Septik tromboflebit



Yüklə 0,67 Mb.
tarix03.02.2017
ölçüsü0,67 Mb.
#7547



Septik tromboflebit

  • Septik tromboflebit

  • Bakteriyemi (kan dolaşımı enfeksiyonu)

  • Endokardit

  • Metastatik enfeksiyonlar

  • Osteomiyelit

  • Artrit

  • Endoftalmit



Mortalite %10-20 (özellikle bakteriyemi)

  • Mortalite %10-20 (özellikle bakteriyemi)

    • Nosokomial primer bakteriyemilerin %85’inde neden kateter
  • Hastanede yatış süresi ( ort. 7 gün)

  • Her yatış için 6000 $ ek maliyet

  • Bakteriyemi oranları

    • Santral kateter: 1000 güne 2-30
    • Periferik kateter: 1000 güne 0-2
    • Hastane, servis, kateter tipi...






Kolonize kateter: Klinik bir semptom olmaksızın subkutan kateter segmenti veya birleşme yerinin (hub) semikantitatif kültüründe 15 veya kantitatif kültüründe 1000 koloniden fazla bakteri üremesi

  • Kolonize kateter: Klinik bir semptom olmaksızın subkutan kateter segmenti veya birleşme yerinin (hub) semikantitatif kültüründe 15 veya kantitatif kültüründe 1000 koloniden fazla bakteri üremesi

  • Çıkış yeri enfeksiyonu: Kateter giriş/çıkış yeri ve <2 cm çevresinde duyarlılık, eritem, endurasyon olması



Klinik kateter çıkış yeri veya Tünel enfeksiyonu: Kateter giriş/çıkış yerinden itibaren, kateter boyunca >2 cm.lik alanda hassasiyet, eritem ve endurasyonun olması

  • Klinik kateter çıkış yeri veya Tünel enfeksiyonu: Kateter giriş/çıkış yerinden itibaren, kateter boyunca >2 cm.lik alanda hassasiyet, eritem ve endurasyonun olması

  • Cep enfeksiyonu: Total implante (kalıcı) bir kateterin subkutan cebinde -üzerindeki ciltte eritem ve nekroz olsun veya olmasın- pürülan eksudatın olması 



Kateterle ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu (KiKDE): Kateteri olan bir hastada en az 1 periferik kan kültürü ile saptanmış bakteremi/fungemi ve klinik enfeksiyon bulgularının (ateş, titreme, hipotansiyon) olması ve kateter dışı bir odağın bulunmaması

  • Kateterle ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu (KiKDE): Kateteri olan bir hastada en az 1 periferik kan kültürü ile saptanmış bakteremi/fungemi ve klinik enfeksiyon bulgularının (ateş, titreme, hipotansiyon) olması ve kateter dışı bir odağın bulunmaması

  • (Laboratuvar konfirmasyonunun olmadığı durumlarda,

  • bakteriyemi kliniği olan hastanın kateterinin çekilmesini

  • takiben kliniğin düzelmesi KİB için indirekt bir veridir)



Kateterle ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu (KiKDE) tanısı için aşağıdakilerden en az biri gerekli:

  • Kateterle ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu (KiKDE) tanısı için aşağıdakilerden en az biri gerekli:

  • Periferik kan kültürü ve kateterden alınan semikantitatif (>15 CFU) veya kantitatif (1000 CFU) kültürden aynı mikroorganizmanın üremesi

  • Eş zamanlı kantitatif kan kültürlerinde; santral venöz kateter/periferik kan kültüründeki üreme oranının 5/1 olması

  • Santral venöz kateterden alınan kan kültüründe eş zamanlı alınan periferik kan kültürüne oranla >2 saat erken üreme saptanması



  • İnfusyon sıvılarına bağlı bakteriyemi: Başka bir enfeksiyon kaynağı bulunmaksızın infüzyon sıvısı ve perkütan alınan kan kültürlerinde aynı mikroorganizmanın üremesi



Klinik tanı yetersiz

  • Klinik tanı yetersiz

    • Ateş-titreme: özgüllüğü 
    • İnflamasyon-pü: duyarlığı 
  • Kan kültüründe S. aureus, koagülaz negatif stafilokok veya Candida türlerinin üremesi başka odak yoksa KiKDE şüphesini arttırır



Kateter kültürü

  • Kateter kültürü

    • Semikantitatif, kantitatif
    • Yöntem  kateterin kalış süresi
    • Cilt antisepsisi yapıldıktan sonra kateter çekilmeli, 3-4 cm distal uç steril makasla kesilerek steril kapta laboratuvara gönderilmeli
  • Kateterden alınan kan kültürü

    • Pozitif ise yorum?, negatif ise ekarte ettirebilir
    • Kantitatif (tünelli kateterde >100 CFU/mL anlamlı)
  • Periferik damardan alınan kan kültürü

    • En az 15 dak ara, farklı damardan, 2 adet


SVK’den ve periferik kandan eş zamanlı alınan kan kültürlerinde pozitiflik saptama zamanının karşılaştırılması

  • SVK’den ve periferik kandan eş zamanlı alınan kan kültürlerinde pozitiflik saptama zamanının karşılaştırılması

    • Kantitatif kültürden daha kolay
    • Maliyet etkin
    • Duyarlılık ve özgüllüğü yüksek


  • Kateter kültürü sadece KiKDE kuşkusu varsa yapılmalı, çıkartılan her kateter kültüre gönderilmemeli





Cilde ve kateterin dış kısmına kolonize olan bakteriler kateterin dış yüzeyi,

  • Cilde ve kateterin dış kısmına kolonize olan bakteriler kateterin dış yüzeyi,

      • Kısa süreli kateterde
  • Kateteter ucunda kolonize olan bakteriler ise iç yüzeyi boyunca damar içine ilerler

      • Kalıcı kateterlerde
  • BAKTERİLERİN KAYNAĞI HER İKİ YOLDA DA HEMEN DAİMA SAĞLIK PERSONELİNİN ELLERİDİR!!!

  • Nadiren hematojen yolla başka bir odaktan





IV kateterin yüzeyine adsorbe olan konak glikoproteinleri mikroorganizma adheransını kolaylaştırır

  • IV kateterin yüzeyine adsorbe olan konak glikoproteinleri mikroorganizma adheransını kolaylaştırır

    • Fibrinojen, fibronektin, kollagen, laminin
  • Mikroorganizmanın adherans özelliği

    • S. aureus, KNS, E. coli daha kolay yapışır
  • Slime, biyofilim gibi bakteriyel ürünler

    • S. epidermidis, P. aeruginosa, glikoz varlığında Candidalar




Staphylococcus epidermidis

  • Staphylococcus epidermidis

  • Staphylococcus aureus

  • Enterokoklar

  • Candida albicans (C. parapsilosis)

  • Acinetobacter ve Pseudomonas spp

  • Enterobacter, Serratia spp



Takarken ve her manüplasyonda:

  • Takarken ve her manüplasyonda:

  • EL ANTİSEPSİSİ !!!

  • Uygun antisepsi

    • Yeterli süre
      • %70 alkol
      • %10 povidon iyodin
      • %2 klorheksidin glukonat (SVK, arteriyel K)
    • Damara girer gibi


PVK’ler için standart önlemler yeterli

  • PVK’ler için standart önlemler yeterli

  • SVK’ler için maksimal bariyer önlemleri

  • Asepsi / antisepsiye uymak koşuluyla yatak başı veya ameliyathanede takılması arasında fark yok



  • Teknik: Cut-down

  • Takılma koşulları (acil?)

    • Aseptik koşullara uyum açısından kuşku duyulan tüm kateterler 48 saat içinde değiştirilmeli !
    • Eğitimli, özel IV kateter ekibi
      • Hem takma, hem bakım için


  • Takıldığı bölge

    • Alt eksremite  Flebit
    • Üst ekstremite  El sırtı
    • Subclavian  Enfeksiyon
    • Juguler  Kontaminasyon, hareket
    • Femoral : erişkinde tercih edilmemeli !


Cilt/kateter bakımı

  • Cilt/kateter bakımı

    • Kapatma
      • Steril gazlı bez
      • Şeffaf örtücüler
    • Kontrol (günlük)
      • Gazlı bezde palpasyon, hassasiyet veya ateş varsa inspeksiyon
    • Giriş yerine el değmemeli


Pansuman değiştirirken uygun antisepsi

  • Pansuman değiştirirken uygun antisepsi

    • Alkol, povidon iyodin
    • %2 klorheksidin daha iyi (Bebeklerde?)
  • Antibiyotikli kremler kullanılmamalı

    • Hemodiyaliz kateterlerinde povidon iyodinli pomadlar kullanılabilir


Kateter giriş yerinde sızıntı olanlarda, çok terleyenlerde steril gazlı bezle kapatma tercih edilmeli

  • Kateter giriş yerinde sızıntı olanlarda, çok terleyenlerde steril gazlı bezle kapatma tercih edilmeli

  • Pansuman nemlenmişse, gevşemişse, gözle görünür kirlenme varsa hemen değiştirilmeli !!

  • Rutin olarak santral kateterlerde gazlı bez 2 günde, şeffaf örtücü en az 7 günde bir değiştirilmeli



IV setler

  • IV setler

    • 72 saatte bir
    • Kan ve ürünleri, lipit solüsyonlar  24 saatte bir
  • IV sıvılar

    • Kontaminasyon çok nadir
    • İnfüzyon süresi
      • Lipitli karma solüsyonlar  24 saatte
      • Lipit solüsyonları  12 saatte
      • Kan ürünleri  4 saatte


Kateterlerin yıkanması

  • Kateterlerin yıkanması

    • %0.9 NaCl, Heparin ?, EDTA ?
    • Antibiyotikli kilit profilaksisi
      • Sadece aseptik tekniklere en üst düzeyde uyulmasına rağmen sık sık KlKDE gelişen kalıcı veya port kateterli hastalarda önerilebilir
  • İn-line filtreler Ø

  • Proflaktik antibiyotik Ø

  • Antibiyotik/antiseptikli kateterler ?

    • Klorheksidin/gümüş sulfadiyazin, Minosiklin/rifampin, Platin/gümüş
    • Gümüş manşet


  • Yapı: Teflon, poliüretan, silikon

  • Lümen sayısı

  • Manüplasyon sıklığı

  • Kalış süresi



  • KİE insidansı ve risk faktörleri kateterin cinsine ve kullanış şekline bağlıdır

    • Kısa süreli
    • Uzun süreli-kalıcı


  • Kısa periferik venöz kateterler

    • Flebit Enfeksiyon !
    • Üst ekstremite tercih edilmeli
    • 72-96 saatte bir değiştirilmeli
      • Pediatrik hastada ?
      • Flebit  Hemen çıkart


  • Periferik arteriyel kateterler

    • Enfeksiyon
    • 4 günden fazla kalmamalı (Pediatrik ?)


  • Orta boy kateterler (8-20 cm)

    • Kısa periferik venöz kateterlere göre flebit, santral venöz kateterlere göre enfeksiyon riski ve maliyeti daha
    • Kalış süresi ? (2 hafta: 7-49 gün)


  • Perkütan santral venöz kateterler

    • KiKDE’larının % 90’ından sorumludur
    • Lümen sayısı, takıldığı bölge, başka bir enfeksiyon, bakteriyemi, süre, pansuman, deneyim önemli
    • Rutin değiştirme süresi Ø


  • Periferik santral venöz kateterler

    • Antekubital bölgeye takılır
    • Mekanik komplikasyon, flebit, enfeksiyon
    • Kalış süresi ? (uzun: 10-73-300 gün)


  • Santral arteriyel kateterler (Swan Ganz)

    • Teflon introducer, heparinli, genelde 3 gün
    • 4-5. günden sonra enfeksiyon riski


  • Santral basınç izleme sistemleri

    • Manometreler tek kullanımlık da olsa ELLER ile kontaminasyon sık !
    • Glikozlu sıvı Ø
    • Transdüserler ve diğer bileşenler 4 günde bir değişmeli


  • Umblikal kateterler

    • Uygun antisepsi (Tentürdiyot Ø)
    • Kolonizasyon sık
    • Arter: 5 günden fazla kalması önerilmez
    • Ven: Uygun bakımla 14 güne kadar


Rutin bir değişim aralığı Ø.

  • Rutin bir değişim aralığı Ø.

  • Kalabildiği kadar...

  • Tünelli santral venöz kateterler (Hickman, Broviac, Grashong, Quinton)

    • Subcutan tünel, dacron cuff
    • Enfeksiyon ?? (nötropeni !)




Hemodiyaliz kateterleri

  • Hemodiyaliz kateterleri

    • Geçici kateter 3 haftadan uzun kalacak ise manşetliler tercih edilmeli
    • Takılacak bölge: Venöz stenoz olmaması için juguler veya femoral tercih edilmeli
    • Her hemodiyalizde pansuman, povidon iyot içeren antiseptikli krem
    • Sadece eğitimli personel manüple etmeli !!!
    • Diyaliz dışı amaçla kullanılmamalı


CDC

  • CDC

    • Guidelines for the Prevention of Intravascular Catheter-Related Infections (2002)
      • Revize edildi: 2009
  • HICPAC (Healthcare Infection Control Practices Advisory Committee)

    • Draft Guidline for the Prevention of Intravascular Catheter-Related Infections
  • Hastane Enfeksiyonları ve Kontrolü Derneği

    • Damar İçi Kateter Enfeksiyonlarının Önlenmesi Kılavuzu (2005)


  • Enfeksiyon Önleme ve Kontrol

  • TA-EÖK-03: Santral kateter takma, kullanım ve bakım talimatı

  • TA-EÖK-18: Periferik venöz kateter takılması ve bakım talimatı



Hasta

  • Hasta

    • Cilt bütünlüğü, hastalık, enfeksiyon, cilt florası, nötropeni(?)
  • Kateter

    • Yapısı, lümen sayısı, takılma koşulları, asepsi, takan kişi, takıldığı bölge, takılış şekli, antiseptik solusyonlar, manüplasyon sıklığı, el hijyeni, kullanım amacı, süre


Enfeksiyon ya da ciddi kuşkusu var ise:

  • Enfeksiyon ya da ciddi kuşkusu var ise:

  • Çıkartılmalı !!! (başka odak Ø)

  • Kılavuz üzerinden yenileme Ø

    • Sadece enfeksiyon olmaksızın iyi çalışmayan kateter yenilenmesi için uygulanabilir
  • Değiştirmeden tedavi (?!?!)

    • Sadece kalıcı kateterlerde sınırlı durumlarda


  • Doğru endikasyonda

  • Uygun kateter, uygun yerden takılmalı

  • Antisepsi kurallarına mutlak uyulmalı

  • Zamanında çıkartılmalı !!!

  • UNUTMAYALIM






Yüklə 0,67 Mb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə