T. C. MĠLLÎ EĞĠTĠm bakanliğI



Yüklə 1,41 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə4/6
tarix11.12.2016
ölçüsü1,41 Mb.
1   2   3   4   5   6

UYGULAMA FAALĠYETĠ 

 

Spinal blok uygulamalarında yardımcı olunuz. 



 

ĠĢlem Basamakları 

Öneriler 

 



Malzemeleri hazırlayınız. 

 



Bu iĢlemleri seri Ģekilde yapmalısınız. 

 



Hastaya  kısa  ve  anlaĢılır  bilgiler 

vermelisiniz. 

 

Monitör 



bağlantılarını 

standart 

monitörizasyon 

kurallarına 

uygun 

Ģekilde yapmalısınız. 



 

Damar yolu açarken periferik venlerden 



baĢlamalısınız. 

 



Ġlaç  ve  sıvıları  ordere  uygun  olarak 

hazırlamalısınız. 

 

Hastayı hazırlayınız. 



 

Monitör  değerlerini  anestezi  formuna 



kayıt ediniz. 

 



Hastaya,  oturur  veya  yan  pozisyon 

veriniz. 

 

Steril malzemeleri açınız  



 

Spinal  örtü    ve  spinal  uygulama  setinin 



sterilite tarihini kontrol ediniz. 

 



Bölgenin örtülmesine yardım ediniz. 

 



Hasta, 

mahremiyetine 

önem 

vermelisiniz. 



 

Sterilteye dikkat etmelisiniz. 



 

Anestezi  uzmanın  kullanacağı  spanca 



antiseptik solüsyon dökünüz. 

 



Steriliteyi bozmamalısınız. 

 



Anestezi  uzmanının  lokal  nestezik 

ilaçları  ampul  veya  flakon  Ģekline  göre 

açarak ilacı çekmesine yardımcı olunuz. 

 



ĠĢlem  yapılırken  hastanın  hareket 

etmemesini sağlayınız. 

 

Hastayı tutabilirsiniz. 



 

Hasta ile iletiĢim halinde olmalısınız. 



 

ĠĢlemin  tamamlanmasının  ve  bölgenin 



spançla 

kapatılmasının 

ardından 

kullanılan 

malzemeleri 

ortamdan 

uzaklaĢtırınız. 

 



Bölgeyi  kapatırken  doktora  yardımcı 

olmalısınız. 

 

Hastaya, iĢlem sonrası uygun pozisyonu 



veriniz. 

 



Doktor 

istemine 

uygun 

pozisyon 



vermelisiniz. 

 



Ġstenen  anestezi  seviyesine  göre  yastık 

vb. malzemelerle destekleyebilirsiniz.  

 

Hastaya, oksijen veriniz. 



 

Oksijeni  nazal  kateter  veya  maske  ile 



verebilirsiniz. 

 



Bloğun  yerleĢmesi  için  beklerken 

hastanın 

monitör 

paremetrelereni 

kontrol ediniz. 

 



Verileri zamanında kayıt etmelisiniz. 

 



Hastanın bilincini kontrol ediniz. 

 



Anksiyete, ajitasyon, korku varlığı, uyku 

hali  varlığı,  bilinç  bulanıklığı  ve 

oryantasyon 

durumunu 

değerlendirebilirsiniz. 

UYGULAMA FAALĠYETĠ 


 

 

30 



 

Cerrahi  giriĢim  süresince  hastanın  vital 



bulgularını takip ediniz. 

 



Hastanın  aldığı  çıkardığı  sıvı  takibini 

yapmalısınız. 

 

Ağrı takibi yapabilirsiniz. 



 

Bromage skalasını kullanabilirsiniz. 



 

Hastayı  komplikasyonlar  yönünden 



kontrol ediniz. 

 



Komplikasyon 

durumunda 

hastaya, 

doktorun  uygun  gördüğü  ilaçları 

uygulayınız. 

 



Monitör değerlerini kayıt ediniz. 

 



Kayıt  için  mutlaka  anestezi  formunu 

kullanmalısınız. 

 

Hasta  ile  sürekli  iletiĢim  kurarak  bilinç 



düzeyini kontrol ediniz. 

 



Hastaya,  kendisi  ile  ilgili  sorular 

sorabilirsiniz. 

 

Gerektiğinde  doktor  istemine  göre 



sedatif  ya  da  narkotik  ilaç  hazırlayarak 

istenen dozda yapınız. 

 

Verilen ilacın dozu ve zamanını mutlaka 



kayıt ediniz.  

 



Cerrahi  iĢlem 

bitiminde 

hastanın 

monitör değerlerini ve bilinç durumunu 

değerlendiriniz.  

 



Transfer  esnasında  gerektiğinde  oksijen 

ve sıvı desteği sağlamalısınız. 

 

Hastayı  uygun  pozisyonda  transfer 



etmelisiniz. 

 



Hastanın  durumu  stabil  ise  monitörden 

ayırınız. 

 

ĠĢlem  bitiminde  anestezi  formunun  bir 



nüshasını dosyasına yerleĢtiriniz. 

 



Hastaya, takılan sıvıları kapatınız. 

 



Hastanın sedyeye alınmasını sağlayınız. 

 



Dosyası ile birlikte hastayı, ilgili birime 

teslim ediniz. 

 

Son  kez  dosyayı,  kayıtların  eksiksiz 



olmaması yönünden kontrol etmelisiniz.  

 



Ġlgili  personele,  ameliyat  esnasında 

geliĢen  komplikasyonlar  hakkında  bilgi 

vermelisiniz. 

 



Hastaya, ait eĢya varsa teslim etmeliniz. 

 


 

 

31 



ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME 

 

AĢağıdaki soruları dikkatlice okuyarak doğru seçeneği iĢaretleyiniz. 

 

1.

 

AĢağıdakilerden hangisi, spinal anestezinin temel amaçlarından değildir?  

A)

 

Sempatik blok oluĢturmak  



B)

 

Sensoryal blok oluĢturmak  



C)

 

Derin blok oluĢturmak 



D)

 

Motor blok oluĢturmak  



E)

 

Derin sedasyon oluĢturmak 



 

2.

 

AĢağıdakilerden  hangisi,  motor  bloğu  değerlendirmede  kullanılan  Bromage  Skalası 

kriterlerinden değildir? 

A)

 



0: Hiç paralizi yok. 

B)

 



00:Minimal düzeyde paralizi var. 

C)

 



1: Sadece dizini ve ayağını hareket ettirebiliyor. 

D)

 



2: Dizini bükemiyor, sadece ayağını oynatabiliyor. 

E)

 



3:Ayak baĢparmağını oynatamıyor total paralizi var. 

 

3.



 

AĢağıdakilerden hangisi, spinal anestezi tiplerinden değildir? 

A)

 

Alçak spinal anestezi abdomen cerrahisi 



B)

 

Yüksek spinal anestezi cerrahisi 



C)

 

Total spinal blok endoskopik cerrahi 



D)

 

Epidural anestezi 



E)

 

Tek taraflı spinal anestezi  



 

4.

 

AĢağıdakilerden hangisi, spinal blokta kullanılan anestezik ilaçlardan değildir? 

A)

 

Lidokain (% 5) 



B)

 

Prilokain (% 5) 



C)

 

Bupivakain (% 0,5) 



D)

 

Tetrakain (% 0,5-1) 



E)

 

Pentothal sodium (% 0,5-1) 



 

5.

 

AĢağıdakilerden hangisi, spinal anestezi komplikasyonlarından biri değildir? 

A)

 

Ġdrar retansiyonu 



B)

 

Hipotansiyon 



C)

 

Solunum yetmezliği 



D)

 

Enjeksiyon yerinde ağrı 



E)

 

Hipertansiyon 



 

 

DEĞERLENDĠRME 

 

Cevaplarınızı  cevap  anahtarıyla  karĢılaĢtırınız.  YanlıĢ  cevap  verdiğiniz  ya  da  cevap 



verirken  tereddüt  ettiğiniz  sorularla  ilgili  konuları,  faaliyete  geri  dönerek  tekrarlayınız. 

Cevaplarınızın tümü doğru ise bir sonraki öğrenme faaliyetine geçiniz. 



ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME 

 

 

32 



ÖĞRENME FAALĠYETĠ–3 

 

 



 

 

 



Epidural  blok  uygulamalarında,  anestezi  uzmanına  uygulama  süresince  dikkatli  bir 

Ģekilde yardımcı olabileceksiniz. 

 

 

  



 

 



Spinal ve epidural anesteziyi karĢılaĢtırınız.  

 



Epidural  blokun  spinal  bloka  göre  avantajlarını  ve  dezavantajlarını  araĢtırarak  

sınıfta arkadaĢlarınızla ve öğretmeninizle paylaĢınız. 

 

3. EPĠDURAL BLOK  

 

Epidural anestezi; spinal sinirlerin, epidural aralıkta anestetize edilmesi ile sağlanan 



bölgesel anestezi Ģeklidir. Epidural anestezi ilk kez 1895 yılında uygulanmıĢtır. Ġlk epidural 

kateter ise 1946 yılında yapılmıĢtır. Yöntem 1960 yıllarında yaygınlaĢmıĢtır.  

 

Epidural  teknikler  cerrahi  anestezi,  obstetrik  analjezi,  postoperatif  ağrı  kontrolü  ve 



kronik  ağrı  tedavisinde  yaygın  olarak  kullanılmaktadır.Tek  seferlik  enjeksiyon  Ģeklinde, 

kateter yerleĢtirilerek aralıklı boluslar (dozlar) veya sürekli infüzyon Ģeklinde uygulanabilir. 

Uygulama sırasında en sık olarak Tuohy iğnesi ve Crawford iğneleri kullanılır. 

 

Epidural aralık, ligamentum flavum ile dura mater arasında yer alır. Önde, posterior 

longitudinal  ligament  ve  diskler;  arkada  ise  laminaların  ön  yüzünü  örten  ligamentler  ve 

ligamentum flavum; yanlarda ise pedikül ve intervertebral foraminalarla çevrilidir.

 

Önde en 


dar olup intervertebral foramen bölgesinde geniĢler, posterolateralde daralır ve arkada tekrar 

geniĢler. 



ÖĞRENME FAALĠYETĠ–3 

 

AMAÇ 



ARAġTIRMA 

 

 

33 



 

ġekil 3.1:Epidural anestezi 

 

Epidural  aralık,  gevĢek  areolar  doku,  yağ  dokusu,  dural  kılıflar,  spinal  sinirler, 



damarlar ve lenfatikleri içerir. Normal kiĢide ciltden uzaklığı yaklaĢık 4-5cm dir. 

 

Epidural  aralıkta  basınç:  Epidural  aralığın  yukarıda  intrakranial  boĢlukta  devamı 

olmadığı  için  epidural  aralığa  verilen  solüsyon  C1  segmentinden  yukarı  çıkamaz.  Torasik 

bölgede  en  fazla,  sakral  bölgede  en  az  olmak  üzere  hastaların  %  80‟inde  negatif  basınç 

mevcuttur.  Epidural  basınç;  lomber  bölgede  (0.5-1.0),  torakal  bölgede  (2.0-3.0)  cm  H2O 

kadar, sakral bölgede ise sıfırdır.  

 

Negatif basınç epidural aralığa giren iğnenin ileriye itilmesine bağlı olarak açığa çıkar. 



Hastanın  kendini  sıkması,  ıkınması,  öksürmesi  ve  valsalva  manevrası  epidural  negatif 

basıncı da azalır. Gövdenin öne doğru fleksiyonu, basıncı artırır. 

 

Epidural anestezinin etkisi, spinal anesteziye göre daha yavaĢ baĢlar ve spinal anestezi 



kadar  yoğun  değildir. Motor  blok  hiç  yoktan  tam  bloğa  kadar  değiĢen  bir  aralıkta  olabilir. 

DüĢük  konsantrasyonda  lokal  anesteziklerin  bir  opioidle  kombinasyonu  sonucunda,  ince 

sempatik ve duyusal lifler bloke edilirken motor lifler korunabilir. Bu değiĢkenlerin hepsi; 

ajan  seçimi,  konsantrasyon,  doz  ve  enjeksiyon  seviyesi  ile  kontrol  edilir.  Teorik  olarak 

servikal,  torakal,  lomber  ve  kaudal  epiduralden  bahsedilebilmektedir;  ancak  teknik  olarak 

tercih  edilen,  alt  torasik  ve  lumbal  aralıklardır.  Bu  alanlarda  spinoz  çıkıntıların  eğimi  daha 

az, ligamentler daha kalındır. Bu nedenle iğne ile hissedilmeleri daha kolay, epidural aralık 

daha geniĢ ve negatif basınç daha belirgindir.  



 

 

34 



 

ġekil 3.2:Epidural kateterizasyon 

 

Epidural  aralığın  tanınması:  Epidural  aralığın  tanınmasında  çeĢitli  yöntemler 

kullanılır. Bu yöntemler iki gruba ayrılır. 

 



 



Negatif basınç yöntemleri  

 



 

Asılı  damla  tekniği:  Ġğne,  interspinoz  ligament  içinde  iken  iğnenin 

mandreni çıkartılarak arka ucuna serum fizyolojik damlası asılır ve yavaĢ 

yavaĢ  ilerletilir.  Ligamentum  flavum  delinip  epidural  aralığa  girilince, 

damla iğnenin içine doğru aspire olur.   

 

Kapiller tüp ( odom indikatörü) yöntemi: Ġğnenin arkasına içinde hava 



kabarcığı  bulunan  serum  fizyolojik  veya  renkli  sıvı  ile  doldurulmuĢ  bir 

tüp takılır. Epidural alana girildiğinde sıvının içeri çekildiği görülür.  

 

Manometrik  (  Dogliotti)  yöntem:  Ġğne  ucuna  U  Ģeklinde  bir  su 



manometresi takılır. Epidural alana girildiğinde sıvı bir kolda yükselir.  

 



 

Direnç kaybı yöntemleri: Epidural iğneyi interspinoz ligament ve ligamentum 

flavumdan  geçirirken  duyulan  direncin  aniden  kaybolması  esasına 

dayanmaktadır. 

 



 

Enjektör yöntemi: Ġğnenin,hava veya serum fizyolojik doldurulmuĢ bir 

enjektörün pistonuna devamlı ve basit bir basınç uygulanarak ilerletilmesi 

temeline  dayanır.  Epidural  aralığa  girildiğinde,  pistona  duyulan  direnç 

aniden kaybolur ve piston kolaylıkla ilerler. 



 

 

35 



 

Resim 3.1:Enjektör yöntemi 

 



 

Balon (macintosh) yöntemi: Epidural iğnenin arkasına takılan ve 2-3 ml 

hava ile ĢiĢirilen balon, epidural aralığa girildiğinde söner. 



 

ġekil 3.3: Kanüle takılı balon 

 

3.1. Anestezi Düzeyini Etkileyen Faktörler 

 

Epidural  blok  anestezisi  uygulanan  hastalarda  anestezi  düzeyini  etkileyen  çeĢitli  



faktörler vardır. Bunlar;  

 



 

Enjeksiyon yeri: Anestetize edilmek istenen alanın ortasındaki  segment hizası 

enjeksiyon için en uygun alandır; ancak teknik olarak alan alt torasik ve lomber 

aralıklar kullanılmaktadır.  

 



Verilecek  lokal  anestezik  ilacın  volümü:  Hacim  ne  kadar  yüksekse  bloke 

olacak alan o kadar geniĢ olacaktır.  

 

Hastanın  pozisyonu:  Masaya  eğim  verildiğinde,  yerçekimi  nedeniyle  altta 



kalan  kısımda  yayılım  fazla  olur.Trendelenburg  pozisyonu  ile  birkaç  segment 

daha yüksek anestezi sağlanabilir. 

 

Hastanın  yaĢı:  Epidural  alanda  yayılım  yaĢla  birlikte  artar.  Bu,  hem 



intervertebral foramenlerin giderek kapanmasından hem de epidural damarların 

arteriosklerozundan ileri gelir. 

 

Ġlacın  yoğunluğu  ve  toplam  miktarı:  Ġlacın  yoğulluğu  ve  miktarı  ne  kadar 



fazla ise o kadar geniĢ alan etkilenir. 

 

 

36 



 

Lokal  anesteziklere  vazokonstrüktör  madde  eklenmesi:  Vazokonstrüktör 

lokal anestezik ilacın etki süresini uzatmak amacıyla kullanılır. 

 

3.2. Epidural Anestezi Endikasyonları ve Kontraendikasyonları 

 



 



Endikasyonları 

 

Epidural  anestezinin  endikasyonlarını  kullanıldığı  durumlara  göre  gruplandırabiliriz. 



Bunlar; 

 



Cerrahi endikasyonlar 

o

 



Genel ve spinal anestezinin kontrendike olduğu durumlar

o

 



Alt karın, pelvis ve perine ameliyatları, alt ekstremite ameliyatları, 

o

 



Yüzeyel  genel  anestezi  ile  kombine  abdominal  ve  torasik 

giriĢimler. 

 



 



Obstetrik endikasyonlar 

o

 



Sezeryan için anestezi,  

o

 



Ağrısız vaginal doğum, 

o

 



Preeklemsi ve eklempside tansiyonu düĢürmek ve ağrıyı gidermek. 

 



 

Terapötik endikasyonlar 

o

 



Periferik damar hastalıkları, 

o

 



Postoperatif analjezi, 

o

 



Ġntraktabl ve kronik ağrının tedavisi. 

 



 

Visseral ağrının giderilmesinde uygulanmaktadır. 

 



 

Kontrendikasyonları 

 



 

Hastanın uygulamayı reddetmesi. 

 

Mutlak  kontrendikasyonları:  Spinal  anestezide  olduğu  gibidir.  (kanama 



diatezi , hipovolemik Ģok, lokal enfeksiyon)  

 



Rölatif    kontrendikasyonları:  Vertebral  kolon  deformitesi,  artrit, 

osteoporoz,  bel  ağrısı,  hipotansiyon  ve  hipertansiyon,  intestinal 

obstrüksiyon,  artmıĢ  kafa  içi  basıncı  ve  geçirilmiĢ  laminektomi 

sayılabilir. 

 

Ġlaçlara allerji. 



 

Spinal anestezinin kontrendikasyonları ile benzerlik gösterir. 

 

3.3. Epidural Anestezide Kullanılan Ġlaçlar ve Etki Mekanizması 

 

Lokal  anesteziklerin  seçimi  genelde  iĢlemin  süresi  ve  olası  yan  etkiler  göz  önüne 



alınarak  yapılır.  Lokal  anesteziklerin  yoğunluklarına  göre  oluĢturdukları  blok  düzeyleri 

değiĢmektedir.  



 

 

37 



Prilokain,  bupivakain  ve  lidokain  epidural  anestezide  en  fazla  kullanılan  ilaçlardır. 

Tablo 3.1‟de bu ilaçların etkileri ile ilgili detaylı bilgi verilmiĢtir.  

 

 

Lokal Anestezik   Yoğunluğu  Mak. Doz    Etkinin BaĢlaması    Etki Süresi  



  Prilokain        %2        500mg        10-15 dak.           1.5-2 saat 

  Bupivakain      %0.5      200mg       15-20dak.           2-4 saat 

  Lidokain 

    %2 


      700mg  

      8-12dak. 

        1-1.5 saat 

Tablo 3.1: Lokal anestezikler ve etkileri 

 

Epidural  anestezinin  etkisinin  yavaĢ  baĢlaması,  dezavantaj  olarak  görülür  ancak; 



premedikasyon  odasında  uygulanması  avantajlarındandır.  Enjeksiyon  yerine  en  yakın 

segmentler  en  erken  etkilenmektedir.  L

5

-S

1



  segmentleri  ise  bu  köklerin  kalın  olması 

nedeniyle  geç  etkilenmektedir.  Lokal  anestezik  ilaçların  etkilerinin  erken  baĢlamasına 

yardımcı  olabilmek  için  ilacın  konsantrasyonunun  yüksek  olması,  alkalinize  edilmesi, 

karbonizasyonu gibi yöntemler kullanılmaktadır.   



 

ġekil 3.4: Epidural aralıkta ilacın dağılımı 

 

3.4. Epidural Anestezi Uygulaması ve Hasta Takibi  

 

Epidural  anestezi;  tek  doz  tekniği,  kateter  yerleĢtirme  ve  devamlı  epidural  anestezi 



olarak uygulanmaktadır. Epidural anestezi tekniklerini uygulama, PCA ilacını hazırlama, doz 

ve  süre  ayarını  yapma  ve  kateteri  çıkarma  iĢlemlerini  anestezi  uzmanı  yapar.  Anestezi 

teknisyeni ise malzeme hazırlığı ve iĢlem sırasında anestezi uzmanına yardımcı olur. 

 

Resim 3.2:Epidural set (iğne- kateter) 



 

 

38 



 

Epidural anestezide kullanılacak malzemeler ve order edilen ilaçlar hazırlanır. 



 

Hasta uygulama yapılacak masaya alınarak bilgilendirilir.  



 

Monitörizasyonun  gerçekleĢtirilmesini  takiben  IV  yol  açılarak  infüzyona 



baĢlanır. 

 

Resim 3.3: Kullanılacak enjektörler

 

 



 

Hastaya, oturur ya da yatar pozisyon verilir.  



 

Resim 3.4: Hasta pozisyonu

 

 



 

Cilt


 

temizliği ve uygulama alanının örtülmesi için antiseptik solüsyon ve steril 

delikli kompres açılarak doktora verilir.  

 

Resim 3.5: Cilt temizliği ve örtülmesi

 


 

 

39 



 

Doktor tarafından, enjeksiyonun yapılacağı  bölgeye hızlı etkili lokal anestezik 



ilaç uygulanır.  

 

Resim 3.6: Lokal anesteziğin yapılması 

 



 

Lokal  anestezi  etkisi  baĢladıktan  sonra  doktor,  uygun  çaplı  Tuohy  iğnesi  ile 

epidural aralığa girer.  

 



Anestezi teknisyeni, monitörden hastanın bulgularını takip eder. 

 



Anestezi uzmanı epidural aralığa girdikten sonra iğnenin epidural aralıkta olup 

olmadığını  kontrol  eder.  Aspirasyon  sırasında  kan  gelirse  iğne  çıkarılıp  baĢka 

bir alandan denenir.  

 



Anestezi elde edildiği anda cerrahiye baĢlanması için cerrahi ekip bilgilendirilir. 

 



Cerrahi  iĢlem  sonuna  kadar  hastanın  monitörden  takibi  yapılarak  bulguları 

anestezi formuna kayıt edilir. 

 

Hastaya kateter yerleĢtirilerek devamlı epidural anestezi isteniyorsa; iĢlem 



sırasında kateter kesinlikle geri çekilmemelidir. Kateterin, epidural aralıkta 3-4 

cm ilerletilmesi yeterlidir. Kateterin ilerlemesinde güçlük, damar içine girme ve 

intervertebral  foraminadan  alanı  terketmesi  gibi  nedenlerle  yetersiz  anestezi 

oluĢabilir.  



 

Resim 3.7: Kateter ve aparatları 

 

 

40 



 

Resim 3.8: Epidural kateter tesbit bantı- Lock it 

 

 



Resim 3.9: Epidural kateter yerleĢtirme 

 



 

Kateter  uygun  Ģekilde  yerleĢtirildikten  sonra  iğne,  kateter  yerinde  kalacak 

Ģekilde  çıkartılır.  Kateter  steril  koĢullarda,  kırılmayacak,  çıkmayacak  Ģekilde 

cilde cerrahi sütür ile tesbit edilerek ilaç verilecek ucuna bakteri filtresi takılıp 

bu  noktadan  supraklavikülar  çukura  kadar  iyi  bir  Ģekilde  cilde  flasterlenir. 

Supraklaviküler alanda uygun Ģekilde yerleĢtirilip tespit edilir. 

 

Sürekli  analjezi  sağlamak  için  ilaç,  bir  infüzyon  pompası  aracılığı  ile  de 



verilebilir. 



Yüklə 1,41 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə