Milli Virtual Kitabxana



Yüklə 0,65 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə5/7
tarix08.12.2016
ölçüsü0,65 Mb.
1   2   3   4   5   6   7

 

  

 



Nə isə, inanan inanmışdı, inanmayan istəyirdi inansın və bir neçəsi də öz-özlərinə deyirdilər: hər 

adamın nəziri  qəbula keçməz ki? Əməli  saleh adamın nəziri qəbul olunar, saleh olmayanınkı 

olmaz. Əməli saleh də bu ölkədə Məşədi Allahverən kimisinə deyərdilər. 

 

  



 

Zatən bu mahalın kişiləri, arvadları bir-birinə oxşardılar: surətdə yox, ruh cəhətincə bunlar bir-

birindən uzaq getməmişdilər. Bunlar oruclarını çox bərk-bərk tutardılar, belə bərk tutardılar ki, 

toz olan yerdən keçmirdilər, dodaqlarını büzərdilər, burunlarını yaylıqla tıxayardılar. Ancaq 

ağızları açılanda belə açılardı ki, gərək qulaqlarını tutub qaça idin. O deyildi ki, hamı bir qayda 

ağızlarını aça idi. Xeyr, biri çox bərk açardı, o biri bir az  ondan boş.... Eləsi  də var idi, heç ağız-

zad açmazdı, dinməz-söyləməz qardaşının yetimlərinə çatan pulları hər gecə  iftara toyuqplov 

bişirib yeyərdi, zavallı yetimlər isə ac qarınlarını yerə sürtərdilər. Sonra namaz üstə öz allahına 

deyərdi: "Pərvərdigara! Özün şahidsən, buyurduğun orucu tuturam, namazımı qılıram...." Bunlar 

namazdan da bir-birindən uzaq getməmişdilər: intəhası biri namaz üstə çox dua edərdi, biri az: 

 

65


çünki birinin azehtiyacı var idi, birinin çox. Fəqət hamı bir söz deyərdi: "Yetir, pərvərdigara filan 

şeyi, özün şahidsən, buyurduğuna əməl edirəm". Bunların qanacaqları ilə allahın buyurduğu da 

nə idi: oruc, namaz, zəkat, fitrə.... 

 

  



 

Fəqət bilmirəm, allaha rüşvət verib allahdan rüşvət istəməyi bunlara pir öyrətmişdi, yoxsa pirə 

rüşvət vermək aldıqları tərbiyənin nəticəsi idi....  Odur, hamı rüşvətlə yola düşüb gedirlər: biri 

qoyun aparır, biri quzu, biri toyuq aparır, biri xoruz, biri qızıl üzük, biri gümüş güzgü,  biri çit 

aparır, biri ipək parça, biri şam aparır, biri şamdan, kimi pul, kimi portman.... 

 

  



 

Fəqət bu nəzirlərin, bu rüşvətlərin içində məlum və naməlum nəzirlər də var. O deyil ki, hamısı 

aşkar getsin. Odur,  ayaqları bağlı qoyun bir yanı üstə düşmüş arabanın dalına sarınıbdır. Başı da 

arabanın yanından sallanıb titrəyə-titrəyə araba getdiyi yolun çuxurlarını göstərir. Ayaqları bağlı 

toyuq-xoruz da az deyil. Bunlar hamısı aşkar nəzirlərdir. Fəqət gizlin nəzirlər, rüşvətlər də az 

deyil, hətta bir arabada bir külfətdən iki arvad gedir. Biri-birinin nəzirindən xəbərləri yoxdur. 

Odur, altmış yaşında Məşədi Pərzad xala gəlini Gülzarla bir arabada yanba-yan oturublar. 

Bunları Dəmirqaya göndərir ki, pirdə şam yandırsınlar, tainki gələn il bu vaxt Gülzar bir oğlan 

doğsun. Pərzad qarı oğlunun üstə durubdur ki, ikinci arvad alsın; çünki nəvə görməmiş ölmək 

istəmir....  Hər gün açıq açığına gəlininədeyir: "Anam, üç ildir oğluma gəlibsən, bir şey yoxdur. 

Görünür, doğan deyilsən. Qoy oğlum arvad alsın! Nə üçün bədbəxt edirsən?" Gündə bu barədə 

evdə dava-qalmaqaldır! İndi nəzir aparırlar, şam yandıracaqlar. Fəqət biçarə Pərzad nənənin bir 

də bir gizlin nəzirdən xəbəri yoxdur. Gülzar bir balaca əskiyə düyümlənmiş qızıl üzüyü döşünə 

atıbdır. Bunu pirə aparır ki, qoca Pərzad tez ölsün. Bəlkə Dəmirqaya da anasının sözlərinə 

suyulub arvad almasın.... 

 

  



 

Nə isə, bu taq-tuqla gedən arabalarda, bu çaparaq gedən faytonlarda, bu başlarında çarşab, 

başlarında papaq olanlarda çox sirlər var.... Bu sirr sahibləri, sirr dağarcıqları yavaş-yavaş pirə 

yavuqlaşırlar: fayton-faytonu keçir, araba-arabanı, atlı-atlını, piyada-piyadanı. Bir-birinə qarışıb 

bir yol tutub gedirlər. Faytonla gedən fikir edir: tez gedərik, yaxşı yer tutarıq. Araba ilə gedən 

fikir edir: eybi yoxdur, zəhməti çoxdur, savabı da çox olar. Piyada gedən özünə təsəlli verib 

deyir:pirəpiyada gərək gedəsən....  Nə isə hərə öz qanacağı ilə bir nöqtəyə yeriş edirlər....  Toz-

torpaq, isti gözə görünmür. Hamı istəyir tez özünü pirə yetirsin. Hamı tələsir....  Kimi tez şəfa 

tapmağa yeriş edir, kimi bir-birinin acığına at çapır, kimi dalda qalmış eşşəyini bizləyir.... 

 

  



 

  

 



  

 

  



 

III 


 

  

 



  

 

66



 

Hamıdan tez Məşədi Allahverənin faytonu pirə yetişdi. Məşədi Allahverən faytondan düşüb 

balasını qucağına  aldı. Bu vaxt pirin adamları pişik siçanı marıtdayan kimi pirə gələnləri 

səhərdən marıtdayırdılar və nə üçün də marıtdamasınlar. Bu gün bunların bayramıdır: kiminin 

cibinə pul girəcək, kiminin kasası yağlanacaqdır, kiminin  kisəsinə düyü dolacaqdır. Odur, 

Məşədi Allahverənə, istər-istəməz gözləri faytonda olan şeylərə baxaraq: "Xoş gəlibsiniz, allah 

qəbul eləsin" deyib qarınca kimi faytona daraşdılar....  Məşədi Allahverən bunların xasiyyətlərini  

yaxşı bilirdi. Ona görə şeylərin  hamısını bircə adama tapşırdı, qeyrilər kənara çəkildilər....  

Məşədi Allahverən və Gülbadam darvazadan girib bir ağacın altında palaz saldırtdılar. Bunlar 

yavaş-yavaş yerləşməkdə ikən qeyriləri də  bir-bir, iki-bir gəlirdilər. 

 

  

 



Pirin mollası qara, nazikxət, boynu albuxara torbasına oxşayan, ortaboy, qoyungöz, qara əbalı 

Molla Cəfərqulu hamı ilə salamlaşırdı, hamıya: "Xoş gəlibsiniz, allah qəbul eləsin!" sözlərini 

deyirdi və qonaqlara yer göstərirdi. Molla    Cəfərqulu rəhmli adam idi. Bu, nəinki adamlara və 

hətta heyvanlar üçün də yer düzəltmişdi. Bağlı-bağçalı ikimərtəbə evin   dal tərəfində uzun bir 

saray tikmişdi. Heyvanları orada bağlayıb hər kəs arpa-samanını heyvanının qabağına  tökərdi.   

Həyətsə gözəl bir yer idi. Alt mərtəbə tamam qonaqlar üçün otaqlar idi, üst mərtəbdə özü olardı. 

Fəqət qonaq çox  olanda yuxarı  da buraxardı, çox lazım da olmurdu. Çünki həyətində böyük 

kölgəli ağaclar var idi....  Fəqət bir az yağlı qonaq olanda Məşədi Cəfərqulu deyərdi: "Dünəndən 

sizin üçün filan otağı hazırlatmışam...." Yağlı da burada yağı və yağ kimi şeyləri artıq    gətirən 

adamlara deyərdilər. Məsələn, bir bişirim halvaya bir girvəknə yağ lazımsa, üç-dörd girvənkə 

yağ gətirən daha qalanını geri aparmazdı; düyü də və qeyri şeylər də bunun kimi. Çünki adət belə 

idi: artıq qalan şeyi pirdən aparmaq olmazdı. Hər nə qaldı, pirin malı hesab olunardı. Bu da 

Molla Cəfərqulunun zəhmətini artırardı. Doğrudan, Molla Cəfərqulu qonaqlarından sonra çox 

zəhmət çəkərdi: tör-töküntü yığıb yerbəyer etmək çətin məsələ idi....  Bir bu iş olsa, yaxşı. Molla 

Cəfərqulunun qonaqlardan sonra yenə bir işi var idi. Axşam hamı çəkiləndən sonra gərək pirə bir 

baş çəkə idi: keçmiş şamları yerbəyer, nəzirləri ziyarət edərdi. Çünki gecə, kim bilsin, bir də 

gördün günahkarın biri pirə əl uzatdı.... Həqiqət pir açıqlıq bir yerdə idi. İki balaca  

 

kəndin arasında zorba qoz ağacının altında bir balaca günbəz kimi şeydən ibarət bir yer idi. 



Əslində bu iki balaca kənd bir-birinə o qədər yavuq idi ki, bunlara bir kənd də demək olardı və 

hər kəndə bir kəndin böyük məhəlləsi demək olardı. Nə isə, bu məhəllələr qədimdən ayrı kənd 

hesab olunurdu. Birinin adı Z... kəndi o birininki  Ə... kəndi idi. Bu iki kəndin, daha doğrusu, bir-

iki məhəllənin arasından  bircə yol var idi, gediş-gəliş, at-araba bu yol ilə olardı. Bu yolda, yəni 

Z... kəndinə yavuq bir böyük qoz ağacı var idi. Pir də haman bu qoza ağacının dibində idi. Zatən 

pir olmamışdan da bu qoz ağacı yayın istisində adamları öz tərəfinə çəkərdi. Bunun böyük 

budaqları, budaqların enli    yarpaqları ağacın altına genişli bir kölgə salıb da həm insanlar və 

həm heyvanlar üçün günün istisində sərin yorunuq məkanı və şiddətli yağmurda zorba bir günlük 

olmuşdu.... 

 

  



 

İndisə bu qoz ağacı nəinki qıraq kəndlərdə və hətta şəhərlərdə də şöhrət qazanmışdı, böyük bir 

ziyarətgah olmuşdu.... Xalq hər cümə gəlib Molla Cəfərqulunun bağçasında yeyərdilər, içərdilər, 

qurbanlarını kəsərdilər, sonra kişilər bir dəstə, arvadlar da bir dəstə ilə pirə gedərdilər. Hərə öz 

nəzirini müəyyən bir deşikdən salardı, ürəyindən nə keçirəcəkdi keçirərdi, ya pirin günbəzindən 

öpərdi və yainki öpməzdi. Bu çox da vacib deyildi. Öpən də olurdu, öpməyən də. Fəqət qoz 

ağacının dibindən torpağı götürub uşaqların alınlarına sürtmək vacib kimi bir şey idi, guya 

arvadlar deyərdilər, uşağa göz dəyməz....  Vaxtaki xüsusi ziyarət tamam oldu, hər kəs nə diləməli 

 

67


isə dilədi, nə rüşvət  verməli isə verdi. Molla Cəfərqulu gəlib pirin kəramətlərindən söylərdi. 

Arvadlar bir tərəfdən, kişilər o biri tərəfdən durub Molla Cəfərqulu da arada sözünü deyərdi. 

 

  

 



Molla Cəfərqulu artıq dərəcədə dilli adam idi, yəni natiq idi; danışanda hamının fikrini cəlb 

edərdi və həmişə də ziyarətə gələnlərə nitq söylərdi və nitqini də başlayanda bir az mənalı, təsirli 

olsun deyə "ya əyyühənnas" sözləri ilə başlardı. İndi də bu sözlərlə başlayıb dedi: "Eşidirəm 

deyirlər şəhərdə və bir neçə kəndlərdə xalq vəba naxoşluğundan qorxub dağa-daşa qaçmaq 

istəyir. Məbada belə şeylər edəsiniz. Vəba allahın əzabıdır və allah-taala öz əzabını əməli  saleh 

olmayanlar üçün həmişə göndərir. Siz ki, şükür allaha, əməli saleh adamsınız: namazınızı 

qılırsınız, orucunuzu tutursunuz və həmişə pirə gələnlərdənsiniz, nə üçün qorxursunuz? 

 

  



 

Keçən il vəba naxoşluğuna mübtəla olmuş bir adamı T...  kəndindən bura gətirmişdilər, dərhal 

bir kasa suyun içinə bu pirin torpağından salıb verdim içdi, həmin saat şəfa tapdı. İndi nə üçün 

qorxursunuz? Allah azar verib, dərmanını da yaradıbdır. Fəqət əməli saleh adamlar üçün....  

Molla bu sözləri hələ qurtarmamış xalq böyük-kiçik yerə töküldülər, gah ciblərinə, gah 

dəsmallara torpaqdan tökürdülər, dəsmal yerinə çarşab işlədən arvadlar çarşablarının bir küncünə 

torpaqdan götürüb düyün edirdilər. Balaca uşaqlar da böyuklərə baxıb torpaqdan götürürdülər....  

Bu əhvalat Məşədi Allahverəni tərənnümə gətirib uca səsi ilə dedi: "Həzərat, mən də gələn ilə 

kimi bu pirin hasarını çəkməyə və hasarın içində dam-daş tikməyə söz verirəm". Məşədini bu 

sözlərdən sonra hər tərəfdən alqışladılar: "Çox sağ ol, Məşədi! Çox sağ ol! Allah qəbul etsin! 

İnşaallah, qəbula keçər" sədası eşidilirdi. 

 

  



 

Məşədi Allahverənin bu sözlərindən sonra camaat dağıldı. Axşam araya gəlirdi. Piyada ziyarətə 

gələnlər yola düşdülər, sonra atlılar, faytonda, arabada gələnlər də evlərinə qayıtdılar. Yenə bir-

birini qova-qova yolun tozunu qaldırırdılar.... Hamı şad-xürrəm evinə qayıdırdı. Üzdə şadlıq 

görünürdüsə də, fəqət bir neçəsinin üzündən pünhan fikrini də bilmək olardı. 

 

  



 

Bir çoxunun fikri bu idi ki, görək nəzirimiz haçan qəbula keçəcəkdir. Bir çoxu da keçmişi 

görürdü: Dəmirqayanın arvadı Gülzar qaynanası Pərzadla bir arabada gəlirdilər. Gülzar Pərzada 

baxıb gözlərini çox kiçik görürdü. Rəngi də saralmış nəzərə gəlirdi. Gülzar ürəkdə fikir edirdi: 

"Hə! Nəzirim qəbula keçibdir! Ancaq ay pir! Bir az səbir elə, gedib evimizə çataq, yoxsa yolda 

qocanın canı çıxar, əlimiz də heç yerə çatmaz....". 

 

  

 



Məşədi Allahverən də fikirsiz deyildi. Bu da hərdənbir oğluna baxıb dindirərdi: 

 

  



 

"Hə, oğlum, qağa istəyirsənmi? Gedək şəhərə, sənə yaxşı at alacağam, eşşək alaram, hə, bala, 

oğlum! At çox istəyirsən, ya eşşək?" 

 

  



 

 

68



Balaca, dörd yaşında Cəbi atasına mat-mat baxardı, bir söz də söyləməzdi. Məşədi qəsdən 

danışdırırdı....  Hərgah mümkün olsaydı hələ ayağı üstə qoyardı, görsün bəlkə gəzə bilir. Çünki 

zarafat deyil, pirin hasarı və dam-daş azından iki minədək  xərc istəyirdi....  Gülbadamın da 

özünə görə fikri vardı. Bunu da həkimin sözləri rahat qoymurdu. Həkim də demişdi: "Gərək 

müalicə oluna, gərək atası-anası da müalicə oluna ki, gələсəkdə belə bir bədbəxt dünyaya 

gəlməyə....". 

 

  

 



Bu sözlər Gülbadamın başında hərdənbir fırlanıb əvvəlincə ərinin halını və öz ağzının yarasını 

fikrinə gətirərdi. Fəqət üçüncü səbəbdən, yəni indiki ərinin əhvalından xəbəri yox idi. Doktor 

bunda da köhnəlmiş kif azarı tapmışdı.... Gülbadam pirə nəinki inanmazdı, hətta pirin adı 

gələndə əhvalı büsbütün təğyir tapardı.... Ürəyi sıxılardı.... 

 

  

 



Məşədinin də hərdənbir ürəyi sıxılardı. Onun da başına hərdənbir qara fikirlər gələrdi: "Bəlkə 

balama pirdən əlac olmadı? Fəqət tez "lənət şeytana" deyib belə fikirləri özündən rədd edərdi. 

Belə bir qarışıq fikirlərdə bir  Məşədi  deyil idi. Qeyrilər də hərdənbir xəyala düşüb tez "lənət 

şeytana" deyərdilər. Hətta bir neçə cavan oğlan, bir  neçə dul kişi,  bir neçə dul arvad özgə 

xəyallarla pirə getmişdilər....  Fəqət Molla Cəfərquludan pirin kəramətləri barəsində sözləri 

eşidib bunlar da "lənət şeytana" deyirdilər....  Nə isə fikirlər, sirlər çox idi. Bir özləri bilirdilər, 

bir də bir az Molla Cəfərqulu....  Molla Cəfərqulu doğrudan da bunların çox fikirlərini, sirlərini 

bilirdi. Molla Cəfərqulu ağıllı bir  adam idi. Elmi-ruhdan başı çıxardı. Doğrudur, Racidən başqa 

kitab görməmiş idisə də, fəqət təcrübəsi çox idi. Elmi-ruh da təcrübəyə bağlı bir elmdir.... 

Bilirdi: heyvan ona görə heyvandır ki, haraya çəkərsən  gedər. Bilirdi ki, heyvana bir yem 

lazımdır....  Bilirdi ki, yem verə-verə ən böyük zorba bir yırtıcı heyvanları ələ gətirmək olar.... 

 

  



 

Molla Cəfərqulu doğrudan da dünya görmüş adam idi. Hər şeydən başı çıxardı. Bunun əsli iranlı 

idi. Əvvəllər kəndbəkənd gəzib qafqazlılara meymun oynadardı. Sonra bunun əziz meymunu 

öldü. Bu vaxt məhərrəmlik araya gəldi. Başına bir sarıq sarıyıb Z...  kəndinə gəldi, "mən 

mərsiyəxanam", dedi. Z....  kəndinin xalqı üçün bu göydən düşmüş kimi oldu. Tamam     

məhərrəmi həm kişilərə və həm arvadlara mərsiyə oxuyardı. Doğrudan da yaxşı mərsiyəxan idi. 

Söz az bilirdisə də, səsi yaxşı idi. Tez-tez zəngulə vurardı. Qızışanda özünü döyərdi, köynəyinin 

yaxasını cırardı.... Bu əhvalatı görüb xalq də qızışardı. Yəni "məclis yaxşı keçərdi"....  Bir az 

zamanda Molla Cəfərqulu qeyri kəndlərdə də məşhur oldu: bunu tərif edərdilər və deyərdilər: 

"Bunun zənguləsinə heç zəngulə çatmaz....". 

 

  

 



Tamam qırx gün mərsiyə oxuyub yaxşı pul yığdı. Sonra mollalıq edərdi, dua yazardı, fala 

baxardı, hətta sonralar həkimlik   də edərdi. Axırda yerini isti görüb Z...  kəndindən bir arvad 

aldı. Bu arvaddan bir oğlu oldu, adı Heydərqulu.  Elə də deyildi  ki, Molla Cəfərqulunun tək bir 

oğlu ola, xeyr, İranda bunun bir arvadı, üç balaca qızı vardı. İranda meymun oynadan çox 

olmağa görə bunun sənəti orada işə keçmirdi. Uşaqlarını atıb Qafqaza gəlmişdi. Eşitmişdi ki, 

Qafqazda "meymunoynadanlar" yaxşı pul qazanırlar. Eşitmişdi ki, filan qumarbaz, filan dəllək, 

filan cibkəsən, filan  lotu, daha nə bilim, filan   filanlar keçən məhərrəmlikdə Qafqazdan beş yüz 

min, iki min manat pul gətiriblər və hətta eşitmişdi ki, Racidən savayı bu "filanlar" üçün təzə 

kitablar meydana gəlir və bu kitabları nəşr etmək üçün xüsusi mətbəələr vardır....  Molla 

Cəfərqulu da özünə baxıb fikir edirdi: "Mənim biliyim "filanın" biliyindən az deyil! Nə üçün 

 

69


mən oturmuşam? Nə üçün mən qafqazlılara biliyimi göstərməyirəm?". Molla Cəfərqulu 

doğrudan da biliyini göstərdi və qafqazlılar da onun biliyinə və zənguləsinə qiymət verdilər. İndi 

molla ikimərtəbə mülk sahibi və kəndin ən nüfuzlu adamlarından hesab   olunur. Elə də insafsız 

adam deyil ki, İrandakı uşaqlarını yada salmasın. Xeyr, hərdənbir fikrinə düşürdü ki, kağız 

yazsın, əhval soruşsun. Fəqət şüğlünün çoxluğundan kağız yazmazdı, unudardı. 

 

  



 

Həqiqət, Məşədi Cəfərqulunun işi çox idi. İndi odur, pirə gələn qonaqlardan sonra həyəti gərək 

təmizləsin, qalan yağı, düyünü, əti, kömürü, odunu yerbəyer etsin. Ondan sonra pirin gizlin, 

balaca qapısını gərəkdir açıb nəzirlərə "baş  çəksin"....  Bu cümə də Molla Cəfərqulu qonaqlarını 

yola salıb axşam vaxtı saqqalını tumarlaya-tumarlaya pir tərəfə "xüsusi ziyarət" üçün gedirdi.... 

 

  



 

  

 



  

 

  



 

IV 


 

  

 



  

 

Pirdən gələnlər də indi evlərinə çatıb yorunuq alırlar. Məşədi Allahverən də evində oturub axşam 



çayı içirdi və hərdənbir gedib oğluna baxırdı görsün pirdən sonra əhvalı necədir.... 

 

  



 

Gecə araya gəldi. Gülbadam özünə, ərinə və uşağına yer qayırıb yatdı. Məşədi Allahverən də 

uzandı yatsın, fəqət yata bilmədi. Pirə getməklərini, Molla Cəfərqulunun nitqini və pirin 

kəramətlərini başından keçirirdi və hərdənbir  "çox şükür, pərvərdigara!" deyib balasının halına 

yanardı. "Çox şükür, pərvərdigara!" deyirdisə də balasının dərdinə dərman pirdən gözlərdi.... 

 

  



 

"Şükür sənə, pərvərdigara!", ya "Çox şükür, pərvərdigara!" sözlərinə o qədər ağzı öyrənmişdi ki, 

bu sözləri yersiz də işlədirdi. Bir şeyə diqqət edib də haman şeyin varlığını allahın qüdrətindən 

bilsin, düşünsün, sonra şükürlər  etsin.... Xeyr, belə deyildi....  "Hər şeyi allah yaradıbdır" 

sözlərini tutuquşu kimi təkrar edərdi. Fəqət bütün vücudu  ilə bunu düşünməzdi. Heç olmazsa 

bədəninə diqqət edib dəqiqədə  

 

yetmiş beş dəfə tıq-tıq edən ürəyinin döyünməsini  eşidə idi. Və bu ürəyinin dayanmağı bütün 



bədənin heç bir şeyə yaramadığına səbəb olmağını düşünsə idi! Yox, bu,  Məşədi Allahverən 

üçün çətin bir məsələ idi. Laməhalə bağçasında bitən güllərin, ağacların həyatına bir fikir verə 

idi: yarpaqlar saralır, tökülür, yenə yaşıl yarpaqlarla ağaclar bəzənir, çiçək açır, çiçəklər tökülüb 

qırmızı almalar ağaclardan  

 

 

70



sallanır....  Buna da diqqət edib bu həyatda da gündə yüz dəfə şükür etdiyi pərvərdigarın 

qüvvətini,  qüdrətini hiss edə bilməyirdi. Nə olardı, balasına olan məhəbbəti təhlil edə idi! Bəlkə 

bu məhəbbətdə allahını hiss edə idi. Bir az fikir edə idi ki, dörd yaşında bir böyrü   üstə düşmüş 

dilsiz, ayaqsız bir vücuda bağladığı məhəbbət  hissi haradan gəlib bunu tapdı? Bu məhəbbətin 

təbii olmağını düşünsə idi, allahla öz arasında olan rabitəni də hiss edərdi. Bunu düşünmək 

Məşədi Allahverən üçün mümkün deyildi. Yəni dürüstünü demək, Məşədi Allahverəndə də 

günah yox idi. Zavallıya gözü açılandan, beyni işləyəndən indiyədək bu nazik mətləbi 

düşündürən olmamışdı. Eşitmişdi ki, peyğəmbər, imam gəlib, gediblər. Fəqət bunları kim və 

nədən ötrü göndərmişdi, bu məsələ Məşədi Allahverən üçün qaranlıq qalmışdı....  Gördüyü, 

eşitdiyi axund, molla....  Bunlar da zavallını allahından kənar salmışdılar: filan  şeyi etsən allah 

səni yandırar, filan əməl səndən üz verərsə, o dünyada allah sənə filan əziyyəti edər, daha nə ...  

nə....  Daha düşünmürdülər ki, qorxutduqca yazıq Məşədi Allahverən öz allahından kənar olurdu, 

rabitə pozulurdu....  Məşədi qorxudan savayı bir şey bilmirdi; saldatdan, qarodovoydan qorxu 

çəkirdi, insan törətdiyi qanunlardan qorxu  çəkirdi. Allah göndərdiyi qanunlardan qorxardı, daha 

düşünmürdü ki, qorxu məbuda yavuqlaşdırmaz, uzaq salar....  Nə olardı ki, buna deyəydilər allah 

adildir, hamıya bir gözlə baxar, allah mehribandır--hamını sevər, bəslər....  Xeyr.  Məşədi 

Allahverənə allahını oruc-namazla tanıtmışdılar. Fəqət deməmişdilər ki, allahı tanımasan namaz-

orucun da heç. Əvvəl desə idilər çalış, allahın sifətlərini bil, adil, mehriban ol, hamını sev, o vaxt 

allahına yavuqlaşarsan, yavuqlaşıb da ona məhəbbət bağlarsan, bu məhəbbət səni namaz 

qılmağa, oruc tutmağa, qeyri yaxşı əməllər etməyə də vadar  edər....  Düşünmədilər ki,qanunla, 

qorxu ilə dürlü-dürlü "vədlər"lə həqiqi məhəbbət meydana gəlməz....  Həqiqi məhəbbət  üçün 

görmək, düşünmək, hiss etməklazım gəlirdi. Bu da mümkün idi; gündə min dəfə hər addımında 

Məşədi istəsə idi, həqiqi allahını görərdi, düşünərdi və hiss edərdi. Daha lazım deyildi deyilə: 

namaz qıl, özü qılacaqdı; sevdiyi, həqiqi məhəbbət bağladığı məbuda özü səcdə edəcəkdi....  Ona 

yavuqlaşmağa çalışacaqdı.... Namaz vaxtında daha rüşvət verməzdi, rüşvət istəməzdi, fəqət bunu 

deyərdi: "Pərvərdigara, səni bilmək, düşünmək üçün asan və düz yol göstər!". 

 

  

 



Biçarə Məşədi Allahverən uşaqlıqdan göz açıb düz yolu mərsiyəxanlardan öyrənmişdi. 

Böyüyəndə də yenə mərsiyəxanlardan və yenə mərsiyəxan kimilərindən....  Bunlar isə həmişə 

deyərdilər: filan əməl edərsənsə, filan duanı  qırx dəfə oxuyarsansa, allah-taala sənə filan şeyi 

verəcəkdir....  Uşaqlıqdan bu sözləri eşidən, bütün tərbiyəsinin bünövrəsi bu sözlərlə tikilən bir 

vücud müəyyən, müqəddəs bir məbuda səcdə edə bilərdimi? Belə bir tərbiyədən sonra nə üçün 

də Molla Cəfərqulunun "piri"nə pənah aparmaya idi? Həqiqi allaha həqiqi məhəbbət bağlamış 

olsa idi, pirə, ya pir kimi şeylərə səcdə edərdimi? 

 

  



 

Həqiqi allahını tapmış olsa idi, yəqin ki, onun qüdrəti ilə meydana gələn elmin qədr-qiymətini 

bilərdi və bilib də bədbəxt oğlunu, özünü və arvadını müalicəsiz qoymazdı.... 

 

  



 

Nə isə, Məşədi Allahverən yenə axırıncı dəfə pirin kəramətlərini fikrindən keçirib yuxuya 

getdi....  Namaz vaxtına  bir az qalmışdı, Məşədi Allahverən yerindən dik atıldı. Uşağı yatan 

tərəfə baxıb gördü ki, Cəbi yatır, o yan-bu yana boylandı,    yenə şükürlər etdi, sonra tələsik 

Gülbadamı səslədi: 

 

  



 

"Ay qız, Gülbadam! Gülbadam!" 

 

71


 

  

 



Gülbadam oyanıb elə fikir etdi ki, uşaq ağlayır. Gördü yox, uşaq yatır, fəqət əri başında araqçın 

bir köynəkdə yerində oturub deyir: 

 

 "Ay qız, mən yuxudan sərsəm durdum, bir yuxu gördüm...." 



 

  

 



"Allah xeyir eləsin!"--deyib, Gülbadam qulaq asdı. 

 

  



 

"Gördüm, Cəbini bir gün, bir gecə pirə qoymuşuq. Sonra görürəm pirin divarı yarıldı: uşağım 

yüyürə-yüyürə üstümə düşdü  və dedi: 

 

 "Atam, şəfa tapdım!" Mən də qucaqlayıb öpürdüm ki, oyandım...." 



 

  

 



Gülbadam başını aşağı salıb: 

 

  



 

"Allah xeyir eləsin!"--dedi və başını tez balışa atdı. Məşədi Allahverən dedi: 


Kataloq: files -> books -> file
file -> ƏSƏRİn təkrar çapi və ya hər hansisa bir hiSSƏSİNİN Çapi qadağandir!
file -> Təhsildə İkt html-in əsasları kursu üzrə VƏSAİt tərtib edənlər: Abdulla Qəhrəmanov
file -> MEŞƏLİ KƏNDİNİn yay güNLƏRİ
file -> "Mədəniyyətin üstünlüyu" "Journal of Democracy", 1995-ci il
file -> Azərbaycan-Avrasiya Araşdırmaları Mərkəzinin Türk Dünyası Filologiyası sırasından Prof. Dr. Mustafa isen təZKİRƏDƏN
file -> Elnur və Arzu pəncərə qonşuları idilər. Üz-üzə dayanmış binalarda yaşayırdılar. Onlar neçə vaxt idi ki, pəncərə qonşusu idilər. Ancaq bir-birilərindən xəbərləri belə yox idi
file -> Şirvani Ədilli MƏNİm odlar diyarim
file -> İntellektual-Elektron Kitabxananın təqdimatında
file -> Xalq yazıçısı İlyas Əfəndiyevin yaradıcılığı ədəbi tənqiddə
file -> Elxan Süleymanov Vurğun Süleymanov Ermənistanın Azərbaycana qarşı silahlı təcavüzü və işğalın ağır

Yüklə 0,65 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə