Pirate Gran Goes for Gold



Yüklə 43,76 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə1/3
tarix27.06.2017
ölçüsü43,76 Mb.
  1   2   3

Hər 

çiçəyin 


öz ətri

Dovøan 


Edvardın 

qeyri-adi 

sÿyahÿti

səh.4


səh.16

səh.22


səh.24

səh.31


Pirate

Gran

Goes for 

Gold

Дональд Биссет:

Аннабель

Axan qumlar, 

    

 yoxsa 


təbiət tələsi

Göy qurşağı

2

Hər çiçəyin öz ətri...



Uşaq və yeniyetmələrin 

rəsm əsərləri

Bayramova Selin

Neda Amcadi

Zəhra Məmmədova

Rzayeva Nabatxanim

Əlizadə Sitarə

Şıxova Cəmilə

Muxtarzadə Lamiyə

Həsənəliyeva Gülər

Nadirzadə Surxay

Rzazadə Fidan

Nesibova Aylin

Danilenko Yelizaveta

Göy qurşağı

3

N

əhayət, əziz uşaqlar, 2017-ci ildə “Göy qurşağı” jurnalının ilk sayı ilə görü-



şünüzə gəldik. Hər zamankı kimi – şeirləmizi, nağıllarımızı, hekayələrimizi, 

ümumilikdə mütaliəni təbliğ etmək arzusu ilə!

         

“Göy qurşağı” jurnalı dərsdənkənar vaxtınızı səmərəli və mənalı keçir-

mək üçün nəzərdə tutulub. Bu jurnalın daimi sakini olan “İncəhörüm” si-

zin hər birinizi yaxından dost olmağa çağırır. İncəhörüm mütaliə edən hər 

bir uşağı sevir və yaxın dostlar haqqında maraqlı məlumatlar verir. “Göy 

qurşağı” jurnalının səhifələrində bizi  narahat edən, düşündürən sualla-

ra cavab tapa bilirik. Sizinlə nələrdən danışmadıq ötən 2016-cı ildə?! Dovşan Edvardın qeyri-adi 

sərgüzəştlərindən (Keyt di Kamillo), torpaqda bitən gəlincik Mirabeldən (Astrid Lindqrin)... Qar 

dənəciklərinin yaranmasından tutmuş siçan yuvasında Yeni il bayramınadək (Alf Preysen), şirniy-

yatatan silahlardan (Aygün Bünyadzadə) tutmuş çəhrayı göllərədək... Qalay əsgərcik (H.K. Ander-

sen) haqqında da oxuduq, bir yurdun keşiyində dayanan mətin gil ordu haqqında da... Bir sözlə, 

ən müxtəlif kitablar, ən qeyri-adi kitabxanalar, ən əfsanəvi parklar, ən möcüzəli planetlər, ən nadir 

heyvanlar, ən sehrli mağaralar, ən qabaqcıl məktəblər, qolfstrim və Coşua ağacı, karliklər səltənəti, 

məntiqi suallar və idman oyunları, daha nələr, nələr... 

    Yağış yağır... Yaz yağışı... Pəncərəm naxış-naxışdır... Mən də yağış damcılarının həzin nəğməsi-

ni dinləyə-dinləyə “Göy qurşağı” jurnalının 2017-ci il saylarının daha nələrdən danışacağı barədə 

düşünürəm. Danışmalı o qədər maraqlı əhvalatlar var ki. Təki oxumaq həvəsimiz olsun...

Növbəti aylarda görüşmək  ümidilə!

Hələlik!

Salam, dost!

Şəhla Qəmbərova

baş redaktor

Əməkdar mədəniyyət işçisi


4

2016-cı il dekabrın 23-də Xətai Sənət Mərkə-

zində F.Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxa-

nasının təşkilatçılığı ilə  Multikulturalizm İlinə 

həsr olunmuş “Hər çiçəyin öz ətri...” adlı uşaq və 

yeniyetmələrin Azərbaycanda yaşayan azsaylı 

xalqların nağılları əsasında çəkilmiş rəsm sərgisi 

keçirildi. Kitabxananın direktoru Şəhla Qəmbərova 

sərgi iştirakçılarını salamladı, qeyd etdi ki, tədbiri 

keçirməkdə əsas məqsəd oxucular arasında azsaylı 

xalqların nağıllarını tanıtmaq və oxuduqdan sonra 

düşündüklərini rənglərin dili ilə ifadə etməyi baca-

ran istedadlı uşaq və yeniyetmələri üzə çıxarmaq-

dır. Tədbirdə sərgilənən rəsmlərin kataloqunun da 

təqdimatı keçirildi. Kataloqa 85 uşaq və yeniyet-

mənin 127 rəsm əsəri və azsaylı xalqların nağılları  

daxil edilmişdi.  

Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin kitabxana 

sektorunun müdiri Lətifə Məmmədova, Rəssamlar 

İttifaqının katibi, professor, Xalq rəssamı Ağaə-

li İbrahimov, Xalq rəssamı Arif  Hüseynov sərgi 

iştirakçılarına uğurlar arzuladılar. Azərbaycan 

Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili 

Elmira Süleymanovanın adından uşaqların mədəni 

hüquqlarının təbliği, gənc nəslin yaradıcılıq poten-

sialının, bilik və bacarığının inkişafı sahəsində uzun 

illər səmərəli əməkdaşlığına görə kitabxananın di-

rektoruna  Ombudsmanın Fəxri Fərmanı  və xatirə 

medalı təqdim edildi. Yeniyetmə rəssamlar Əzim 

Kazımov və  Cavid Qurbanlı sərgidə iştiraklarına 

görə öz minnətdarlıqlarını bildirdilər. Nizamı rayon 

Uşaq və Gənclər Yaradıcılıq Mərkəzinin kiçik yaşlı 

uşaqlarının ifasında azsaylı xalqların milli geyimlə-

ri nümayiş olundu.

 İncəhörüm

Dostum! Sənə rənglərin dili ilə

danışanlardan söhbət açmaq istəyirəm.

Gözəl rəsmlərini sərgiləyənlərdən.

Rənglərdən möcüzə yaradanlardan…

Hər 


çiçəyin 

öz ətri


Göy qurşağı

5

Bahar fәsli idi. Çöllәr, çәmәnlәr 

yаşıl dоn gеymişdi. Qış yuхusundаn 

аyılmış bitkilәr аlәmi min rәngә 

çаlırdı. Lаlә еlә qızаrmışdı ki, еlә 

bil bаğrınа dаğ çәkmişdilәr.

Nәrgiz gülü bаğа girәn kimi әtrа-

fınа bахıb özünü itirmişdi. Bәnövşә 

аciz-аciz bоynunu әyib durmuşdu. 

Qönçәlәrin аçıldığını görәn şеydа 

bülbül sеvinir, qızılgülün аçıldı-

ğınа bахıb аһ-nаlәyә bаşlаyırdı. 

Çәmәnlәrdә yаsәmәnlәrin хоş 

rәngi, әtri, gözәlliyi qәlbә fәrәһ 

vеrirdi.

Tәbiәtin bеlә gözәl çаğındа 

bir аlim bаğı gәzmәyә gәldi. Bu 

аlim bitkilәrin dilini bilirdi. О, bаğа girәn 

kimi mеyvәlәrin fәхr еdib öyündüklәrini gördü. Аlçа 

dеyirdi:

—Dünyаdа mәnim kimi gözәl mеyvә   һаnı?

Qızdırmа хәstәliyinә tutulаnlаrın şәfаsı, аğzı аcı 

olаnlаrın dаvаsı mәnәm. Bütün һәkimlәrin dеdiyi 

kimi, mәn bаş аğrısının dа dәrmаnıyаm.

Alçа sözünü dеyib qurtаrаn kimi gаvаlı һirslә-

nib özündәn çıхdı vә Аlçаyа dеdi:

—  Еy аciz mеyvә, utаnmırsаn ki, bеlә öyünür-

sәn? Turşluqdаn dişlәri qаmаşdırırsаn, sәni yеyәn 

аdаm yа әzgin оlаr, yа dа i�lic. Mеyvәlәr içindә 

sәndәn әlili yохdur. Mәnim isә аdımı Gаvаlı qоyub-

lаr. Yüz min tәrәfә sаçılаn budаqlаrım, dürr kimi 

sаf, gаһ yаşıl, gаһ qırmızı, gаһ аğ-qırmızı, gаһ dа 

zәfәrаn rәnginә çаlаn mеyvәlәrim vаr.

Gilаs Gаvаlının sәsini еşitcәk оnа bеlә tәnә 

vurdu:

—  Еy аnlаmаz, һеç utаnıb хәcаlәt çәkmirsәn? 

Bәsdir özünü bu qәdәr tәrif еlәdin. Sәni yеyәn аdаm 

gündә  üç  dәfә  bаl  yеmәsә,  sәni  һәzm  еdә bilmәz.

Mәnim isә әynimdәki gözәl libаsım һеç bir mеyvәdә 

yохdur, dәnәlәrim göydәкi ulduzlаrа bәnzәyir. Hәr 

budаğım bir sәrv аğаcıdır. Bütün gözәllәr mәnim 

һәsrәtimi çәkirlәr.

Bu sözlәri еşidәn Әriк qışqırıb dеdi:

—  Gör Gilаs nеcә qudurub! Еy nаdаn, еy qаrğа 

vә sаğsаğаnlаrın yеmi! Bu еyib ilә fәхr еdib özü-

nü öyürsәn! Vücudun bir dаmcı su ilә sümükdәn 

ibаrәtdir. Sәni yеyәn ziyаndаn bаşqа bir şеy gör-

mәz. Sәni qurudаn bаğbаn ахırdа zәrәrini çәkәr. 

Mәnim аdımı Әrik qоyublаr. Gаһ zümrüd kimi yаşıl, 

gаһ dа qızıl suyunа sаlınmış kimi sаrı оlurаm. Bаğ-

bаnlаr mәni qurudur, kаrvаnlаr mәni аlıb ölkәlәrә 

аpаrırlаr. Аpаrıldığım yеrlәrdә mәni әziz tuturlаr

mәn һәr yеmәyin, bişmişin dаdı, lәzzәtiyәm.

Ardı var...

Gənc nəslin hərtərə�li inkişaf etməsi, sosial və estetik cəhətdən kamilləşməsi üçün uşaq ədəbiyyatı-

nın təbliği və mütaliəsi zəruridir. Bu səbəbdən uşaq ədəbiyyatının oxucular arasında təbliği məqsədi ilə 

mütəmadi tədbirlər keçirmək, azyaşlı oxucuların mütaliə həvəsini artırmaq, kitabxanaların fondlarının 

uşaq ədəbiyyatı ilə intensiv şəkildə komplektləşdirmək məqsədi ilə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət 

və Turizm naziri cənab Əbulfəs Qarayev 01.02.2016-cı il tarixli 22 saylı əmr imzalamışdır. Müva�iq əmrə 

əsasən tədbirlər planı hazırlanıb. Tədbirlər planının həyata keçirilməsi ilə bağlı bir çox layihələrə də start 

verilib. Onlardan biri də Azərbaycan Uşaq Ədəbiyyatının “Bərpa-Nəşr” layihəsidir. Mədəniyyət və Turizm 

Nazirliyinin dəstəyi və F.Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanasının köməyi ilə kitabxanamızın Qızıl 

Fondunda qorunan 1920-1960-cı illəri əhatə edən bir çox nağıl, hekayə və povestlər “Bərpa-Nəşr” layihə-

sinə əsasən ilk nəşrin kitab göstəriciləri olduğu kimi saxlanılmaqla təkrar çap olunmuşdur. Artıq bu günə 

17 kitab işıq üzü görüb. İlk addım uğurla başa çatdığı üçün bütün azyaşlı oxucularımızı təbrik edirik və 

layihədə əməyi olan hər kəsə təşəkkür edirik. Jurnalımızın bu sayında sizə iki əsəri təqdim edirik.

6

Ə

VVƏL



SONRA

7

Qızım Kәmаlә bаlаcа idi. Hәmişә bizim аsfаlt döşәn-

miş iri һәyәtdә оynаyırdı. Аmmа  bаlаcа оlduğu üçün 

böyüklәr оnu оynаmаğа çаğırmırdılаr. О dа bundаn 

incik һаldа kәnаrdа durub yа tаmаşа еdir, yа dа 

özü kimi хırdа uşаqlаrı bаşınа yığıb оynаyırdı. Bir gün 

Kәmаlә yеnә, nәdәnsә һәyәtin iri uşаqlаrındаn incimişdi, 

divаr dibindә durub diyircәkli аrаbа sürәn оğlаnlаrа 

bахırdı. Оnlаr qızcığаzı аrаbаyа mindirmәk әvәzinә: «Əl- 

аyаğа dоlаşmа, әzilәrsәn, sоnrа bütün günü zığıldаyıb 

zәһlә tökәrsәn», - dеyirdilәr. Аrаbаnın diyircәyi tеz-tеz 

ilişirdi. Uşаqlаr һа әllәşirdilәr, düzәldib rаһаt sürә bil- 

mirdilәr. Birdәn Kәmаlә özünü sахlаyа bilmәyib dillәndi:

— Siz dаyаnın, mәn bu sааt düzәldim.

 Kәmаlәnin sözünә uşаqlаr gülüşdülәr, sоnrа nә 

�ikirlәşdilәrsә:

— Yахşı,—dе-

dilәr,—аl düzәlt.—

Özlәri dә mаrаqlа 

tаmаşа еtmәyә bаşlа-

dılаr.

Kәmаlә еvә qаçdı, bir dоlçа su gәtirdi, 

suyu аrаbаnın çаrхınа tökdü, sоnrа dеdi:

— Hә, di sürün!

Оnun sәsindә еlә bir möһkәmlik vаr idi ki, оğlаn- lаr-

dаn biri һәttа gülümsündü, аrаbаnı оnun әlindәn аlıb 

sürdü, dоğrudаn dа, diyircәk аsаnlıqlа һәrәkәtә gәldi. 

Uşаqlаr bir sәslә:

— Аy sаğ оl, Kәmаlә! — dеyib оnu dа özlәrilә оy-

nаmаğа çаğırdılаr.

Bir dәfә bizә gәlәn qоnаqlаrdаn biri 

bаlаcа Kәmаlәyә bеlә bir suаl vеrdi:

—А qızım, sаğ әlin һаnsıdır?

Qızım duruхdu, dеyәsәn о sаğ әlini 

unutmuşdu. Sоnrа tеz stuldаn еndi.Qоnаqlа 

biz оnun dаlıncа bахırdıq. Kәmаlә mәtbәхә 

qаçdı. Çох kеçmәdәn qаyıtdı, bаşı söһbәtә 

qаrışаn qоnаğа yахınlаşdı. Әlindә tutduğu 

qаşığı yuхаrı qаldırdı, şәn vә ucа bir sәslә 

dеdi:

—Bах, sаğ әlim budur.

Bir dәfә işdәn еvә qаyıdаndа qızımın һәyәtdә, 

bаlаcа kәtilin üstündә оturub gәlinciyini yırğаlаdı-

ğını gördüm. Kәmаlә һәmişәki kimi mәni görcәk quş 

kimi uçub qаbаğımа yüyürmәdi. Mәn оnа yахın-

lаşdıqdа yеrindәn qаlхmаdı, qаrşısındа çömәldim.

Qızımın üzü çох qәmli idi, ürәyim әsdi. Bәlkә uşаq 

хәstәlәnib dеyә, һәyәcаnlаndım. Sоruşdum:

—Sәnә nә оlub, qızım?

О, dоdаqlаrını büzdü, titrәk sәslә dеdi:

—Mәni mәktәbә götürmәyәcәklәr...

—Niyә?

—Mәnim аğlım çаtmır... 

Mәn dоnub qаldım:

— Bunu sәnә kim dеyib, qızım?

—Nаzlı хаlа! Mәn оnlаrın Tоplаnınа хаrdаl sür-

tülmüş çörәk vеrirdim. İstәyirdim görüm, it хаrdаl-

yеyәr, yа yох. Bunu Nаzlı хаlа gördü, mәnә dеdi ki, 

sәnin аğlın çаtmır. Sәni mәktәbә götürmәyәcәklәr.

Mәn mәsәlәnin nә yеrdә оlduğunu аnlаdım, qоn-

şu qаdının sözü uşаğın ürәyinә bәrk tохunmuşdu, 

bunu оnа unutdurmаq üçün dеdim:

—Sаymаğı unutmаmısаn ki? Bir sаy görüm?!.

Kәmаlә tеz bildiyi rәqәmlәri sаydı, sоnrа dа 

gözlәrini üzümә zillәdi.

—Qızım, lаp yахşı sаyа bilirsәn. Ахı sәn mәnim 

аğıllı bаlаmsаn. Sәni mәktәbә götürәcәкlәr. Аmmа 

bundаn sоnrа itә хаrdаl vеrmә.

Qızım şәnlәndi, gәlinciyini аtıb-tutdu, yаnımcа 

düşüb һоppаnа-һоppаnа еvә yоllаndı, qаpıdаn 

girәnәcәn еlә һеy dеyirdi:

—Аy cаn, mәni mәktәbә götürәcәklәr.

Ə

VVƏL



SONRA

Diyircəkli araba

Sağ əl

Xardal


8

Salam, dost! Necəsən? Tanımadın? Mənəm də, İncəhörüm… Hə, həmin İncəhö-

rüm. Sənəgözəl-gözəl xəbərlər gətirən. 

Yəqin sən də mənim kimi Karlsonun damdakı evini görmək arzusunda ol-

musan həmişə. Nəinki o evi, həm də o şəhəri, o ölkəni… Bunların heç birini gör-

məsəm də, noyabrın 4-də F. Köçərli adına kitabxanada Karlsonun vətəni İsveç 

Krallığının ölkəmizdəki səfiri cənab Tomas Danestadı gördüm. Hətta onunla 

birlikdə Kitabxananın uşaq teatr studiyasının hazırladığı ”Buratinonun  kitabxana 

sərgüzəştləri” adlı tamaşanı da seyr etdim.Cənab səfirin kitabxanamıza hədiyyə 

etdiyi İsveçin məhşur uşaq yazarı Astrid Lindqrenin 9 kitabını da vərəqlədim. 

Sən də bu kitabları oxumaq istəyirsən? Lap yaxşı. Gəl kitabxanaya... Karlson necə 

deyirdi:”Səkkiz şamlı bir piroqdansa, bir şamlı səkkiz piroq yaxşıdır”. İncəhörüm 

isə deyir:”Bir oxucusu olan doqquz kitabdansa, saysız-hesabsız oxucusu olan bir 

kitab yaxşıdır”. 



9

Ah… Bilirsiniz, necə se

virəm gözəl xətlə y

azılan 


məktubu o

xumağı. Sır

a-sıra  hərflər mənə sapa dü-

zülmüş muncuğu x

atırladır. Nə isə... Sizə ƏL Y

AZISI 


GÜNÜ haqqında sö

yləmək istədiklərim v

ar. 

23 Yanvar - Əl y



azısı günü münasibətilə F

.Köçər-


li adına R

espublika Uşaq Kitab

xanasının 6-10 y

aşlı 


uşaqlar ar

asında keçir

diyi “Cırtdana məktub

” müsa-


biqəsinin nəticələri açıqlandı. 

Balaca ox

ucuların kitab

xanamızın daimi sakini Cırt-

danın poçt qutusuna at

dıqları məktubların ar

asından 

üç ən gözəl xətlə y

azılmış məktub seçildi:

1. Məsimo

va Şəfiqə

2. İsgəndər

li Süsən

3. Köçərli Əsma

Diqqətinizə çat

dırım ki, Y

azı Vasitələri Assosiasi

yası 


23 yanvar tarixini Əl Y

azısı günü elan etmişdir

. Psixo-

loqlar qey

d edir ki, əl y

azısı vasitəsilə insanın bütün 

daxili aləmini ö

yrənmək olar

. Gözəl yazmağ

a çalışın, 

dostlar. Sizə uğur

lar!


İncəhörü

m                                                                                                                                

l yazƒsƒ 

  günü


10

O

nun uşaqlar üçün yazdığı şeirləri oxuyanda gülüm-



səməmək mümkün deyil. Nəinki gülümsəməmək, hətta 

qəhqəhə çəkməmək belə. Nə qədər duzlu-məzəli, nə 

qədər səmimi, nə qədər maraqlı, nə qədər bol məlu-

matlı... yazmaq olar?! Bu sualın cavabını yalnız uşaqların sevimli 

şairi Ələmdar Quluzadə verə bilər. Heç özü danışmasa belə. Bircə 

dənə şeirini oxusan, bütün bunlara cavab taparsan. “Dilotu” yeyən, 

“Navalça”da yağışın nəğməsini dinləyən, “Bulaq suyu” içən, “Boğ-

ça”-boğça şeir oxuyan, “Qadan mənə Qarabağ” deyən “Məhləmizin 

uşaqları” Ələmdar Quluzadənin şeirləri ilə böyüyüblər. Onun tərtə-

miz dilinin, axarlı-baxarlı təxəyyülünün, incə zövqünün məhsulu 

olan şeirləri ilə... 65 yaşın mübarək, əziz  Ələmdar Quluzadə! 

Bakının 


yeddi kəndi

Yığdı tutun dibinə

Yayda bütün uşağı – 

Pirşağı.


Bizi sıraya düzüb

Qaldırdı bir daş-dağa – 

Maştağa.

Gördük elə gözəldir

Bu qəsəbə, bu zona –

Buzovna.


Çay qonaqlığı verdi

Gündə beş-on stəkan –

Mərdəkan.

Torpaqları oxşayır

Qızıla da, zərə də -

Zirədə.


Dənizdə çimmək üçün

Yollandıq bir məkana –

Türkana.

Baxdıq dərədə gölə,

Çıxdıq yaşıl yola da –

Qalada.


Yeddi kənddə olmuşam,

O biri kəndlərə də

Gələn il gedəcəyəm.

Yay başa çatan kimi

Sizi başıma yığıb

Mən söhbət edəcəyəm.

Zəhmətkeş oğlan

Zəhmətlə öyrədibdir,

Ana gündə Hikməti.

Gündən-günə artıbdır,

Hikmətin də hörməti.

Onun xətri-hörməti,

Başından aşıb-daşdı.

Hikmət lovğalanaraq

Anasına yanaşdı:

-”İndən belə bir dəfə

Evi töküb-dağıtsam,

Onda töhmət ver mənə,

Mən zəhməti sevirəm,

Ana, zəhmət olmasa

Gündə zəhmət ver mənə.”

Kitabın dostu

Sınağa, imtahana

Kitablar sinə gərir,

Görmədiyin dünyanı

Kitab sənə göstərir.

Kitab kimini şair,

Kimini alim edib.

Sənin müəllimini

Kitab müəllim edib.

Kitabın min sirri var

Sənə deyim birini,

Kitab oxumayana

Kitab vermir sirrini.

Kitabla dostluq edən

Dostunu düz tanıyır,

Kitab öz dostlarını

Hamıdan tez tanıyır.

Ələmdar Quluzadə

65


11

Keçmiş zamanlarda  qədim məmləkətlər-

dən birində bir gənc vardı. Bu kəndin bərəkətli 

torpaqlarında min cür naz-nemət yetişirdi. Aclıq 

bir neçə dəfə sınağa çəkdiyi üçün kənd camaatı 

ən çox taxıl əkərdi. Amma bu kəndin dəyirmanı 

yox idi. Döyülən taxılın çoxu uzaq-ucqar yerlər-

dəki dəyirmanlara aparılır, xərci-xəsarəti çox 

olurdu.

Elə ki, zəmilər biçildi, xırman döyüldü, cüt-



çünün qara günü başlayırdı. Kimisinin taxılını 

xırmandan oğurlayıb aparırdılar, kimisini də at, 

öküz arabası ilə birgə yox edirdilər. Bu, dəyir-

man dərdindən də betər idi.

Kənddə ansının gözünün ağı-qarası Baxış adlı 

bir oğlan vardı. Atadan yetim qalan uşaq evdə 

kişi işini görürdü.

Yenə də il yaxşı gəlmişdi. Cütçülər oraqlarını 

itiləyib düşmüşdülər zəmilərin canına. Hər xır-

manda üç illik azuqə vardı. Baxışın da zəhməti 

hədər getməmişdi.

Bir axşam iki çuvalı ağzına qədər doldurdu. 

Qonşular köməkləşib öküzü yüklədilər. Baxış 

“ho” deyib öküzü qabağına qatdı. Xırmandan 

xeyli aralanmışdı ki, gördü çuvalın birindən dən 

tökülür. Əlini çuvalın söküyünə qoyub öküzü ho-

haladı. Birdən qarşıda iki qara kölgə gördü. Uşaq 

qorxusundan qaçıb böyürtkən şəlinin içində 

gizləndi. Kölgələrdən biri bağırdı, nərə çəkdi:

- Kimdir bu öküzün sahibi!

Baxış cınqırını çıxartmadı.Yekə, qara  kölgələr 

ora-bura baxandan sonar öküzü qabaqlarına 

qatıb apardılar. Baxış gecə yarısı şəlin içindən 

çıxdı. Kor-peşiman evlərinə yollandı.

Səhəri xəbər bütün kəndə yayıldı. Anası nəzir 

dedi, qapı-qapı düşüb qurbanlıq payladı ki, oğlu-

na xətər toxunmayıb.

Həmin hadisədən sona Baxışın gecəsi-gündü-

zü yox idi.

Bir gün  Baxış qara quldurlarla  qarşılaşdığı 

yerə gəldi. Fikirli-fikirli bir daşın üstə çökdü. 

Birdən gözünə yaşıl cücərtilər dəydi. Bir buğum 

boy göstərən buğdalar sap kimi uzanıb gedirdi. 

Baxış yolu biləyinə doladı. Yarım gündən sonra 

gəlib çatdı bir təpənin başına. Gördü ki, anasının 

toxuduğu çuval bir daşın dibindədir. Uşaq bar-

mağını dişlədi. Başa düşdü ki, bu göyərən taxıl 

çuvalın söküyündən tökülən dəndir.

Baxış bir az da qabağa gedəndə gördü ki, 

bura sıldırım qayadır, uçurumdur. Qulaqlarına 

su şırıltısı dəydi. Çayın üstündə bir ev vardı.  Da-

ğın bu tərəfindən çıxan çay dağın o biri tərəfin-

də yox olurdu. Baxış sirli bir aləmə düşmüşdü.

Elə bu vaxt iki dağ boyda bəd bədheybət 

qapıdan çölə çıxıb gərnəşdi. Kimisə səslədilər. 

İçəridən üst-başı unlu  saqqallı bir kişi çıxdı. 

Qara quldurlardan biri soruşdu:

- Qoca, dən neçə günə çatar!?

Qoca qorxa-qorxa cavab verdi:

- Üç günə…

- Onda ova çıxmaq lazımdır! - deyib qocanı 

itələyib qapıdan işəri saldı. Baxış qocanı tanıdı. 

Cütçü Cümşüd idi. Üç il qabaq yoxa çıxmışdı.

Qara quldurlar taxtın üstündə oturdular. Bir 

neçə adam onların qarşısında süfrə açdı.

Baxışa hər şey aydın oldu. Xırmanları oğurla-

yanlar, atları, öküzləri, adamları ilim-ilim itirən-

lər bu qara quldurlar imiş.

O, sinəsini bir himə bənd olan qaya parçasına 

gərdi. Gücü gəldikcə daşı itələdi. Sal daş yerin-

dən qopub ağac körpünü paraladı. Qara quldur-

lar bircə dəfə bağırıb o dünyalıq oldular.

Səs-küyə, gurultuya birincı cütçü Cümşüd 

çıxdı. Onun dalınca da qulluqçular. Əllərini göyə 

açıb Allaha şükür eləməyə başladılar.

Bütün obaya car çəkildi ki, bəs möcüzə olub. 

Sirli dəyirman tapılıb. İtənlər  sağ-salamatdır-

lar. Camaat tökülüb təpənin başına gəldi. Cütçü 

Cümşüd anbarın qapısını açdı. O il heç kəs çörək 

korluğu çəkmədi.

Balaca Baxışı hamı barmaqla göstərirdi:

- Qara quldurları məhv edən, sirli dəyirmanı 

tapan bu oğlandır. Beləliklə, eldə-obada oğur-

luğun kökü kəsildi, dəyirman camaatın əlindən 

tutdu.

Sirli dəyirman



12

Bala qartal yuvadan boylanıb ətrafa 

baxdı. Meşə, çöl-çəmən, çaylar ayağının 

altında idi. Axı yuvası hündür dağın 

zirvəsində yerləşirdi. Ana qartal ətrafı 

təəccüblə seyr edən balasının başına 

qanadı ilə sığal çəkib təbəssümlə dedi:

- Qartallar zirvədə yaşayar, ən yük-

səkdə uçarlar.

- Ana, axı mən uçmağı bacarmıram.

- Öyrənəcəksən, balacan. Çünki sə-

nin qanadların var. Nəinki uçmağı, ov 

ovlamağı, dost qazanmağı da bacara-

caqsan!


- Ay ana, mənim dostlarım olacaq?! 

Nə yaxşı! Özümə çoxlu dost tapaca-

ğam...

Ana qartal günlərlə balasına qanad 



çalıb uçmağı, ov ovlamağı öyrətdi. Son-

ra isə balasını qanadının altına çəkib 

ona tapşırdı:

- Dostlarını isə özün seçəcəksən.

Unutma, özün kimi qanadlı dostlar 

tapmalısan!

Bala qartal bir gün zirvədəki yuva-

sından uçub dost axtarışına çıxdı. Xeyli 

yol qət etdi, nəhayət, meyvə bağındakı 

alma ağacına qondu. O, ağacdakı qoşa 

yarpaqlı, qıpqırmızı almanı görüb se-

vincək söylədi:

- Axır ki, səni tapdım qanadlı dos-

tum! Nə gözəl qanadların var?

Alma nazla qartala baxıb dedi:

- Bunlar, qanad deyil, yarpaqlarım-

dır. Düzdür, qanadlara bənzəyir, amma 

mən uça bilmirəm. Bütün yarpaqlar, 

budaqlar ağacların qol-qanadıdır. Bu 

yarpaqlar ətraf mühiti təmiz oksigen-

lə təmin etməyə, insanlara dincəlmək 

üçün kölgə salmağa, yaşıllığımızdan 

zövq almağa xidmət edir.

Almadan qanadlara bənzər yarpaq-

lar haqda faydalı məlumatlar eşidən 

bala qartal, qanadını sinəsinə qoyub 

almanın qarşısında baş əydi:

- Gəl, səninlə dost olaq. Mən bala 

qartalam.

Alma gülümsədi və  elə saplağındaca 

fırlana-fırlana dedi:

- Mən şirin almayam. Meyvə bağın-

dakı bütün meyvələrlə dostam. Amma 

qartal dostum yox idi.

Bala qartal almaya lap həsəd apar-

dı: 


- Şirin alma, sənin nə çox dostların 

var? Amma sən mənim ilk dostumsan.

Dostlar bir xeyli söhbət etdilər. Onlar 

yeni dostluğa çox şad idilər. 

Bala qartalı qarşıda növbəti dostluq-

Elvira Məmmədova

Qanadlı dostlar


13

lar gözləyirdi. O, alma ilə sağollaşıb sevinə-se-

vinə uçub getdi. Alma ağacının yarpaqları və 

budaqları bala qartala əl elədi. 

Dost tapmaq üçün bala qartal çox uzaqlara 

uçdu və gəlib, böyük, ucsuz-bucaqsız, qoynu  

səma kimi mavi, dalğaları bulud kimi ağappaq 

okeanın sahilinə çatdı. Okeanın sahili bir tərəf-

dən meşə, digər tərəfdən sıldırım qayalarla 

əhatələnmişdi. Bala qartal sıldırım qayaya qo-

nub həyatında ilk dəfə gördüyü mavi gözəlliyi 

iti gözləri ilə seyr etməyə başladı. Okeandan 

əsən meh bala qartalın ipək kimi tüklərinə 

anası tək nəvazişlə sığal çəkirdi. Bala qartal 

qanadlarını açıb səmada, okeanın üzərində qıy 

vuraraq doyunca süzdü. Sonra yenə qayaya 

qonub məğrur duruşu ilə gözlərini sanki oke-

anın bitdiyi üfüqə zillədi. Birdən üfüqdə qara 

bir nöqtənin sahilə doğru, ona tərəf gəldiyini 

gördü. Qara nöqtə getdikcə böyüyür, böyüdük-

cə ağappaq yelkənlər aydın görünürdü.

Böyük, ağ yelkənli gəmi küləyin nəfəsi ilə 

okean sularını yara-yara sahilə çatdı. Bala 

qartal gəminin ətrafına dolandı. Ən hündür 

yelkən dirəklərindən birinə qonub gəmini sa-

lamladı. Gəmi bala qartalı gülərüzlə qarşıladı. 

Bala qartal ağ yelkənli gəmiyə öz dostluğunu 

təklif etdi:

- Mən ilk dəfədir ki, belə iri qanadlar gö-

rürəm. İstərdim ki, mənim dostum olasan.

Gəmi gülümsəyərək cavab verdi:

- Qanad dediyin yelkənlərimdir. Bala qartal, 

mən bu iri yelkənlərimin köməyi ilə səyahət 

edərkən saysız-hesabsız dostlar qazanmışam. 

Dünyanın hər yerində dostlarım var. Adalar, 

yarımadalar, kitlər, balinalar...



Ardı var...

B


Yüklə 43,76 Mb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə