T. C. MĠLLÎ EĞĠTĠm bakanliğI



Yüklə 1,41 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə1/6
tarix11.12.2016
ölçüsü1,41 Mb.
  1   2   3   4   5   6

T.C. 

MĠLLΠEĞĠTĠM BAKANLIĞI 

 

 

 

 

 



 

 

 

 

 



 

 

 



 

ANESTEZĠ VE REANĠMASYON

 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SANTRAL BLOKLAR 

723H00098 

 

 

 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



Ankara, 2011

 

 

 

 

Bu  modül,  mesleki  ve  teknik  eğitim  okul/kurumlarında  uygulanan  Çerçeve 



Öğretim  Programlarında  yer  alan  yeterlikleri  kazandırmaya  yönelik  olarak 

öğrencilere  rehberlik  etmek  amacıyla  hazırlanmıĢ  bireysel  öğrenme 

materyalidir. 

 



Millî Eğitim Bakanlığınca ücretsiz olarak verilmiĢtir. 

 



PARA ĠLE SATILMAZ.   

 


 

 



 

 

AÇIKLAMALAR .................................................................................................................... 4 



GĠRĠġ ....................................................................................................................................... 1 

ÖĞRENME FAALĠYETĠ–1 .................................................................................................... 3 

1. SANTRAL BLOK UYGULAMALARINDA HAZIRLIK .................................................. 3

 

1.1. Lokal Anestezi ÇeĢitleri ................................................................................................ 3 



1.2. Lokal Anestezik Ġlaçlar ................................................................................................. 5 

1.2.1. Amid Tipi Lokal Anestezik Ġlaçlar ........................................................................ 5

 

1.2.2. Ester Tipi Lokal Anestezik Ġlaçlar ......................................................................... 6 



1.2.3. Diğer Lokal Anestezik Ġlaçlar ................................................................................ 6 

1.3. Lokal Anesteziklere Ġlave Edilen ilaçlar ....................................................................... 6 

1.4. Santral Sinir Blokları (Rejyonel Anestezi) ................................................................... 6 

1.5. Santral Bloklarda Preoperatif Hazırlık .......................................................................... 9 

1.6. Santral Bloklarda  Malzeme  ve Hasta Hazırlığı ........................................................... 9 

1.6.1. Santral Bloklarda Kullanılan Ġğneler ve Kateterler ............................................. 10

 

1.6.2. Santral Bloklarda Hasta Pozisyonu ..................................................................... 12



 

1.6.3. Santral Bloklarda Hasta Hazırlığı ........................................................................ 13

 

1.6.4. Santral Bloklarda Dikkat Edilecek Noktalar ....................................................... 14



 

UYGULAMA FAALĠYETĠ .............................................................................................. 15 

ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME .................................................................................... 17 

ÖĞRENME FAALĠYETĠ–2 .................................................................................................. 19 

2. SPĠNAL BLOK .................................................................................................................. 19 

2.1. Spinal Anestezi Tipleri................................................................................................ 21

 

2.2. Spinal Anestezinin Sistemlere Etkisi .......................................................................... 22



 

2.3. Anestezi Düzeyini Ekileyen Faktörler ........................................................................ 23 

2.4. Spinal Anestezinin Endikasyonları ve Kontrendikasyonları ....................................... 23 

2.5. Spinal Anestezide Kullanılan Ġlaçlar ........................................................................... 24 

2.6. Spinal Anestezi Uygulaması ve Hasta Takibi ............................................................. 24

 

2.7. Spinal Anestezinin Komplikasyonları......................................................................... 28 



UYGULAMA FAALĠYETĠ .............................................................................................. 29 

ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME .................................................................................... 31 

ÖĞRENME FAALĠYETĠ–3 .................................................................................................. 32 

3. EPĠDURAL BLOK ............................................................................................................ 32 

3.1. Anestezi Düzeyini Etkileyen Faktörler ....................................................................... 35 

3.2. Epidural Anestezi Endikasyonları ve Kontraendikasyonları ...................................... 36 

3.3. Epidural Anestezide Kullanılan Ġlaçlar ve Etki Mekanizması .................................... 36 

3.4. Epidural Anestezi Uygulaması ve Hasta Takibi ......................................................... 37 

3.5. Epidural Anestezinin Sistemlere Etkileri ve  Komplikasyonları ................................ 41 

3.6. Kombine Spinal - Epidural Blok ................................................................................. 41

 

UYGULAMA FAALĠYETĠ .............................................................................................. 43



 

ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME .................................................................................... 46 

ÖĞRENME FAALĠYETĠ–4 .................................................................................................. 47 

4. KAUDAL BLOK ............................................................................................................... 47

 

4.1. Kaudal Blok Endikasyonları ve Kontraendikasyonları ............................................... 48 



4.2. Kaudal Blokta Kullanılan Ġlaçlar ................................................................................ 48 

ĠÇĠNDEKĠLER 

ĠÇĠNDEKĠLER 

 

 



4.3. Kaudal Blok Uygulaması ve Hasta Takibi .................................................................. 49 

4.4. Kaudal Blok Komplikasyonları .................................................................................. 51 

UYGULAMA FAALĠYETĠ .............................................................................................. 52 

ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME .................................................................................... 55 

MODÜL DEĞERLENDĠRME .............................................................................................. 56 

CEVAP ANAHTARLARI ..................................................................................................... 58

 

KAYNAKÇA ......................................................................................................................... 59 



 

 


 

 



AÇIKLAMALAR 

 

KOD 

723H00098 

ALAN  

Anstezi ve Reanimasyon 

DAL/MESLEK 

Anestezi Teknisyenliği 

MODÜLÜN ADI  

Santral Bloklar  

MODÜLÜN TANIMI  

Santral  blokları  kapsayan  spinal  blok,  epidural  blok  ve 

kaudal  blok  uygulaması  ile  ilgili  temel  bilgi  ve  becerilerin 

kazandırıldığı öğrenme materyalidir.

 

SÜRE 

40/16 


ÖNKOġUL 

“Lokal Anestezikler” modülü ile eĢ zamanlı okutulmalıdır. 



YETERLĠK 

Santral blok uygulamalarında yardımcı olmak 

 

MODÜLÜN AMACI 

Genel Amaç 

Bu  modül  ile  ameliyathane,  yoğun  bakım,  reanimasyon, 

ve/veya  teknik  laboratuvar  ortamında  gerekli  araç  gereç 

sağlandığında,  hastaya;  santral  blok  uygulamalarında 

yardımcı olabileceksiniz. 

Amaçlar

 

1.

 

Santral  blok  uygulamalarında,  gerekli  hazırlığı 

eksiksiz bir Ģekilde yapabileceksiniz. 

2.

 

Spinal  blok  uygulamalarında,  anestezi  uzmanına 

uygulama  süresince  dikkatli  bir  Ģekilde  yardımcı 

olabileceksiniz. 



3.

 

Epidural  blok  uygulamalarında,  anestezi  uzmanına 

uygulama  süresince  dikkatli  bir  Ģekilde  yardımcı 

olabileceksiniz. 



4.

 

Kaudal  blok  uygulamalarında,  anestezi  uzmanına 

uygulama  süresince  dikkatli  bir  Ģekilde  yardımcı 

olabileceksiniz. 

 

 

AÇIKLAMALAR 



 

 



 

EĞĠTĠM ÖĞRETĠM 

ORTAMLARI VE 

DONANIMLARI 

Donanım:Anestezi  cihazı,  aspiratör,  maskeler,  tansiyon 

ölçme  aleti,  endotrakeal  tüpler,  laringoskop,  oral/nazal 

airway,  infüzyon  sıvıları,  lokal  anestezik  ilaçlar,  destek 

malzemeleri,  tespit  malzemeleri,  enjektörler,  steril  cerrahi 

örtü  setleri,  santral  blok  setleri,  antiseptik  solüsyonlar, 

resüsitasyon  malzemeleri,  kalem,  formlar,ameliyat  masası, 

ameliyathane  sedyesi,  muayene  masası,  steril  gazlı  bez, 

steril  eldivenler,  ĠV  kateterler,  turnike,  elektrodlar,  EKG 

pedleri,  cilt  iĢaretleyici,  acil  ilaçlar  (epinefrin,  adrenalin, 

bikarbonat,  lidocaine,  ephedrine,  phenylephrine  vb.), 

epidural ve spinal kitler, sinir stimülatörü. 

 

Ortam: Ameliyathane, yoğun bakım, reanimasyon üniteleri 

ve /veya teknik laboratuar. 

ÖLÇME VE 

DEĞERLENDĠRME 

Modülün içinde yer alan her faaliyetten sonra verilen ölçme 

araçları  ile  kazandığınız  bilgileri  ölçerek  kendi  kendinizi 

değerlendireceksiniz. 

 

Öğretmen,  modülün  sonunda  ölçme  aracı  (test,  çoktan 



seçmeli,  doğru-yanlıĢ,  v.b)  kullanarak  modül  uygulamaları 

ile 


kazandığınız 

bilgi 


ve 

becerileri 

ölçerek 

değerlendirecektir. 



 

 



 

GĠRĠġ 

 

 



Sevgili Öğrenci, 

 

Rejyonal  bloklar,  genel  anesteziye  alternatif  bir  yöntemdir.  Tüm  uygulamalarda 



olduğu  gibi  rejyonel  anestezi  uygulamalarının  da  hasta  açısından  avantajları  ve 

dezavantajları  vardır.  Günümüzde,  rejyonal  anestezi  uygulamalarına  daha  fazla  önem 

verilmekte  ve  pratikte  de  rejyonal  bloklar  daha  sık  kullanılmaktadır.  Özellikle  rejyonal 

anestezide  sterilizasyon  tekniklerindeki  ilerlemeler  nedeniyle  rejyonel  anesteziye  ait  tek 

kullanımlık malzemelerin yaygınlaĢması daha fazla tercih edilmelerini sağlamıĢtır.  

 

BaĢarılı  bir  santral  blok  uygulaması  için  iyi  eğitimli  bir  anestezistin,  iyi  donanıma 



sahip  bir  anestezi  teknisyeni  ile  çalıĢması  gerekmektedir.  Santral  blok  anestezisinde  en 

önemli amacın genel hasta konforunu sağlamak olduğu unutulmamalıdır. 

 

Bu  modülü  tamamladığınızda;  spinal,  epidural  ve  kaudal  blok  endikasyonlarını, 



kontrendikasyonlarını,  blok  uygulaması  için  hastayı  hazırlayıp  uygulama  sırasında  ve 

sonrasında geliĢebilecek komplikasyonlar açısından dikkatli Ģekilde takip edebileceksiniz.  

 

 

GĠRĠġ 



 

 



 

 



ÖĞRENME FAALĠYETĠ–1 

 

 



 

 

Santral blok uygulamalarında gerekli hazırlığı eksiksiz bir Ģekilde yapabileceksiniz. 



 

 

 



 

Santral  bloklarda  ençok  tercih  edilen  lokal  anestezikleri  araĢtırarak  sınıfta 

arkadaĢlarınızla paylaĢınız. 

 

1.



 

SANTRAL BLOK UYGULAMALARINDA 

HAZIRLIK 

 

Anestezi, uygulama açısından  genel ve lokal anestezi olmak üzere ikiye ayrılır.Lokal 



anestezi  kendi  arasında  da  rejyonel  anestezi  ve  lokal  anestezi  olmak  üzere  iki  kısımda 

incelenir.  GeniĢ  sinir  alanın  tutulduğu  bloklar  genellikle  bölgesel  veya  rejyonel  anestezi, 

daha sınırlı sinir alanların tutulduğu bloklar da lokal anestezi olarak ifade edilir. 

 

Lokal  anestezi;  bilinç  kaybı  olmaksızın,  belirli  bir  bölgede  duyu  hissinin  kalkması 



durumudur.  Lokal  anestezi  uygulamalarını,  oldukça  geniĢ  bir  alanda  uygulamak 

mümkündür.  

 

Rejyonel  blok  ve  lokal  anestezi  uygulamalarını  anestezi  uzmanı  yapar.  Anestezi 



teknisyeni, hasta ve malzeme hazırlığı ile hasta takibinde uzmana yardımcı olur. 

 

1.1. Lokal Anestezi ÇeĢitleri 

 

Anestezi uygulamaları aĢağıda tablo Ģeklinde gösterilmiĢtir. Tablo 1.1‟i inceleyiniz. 



 

AN

ES

TEZ

Ġ 

GENEL 

ANESTEZĠ 

 

REJYONEL 



ANESTEZĠ 

 



Sinir blokları, 

 



Periferik 

sinir 


blokları; 

periferik 

sinir,ganglion ve pleksus blokajları. 

 



Santral sinir blokları; spinal ,epidural ve 

kaudal anestezi. 



LOKAL 

ANESTEZĠ 

 



Topikal (Yüzeysel) anestezi, 

 



Ġnfiltrasyon anestezisi, 

 



GeniĢ alan bloğu, 

 



Rejyonel  intravenöz  anestezi  (RĠVA,  Bier 

bloğu), 


Tablo 1.1: Anestezi ÇeĢitleri

 

ÖĞRENME FAALĠYETĠ–1 

 

AMAÇ 



ARAġTIRMA 

 

 



Lokal anestezi ve rejyonel anestezi uygulamaları aĢağıda kısaca açıklanmıĢtır. 

 



 

Topikal (yüzeyel) anestezi 

 

Ağız,  burun,  boğaz,  trakea,  özefagus  ve  genital  sistem  mukozalarına lokal  anestezik 



ilacın sürülerek ya da püskürtülerek temas ettirilmesi ile sağlanan anestezi Ģeklidir. Topikal 

anestezide, lokal anestezik maddelerin sprey ya da krem Ģeklinde olan formları kullanılır. 

 

Bu  uygulama,  lokal  anestezik  ilacın  cilt  ya  da  mukozadan  geçip  sinirlerde  duyu 



iletimini bloke etmesi, soğutma etkisi olur. 

 

Topikal  (yüzeyel)  anestezi;  abse  boĢaltılması   küçük  cilt  kesilerinin  sütüre  edilmesi, 



enjeksiyon ağrısının duyulmaması, kateter takılmasından önce, kan alınmasından önce , diĢ 

çekimlerinde,  biopsi  ve  drenaj  gibi  mukozada  uygulanacak  küçük  cerrahi  giriĢimlerde, 

endoskopi ya da bronkoskopi sırasında boğazın uyuĢturulması iĢlemlerinde kullanılır. 

 

Topikal  (yüzeyel)  anestezinin  avantajları;  hastanın  kendini  güvende  hissetmesi, 



uygulayan açısından daha kolay olması ve sistemik etkisinin olmamasıdır. 

 



 

Ġnfiltrasyon anestezisi 

 

Ġnsizyon hattına lokal anestezik ilacın enjeksiyonu ile sağlanan, sadece enjekte edilen 



yerde anestezi oluĢturulan bir yöntemdir. 

 

Ġnfiltrasyon  anestezisi; 



abse  boĢaltılması,  küçük  cilt  kesilerinin  süture  edilmesi  ve 

yaraların temizlenmesinde kullanılır. 

 

Ġnfiltrasyon anestezisinin 



avantajları; kullanılan anestezik miktarının az olması, yara 

kenarlarında  ödemin  az  olması,  doku  düzensizliğinin  olmaması  ve  iyileĢmenin  daha  hızlı 

olmasıdır. 

 



 

Saha bloğu 

 

Saha  bloğu,  insizyon  yapılacak  alanın  çevresine,  cerrahi  giriĢim  uygulanacak  alanı 



içine alacak Ģekilde cilt ve cilt altına lokal anestezik ilaç enjeksiyonu ile elde edilen anestezi 

Ģeklidir.  En  iyi  sonuç  ön  kol,  alt  ekstremite,  saçlı  deri,  karın  duvarı,  inguinal  ve  femoral 

bölgeler,  penis  ve  anal  kanal  çevresinde  yapılan  saha  bloklarında  elde  edilir.Belli  alanları 

innerve eden sinirlerin ve uzantılarının bilinmesi önemlidir. 

 



 



Rejyonel intravenöz anestezi (RĠVA) 

 

Ekstremitelerde  dolaĢan  kanın,  bandaj  uygulaması  ile  boĢaltılmasından  sonra 



ekstremitenin proksimaline konan turnikenin sistemik arteryel basıncın üzerinde bir basınçla 

ĢiĢirilerek  bu  ekstremitedeki  vene,  uygun  miktarda  lokal  anestezik  ilaç  verilmesi  ile  elde 

edilen  anestezi  Ģeklidir.  Riva  uygulamaları  hakkında  detaylı  bilgi  periferik  bloklar 

modülünde verilecektir. 


 

 



 

Sinir blokları 

 

Sinir  blokları  periferik  ve  santral  sinir  blokları  olmak  üzere  iki  grupta  incelenir.  Bu 

modülde  sizlere,  santral  bloklar  hakkında  bilgi  verilecektir.  Periferik  bloklar  hakkında 



detaylı bilgi ise ‘’Periferik Bloklar’’ modülünde verilecektir.  

 

1.2. Lokal Anestezik Ġlaçlar 

 

“Anestezik Ġlaçlar” dersinin “Lokal Anestezik Ġlaçlar” modülünde lokal anesteziklerle 



ilgili  detaylı  bilgi  verilmiĢtir.  Kısaca  hatırlamak  gerekirse  anestezikler  kimyasal  yapılarına 

göre, amid tipi ve ester tipi olarak ikiye ayrılır.Bunların dıĢında kalan diğer lokal anestezik 

ilaçlar da vardır. 

 

1.2.1. Amid Tipi Lokal Anestezik Ġlaçlar  

 

Amid  tipi  lokal  anesteziklerin  lokal  ve  sistemik  etkileri,  ester  yapılı  olanlardan  daha 



uzundur. Bu grupta yer alan ve sıklıkla kullanılan ilaçlar Ģunlardır;  

 



 

Lidokain (Xylocaine): Etkisi çabuk baĢlar dokuda iyi yayılır.Amid yapılı lokal 

anestezikler arasında en kısa etki süreli ilaçlardan biridir. Bütün bölgesel blok 

uygulamalarında kullanılır. Lidokain, süksinilkolin‟in noromüsküler bloke edici 

etkisini artırır. 

 

Bupivakain:  En  uzun  etkili  lokal  anestezik  ilaçlardan  biridir.  Plasenta 



bariyerini  zor  geçer.  Uzun  etkili  oluĢu  ve  duysal  sinir  liflerine  motor  sinir 

liflerine  oranla  daha  belirgin  derecede  seçici  etki  yapması  nedeniyle  obstetrik 

epidural anestezi için tercih edilir. Ġnfilitrasyon, sinir bloku, epidural ve kaudal 

anestezi  oluĢturmak  için  kullanılır.  Ġntravenöz  rejyonal  (RĠVA)  ve  yüzeyel 

anestezide kullanılmaz.  

 



Prilokain:  Lokal  anestezik  etkisi  daha  geç  baĢlar  ve  uzun  sürer.Lidokain  gibi 

sedatif  etki  yapar.Mutant  dozlarda  kullanıldığında,  methemoglobinemi 

yapar.Ġlacın  yaptığı  methemoglobinemi  reversibldir.Doğum  sırasında  anneye 

uygulanan prilokain, yenidoğanda methemoglobinemi ve siyanoz oluĢturabilir. 

 

Kartikain:Yapı  olarak  prilokaine  benzer.Etkisi  çabuk  baĢlar  ve  uzun  sürer. 



Ġnfilitrasyon, sinir bloku, epidural ve sipinal anestezi için kullanılır. 

 



Dibukain: Lokal anesteziklerin en güçlüsü olarak kabul edilir;ancak, toksisitesi 

de yüksektir. Sadece yüzeysel olarak kullanılması tavsiye edilir. 

 

Mepivakain:Lokal anestezikdeki gücü, süresi ve kullanılıĢ Ģekilleri bakımından 



lidokaine  benzer.  Ondan  farkı,  yüzeysel  olarak  uygulandığında,  etkinliğinin 

düĢük olması ve bu yoldan tercih edilmemesidir. 

 

Etidokain:  Enjeksiyon  suretiyle  kullanılan  lokal  anestezikler  içinde  en  fazla 



lipofilik  olanıdır.  Etkisi  çabuk  baĢlar  ve  etki  süresi  bupivaininki  kadar 

uzundur.Ondan daha fazla motor sinir bloku yapar.Ġnfiltrasyon anestezisi, sinir 

bloku ve epidural anestezi için kullanılır. 


 

 



1.2.2. Ester Tipi Lokal Anestezik Ġlaçlar 

 

Plazma 



psödokolinesterazı 

ve 


ayrıca 

karaciğer 

esterazları 

tarafından 

parçalandıklarından kısa etki sürelidirler. Bu grupta yer alan ve sıklıkla tercih edilen ilaçlar 

Ģunlardır;  

 



 



Kokain:Toksisitesinin fazlalığı ve suistimal olasılığı nedeniyle tercih edilen bir 

anestezik değildir. 

 

Prokain: Ġlk lokal anesteziktir. (1905) Esterazlar tarafından hidroliz edilir.Etki 



gücü fazla olmadığından, etkisi geç baĢladığından ve daha sık alerjik yan etki 

yaptığından  daha  sonra  çıkan  amid  türevi  lokal  anestezikler  prokainin  yerini 

almıĢtır.Sadece lokal infiltrasyon anestezisinde kullanılır. 

 



Tetrakain:  Prokaine  göre  yaklaĢık  on  kez  daha  güçlü  ve  daha  toksik  olan  bir 

lokal anesteziktir. Yüzeysel anestezi için cilt lezyonlarında veya anüste %0.5-2 

lik  pomadı,  burun  ve  boğaz  mukozasın  da  ve  gözde  %1  lik  lokal  sülüsyonu 

(maksimum 2ml ) uygulanır.Spinal anestezi içinde kullanılır. 

 



Yüklə 1,41 Mb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə