Ozod Sharafiddinov



Yüklə 80,18 Kb.
Pdf görüntüsü
tarix06.06.2022
ölçüsü80,18 Kb.
#60734
Ozod Sharafiddinov - Vikipediya



Ozod Sharafiddinov
Ozod Sharafiddinov — adabiyotshunos, adabiy tanqidchi. U 1929-yil 1-martda 
Qoʻqon
yaqinidagi Oxunqaynar qishlogʻida tugʻildi. 
Toshkentdagi
 14-oʻrta maktabni, Oʻrta Osiyo Davlat
universiteti (hozirgi OʻzMU) filologiya fakultetini tugatdi (1951). 
Moskvada
 
aspiranturani
tugatdi, 
fan nomzodi
ilmiy darajasini oldi (1955). Ozod Sharafiddinov 
poeziya
muammolari bilan
shugʻullandi, 
oʻzbek
sheʼriyati va uning holati haqida adabiy-tanqidiy 
maqolalar
yozdi. Oʻsha
davrdagi ilmiy-ijodiy, adabiy-tanqidiy izlanishlari 
„Zamon. Qalb. Poeziya“
(1962) asarida oʻz aksini
topgan. XX asrning 60-80-yillarida u 
Choʻlpon
hayoti va ijodini targʻib qilishga intildi. Ozod
Sharafiddinov oʻzbek adabiyotining 
Oybek

Gʻafur Gʻulom
], 
Abdulla Qahhor

Shayxzoda

Mirtemir
,
Zulfiya
 singari namoyandalari haqida adabiy portretlar yaratdi: 
„Isteʼdod jilolari“
 (1976), 
„Adabiy
etyudlar“
 (1968), 
„Abdulla Qahhor“
 (1988), 
„Birinchi moʻjiza“
 (1979). Olim ijodida oʻzga
adabiyotlar namoyandalari ijodi haqida yaratilgan 
„Yalovbardorlar“
(1974) adabiy-tanqidiy
ocherklar kitobi muhim oʻrin egallaydi. Ozod Sharafiddinov XX asrning 60-yillaridan XIX asrgacha
boʻlgan oʻzbek adabiy jarayonidagi holatlarni 
„Talant – xalq mulki“
 (1979), 
„Adabiyot – hayot
darsligi“
 (1981), 
„Goʻzallik izlab“
 (1985), 
„Haqiqatga sadoqat“
 (1988), 
„Sardaftar sahifalari“
(1999), 
„Prezident“
 (2003) singari asarlarida aks ettirdi.
begiyen jokerrrrrman dunyodagi eng zor contrchikman va haker
Ozod Sharafiddinov XX asrning 90-yillari oʻrtalarigacha Oʻzbekiston Milliy universitetida
professor boʻldi. 1995—1997-yillarda 
„Tafakkur“
jurnali
bosh muharrir oʻrinbosari vazifasini
bajardi. U 1997-yildan beri 
„Jahon adabiyoti“
jurnalining bosh muharriri. Ozod Sharafiddinov
Ijodi
Mukofotlaribegiyen


Beruniy nomidagi davlat mukofoti
 laureati (1970), 
„Buyuk xizmatlari uchun“
 (1999), 
„Mehnat
shuhrati“
 (1997) ordenlari sohibi. 2002-yil 23-avgustda Ozod Sharafiddinovga 
„Oʻzbekiston
qahramoni“
 unvoni berildi.
Sharafiddinov 20-asrning 60-yillaridan adabiyotshunos sifatida tanilgan. „Zamon. Qalb. Poeziya“
(1962) kitobida adabiy asarlarni badiiylik qonuniyatlari nuqtai nazaridan tadqiq etgan. Uning
tadqiqotlari adabiyotni milliy gʻoyalar va adabiy qonuniyatlar asosida tahlil qilishga
bagʻishlangan. „Adabiy etyudlar“ (1968) kitobida ijodkor shaxsi va uning badiiy asardagi oʻrni
masalalari talqin qilingan. „Yalovbardorlar“ (1974), „Isteʼdod jilolari“ (1976) toʻplamlariga kiritilgan
ilmiy maqolalari adabiy ijoddagi anʼanalar, mumtoz adabiyotni oʻrganish vositalari va jahon
adabiyotini oʻrganish muammolari haqida. Sharafiddinov oʻzbek adabiyotshunosligi va
tanqidchiligida milliy va jahon adabiyoti anʼanalarini uygʻun qabul qilish tamoyillarini boshlab
berdi.
Sharafiddinov 
„Birinchi moʻʼjiza“
(1979), 
„Talant — xalq mulki“
(1979), 
„Adabiyot — hayot darsligi“
(1980), 
„Hayot bilan hamnafas“
(1983), 
„Goʻzallik izlab“
(1985) asarlarida oʻzbek sheʼriyati, nasri
va tanqidchiligining muhim muammolarini yoritgan.
Sharafiddinovning munaqqidlik faoliyatida 2 davr koʻzga tashlanadi. Birinchi davr shoʻro totalitar
tuzumida kechgan boʻlib, unda adabiyotni totalitar mafkura gʻoyalaridan himoya qilish, adabiy
qonuniyatlar asosida tadqiqotlar olib borish muammolari tadqiq etilgan (
„Zaharxanda qahqaha“
,
1962; 
„Hayotiylik jozibasi, sxematizm inersiyasi“
, 1979; 
„Yurtin madhi boʻldi soʻnggi satri ham“
,
1979; 
„Sheʼr koʻp, ammo shoirchi?“
, 1983). Ikkinchi davr munaqqid faoliyatida asosiy davr boʻlib,
u istiqlol yillaridagi ijodini qamrab oladi. Bu davrda Sharafiddinov milliy adabiyotni shakllantirish
muammolari, oʻzbek adabiyotshunosligi va tanqidchiligini qayta qurish, jahon adabiyoti
anʼanalarini oʻzlashtirish hamda tarjima sanʼatini yuksaltirish masalalarini tadqiq etgan (
„Bir tilda
gaplashaylik“
, 1987; 
„Magʻzi puch soʻzlardan bir tosh nari qoch“
, 2000; 
„Qaydasan, Moriko“
,
2002).
Sharafiddinov oʻzbek adabiyotini jahon adabiyoti bilan uygʻun tarzda oʻrganish anʼanasini boshlab
bergan. Uning 
„Istiqlol fidoyilari“
 (1993), 
„Sardaftar sarlavhalari“
 (1999), 
„Maʼnaviy kamolot
yoʻllarida“
 (2001) kitoblarida 
Abdurauf Fitrat

Abdulhamid Choʻlpon

Usmon Nosir

Abdulla
Qahhor

Oybek

Gʻafur Gʻulom

Maqsud Shayxzoda

Otajon Hoshimov
 ijodi yangicha nuqtai
Asarlari
Oʻzbek adabiyoti jahon adabiyoti bilan uygʻun
tarzda


nazardan tahlil etilgan. „Choʻlponni anglash“ (1993) asarida esa yangi oʻzbek tanqidchiligi 20-
asrda bosib oʻtgan murakkab yoʻlni talqin, tahlil qilgan, koʻplab munaqqidlar ijodi, estetik
prinsipini Choʻlpon ijodiga munosabat nuktai nazaridan yoritgan. Sharafiddinov 
„20-asr oʻzbek
adabiyoti tarixi“
 oʻquv dasturi (1997), 
„20-asr oʻzbek adabiyoti“
 (1999) darsligi mualliflaridan.
Sharafiddinov ijodining choʻqqisi „Ijodni anglash baxti“ (2004) kitobidir. Unda oʻzbek adabiyotiiing
jahon adabiy jarayonida tutgan oʻrni va ilmiy-maʼnaviy oʻzanlari tadqiq etib berilgan.
Sharafiddinov tarjima sanʼatiga tanqidchilik konsepsiyasini olib kirdi. Lev Tolstoyning
„Iqrornoma“, P.Koeloning „Kimyogar“, A.Sevelaning „Toʻxtating samolyotni, tushib qolaman“
asarlarini oʻzbek tiliga tarjima qildi.
Ac: Mohiyat va muhabbat, T., 1994; Sardaftar sahifalari, T., 1999; Maʼnaviy kamolot yoʻllarida, T.,
2001; Dovondagi oʻylar, T., 2004; Ijodni anglash baxti, T., 2004.
O. Sharafiddinov. Zamon. Qalb. Poeziya. 
Toshkent
, Badiiy adabiyot nashriyoti, 1962.
O. Sharafiddinov. Isteʼdod jilolari. 
Toshkent
, Adabiyot va sanʼat nashriyoti, 1976.
O. Sharafiddinov. Choʻlponni anglash. 
Toshkent

„Yozuvchi“
, 1994.
O. Sharafiddinov. Sardaftar sahifalari. 
Toshkent

„Yozuvchi“
, 1999.
O. Sharafiddinov. Prezident. 
Toshkent

„Adolat“
, 2003.
Rasulov A. Isteʼdod va eʼtiqod. 
Toshkent

„Sharq“
NMK, 2000.
Toʻplam. Matonat va muhabbat. 
Toshkent

„Universitet“
, 1999.
Ko‘proq o‘rganish
Ushbu maqolada 
Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi
 (2000-2005)
maʼlumotlaridan foydalanilgan.
Tarjima asarlari
Asarlari
Adabiyot


 
Soʻnggi tahrir 51 daqiqalar avval
 
213.230.116.186
 tomonidan amalga oshirildi
"
https://uz.wikipedia.org/w/index
.php?
title=Ozod_Sharafiddinov&oldid=24
97612
" dan olindi

Yüklə 80,18 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin