief ventilation vs. selective 

surfactant and continued mechanical ventilation for preterm 

infants with or at risk for respiratory distress syndrome. 

[Electronic resource]: Cochrane Database Syst Rev. - 2007. - 

4:CD003063.  - Available at: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/ 

pubmed/17943779 (28.12.2013). 

16. Te Pas AB, Walther FJ. A randomized, controlled trial of 

delivery-room respiratory management in very preterm infants. 

Pediatrics, Netherlands. - 2007. - 120: 322-329. 

 

 

 



 

 

 



Klinik protokol Az

ərbaycan Respublikas

ı S

əhiyy


ə Nazirliyinin 

İctimai S

əhi

yy

ə v



ə 

İslahatlar M

ərk

əzind


ə haz

ırlanm


ış



r. 



Document Outline

  • PaCO2   karbon qazının parsial təzyiqi 
  • (partial pressure of arterial carbon dioxide)
  • PaO2   oksigenin parsial təzyiqi 
  • (partial pressure of arterial oxygen) 
  • SaO2    oksigen ilə doyma (oxygen saturation) 
  • SpO2    pulsoksimetriya üçün cihaz
  • ТсСО2   karbon qazının transkutan yolu ilə  müəyyən edilməsi
  • (transcutaneous carbon dioxid pressure)
  • *FiO2 – nəfəsalmada oksigenin fraksiyası (fraction of inspired oxygen) 
  • Traxeyanın intubasiyasından sonra ASV-yə aşağıdakı ardıcıllıqla başlamaq lazımdır (IMV – növbələnən məcburi ventilyasiya (intermittent mandatory ventilation) /SIMV – sinxron növbələnən məcburi ventilyasiya (synchronized intermittent mandatory ventilation) rejimi): 

Kataloq: file -> protokol
protokol -> Klinik protokol Az ərbaycan Respublikas
protokol -> Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi kollegiyasının 4 aprel 2009-cu il tarixli
protokol -> Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi kollegiyasının 3 fevral 2009-cu il tarixli
protokol -> Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi kollegiyasının 25 noyabr 2013-cü il tarixli
protokol -> Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi kollegiyasının 20 noyabr 2009-cu il tarixli
protokol -> Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi kollegiyasının 25 noyabr 2013-cü il tarixli
protokol -> Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi kollegiyasının 20 noyabr 2009-cu il tarixli
protokol -> Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi kollegiyasının 12 iyun 2009-cu il tarixli
protokol -> Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi kollegiyasının 3 fevral 2009-cu il tarixli
protokol -> Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi kollegiyasının 08 fevral 2010-cu il tarixli

Yüklə 2,99 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə