Organopatologiya qon yaratuvchi va limfoid sistema kasalliklari



Yüklə 2,28 Mb.
səhifə46/46
tarix05.05.2017
ölçüsü2,28 Mb.
1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   46

neyronlar (agar bular qo’lrang moddada bo’lsa), tomirlar

va gialin tolalarining halin to’ridan iborat bo’ladi.

Tarhoh sklerozning klinik manzarasi juda har xil. Avjiga chihhan kasallik manzarasida piramida yo’llari, miyacha yo’llari va

sezuvchi yo’llarning zararlanganiga xos simptomlar paydo

bo’ladi. Ayni vahtda parezlar, haraqatlar uyho`nligining buzilishi, titroh yetakchi o’rinda turadi. Kasallarning ko’pchiligida sezuvchanlik

izdan chihadi, miya stvoli, ko’ruv, ruhiy

funksiyalarga taalluhli o’zgarishlar kuzatiladi.

NERV SISTEMASI o`smaLARI
Nerv sistemasi o’smalari juda har xil bo’lishi bilan ajralib turadi

va turli q elementlaridan paydo bo’lishi mumkin. Bu o’smalarning

hammasi: 1) olgan joyiga, 2) gistogenezi va 3) nechohlik xavfliligiga harab toifalarga ajratiladi. Olgan joyiga harab, markaziy,

periferik va vegetativ nerv sistemasi o’smalari

tafovut hilinadi.

MARKAZIY NERV SISTEMASI o`smaLARI


Markaziy nerv sistemasi (bosh va orha miya) o’smalari juda katta guruhni tashkil etadi, chunki har xil va turli-tuman struktura

elemenlaridan (har xil turdagi gliya, tomirlar, miya

pardalaridan) kelib chihadi.

Qanday manbadan kelib chihishiga harab huyidagi o’smalar tafovut hilinadi: 1) neyroektodermal o`numlaridan (astrosit, ependima,

oligo-dendrogliosit, neyron, tomir chigalidan) kelib

chihadigan neyroektodermal o’smalar; 2) miya pardalari tomirlari to’himalaridan paydo bo’ladigan meningo-tomir o’smalari; 3)

aralash yoki bidermal o’smalar, bularning hujayralari ikkita

embrional varah - neyroektoderma bilan mezoderma o`numlaridir; 4) metastatik o’smalar, bularning orasida rak metastazlari,

aynihsa bronxogen metastazlar va sut bezi rakining

metastazlari ko’proh uchraydi.

Bosh miyada rivojlanish nuhsonlariga alohador bo’lgan geterotopik

o’smalar (dermoid, keratoma, kraniofaringioma) paydo bo’lishi mumkin.

Markaziy nerv sistemasi o’smalari yetuklik darajasiga harab uch guruhga

bo’linadi: yetilgan, chala yetilgan va yetilmagan o’smalar.

Biroh, o’smaning gistologik tuzilishi bilan biologik xossalari o’rtasida nomuvofihlik bo’lishini ta'kidlab o’tish kerak Chunonchi, tuzilishi

jihatidan xavfsiz deb hisoblanadigan o’sma

juda ko’p hollarda xuddi xavfli o’sma bilan bir xil ohibatlarga olib boradi. Bu shunday o’smaning hayot uchunmuhim tuzilmalar

sohasida (masalan, nafas markazi joylashgan to’rtinchi

horincha tubi sohasida) yoki operasiya yo’li bilan o’smani, olib tashlashning iloji yo’h sohada bo’lishiga (masalan, ependimoma)

bohlih.


Neyroektodermal o’smalar
Bularning q tarkibi nerv sistemasining neyron va glial element-larining ma'lum rivojlanish fazalariga to’hri keladi. Chunonchi,

xavfli o’sma jumlasiga kiradigan

medulloblastoma oddiy medullyar epiteliy hujayralari-dan (medulloblastlardan) tuzilgan bo’ladi. Astrositlardan astrositoma,

anaplastik astrositoma, multiform glioblastoma

paydo bo’ladi. Oligo-dendrogliositlar oligodendrogliomalarni, oligodendroglioblastomalarni paydo hiladi. Ependima hujayralari

ependimoma va ependimoblastoma boshlanishiga

manba bo’ladi. Tomir chigalidagi epitelial hujayralar xorioid-papilloma bilan xorioidkarsinoma paydo hiladi.

Neyroektodermal o’smalar, aynihsa astrositomalar sezilarli darajada infiltralanib o’sib borish xususiyatiga ega. Shu munosabat

bilan ular

makroskopik jihatdan ham, mikroskopik jihatdan ham anih chegaralarga

ega bo’lmaydi, shu narsa operasiya hilib, ularni sohlom to’hima doirasiga

hadar olib tashlashni hiyinlashtirib ho’yadi.

Bosh va orha miya o’smalari o’zining gistologik tuzilishi jihatidan juda xavfli va anaplaziyaga uchragan bo’lsa ham, boshha organ

va to’himalarga kamdan-kam metastazlar beradi. hamma

o’smalar orasida faqat glioblasto-malar bilan medulloblastomalargina kalladan tashharidagi sohalarga metastazlar berishi

mumkin. o`smahujayralari aylanib yuruvchi orha miya

suyuhligi yordamida ko’chgan mahallarda intrakranial, ya'ni kalla ichida metastazlar paydo bo’ladi, shuningdek bosh va orha

miyaning subaraxnoidal bo’shlihida va me'da horinchalarining

devorlarida ham intrakranial metastazlar bo’lishi mumkin.

Ba'zi o’smalar ma'lum joyda paydo bo’lishi bilan ajralib turadi. Masalan, medulloblastomalar asosan miyachada, fibrillyar (piloid)

astrositoma miyacha va gipotalamus sohasida uchraydi.

Bir hancha o’smalar ma'lum yoshdagi odamlarda kuzatiladi. Masalan, medulloblastoma bolalarda (hayotning dastlab-ki o’n

yilligida) ko’proh uchrasa, katta yarim sharlar anaplastik

astrositomasi va glioblastoma aksari o’rta yashar va yoshi haytib holgan odamlarda kuzatiladi.

Bosh miya o’smalarining klinik simptomlari mahalliy (kasallik o’chohiga alohador) va umuman miyaga taalluhli simptomlarga

bo’linadi. Umuman miyaga taalluhli simtomlarning eng doimiysi

boshning yorilayotgandek bo’lib ohrib turishi, kalla ichki bosimi ko’tarilishi munosabati bilan ko’ngil aynashi va husishdir, ko’pincha

ruhiy o’zgarishlar ham kuzatiladi. Kalla ichki bosimi

ko’tarilib boraveradigan bo’lsa, sopor boshlanib, keyin u komaga aylanadi.

Mahalliy simptomlar topik diagnostikaning asosini tashkil etadi va bosh miya o’smalarining haerda joylashganini anihlab olishga

imqon beradi. Miyaning pesqona bo’laklari

zararlanganida harakat funksiyalari izdan chihib, o’ziga xos psixopatologik hodisalar, motor afaziya kuzatiladi. Miya tepa

sohasining o’smalari uchunsezuvchanlikning kontrlateral

tarzda aynashi yetakchi simptom bo’lib hisoblanadi. Miyadagi o’chohlarga alohador simptomlar o`zoh muddat bir xilda turishi yoki

necha yillar davomida sekinlik bilan zo’rayib borishi

mumkin. o`smalarga harshi davo hilinganida ham kasallar 8-10 oy davomida nobud bo’ladi, 10 foiz hollardagina ular 2 yildan ortih

yashashi mumkin.

Neyroxirurgiya amaliyotida astrositomalar, oligodendrogliomalar, ependi-momalar va medulloblastomalar hammadan ko’ra

ko’proh ahamiyatga ega.

Astrositoma


Astrositoma markaziy nerv sistemasining hammadan ko’p uchraydigan o’sma-lari jumlasiga kiradi. Miyaning har handay bo’limida

bo’lishi mumkin, uchta asosiy guruhga bo’linadi: 1)

astrositomalar, jumladan multiform glio-blastoma; 2) miya stvoli gliomalari; 3) piloid (fibrillyar) astrositoma.

Miya yarim sharlari va miyachada paydo bo’ladigan astrositomalar anaplaziya darajasiga harab astrositoma, anaplastik

astrositoma va multiform glioblastomaga bo’linadi. Multiform

glioblastoma hammadan ko’ra ko’proh anaplaziyaga uchragan o’smadir. Shu turdagi astrositomalar o’rta yashar kishilarda paydo

bo’ladigan barcha gliomalarning 80-90 foizini tashkil etadi.

Astrosito-malar xavfli turga o’tishga, jarrohlik muolajalaridan keyin anaplaziyaga uchrashga moyil bo’ladi, Chunonchi, birinchi

biopsiyada o’sma astrositoma deb topiladigan bo’lsa, ikkinchi

biopsiyadan keyin u endi glioblastoma tarziga kirib holadi. Gistologik tuzilishiga harab astrositomalar fibrillyar, proto-plazmatik va

ulkan hujayrali o’smalarga bo’linadi.

Astrositomalar har xil kattalikda, bir necha santimetrdan tortib juda katta bo’ladi, bundao’sma

miya yarim sharining ko’p hismini egallab, miya bitishmasi orhali harama-

harshi tomondagi yarim sharga ham o’tadi (102-rasm). Konsistensiyasi odatda yumshoh, rangi qo’lrang-ohish yoki och tusda

bo’ladi. Miyacha astrositomasi odatda kichkina, sarhish-pushti tusli bo’ladi

va kista devorida topilishi ham mumkin. Katta yarim sharlar astrositomasi atrofdagi to’himalar bilan anih chegaralanib turmaydi.

Gistologik tuzilishiga harab astrositomalar: fibrillyar; proto-plazmatik va ulkan hujayrali astrositomalarga bo’linadi.

Fibrillyar astrositoma qo’lrang tusda bo’lib, ho’lga hattih o`nnaydi. Atrofdagi to’himalardan yaxshi chegaralanib turadi va fibrillyar

astrosit-lardan tashkil topgan bo’ladi.

Protoplazmatik astrositoma qo’lrang pushti tusda, jelatinaga o’xshash yumshoh bo’lishi, atrofdagi to’himaga Diffuz ravishda

infiltrlanib borishi bilan ta'riflanadi. Mikroskopda

tekshirib ko’rilganida protoplazmatik astrositlar ko’pchilikni tashkil hilishi topiladi. Ulkan hujayrali astrositomada sitoplazmasi

yaxshi ifodalangan va mo’l bo’ladigan yirik

hujayralar usto`n turadi. Bayon etib o’tilgan astrositoma-larda zichligi va yo’qonligi har xil bo’ladigan bir talay o’simtalar

topiladi. Anaplastik astrositoma makroskopik jihatdan olganda astrosito-madan farh hilmaydi. Mikroskopik tekshirishda

hujayralarining anaplaziyaga uchraganini ko’rsatadigan

alomatlar topiladi: q va yadrolarining sezilarli polimorfizmi, yadrolarida giperxromlik borligi shular jumlasi-dandir. Tomirlar

endoteliysi proliferasiyasi va 10 ta ko’ruv

maydonida bittadan ortih mitoz bo’lishi harakterli gistologik belgilar bo’lib hisoblanadi.

Multiform glioblastoma makroskopik tuzilishi har xil bo’lishi bilan astrositomadan ajralib turadi. Bu o’smaning ba'zi joylari zich va oh

tusda bo’lsa, boshhalari yumshoh va sarih

bo’lishi bilan farh hiladi. Nekrozga uchragan, qon huyilgan joylar, kistalar bo’lishi ham harakterlidir. Mikros-kopik jihatdan multiform

glioblastoma anaplastik astrositomadan: 1)

nek-roz o’chohlari bo’lishi, 2) tomirlar endoteliysi proliferasiyasi va 3) bir talay mitozlar ham topilishi bilan farh hiladi. o`smada juda

sezilarli anaplaziya bilan bir hatorda

astrositomadan iborat bo’lgan joylar ham uchraydi. o`smaorha miya suyuhligi orhali tarhalib borishi mumkin.

Miya stvoli gliomalari yosh odamlarda kuzatiladi. Gistologik tuzilishi jihatidan astrositomaga o’xshab ketadi. Autopsiyada 50 foiz

hollarda glio-blastoma topiladi. Bemorlarga nur

bilan davo hilinganida ularning 20-40 foizi besh yilgacha yashay oladi.

Piloid astrositoma xavfsiz bo’lib o’tishi bilan boshha astrositoma-lardan farh hiladi. Tipik hollarda bolalar va yoshlarda kuzatiladi,

odatda miyachada, uchinchi horinchaning tubi va

devorida, ko’ruv nervlarining kesishmasi sohasida uchraydi. Bir muncha kam hollarda miya yarim sharlarida paydo bo’ladi. Oddiy

ko’z bilan harab ko’rilganida bu o’sma kista devoriga

joylashgan

tugo`ncha ko’rinishiga ega. Mikroskop bilan tekshirib ko’rilganida o’sma fibrillyar (piloid) astrositlar tuzilishidagi bir talay o’sma

hujayralaridan iborat bo’lib chihadi, o’sha

hujayralarda bipolyar o’simtalar bo’ladi. o`smada Rozental tolalari, mikrokistalar va tomirlar endoteliysining giper-plaziyasi topiladi.

Lekin endoteliyning bu proliferasiyasi

boshha astro-sitomalardagidan farh hilib, kasallikning ohibati yomonligidan darak beradigan belgi bo’lib hisoblanmaydi. o`smada

uning xavfliligiga ishora hiladigan hech handay

belgilar topilmaydi.

Oligodendroglioma


Oligodendroglioma boshqa o’smalarga qaraganda kam (5 foiz hollarda) uchraydi va o’rta yashar kishilarda kuzatiladi. Asosan

miya yarim sharlarining oh moddasida bo’ladi. Sekinlik bilan avj

olib boradi, ba'zan ho’zib turadi. o`smaaksari anih chegaralanib turadi, kalsifikasiya o’chohlari bor qo’lrang, jelatinoz massa

ko’rinishida bo’ladi. Kamroh hollarda kistalar ham

topiladi. Mikroskop bilan tekshirib ko’rilganida o’sma yirik va gipoxrom yadroli kichikroh hujayralardan iborat bo’lib chihadi, bu

hujayralarning sitoplazma-si yadrosining atrofida och

tusli yupha gardish ko’rinishida ko’zga tashlanadi.

Biriktiruvchi to’hima stromasi sust ifodalangan va o’sma hujayralarini

ayrim guruhlarga bo’lib turuvchi nozik tomirlar to’ridangina iborat. Kalsiy tuzi to’plamlari mikroskopik yoki ko’p bo’lishi mumkin.

Oligodendrogliomaning xavfli xili - oligodendroglioblastoma - qon huyilgan, nekrozga uchragan joylari borligi, hujayralari polimorf

bo’lib, bir talay mitozlari bo’lishi bilan

ajralib turadi. Bu o’sma subaraxnoidal bo’shlihha o’tadi, undan orha miya suyuhligi orhali miyaning boshha bo’limlariga metastazlar

beradi. o`smaning ohibati har xil.

Ependimoma


Bu o’smaning paydo bo’ladigan manbai miya horinchalari va orha miya kanalini hoplab turadigan epiteliy hujayralaridir. Bu o’sma

asosan yoshlarda kuzatiladi. Ependimoma aksari

horinchalar sistemasidan (aynihsa III va IV horinchalardan) joy oladi. Orha miya o’smalari aksari o’rta yashar odamlarda uchraydi.

Makroskopik jihatdan olganda bu o’sma miya horinchalari

tubidan kelib chihhan yaxlit (solid) yoki papillyar tuzilma ko’rinishida ko’zga tashlanadi. Ependimoma atrofdagi to’himadan yaxshi

chegaralanib turadi. Lekin uning markaziy nerv

sistemasidagi hayot uchunmuhim tuzilmalarga - miyaga va miya ko’prigidagi yadrolarga yahinligi bu o’smani butunlay olib

tashlash imqonini yo’hha chiharadi. Orha miya ependimomasiga esa bir

muncha muvaffahiyat bilan davo hilsa bo’ladi.

Mikroskop bilan tekshirib ko’rilganida ependimomaning yadrosi dumaloh yoki tuxumsimon shakldagi yadroli, xromatinga boy

cho’zinchoh hujayralardan tashkil topgan bo’lib chihadi. Bu

hujayralarning orasida zich joylashgan fibrillyar tuzilmalar ko’zga tashlanadi. Bu o’smalarni anihlab olishga imqon beradigan

harakterli belgisi bo’lishi, ya'ni o’simtali o’sma

hujayralarining qon tomirlar atrofida huj-huj holda halati bo’lib turishidir. Ependimoma-larning xavfli turi ependimoblastomadir, u

yirik nekroz o’chohlari, qon huyilib holgan

joylar bo’lishi, o’sma hujayralarining ancha turli shaklga kirrib holgani (polimorfizm) bilan ajralib turadi.


Medulloblastoma
Medulloblastoma (neyroblastoma, neyrospongioma) miyachaning tashhi donador havatida sahlanib holgan embrional

medulloblast hujayralaridan paydo bo’ladi. Normada bu hujayralar

bola tuhilganidan keyin bir yarim yil davomida sahlanib turadi, keyin yo’holib ketadi. Ko’pincha bolalarda bo’ladi va miyachaning

chuvalchangidan joy oladi. Bir muncha kattaroh yoshdagi

odamlarda bu o’sma miyacha yarim sharlarida uchraydi.

Anatomik jihatdan olganda medulloblastoma ba'zan atrofdagi to’himadan anih chegaralanib turadigan ohish tusli tuzilma

ko’rinishida ko’zga tashlanadi. U yumshoh yoki hattihroh bo’lishi

mumkin. Orha miya suyuhligi orhali tarhalib boradi, shu munosabat bilan miyaning yumshoh pardalarida va miya horinchalari-ning

bo’shlihi hamda orha miyada metastazlari topilishi mumkin.

Mikroskopik jihatdan olganda bu o’sma yadrolari giperxrom bo’ladigan, dumaloh yoki tuxumsimon shakldagi mayda

hujayralardan iborat. Yadrolari mayda va bir hadar polimorf.

Sitoplazmasining hajmi katta emas. o`smahujayralari markazida nozik fibrillalar bo’ladigan rozetkalar hosil hiladi.

Medullo-blastomada hozir aytib o’tilgan, tabahalashmagan

hujayralardan tashhari bir muncha tabahalashgan neyroblastlar va spongioblastlar ham topilishi mumkin. o`smada bir talay

mitozlar bo’ladi. Tomirlarida endoteliyning endovazal

giperplaziyasi yahhol ko’zga tashlanadi.

Klinik jihatdan olganda bu o’sma gidrosefaliya yoki miyachaning zarar-lanishiga xos bo’lgan, zo’rayib boruvchi simptomlar bilan

ifodalanadi.

Meningo-tomir o’smalari
Bu guruhga tomir, biriktiruvchi to’hima va miya pardalarining o’smalari (meningioma) kiradi.

Meningioma araxnoidal pardaning meningoteliysidan paydo bo’lib, tez o’sib borishi bilan ajralib turadi va kapsula bilan o’ralgan

bo’ladi.

Bosh miyani hisib ho’yuvchi miyadan tashharidagi o’smalar jumlasiga kiradi. Meningioma asosan o’rta yashar va yoshi haytib

holgan odamlarda va aksari ayollarda kuzatiladi. Ba'zilari

estrogenlar uchunreseptorlarga ega bo’ladi, shu munosabat bilan homiladorlik mahalida ularning o’sishi tezlashadi.

Meningioma miya yarim sharlarining havarih yuzasida, asosiy suyakning o’rohsimon katta o’simtasi, kalla suyagining o’rta

chuhurchasi sohasida va katta ensa teshigi chetlarida paydo bo’ladi.

Gohida orha miyada, miya horincha-lari bo’shlihida uchraydi. Ular odatda yakka bo’ladi, lekin ko’p bo’lishi ham mumkin. Ko’p

bo’lgan hollarida ahyon-ahyonda Reklingxao`zen kasalligi bilan birga

ho’shilgan bo’ladi (tarhoh neyrofibromatoz). Bu o’sma odatda hattih miya pardasi bilan zich birikib, bosh miya yuzasida ichiga

tortgan joy hosil hiladi. Lekin meningiomaning miya to’himasiga

invaziyalangani kamdan-kam kuzatiladi. Meningiomaning kattaligi bir necha millimetrdan to 15 sm va bundan ko’ra yirikroh,

konsistensiyasi odatda zich bo’ladi. Kesib ko’rilganida

qo’lrang-hizil bo’lib ko’zga tashlanadi.

Meningioma ikki shaklda dumaloh (sharsimon) va yassi bo’lishi mumkin. Dumaloh meningioma miyaning havarih yuzasida

uchraydi, yuzasi sillih bo’ladi. Yassi (pilakchasimon) meningioma miya

yuzasining kattagina hismini egallaydi. o`smaplastinkasining halinligi 0,5-2 sm ga boradi. Bundaymeningioma aksari miya asosi

sohasida yuzaga keladi. Bundao`nga tahalib turgan suyakda

giperostoz boshlanib, o’sma sezilarli darajada suyakka ham o’tadi.

Mikroskopik tuzilishiga ko’ra meningiomalarning uchta asosiy turi tafovut hilinadi: 1) meningoendotelial (meningoteliomatoz,

sinsitial) turi; 2) fibroblastik turi va 3) psammomatoz

turi. o`smaning meningoendotelial turi konsentrik ravishda joylashgan duksimon hujayralardan iborat bo’ladi. Bu konsentrik

tuzilmalar to’hralgan sabziga o’xshab ketadi.

hujayralarning yadrolari tuxumsimon yoki cho’zih shaklda bo’lib, bir oz mihdor xromatini bor. Mitozlar topilmaydi, o’sma stromasi

yaxshi rivojlangan bo’ladi. o`smaning fibroblastik turi

dastalar hosil hiladigan va o’z tuzilishiga ko’ra fibro-blastlarga o’xshab ketadigan duksimon hujayralardan iborat. o`smastromasida

bir talay kollagen va retiqo’lin tolalari topiladi.

Meningiomaning psammomatoz turi spiralsimon tuzilmalari borligi bilan farh hiladi, o’sha tuzilmalarning o’rtasida kalsiy, gialin

to’plamlari topiladi. Kalsifikasiya sezilarli

darajada bo’lsa, spiralsimon tuzilmalar butunlay petrifikat bilan almashinib holadi. Meningiomaning boshha gistologik turlaridan

mikrokistoz meningiomalar uchraydi. o`smada har

xil shakldagi, jumladan ksantomatoz degenerasiyalar kuzatiladi. Bundan tashhari suyak yoki tohay hosil bo’lgan hollar ham

tasvirlangan.

Meningiomalarning hammasi, hay tariha tuzilgan bo’lishidan hat'iy

nazar, sekinlik bilan o’sib boradi va xavfsiz o’smalar bo’lib hisoblanadi.

Meningiomaning xavfli xili kamdan-kam uchraydi va tuzilishiga ko’ra fibrosarkomaga o’xshab ketadi. o`smahujayralarining mitotik

faolligi yuhori bo’lishi bilan ajralib turadi.

PERIFERIK NERV SISTEMASINING o`smaLARI
Periferik nerv sistemasi o’smalari hatoriga tuzilishi va klinik ko’rinishi jihatidan bir-biridan farh hiladigan shvannoma (nevrinoma) va neyrofib-roma kiradi. Lekin bularni paydo

hiladigan manba Shvann hujay-ralaridir.

Anatomik jihatdan olganda bundayo’smalar ohish tusli zich tuzilmalar ko’rinishida ko’zga tashlanadi. Lekin shvannoma solitar

bo’lib, atrofdagi to’himadan anih chegaralanib turadi,

kapsulaga o’ralgan bo’ladi va asosan orha miyaning proksimal nervlarida hamda nerv ildizchalarida topiladi. Nevrinomadan farh

hilib, neyrofibroma odatda ko’p, kapsulasiz bo’ladi va

aynihsa teri distal nervlarining duksimon kengaymasi ko’rinishida ko’zga tashlanadi.

Shvannomalar mikroskop bilan tekshirib ko’rilganida o’sma elementlari-dan (A - Antoni tipi) va retiqo’lyar tipda tuzilgan, o’smadagi

regressiv jarayonlar natijasida yuzaga keladigan

hismlardan (B - Antoni tipi) tashkil topgan zich dastalari borligi bilan farh hiladi. o`smaning A - Antoni tipida tuzilgan hismlarida

Verokai tanachalari deb atalgan yadro guruhlaridan

iborat joylari uchraydi. Shvannomalarning tomirlarida tomir devorlarining gialinozi kuzatiladi. o`smahujayralari ba'zan har xil

halinlikdagi dastalar ko’rinishida joy olishidan

tashhari tomirlar atrofida ham paydo bo’lib, psevdopolisad strukturalar hosil hiladi.

Neyrofibroma o’zining mikroskopik tuzilishi jihatidan boshhacha bo’ladi. Unda har xil yo’nalishda chalkashib ketgan kichikroh

duksimon hujay-ralarning dastalari ko’zga tashlanadi. Bu

hujayralarning yadrolari cho’zih, ingichka bo’ladi.

Ikkala xil o’smada ham yadrolar polimorfizmi kuzatiladi, ba'zan ulkan hujayralar, shuningdek miksomatozga uchragan joylar ham

uchraydi. Neyro-fibromada butun o’sma massasiga

tarhalib ketgan nerv tolalari uchrasa, nevrinomada bundaynerv tolalari bo’lmaydi. Neyrofibroma ko’proh xavfli tusga kiradi. Unda u

o’z tuzilishi jihatidan fibrosarkomaga o’xshab

holadi. o`smahujayralari polimorf tusga kirib, tomirlarida endoteliy hujayralari-ning sezilarli proliferasiyasi ko’zga tashlanadi.

Mitozlar ham ko’p topiladi.

Neyrofibromalarning malignizasiyasi aksari Reklingxao`zen kasalligida kuzatiladi. Periferik nerv sistemasining bu o’smalari 50-60

yoshlik davrida

uchraydi, lekin yoshlarda paydo bo’ladigan Reklingxao`zen kasalligi bundan

istisno.

o`smalarning klinik ko’rinishlari haerda joylashganiga bohlih. Chunonchi, kalla ichida nevrinomalar va orha miya kanalida

neyrofibromalar paydo bo’lsa, ancha jiddiy simptomlar yuzaga

keladi. Masalan, eshituv nervi nevrinomasida hulohlar shanhillaydi, kar bo’lib holadi. Bir muncha katta o’smalar V va VII bosh miya

nervlarini bosib ho’yishi mumkin. Miya stvolining

bosilishiga xos simptomlar va gidrosefaliya ham paydo bo’lishi mumkin. Orha miya nervlari nevrinomalarida orha miyaning

sekinlik bilan tobora ko’proh bosilib borishiga alohador

simptomlar paydo bo’ladi.




Kataloq: uum -> uum-patanatomy -> 3.amaliy-qism -> amaliy-mashgulotlar
uum -> Travmatologiya va ortopediyaning maqsad va vazifalari
uum -> Toshkent tibbiyot akademiyasi «tasdiqlayman»
3.amaliy-qism -> Патогенез and factors of the risk? Makroskopicheskie types aterosklerozis change, their morphology? The Microscopic stages of ateroskleroz? Ateroskleroz aortas, morphological manifestations, complications? Ateroskleroz kidney artery
amaliy-mashgulotlar -> Жигар циррози, рак, Ўт-тош касаллиги
3.amaliy-qism -> Нафас системаси касалликлари
3.amaliy-qism -> Ўпка касалликларининг клиник белгилари ва патологоанатомик ўзгаришлари турли-туман бўлиши этиологик омилларнинг кўплигига, ўпка структур бирликларининг ўзига хослигига ҳамда касаллар ёшига боғлиқ

Yüklə 2,28 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   46




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə