MƏNDƏN ÖTDÜ, qardaşima dəYDİ



Yüklə 48,06 Kb.
səhifə3/3
tarix12.12.2016
ölçüsü48,06 Kb.
1   2   3

Sinəsinə söykənib - 
Sahibini uyudur.
Bir gitara oxuyur,
Viktor Xara oxuyur.

Yatır qara əməllər.
Qara yuxularına
Batır qara əməllər.
O qara beyinlərə
Qoyub ayaqlarını 
Viktor Xara oxuyur.

Götürüb yerdən onun
Kəsik barmaqlarını,
İndi bütün əllərdə 
Bir gitara oxuyur.
İndi bütün dillərdə
Viktor Xara oxuyur.

1974

BİZ  DEYİRİK...

Biz deyirik: evləri yox,
Döyüşləri məhv eləyək!
Biz deyirik: bəşəri yox,
Silahları dəfn eləyək!
Ölkəmizin hər nidası
Bu arzuya bir addımdır;
Hər çağrışı, hər imzası
Bu arzuya bir addımdır.
Sülh deyirik! İnsanlığa
Çörəkdir bu, havadır bu.
Kapitalla silahsız bir 
Vuruşmadır, davadır bu.
Biz deyirik əsrimizin 
Öz yolu var, öz sürəti.
Sülh sözünü yalvarış yox, 
Güzəşt də yox, hücum yazsın
Qoy bu günün söz lüğəti.
Bu hücumun mənasında
Zəncirləri qıran qol var!
Silahları, sınaqları
Batırmağa gedən yol var!
Yox, demirik silah atıb,
Məsləkdə də barışaq biz.
Deyirik ki, qələmlərlə,
Kitablarla vuruşaq biz.
Qoy göylərə uçuşlarla,
Nəğmələrlə, çıxışlarla
        yarışaq biz.
Hər milləti çağırırıq
Bu nidaya qulaq  assın:
Qoy sabahı quran nəslin
Heç burnu da qanamasın!
1972

BİR  GECƏ...

Bir gecə ölümlə baş-başa yatdım,
Bir gecə qoymadım işıqlar sönə.
Kimsə ulduzları qoparıb atdı
Bu gecə şəhərin küçələrinə.

Ölüm yarasaymış, əsil yarasa;
İşıqdan çiyrənib -- zülmətdə itir.
Ən ağır şivənə, ən ağır yasa
Əldə işıq gedin, gözdə nur gedin.

Bir gecə ölümlə baş-başa yatdım,
O görə bilmədi məni yanında. 
Bir gecə ölümü yaman aldatdım,
Ölüm kor olurmuş işıq yananda. 

Yanvar, 1972

ŞƏHRİYAR  GƏLMƏDİ

Bu şer çoxdan - böyük Vaqifin anadan olmasının 250 illiyini bayram etdiyimiz ildə, son təntənə günündə, bir axşamda yazılıb; o vaxt xalqımızın bu böyük bayramına ustad Şəhriyarı da dəvət eləmişdik. Lakin o zamankı şahlıq üsul-idarəsi Azərbaycanın işığını, böyük nailiyyətlərini Şəhriyarın görməsini istəmədi, onun gəlməsinə mane oldu. Bu kitabın şerlərini toplarkən arxivimdə qalmış həmin yazı ilə rastlaşdım. Bir də o günlərə qayıtdım... Şeri olduğu kimi köçürüb bu kitaba daxil etməyi, keçən təəssüf hisslərimi oxucularla bölüşməyi məsləhət bildim.

Baxışlar asıldı təyyarələrdən,
Ümidlər yollara sərili qaldı.
Bu ağır xəbərdən, bu nəs xəbərdən
Güllər güllüklərdə dərili qaldı,
Şəhriyar gəlmədi...

Gümanlar diplomat paltarı geydi,
Gümanlar özündən yollar düzəltdi.
Gümanlar bir soldat paltarı geydi, -
Dənizə gözətçi, göyə gözətçi...
Gümanlar açmamış qapı qoymadı,
Gümanlar siyasət sapı qoymadı,
Dartıb çözələdi, düyünlər açdı,
Hardasa sap qaçdı, düyün dolaşdı,
Hansı "hiyləninsə" dodağı qaçdı,
Hansı "niyə"ninsə barmağı "çaşdı",
Qələm "olmaz" atdı, "olar" yerinə,
"O", borclu da qaldı "onlar" yerinə.
Eşitdim səsini mən Əlibəyin:
"Ay ata, bu sənin bəxtindi yəqin,
Sənin şənliyinə o tac gəlmədi,
Sənin şənliyinə o tay gəlmədi.”
Şəhriyar gəlmədi.
Bu həqiqətdi.
İnandıq, inanmaq istəməsək də,
Həsrətlər boynunu birdən dikəltdi,
Qaçdı ayaqyalın daşla-kəsəklə...
Həsrətlər Araza yolunu burdu,
Həsrətlər sərhəddə üz-üzə durdu:
Daşlar çilikləndi ayaqlar altda,
Torpaq dilikləndi ayaqlar altda,
Qəzəb dilikləndi dodaqlar altda.
Həsrətlər o taya külək yolladı,
            cavab gətirə.
Kəpənək yolladı cavab gətirə.
Ölmüş bir balığın sümüklərinə
Cavab yazsalar,
Araza atsalar,
Gəlməzmi, nədi!
Şəhriyar gəlmədi! Niyə gəlmədi?
Həsrətlər bir qarı donuna girdi,
Səsi yumaq kimi çözələnirdi:
- Görüm limanlara dəniz qabarsın,
Görüm qatarları tufan qamarsın,
Uçaq meydanları qalansın buzla,
Biz ki, görüşmədik öz oğlumuzla...
O yanda bir təpə torpaq dikəldi,
Bir sümük boylanıb bəyana gəldi:
- Mən daşlar altında bir tarix daşam,
Min dəfə daşlara dəyən bir başam,
Yataram bir qarış torpaq xanada.
Bir zaman demişdim Səttərxana da:
Düşmənin hər vədi gülə bürünmüş,
İşvəli, qəmzəli mələyə dönmüş,
Dili dürr damızan,
Dişi öd yığan
Bir əfi ilandır, bir əfi ilan!
Qoyub arxayınca qılıncı qına,
Getmə bu vədələr qonaqlığına...
Nə desək, deməsək, həqiqət budu.
Onu görməyimiz çox müşkül oldu.
Alqışlar qollarda kirindi artıq,
Ümidlər yollardan küründü  artıq...
Qayıtdı geriyə toylar, yallılar,
Axarı kəsilən göy sular kimi.
Qayıtdı evlərə fərşlər, xalılar
Həvəsi gözündə arzular kimi.
Plovlar soyudu, dəmlər acıdı,
Tüstülər qayıtdı odun ömrünə.
Bu hal neçə saat sükut qıcıdı 
Maşının ömrünə, atın ömrünə.
Səndən soruşuram: Beqdeli cənab,
Səndən soruşuram: Tahiri Söhrab,
Səndən soruşuram: yoldaş Hüseyni,
Təbriz oğulları orada neynir?!
Şəhriyar gəlmədi.
O gəlsə, başabaş Azərbaycanı
Geyimli-gecimli qürur görərdi.
Qaragöz, qaraqaş Azərbaycanı
Qızıl nur görərdi, ağ nur görərdi.
Zirvəli ömürlər, qanadlı baxtlar
Onun gözlərini yaşartmazdımı?
Bu xoş günlərini ömrünə bağlar,
Ömrünə əlli il yaş artmazdımı?
Təbrik yağdırardı məktəblər ona
Ana dilində.
Təbrik yağdırardı məktublar ona -
Ana dilində.
Yox, şair ürəyi kürrə deyildir
Hər nəyi tullasan əridə, uda.
Söz, kefli əlində güllə deyildir.
O nahaq öldürməz quduz qurdu da.
Əslində şairin Vətəni dünya,
Əslində şairin söz məni dünya.
Əslində şairə sədd qoyan naşı
Çıxır bu dünyanın özünə qarşı,
Ağ olur yaranış qanunlarına,
Ağ olur fırlanan qanunlarına...
Hər nə söyləsək də həqiqət budu:
Onu görməyimiz çox müşkül oldu.
Həqiqət budursa min lənət ona,
lənət bu doğrunun doğruluğuna.
Belə həqiqətdən yalan  yaxşıdır,
Belə bəd xəbərdən güman yaxşıdır...
Siz ey bu dünyanın söz dərgiləri,
Dünyanın qəzetçi xəbərçiləri!
Yalan danışın, yalan!
Bütün qəzəblərə su səpən yalan.
Bütün əsəblərə mum təpən yalan!
Bir ölkə düzəldin: yalandan yalan!
Yazın nə gözəldir: yalandan yalan!
Böyük şairini yola salır, bax,
Havada yellənir min əl, min papaq.
Marallar qoşulub dartır qatarı,
Qardaşı qardaşa qonaq aparır.
Şəhriyar yollanır Azərbaycana,
Yol hanı, yol hanı Azərbaycana?..

1967

İNNƏN BELƏ

İnnən belə qayalara salacağam mehrimi,
İnnən belə buludlara salacağam mehrimi,
Boz sulara salacağam mehrimi,
Ulduzlara salacağam mehrimi.

Nə işim var,
Duram bir düz yola çıxam,
Yoluma da bir gödəni dolu çıxa,
Ciblərinə əl ata ki;
Bu bir yolun,
Bu bir yolun,
Bu bir yolun...

Alıb kişi, alıb yolu;
Haqqı var ki, yanı-yanı,
Haqqı var ki, dalı-dalı,
Bir əl üstdə, 
Başı üstdə gedə yolu.
Lap istəsə onuncu ilk sevdiyinin
Üzüyünün qaşı üstdə gedə yolu,
Nə işim var!
Nə işim var
Bir addımlıq cəsarətdən
Min addımlıq sual-cavab yükü dartam.
Neçə ağla şahid çəkəm,
Ya vicdanı vəkil tutam.
Nə işim var:
Bir qurumuş söyüdə
Bağlasalar günəşi,
Nəsiminin inadına
Cavabdeh saxlasalar günəşi;
Nə işim var...

Söykənərəm bir sal daşa,
Ulduzlara tamaşa, hey tamaşa.
Boz suların dalğasına qaltaqlannam,
Bir səhranın ilğımına yataqlannam,
Nəyimə kar: mərz ətəyi, əkin yeri!
Birisi də yapışa ki,
pıtraxlıdı bunun şeri!
Buludların ətəyindən
Yapışaram hara gəldi...
Qulağıma birdən qəfil haray gəldi:
"İki taxta üstündə sən
Məzarına xoş gedirsən".
Tutdum qəfil o harayı,
Dedim qayıt, ürəyimə, qayıt, qayıt! 
Bu bir andı,
Ürək məni bağışlasın,
Dil büdrədi, əl titrədi, qələm yazdı,
Onsuz mənə qara daş da yovumazdı,
Eh, nə bilim, hərdən səndə
Çimib çıxan həqiqət də,
Hərdən səndə
Duza qoyulmuş bir məhəbbət də
Yorur məni, yorur, ürək!
İnnə belə məni məndən,
Məni məndən qoru, ürək!..
1970


VƏTƏN  MÜKAFATI

Heç bir mükafatın yetmədi mənə,
Bircə "sağ olun" da bəsimdi, vətən!
Bəsimdir, hər səhər təltif yerinə
Qapımda küləyin əsibdi, vətən!

Qol verdin boynunu qucaqlamağa,
Göyünə baxmağa göz verdin, bəsim...
Kürək söykəyənin ana torpağa
Haqqı yox ayrı bir təltif istəsin.

Nə çiçək, nə sancaq oldum yaxanda,
Bir ömür yaşadım - əkinçi ömrü.
Qalır sel ağzında, çay qırağında
İkinci həyatım, ikinci ömrüm.

Nəsə qayalara yapışıb qalar,
Nəsə mamırlara dönüb göyərər,
Mən elə beləcə, göz qabağında
Gəzəri tabuta dönməsəm əgər...

1980

QIZIL QAYA

Nə yaxşı bu boyda qızıl deyilsən,
Adicə qayasan,
Adicə daşsan.
Minlərin gözündən gilələnib sən
Birinin boynundan asılmamısan.

Kürəyin söykəli nəhəng bir dağa,
Bir bulaq nəğməsi başlar dibindən.
Şöhrət aparmadın özgə torpağa
Fateh xurcununda,
Oğru cibində.

Qocadan qocasan, cavandan cavan;
Döşündə ildırım nərəsi sınar.
Sellər yedəkləyən, küləklər çapan
İgidlər son anda sənə sığınar.

Qızıldır vətənsiz gələn dünyaya,
Qızıldır hər üzə irişən qadın,
qədər xoşbəxtsən, a Qızıl qaya,
Bu boyda daş oldun,
Qızıl olmadın.

Qızıl tabaqlarda qızıl badələr
Qızıl qan daşıdı həris şahlara.
Sən boyda qızıl da azlıq edərdi
Xəzinə içində ac tamahlara.

Başında sızıldar səhər yelləri.
Dibində qaqqıldar urun, kəkliyin.
Sinənin mamırsız, hamar yerləri
Dağ kəli yalayan yerlərdi yəqin. 

Nə yaxşı lal oldu bu boyda yalan,
Riyalar, məkrlər çovğuna düşdü.
Nə qədər qan-qada, nə qədər talan
Yarğana tuşlandı,
Uçruma düşdü.

Qızıl söz ələyər dindirsən əgər.
Vüqarı əyilməz,
Özülü möhkəm:
Qızıl qayaları belə görüblər,
Bizim qayaları belə görmüşəm...

1980


İKİ  DOST  ARASINDA

İki dostun arasından üçüncü adam
Su keçirtdi;
Bölündü bu bolünməz iki.
Su çalxalandı, su duruldu, suya lil qatan
Haray saldı:
"İçilməzdi, keçilməzdi ki..."
Su içildi, su keçildi,
                  körpü yarandı;
Bəli, sahil yaratmaqdı birinci addım,
Körpü uçan, körpü sınan, körpü yanandı,
Dost arası atılmışdı bu incə addım...

1980
QAYIT  DEDİM

Bir bahara əl uzatdım, bir qışa
Qayıt, dedim, qayıtmadı.
Bir səhraya qəfil düşən yağışa
Qayıt, dedim, qayıtmadı.

Yazımın son bənövşəsi - küsənim,
Günəş sənin, torpaq sənin, su sənin.
"Ay ətrindən doymadığım süsənim,”
Qayıt, dedim, qayıtmadı.

İnadına qamçı vurub ötürmə,
Uçan dağın daş ömründən ömür nə?
Qaya yıxdım, bir də qaya ömrünə
Qayıt, dedim, qayıtmadı.

Daş ayıltdı, su kiritdi bu havar:
Qocalığa nə tələsək, bu ha var.
Gəncliyimi harayladım bu hava:
Qayıt, dedim, qayıtmadı...

1980

Yüklə 48,06 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə