Sengiyn Erdene (Monqolustan) ÜRƏKDƏ daş (hekayələr) Bakı – “Təknur” – 2013



Yüklə 1,34 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə3/3
tarix24.06.2017
ölçüsü1,34 Mb.
1   2   3

 

YOLDA

Y

azda  elə  günlər  olur  ki,  bəzən  insan  ayağı  dəy-



məyən  çöldə  külək  cövlan  edir.  O  bir  tərəfdən 

başqa  səmtə  vurnuxur,  fit  çalır,  ulayır,  inildəyir. 

Yolda güclə nəzərə çarpan kələ-kötür boz qayalarda külək 

dolaşaları, qumu qovur, yolda olan keçənilki ağımtıl otla ör-

tülmüş sahədə o süpürüm bitkisinin dalınca qaçır.

Lakin heç bir külək və boran həyatın səs-küyünü, gurul-

tusunu boğa, batıra bilməz. Bu adam olmayan yerdə dolaşan-

lar qışqırışır, qartallar qarıldaşırlar.

Belə yaz günlərinin birində çölü elə bir qeyri-adi səs-küy, 

gurultu bürüdü ki, dünyanın yaranmasından o beləsini eşit-

məmiş və görməmişdi.

Yolda möhkəm səs salaraq boz kələ-kötür qayalıqlarda 

güclə görünən iyirmi dörd nəhəng başqa yola, keçənilki sü-

pürüm bitkisi ilə örtülü sahəyə keçdi. Bu vaxta kimi bu çöl 

qədim tarixdən bu yana yalnız vəhşi atların kişnərtisini və 

tufan zamanı ildırımın səsini eşitmişdi. İyirmi dörd nəhən-



34

gin gurultusu çöl üçün əcaib bir şey idi.

İyirmi dörd nəhəng - bu, iyirmi dörd traktor idi. Onlar-

dan iyirmi üçündə bir sürücü oturmuşdu, iyirmi dördüncüdə 

isə sürücüdən başqa, iki adam da vardı. Bu traktor yedək-

lə içində çadırlar, yataq ləvazimatları və ehtiyat azuqə olan 

balaca vaqonu dartırdı. Sürücünün yanında qucağında uşaq 

olan qadın oturmuşdu.

Traktor kolonu xam torpaqla yeni dövlət təsərrüfatı ya-

radıcalaq  yerə  hərəkət  edirdi.  İrəlidəki  traktoru  şəhərliyə 

oxşayan gənc idarə edirdi. O, fikirləşirdi: ”Əgər biz o yoxuşu 

qalxsaq, tezliklə deyilən yerə çatarıq. Dayanmadan hərəkət 

etsək, axşama ordayıq. Bizimkilər yorulublar, yemək istəyir-

lər. Yaxşı olardı ki, arvadımı və oğlumu yedizdirim. Onlara 

istirahət verim”. Onun arvadı axırıncı traktorda oturmuş və 

ehtiyatla uşağı sinəsinə sıxmışdı. İrəlidəki traktorun sürücü-

sü arxaya çevrlləndə qadına əl elədi, gülümsədi və bu zaman 

tozlu sifətində onun qar kimi ağ dişləri göründü. Tezliklə çöl 

yenə qeyri-adi bir səs - körpənin şikayətedici səsini eşitdi. 

Gənc qadın uşağı daha möhkəm sinəsinə sıxdı. O, toz basmış 

yorğana bürünmüş balacanı yırğalayır, ona laylay deyir, la-

kin uşaq sakitləşmirdi. Ana oğlunun başına əlini gəzdirir, o, 

isti idi. Deyəsən, xəstələnib. Uşağın atasına demək lazımdır. 

Nə mənası var? O ki, həkim deyil. Bununla bütün kolonu da-

yandırmış olarıq. Bir də ki, birinci traktora kimi göndərmək 

olar?


- Uşağına nə olub? O, sağlamdır? - deyə sürücü qadından 

soruşdu.


- Deyəsən naxoşlayıb.

- Bəs nə edək?

- Bəlkə keçib getdi.

- Hər halda, ərinə demək lazımdır. Qoy dayansın.

- Niyə görə dayanaq? Deyilən yerə çatarıq, onda...

- Yox, indi desək yaxşıdır.

Axırıncı traktorun sürücüsü özünü narahat hiss edir. Bu 


35

gün o, birinci getməli idi, lakin təqsirkar oiduğu üçün müəy-

yən vaxtda dayanacaq zamanı o, qəsəbədə ləngidiyindən və 

yola düşməyə gecikdiyindən cəza olaraq ona axırda, quyruq-

da gəlməyi tapşırdılar.

Külək qurumuş otu xışıldadır. Ala-bula dolaşalar qışqırı-

şırlar. Axırıncı traktorda isə uşaq ağlayır. Təyin olunmuş yerə 

isə hələ çox qalıb. Əvvəlki traktorda oianlara məlum oldu ki, 

uşaq xəstələnib. Onlar bunu hardan bildilər, təsəvvürə gə-

tirmək mümkün deyildi. Heç kəs qışqırmamışdı, traktorları 

dayandırmamışdı. Hər bir sürücü arada geri dönür və başqa-

sının işarəsindən nə baş verdiyindən xəbər tutmuşdu. On-

lar yollarına davam etdikləri zaman bir-birləri ilə bax, belə 

əlaqə saxlayırdılar. Sürücülərə nə külək, nə də traktorların 

gurultusu mane ola bilmirdi.

Əgər bələdçi traktor dayanmış olsaydı, o biri iyirmi üçü 

də dayanacaqdı. Lakin o dayanmırdı - çöl boyu məqsədə doğ-

ru qətiyyətlə hərəkət edirdi.

İkiqat parça çadırda 3 nəfər uzanıb: kişi və qadın - ər və 

arvad. Balaca uşaq - oğul onların arasındadır. O, qızınıb və 

dinmir. Ər süngər kimi kobudlaşmış ovcu ilə arvadının yum-

şaq əlini tumarlayır:

- Əzizim, sakit ol. Balacaya dərman verdilər. Hərarəti indi 

düşəcək. Sizin hər ikiniz yorulmusunuz, vəssalam. Çox çətin 

yoldur... Yaxşı olardı ki, siz sonra gələydiniz...

- Hə, biz sənsiz bir gün belə yaşaya bilmərik, - deyə qadın 

dilləndi.

O, dərindən nəfəs aldı:

- Yaxşı, sən heç narahat olma. Hər şey qaydasında olacaq. 

Oğlumun hərarəti mütləq düşəcək. Səhərə yaxın külək daya-

nacaq, hava yaxşı, günəşli olacaq.



36

 

AĞ çİçƏK

B

elə gözəl payız günündə, Günəşin nəvazişli şüaları 



altında hər şey - dağlar və çaylar, heyvanlar, quşlar 

və həşəratlar nazlanırlar. Düşərgənin ucsuz-bucaq-

sız ənginlikləri üzərindəki buludsuz göy üzündə açıq mavi 

tüstü çöl çiçəklərinə ətir saçdı. Dünyamız necə də gözəldir?!

Şəhərin kənarında, şəffaf suyu olan balaca gölün yanın-

da yaranan kiçik çayın sahilində tikinti üçün çınqıl götürülən 

yerdə  iki  qız,  bir  oğlan  uzanmışdıiar.  Onlann  uzandıqları 

dar dərədəki böyük daşın böyründə Qu quşu lələyinə oxşar 

bir ağ gül bitmişdi. Gülün nazik gövdəsi və beş yana əyilmiş 

ləçəkləri vardı. Çiçək, uşaqlar kimi, Günəşin şüaları altında 

nazlanırdı.

Oğlan  arıqdır,  gündən  yanmış  ayaqları  sıyrıntılarla  ör-

tülmüşdür. Qızların çiyinləri və əlləri ağ və zərifdir. Oğlanın 

baxışları xəyala dalmış kimi göyə baxır. Qızlar isə fikirli halda 

çiçəyə tamaşa edirdilər.

- Yazıq, burada tamam tək bitmişdir, - deyə qızlardan biri 



37

dilləndi.

- Təklik pis şeydir, - deyə o biri qız onun dediyini təsdiq 

etdi.


Qızın meşə gilası kimi qara gözlərində günəşin şüaları 

bərq vururdu.

- Mən bilirəm, yayda sən olmayanda çox darıxırdım.

- O gör necə zərif və ağdır! Necə olub ki, o bu daşda bitib?

- Bacarıb də. Yəqin o çox istəyib ki, bitsin.

- O tezliklə solacaq.

- Gələn il isə yenə bitəcək, görərsən!

Qızların  boş-boşuna  danışıqları  xəyaia  dalmış  oğlanı 

bezdirdi. Özünü böyük kişilərə oxşatmağa çalışan oğlan cid-

di görkəm alıb, dedi:

- O yenidən necə bitəcək?

- Kökündən. Axı kökü qalacaq.

- Heç də yox! Çiçəklə birgə o da quruyacaq.

- Düz deyil! Budur, gələn payız gələrik və görərik,- deyə 

bir qız etiraz etdi.

Özünü sındırılmış kimi hiss edən və deməyə söz tapma-

yan oğlan əlini çiçəyə uzadaraq, onu qopartdı.

- Sən necə yaramaz adamsan! - deyə hər iki qız qışqırdı. 

Qaragözlü qız isə yerindən sıçrayıb bildirdi.

- Bundan belə biz səninlə heç yana gəzməyə getməyəcəyik.

Və qızlar çıxıb getdilər.

- Bunlara bax, necə dəymədüşərdirlər. İstəmirsiz, lazım 

deyil! - deyə oğlan onların dalınca söyləndi.

Və, birdən qopardığı çiçəyə baxıb, oğlan öz hərəkətindən 

utandı. Onun qopardığı çiçəyə yazığı gəldi.


38

 

NATİQ SƏfİYEV  

HAQQINDA

Natiq  Yusif  oğlu  Səfiyev 

1939-cu  il  mart  ayınm  21-də 

Bakı  şəhərində  həkim  ailəsində 

anadan olmuşdur.

1957-ci ildə Quba rayonu Al-

pan kənd orta məktəbini qurtar-

mışdır.


1962-ci  ildə  Azərbaycan 

Pedaqoji Universitetini, 1974-cü 

ildə Azərbaycan Rus dili və Ədə-

biyyatı  İnstitutunu,  indiki  Slav-

yan  Universitetini  müvəffəqiy-

yətlə bitirmişdir.

1965-ci  ildən  2008-ci  ilin 

sonlarına kimi Abşeron rayonu, Xırdalan qəsəbə (indi şəhər) 

orta məktəbində müəllim işləmişdir.

1963-cü  ildən  respublikanın  dövri  mətbuatında  jurna-

listlik fəaliyyətinə başlamışdır. O, “Qızıl qələm” media müka-

fatına layiq görülmüşdür.

Natiq Səfiyev məktəbdə işlədiyi müddətdə 6 ümumittifaq 

və 14 respublika pedaqoji mühazirələrində və elmi-praktik 

konfranslarında məruzələr etmiş, IV və V ümumittifaq mü-

hazirələrindən II və I dərəcəli mükafatlarla vətənə qayıtmış-

dır. 1981-ci ildə müəllim mühazirələri müsabiqəsində II yeri 

tutmuş və SSRİ Pedaqoji Elmlər Akademiyasının fəxri diplo-

muna layiq görülmüşdür.

Natiq Səfiyevin indiyədək iki metodiki, iki tərcümə (“Qə-

ribə tütək”, “Köhnə dəyirman”), üç memuar (“Məni yaşadan 

xatirələr”, “Yadda qalan günlərim”, “Ömür salnaməsi”), didak-

tik hekayələr toplusu (“Babam mənim”), fotoalbom (“İşıqlı 


39

dünyam” və “Nicat” (hekayələr)) kitabları çapdan çıxmışdır.

Onun haqqında yüzdən çox məqalə, oçerk, üç kitab yazıl-

mışdır (Akif Şahverdiyev “Ömrə sığmayan həyat”, Güntəkin 

İlyasova “Natiq Səfiyev - “Biblioqrafik göstərici”, Hikmət Mə-

likzadə “40 il mətbuatda”).

O,  məktəbdə  çalışdığı  müddətdə  1  yaradıcı  diplom,  46 

fəxri fərman, 5 təşəkkür məktubu və 5 nişan almışdır. 1989-

cu ildə ona “Əmək veteranı” medalı verilmişdir.

Natiq Səfiyev 1996-cı ildən Azərbaycan Jurnalistlər Bir-

liyinin, 2006-cı ildən isə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üz-

vüdür.


Onun 3 qızı və 6 nəvəsi var.

Hal-hazırda təqaüddədir.



40

 

MÜNDƏRİCAT

Yazıçı Sengyin Erdene haqqında ............................................3

Ürəkdə daş .......................................................................................4

Yeni alaçıq ........................................................................................6

Ana ......................................................................................................9

Çəpiş ...................................................................................................13

Həyat dərsi .......................................................................................17

İntiqam ..............................................................................................21

Pinəçi ..................................................................................................25

Xonqor-Zul .......................................................................................28

Yolda ...................................................................................................33

Ağ çiçək .............................................................................................36

Natiq Səfiyev haqqında ...............................................................38


41

Qeydlər


~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Çapa imzalanmışdır: 29.07.2013.

Kağız formatı: 60х84 1/16. Həcmi: 2,6ç.v.

Sifariş 26. Tiraj 300.

«Тəknur» ММC-nin mətbəəsində

hazır elektronvariantdan çap olunmuşdur.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Mətbəə kitabın məzmununa, yazı üslubuna, orfoqrafiya

və qrammatikasına görə heç bir cavabdehlik daşımır.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Mətbəənin direktoru: Ələkbər Məmmədov

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~



Тelefon: 408-86-23; 050-222-40-25.


Yüklə 1,34 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə