Tərcüməçidən



Yüklə 171,15 Kb.
səhifə2/7
tarix06.05.2017
ölçüsü171,15 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

Hədis №11

Nəql olunur ki,guya Peyğəmbər (s.a.s) demişdir: “Əli məxluqatın ən xeyirlisidir.”

İbn Adiy bunu Əbu Səiddən mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir.Rəvayyətin sənədində Əhməd ibn Səlim Əbu Səmura vardır.Zəhəbi yazır ki, ”onun rəvayyətləri qəbul olunmur və bu hədis yalandır.” (“Mizan”c.1,səh 99-100,№385)

İbn Cəuzi deyir: “bu rəvayyət uydurmadır.” (Şəukani “Fəvaid əl məcmua” səh 444, №51)

Abdullah ibn Adiy “Kamil fi duafa” (1/169/№6) kitabında İbn Səlim haqqında yazır: “O tanınmır və münkər rəvayyətlər nəql edərdi.”

Şeyx Albani həmçinin yazır ki,”bu rəvayyət uydurmadır.” (“Silsilə əd daifə” №5593)

İbn Səlimdən başqa sənəddə həmçinin haqqında bəhs etdiyimiz Atiyyə vardır.İbn Əsakir bunu “Tarix” (42/371) kitabında nəql etmişdir.

اخبرنا أبو القاسم بن السمرقندي أنا أبو القاسم بن مسعدة أنا حمزة بن يوسف أنا أبو أحمد بن عدينا الحسن بن علي الأهوازي نا معمر بن سهل نا أبو سمرة أحمد بن سالم نا شريك عن الأعمش عن عطية عن أبي سعيد عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) قال علي خير البرية

Atiyyə və İbn Səlim qırmızı xəttlə işarələnib.

Hədis №12

Nəql olunur ki,guya Peyğəmbər (s.a.s) demişdir: “Mən hikmət evi,Əli isə onun qapısıdır.”

“Əbu Nueym Əli (r.a)-dən mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir.İbn Cəuzi bunun uydurma olduğunu qeyd etmişdir.” (Şəukani “Fəvaid əl məcmua” səh 444-445, №52)

Bu rəvayyəti İmam Tirmizi “Sünən”(№3723)-də nəql etmişdir.

حدثنا إسماعيل بن موسى حدثنا محمد بن عمر بن الرومي حدثنا شريك عن سلمة بن كهيل عن سويد بن غفلة عن الصنابحي عن علي رضى الله تعالى عنه قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم أنا دار الحكمة وعلي بابها

Tirmizi bu hədisin haşiyəsində “qərib və münkərdir” yazır.İmam Dəraqutni yazır: “Bu rəvayyət qarışıqdır.Buxari bu haqqda: ”bu rəvayyətdə səhih olan heçnə yoxdur.” (Səhəvi “Məqasidul həsənat” №189)

İbn Hibban deyir: “Bunun Peyğəmbər (s.a.s)-dən varid olmasına heç bir əsas yoxdur.”(“Mərcuhin”səh 94)

Şeyx Albani: “Hədis uydurmadır” (“Zəif əl cami” 1313)

Bu hədisin bir neçə sənədi vardır və isnaddan isnada fərqlər çoxalır.Bir yerdə “hikmət evi”,digər yerdə “elmin şəhəri” ifadələri qeyd olunur.

Nəql olunur ki,Peyğəmbər (s.a.s) buyurdu: “Mən elmin şəhəri,Əli isə onun qapısıdır.Kim elm istəyirsə,bu qapıya gəlsin.”

Xətib bunu İbn Abbas (r.a)-dan mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir. Həmçinin,Təbərani,İbn Adiy,Ukeyli bu rəvayyəti mərfu şəkildə İbn Abbas (r.a)-dan nəql etmişlər.Xətibin sənədində ittiham olunan Cəfər ibn Muhəmməd əl Bağdadi vardır.Təbəraninin sənədində Əbu Salt əl Həravi (Əbdussalam ibn Saleh) vardır.O,bu rəvayyəti uydurandır.İbn Adiyin sənədində Əhməd ibn Salamah əl Curcani vardır.O,siqa ravilərdən təhrif olunmuş nəqllər edərdi.Ukeylinin sənədində yalançı Ömər ibn İsmail ibn Mucallad vardır.İbn Hibbanın sənədində ravi İsmail ibn Muhəmməd ibn Yusif vardır ki,onun rəvayyətləri qəbul olunmur.

Bu hədisi həmçinin İbn Mərdaveyh Əli (r.a)-dan rəvayyət etmişdir.Onun sənədində mətruk ravilər vardır.İbn Adiy bu rəvayyəti Cabir (r.a)-dan mərfu şəkildə nəql etmişdir.Mətn belədir: “Əli yaxşıların əmiri,fasiqlərin qatili,ona yardım edənlərə yardım edən,onu tərk edənləri tərk edəndir. Mən elmin şəhəri,Əli isə onun qapısıdır.Kim elm istəyirsə,bu qapıya gəlsin.”

“İbn Cəuzi bu hədisi “Məvdua” (c.1,səh 353) kitabında bir neçə isnadla nəql etmiş və qeyd etmişdir ki,hədisin bütün gəlmə yolları,sənədləri səhih deyildir. Zəhəbi və digərləri bununla razılaşmışlar.” (Şəukani “Fəvaid əl məcmua” səh 445,ixtisarla)

Allahın izni ilə biz İbn Cəuzinin kitabında səh.349-dan başlayaraq bu hədisin bir neçə isnadı ilə tanış olacağıq.

Əli (r.a)-yə istinad edilən sənəd №1

أنبأنا على بن عبيدالله الزاغونى قال أنبأنا على بن أحمد البسرى قال أنبأنا أبو عبد الله بن بطة العكبرى قال حدثنا أبو على محمد بن أحمد بن الصواف قال حدثنا أبو مسلم إبراهيم بن عبدالله البصري قال حدثنا محمد بن عمران الرومي قال حدثنا شريك عن سلمة بن كهيل عن الصنابحى عن على قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " أنا دار الحكمة وعلى بابها "

“Ravi Salamah ibn Kuheyl Sənabahidən rəvayyət edir.Dəraqutni deyir: “Hədis dolaşıqdır. Salamahın Sənabahidən nəqllər etməsi isbat olunmayıb.” (İbn Cəuzi “Məvdua” c.1,səh 353)

Əli (r.a)-yə istinad edilən sənəd №2

أنبأنا محمد بن عبد الباقي بن أحمد قال أنبأنا أحمد بن أحمد الحداد قال حدثنا أبو نعيم أحمد بن عبدالله الحافظ قال أنبأنا أبو أحمد محمد بن أحمد الجرجاني قال حدثنا الحسن بن سفيان قال حدثنا عبدالحميد بن بحر قال حدثنا شريك عن سلمة بن كهيل عن الصنابحى عن على بن أبى طالب رضى الله عنه قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " أنا دار الحكمة وعلى بابها "

Əli (r.a)-yə istinad edilən sənəd №3

أنبأنا على بن عبيدالله قال أنبأنا على بن أحمد البسرى قال أنبأنا عبيدالله بن محمد العكبرى قال حدثنا أبو بكر محمد بن القاسم النحوي قال حدثنا عبدالله بن ناجية قال حدثنا [ أبو ] منصور شجاع بن شجاع قال حدثنا عبدالحميد بن حبر البصري قال حدثنا شريك قال حدثنا سلمة بن كهيل عن أبى عبدالرحمن عن على قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " أنا مدينة الفقه وعلى بابها "

Mətn bir qədər fərqlidir. “Mən fiqhin şəhəri,Əli isə onun qapısıdır.”Bu və ikinci sənəd Əbdulhəmid ibn Bəhr Bəsridən nəql olunur.İbn Hibban deyir: “Əbdulhəmid hədisləri oğruyardı və siqa ravilərdən onların olmayan yəni,onların demədikləri rəvayyətləri nəql edərdi.” (həm.yer)

Əli (r.a)-yə istinad edilən sənəd №4

رواه أبو بكر ابن مردويه من حديث الحسن بن محمد عن جرير عن محمد بن قيس عن الشعبى عن على قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " أنا دار الحكمة وعلى بابها "

Ravi Muhəmməd ibn Qeys İbn Cəuzinin qeyd etdiyi kimi məchuldur.

Əli (r.a)-yə istinad edilən sənəd №5

رواه ابن مردويه من طريق الحسن بن على عن أبيه عن رسول الله صلى الله عليه وسلم أنه قال: " أنا مدينة العلم وعلى بابها، فمن أراد العلم فليأت الباب "

Hədisin sənədində olan ravilər məchuldur.Yəni,tanınmyan ravilərdir.

İbn Abbas (r.a)-dan bu rəvayyət 10 isnadla varid olmuşdur.

№1:


أنبأنا أبو منصور عبدالرحمن بن محمد قال أنبأنا أبو بكر أحمد بن على بن ثابت قال أنبأنا الحسين بن على الصميرى قال حدثنا أحمد بن على الصميرى حدثنا إبراهيم بن أحمد بن أبى حصين حدثنا محمد بن عبدالله أبو جعفر الحضرمي حدثنا جعفر بن محمد البغدادي الفقيه حدثنا أبو معاوية عن الاعمش عن مجاهد عن ابن عباس قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: " أنا مدينة العلم وعلى بابها، فمن أراد العلم فليأت الباب ".

Ravi Cəfər ibn Muhəmməd Bağdadi bu hədisin oğurlanmasında ittiham olunub.”(həm.yer səh.354)

Hədisi oğurlamaq yəni,ravi konkret rəvayyəti eşitdiyini iddia etdiyi adamdan əslində eşitməmişdir.O,bunu digər ravilərdən eşidib və iddia etməyə başlayıb ki,məhz o, bunu filankəsdən eşidib.

№2

أنبأنا عبدالرحمن بن محمد قال أنبأنا أحمد بن على بن ثابت قال أنبأنا أحمد بن محمد العتيقي حدثنا عبدالله بن محمد بن عبدالله الشاهد حدثنا أبو بكر أحمد بن فاذوية الطحان حدثنا أبو عبد الله أحمد بن محمد بن يزيد بن سليم قال حدثنى رجاء بن سلمة حدثنا أبو معاوية الضريز [ الضرير ] عن الاعمش عن مجاهد عن ابن عباس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " أنا مدينة العلم وعلى بابها فمن أراد العلم فليأت الباب ".



“Ravi İbn Salamah da bu hədisin oğurlanmasında ittiham olunub.”(səh 354)

№3

أنبأنا أبو منصور القزاز قال أنبأنا أبو بكر بن ثابت قال أنبأنا على بن أبى على قال حدثنا محمد بن المظفر قال حدثنا أحمد بن عبدالله بن شابور قال حدثنا عمر بن إسماعيل بن مجالد قال حدثنا أبو معاوية الضريز [ الضرير ] عن الاعمش عن مجاهد عن ابن عباس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم " أنا مدينة العلم وعلى بابها فمن أراد العلم فليأت الباب ".



№4

أنبأنا على بن عبيدالله قال أنبأنا على بن أحمد بن البسرى قال أنبأنا عبيدالله بن محمد العكبرى حدثنا أحمد بن محمد بن يزيد الزعفراني حدثنا عمر بن إسماعيل بن مجالد حدثنا أبو معاوية عن الاعمش عن مجاهد عن ابن عباس قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " أنا مدينة العلم وعلى بابها فمن أراد بابها فليأت عليا ".

Üçüncü və dördüncü isnadda ravi Ömər ibn İsmail ibn Mucəllid vardır. Zəhəbi yazır: ”İbn Muin onu yalançı,Nəsai və Dəraqutni isə mətruk adlandırmışdır.” (“Mizanul itidal” c.3,səh 182, №6055)

№5

أنبأنا عبدالرحمن بن محمد قال أنبأنا أحمد بن على بن ثابت قال أنبأنا محمد بن أحمد بن رزق قال أنبأنا أبو بكر مكرم بن أحمد بن مكرم القاضى قال حدثنا القاسم بن عبدالرحمن الانباري قال أنبأنا أبوالقلت عبد السلام بن صالح بن سليمان بن ميسرة الهروي قال حدثنا أبو معاوية عن الاعمش عن مجاهد عن ابن عباس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " أنا مدينة العلم وعلى بابها ".



Zəhəbi yazır: “Ravi Əbdussalam ibn Saleh əl Hərvi kəzzab (yalançı) rafizidir.İmam Dəraqutni onun haqqında: “Xəbis rafizidir.Hədis uydurmada ittiham olunub.” Nəsai: “siqa deyil”,İbn Adiy: “hədis uydurmada ittiham olunub”,Ukeyli: “Xəbis rafizidir.” (“Mizanul itidal” c.2,səh 616, №5051)

İbn Cəuzi qeyd edir ki,məhz Əbdussalam bu rəvayyəti Əbu Muaviyyəyə istinad edərək uydurub.Sonra isə ondan bu rəvayyəti digər ravilər oğurlayıb,nəql ediblər.” (“Məvdua” səh 354)

№6

أنبأنا إغماعيل بن أحمد السمرقندى قال أنبأنا إسماعيل ابن مسعدة قال أنبأنا حمزة بن يوسف قال أنبأنا أبو أحمد بن عدى قال حدثنا عبدالرحمن بن سليمان بن موسى بن عدى قال أنبأنا أحمد بن سلمة أبو عمرو الجرجاني قال حدثنا أبو معاوية عن الاعمش عن مجاهد عن ابن عباس قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " أنا مدينة العلم وعلى بابها فمن أراد مدينة العلم فليأتها من بابها ".



Ravi Əhməd ibn Salamah.İbn Adiy onun haqqında: “İbn Salamah siqa ravilərə istinad edərək,təhrif olunmuş hekayələr nəql edərdi və hədislər oğurlayardı.”(həm.yer)

№7

أنبأنا محمد بن عبدالملك بن خيرون قال أنبأنا إسماعيل بن مسعدة قال أنبأنا حمزة قال أنبأنا ابن عدى قال حدثنا أحمد بن حفص قال حدثنا سعيد بن عقبة أبو الفتح الكوفى قال حدثنا الاعمش عن مجاهد عن ابن عباس قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " أنا مدينة العلم وعلى بابها فمن أراد العلم فليأتها من قبل بابها ".



“Ravi Səid ibn Uqbə İbn Adiyin qeyd etdiyinə görə siqa deyil və məchuldur.” (həm.yer)

№8

أنبأنا إسماعيل بن أحمد أنبأنا ابن مسعدة أنبأنا حمزة أنبأنا ابن عدى حدثنا أبو سعيد العدوى حدثنا الحسن بن على بن راشد حدثنا أبو معاوية حدثنا الاعمش عن مجاهد عن ابن عباس قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " أنا مدينة العلم، وعلى بابها فمن أراد مدينة العلم فليأتها من بابها ".



“Ravi Əbu Səid Ədəvi-yalançıdır.”(həm.yer)

№9

أنبأنا أبو منصور بن خيرون قال أنبأنا أبو محمد الجوهرى عن أبى الحسن الدارقطني عن أبى حاتم البستى قال حدثنا الحسين بن إسحاق الاصبهاني قال حدثنا إسماعيل بن محمد بن يوسف قال حدثنا أبو عبيد القاسم ابن سلام عن أبى معاوية عن الاعمش عن مجاهد عن ابن عباس قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " أنا مدينة العلم وعلى بابها، فمن أراد الدار فليأتها من قبل بابها ".



Ravi İsmail ibn Muhəmməd ibn Yusif.İbn Hibban onun haqqında: “Hədisləri oğurlayar,ravilərin adlarını dəyişdirərdi.Ona etimad edilməz.İbn Cəuzi də onun yalançı olmasını qeyd etmişdir.”(həm.yer)

№10


رواه أبو بكر بن مردويه من حديث الحسن بن عثمان عن محمود بن خداش عن أبى معاوية.

“Ravi Həsən ibn Osman İbn Adiyin qeyd etdiyi kimi hədislər uydurardı.” (həm.yer)

Bu hədis həmçinin Cabir (r.a)-dən böyük bir rəvayyət olaraq iki sənədlə varid olmuşdur.

№1

فأنبأنا إسماعيل بن أحمد السمرقندى قال أنبأنا إسماعيل بن مسعدة قال أنبأنا حمزة بن يوسف قال أنبأنا أبو أحمد بن عدى قال حدثنا النعمان ابن بكرون البلدى ومحمد بن أحمد بن المؤمل وعبد الملك بن محمد ح. وأنبأنا عبدالرحمن بن محمد قال أنبأنا أحمد بن على قال أنبأنا أبو طالب يحيى بن على ابن الدسكرى قال أنبأنا أبو بكر بن المقرى قال أنبأنا أبو الطيب محمد بن عبد الصمد الدقاق قال حدثنا أحمد بن عبدالله أبو جعفر المكتب قال أنبأنا عبد الرزاق قال أنبأنا سفيان عن عبدالله بن عثمان بن خيثم عن عبدالرحمن ابن بهمان قال سمعت جابر بن عبدالله قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يوم الحديبية وهو آخذ بيد على. وقال ابن عدى آخذ بضبع على " هذا أمير البررة وقاتل الفجرة، منصور من نصره، مخذول من خذله يمد بها صوته أنا مدينة العلم وعلى بابها فمن أراد العلم وقال ابن عدى فمن أراد الدار فليأت الباب ".



“Ravi Əhməd ibn Abdullah Əbu Cəfər əl Məktəb, İbn Adiyin qeyd etdiyi kimi hədislər uydurardı.”(həm.yer)

№2

وقد رواه أحمد بن طاهر بن حرملة بن يحيى المصرى عن عبد الرزاق مثله سواء، إلا أنه قال " فمن أراد الحكم فليأت الباب "



“Ravi Əhməd ibn Təhhar,İbn Cəuzinin qeyd etdiyi kimi yalançıdır.”(həm.yer)

Dəraqutni onun haqqında: “kəzzabdır” (“Mizanul itidal” c.1,səh 105, №414)

Yekun olaraq İbn Cəuzinin kitabında bu baradə alimlərin rəylərini qeyd edək.

قال يحيى بن معين: هذا الحديث كذب ليس له أصل. وقال ابن عدى: هذا الحديث موضوع يعرف بأبى الصلت، وقد رواه جماعة سرقوه منه. وقال أبو حاتم بن حبان: هذا خير لا أصل له عن رسول الله صلى الله عليه وسلم وليس من حديث ابن عباس ولا مجاهد ولا الاعمش ولا حدث به أبو معاوية، وكل من حدث بهذا المتن إنما سرقه من أبى الصلت وإن قلب إسناده. وقد سئل أحمد بن حنبل عن هذا الحديث فقال: قبح الله أبا الصلت.

Yəhya ibn Muin deyir: “bu hədisin əsli yoxdur.”İbn Hacər qeyd edir ki,hədis uydurma olmadığı kimi də səhih də deyildir.O bunu çoxsaylı yollarına görə “həsən li qeyrihi” adlandırmışdır.Əsasən bu rəvayyətlər müdəllis (hədis uyduran) ravilər olan Əbu Muaviyyə,Əmaş,Şarik tərəfindən varid olmuşdur. İbn Adiy dedi: “Bu hədis uydurmadır.Bu Əbu Səlatın (Əbdussalam ibn Saleh) uydurmasıdır ki,bunu digər ravilər ondan oğurlayıblar.”

İbn Hibban dedir: “Bu hədisin Peyğəmbər (s.a.s) tərəfindən nəql olunmasına əsas yoxdur və bu İbn Abbas,Mucahid və Əmaş tərəfindən nəql olunmayıb.Bu Əbu Muaviyyənin də nəqli deyildir.Bu hədisi bu mətnlə nəql edən hər kəs onu Əbu Səlatdan oğurlayıb və onun ravilər silsiləsini təhrif edib.Əhməd ibn Hənbəldən bu hədis haqqında soruşduqda,o dedi: “Allah Əbu Səlatanın bəlasını versin.” (İbn Cəuzi “Məvdua” c.1,səh 354)

Daha doğrusunu Allah bilir.

Hədis №13

Nəql olunur ki,guya Peyğəmbər (s.a.s)-ə vəhy onun başı Əli (r.a)-nın dizləri üzərində olan zaman gəlmişdi.Əli (r.a) bu səbəbə görə əsr namazını qıla bilməmişdi. Peyğəmbər (s.a.s) soruşdu: “Sən namaz qıldınmı?” Əli (r.a) dedi: “xeyr”

Buna cavab olaraq, Peyğəmbər (s.a.s) dedi: “Ya Rəbbi! Əgər o sənə və elçinə itaətdə idisə günəşi geri qaytar.” Bunu rəvayyət edən ravi Əsma bint Umeys deyir: “Mən günəşin batdıqdan sonra necə qalxdığını gördüm.”

İbn Kəsir yazır: “Deyirəm.Əli (r.a) üçün xüsusi olaraq günəşin geri dönməsi rəvəyyəti zəif və münkərdir.Belə tip hədislərin bütün raviləri adətən ya şiədir,ya da məchul olan ravilərdir.Şiələrin belə rəvayyəti münkərdir.İbrahim ibn Yəqub əl Cuzədcani dedi: “Mən Muhəmməd ibn Ubeyda ət Tənafisidən soruşdum: “Əli (r.a)-nin əsr namazını qılması üçün günəşin batdıqdamn sonra geri qaytarılmasına nə deyirsən?” O dedi: “Kim bunu desə,yalan söyləmiş olar.” (“əl bidayə” kitabı, “Nübuvvət dəlilləri”fəsli)

Şeyx Albani yazır: “rəvayyət uydurmadır” (“Silsilə əd daifə” c.2, №971)

“Əli ibn Mədini və Əhməd ibn Hənbəl dedilər: “Bu rəvayyətin əsli yoxdur. ”Həmçinin İbn Cəuzi,İbn Teymiyyə,Zəhəbi,İbn Qeyyim əl Cəuziyyə,İbn Kəsir,Hafiz Dəlaçi bu rəvayyətin doğru olmadığını qeyd etmişlər.” (Məsnua əhadisil məvdua”səh 354, №931)

“əl Cəvzəkani bu rəvayyəti Əsma bint Umeysdən rəvayyət etmişdir və sonra qeyd edir: ”Rəvayyət münkərdir və dolaşıqdır.” İbn Cəuzi deyir: “Bu rəvayyət uydurmadır.Ravilər sırasında Fudeyl ibn Məzruk vardır.İbn Hibban deyir ki,İbn Məzruk uydurma rəvayyətlər nəql edərdi.İbn Şahin bunu digər sənədlə nəql edib.Onun sənədində hədis uydurmada ittiham olunan rafizi Əhməd ibn Muhəmməd ibn Uqdə vardır.İbn Mərdaveyh bu rəvayyəti Əbu Hureyra (r.a)-dan mərfu şəkildə nəql etmişdir.Onun sənədində zəif ravi olan Davud ibn Fərahic vardır.” (Şəukani “Fəvaid əl məcmua” səh 446, №54)

“İbn Uqdə bu Əbul Abbas Əhməd ibn Muhəmməd ibn Səid ibn Uqdə əl Kufidir.Zəhəbinin qeyd etdiyinə görə onu bir qrup alimlər zəif hesab etmişlər.” (“Mizanul itidal” c.1,səh 136, №548)

İbn Cəuzi digər kitabında yazır: “Bu rəvayyət uydurmadır,heç bir siqa ravi tərəfindən nəql edilməmişdir və hədisin mənası da qəbul edilməzdir.Əgər zaman keçib,günəş batdısa o namazın vaxtı geri qayıdılmaz.” (“Təlbis əl iblis”səh 147)

Suyuti yazır: “Qeyd etmək lazımdır ki,Fudeyl bəzi mühəddislərə görə siqa ravidir ki,ondan Muslim və bəzi “Sünən” sahibləri bəzi rəvayyətlər nəql etmişlər.Təhəvi bu rəvayyəti “Muşkilul əsər” kitabında iki isnad ilə nəql etmişdir.Hər iki isnad sabit və raviləri siqadır.” (Şəukani “Fəvaid əl məcmua” səh 447, №54)

İmam Təhavinin iki sabit sənədi haqqında:

Təhavinin “Muşkilul əsər” (1/92) kitabındakı birinci hədis.

حدثنا الفضيل بن مرزوق عن إبراهيم بن الحسن عن فاطمة بنت الحسين عن أسماء ابنة عميس قالت كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يوحى إليه ورأسه في حجر علي فلم يصل العصر حتى غربت الشمس فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم صليت يا علي قال لا فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم اللهم إنه كان في طاعتك وطاعة رسولك فاردد عليه الشمس

Fudeyl ibn Mərzuk Əbu Əbdurrahmən Kufi

Birincisi,bu ravi şiədir.Sufyan əs Səuri,İbn Ueynə,Yəhya ibn Muin qeyd etmişlər ki,İbn Mərzuk etibarlı (siqqat) ravidir.İmam Əhməd dedi: “Mən onun haqqında yaxşılıqdan başqa heçnə eşitməmişəm.”İbn Muindən nəql olunur ki,o onun haqqında: “hədisdə yaxşıdır və şiəlikdə inadcıldır.” İmam Nəsai: “Zəifdir”, İbn Adiy: “güman edirəm ki,o pis deyil”deyiblər.”(Mizzi “Təhzib əl kəmal” c.23, №4769)

“İbn Hibban deyir: “Onun rəvayyətləri olduqca münkərdir.” Onu Osman ibn Səid zəif,Əhməd ibn Əbu Heysəm, İbn Muin zəif olduğunu demişlər.” (“Mizanul itidal” c.3,səh 362, №6772)

Fatimə bint Huseyn

İbn Kəsir yazır: “Fatimə bint Huseyn ibn Əli ibn Əbu Talib Zeynəlabiddinin bacısıdır.Atasının ölümündən sonra o Əhli beytlə birgə Şama yerləşmişdi.O,saqi ravidir.Amma,onun bu rəvayyəti Əsma bint Umeysdən eşitdiyi məlum deyil.” (“əl bidayə” kitabı, “Nübuvvət dəlilləri”fəsli)

İmam Təhavinin “Muşkilul əsər” kitabındakı ikinci isnad:

حدثنا أحمد بن صالح قال حدثنا ابن أبي فديك قال حدثني محمد بن موسى عن عون بن محمد عن أمه أم جعفر عن أسماء ابنة عميس أن النبي صلى الله عليه وسلم صلى الظهر بالصهباء ثم أرسل عليا عليه السلام في حاجة فرجع وقد صلى النبي صلى الله عليه وسلم العصر فوضع النبي صلى الله عليه وسلم رأسه في حجر علي فلم يحركه حتى غابت الشمس فقال النبي صلى الله عليه وسلم اللهم إن عبدك عليا احتبس بنفسه على نبيك فرد عليه شرقها قالت أسماء فطلعت الشمس حتى وقعت على الجبال وعلى الأرض ثم قام علي فتوضأ وصلى العصر ثم غابت وذلك في الصهباء في غزوة خيبر



Avn ibn Muhəmməd və onun anası Umm Cəfər

İbn Kəsir yazır: “Onun ravi kimi siqa və yaxşı yaddaşı olub-olmaması baradə məlumat yoxdur.”(həm.yer)

İbn Cəuzi “Məvduat” kitabında bu rəvayyəti aşağıdakı sənədlə nəql etmişdir:

أنبأنا عبد الوهاب الحافظ قال أنبأنا محمد بن المظفر قال أنبأنا العتيقي قال حدثنا يوسف بن أحمد قال حدثنا العقيلى قال حدثنا أحمد بن داود قال حدثنا عمار بن مطرح. وأنبأنا محمد بن ناصر قال أنبأنا عبد الوهاب بن منده واللفظ له قال أنبأنا أبى قال حدثنا عثمان بن أحمد التنيسى قال حدثنا أبو أمية قال حدثنا عبدالله بن موسى قالا حدثنا فضيل ابن مرزوق عن إبراهيم بن الحسن بن الحسين عن فاطمة بنت الحسين م ن أسماء بنت عميس قالت: " كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يوحى إليه ورأسه في حجر على رضى الله عنه فلم يصل العصر حتى غربت الشمس، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: إنه كان في طاعتك وطاعة رسولك فاردد عليه الشمس. قالت أسما فرأيتها غربت ثم رأيتها طلعت بعد ما غربت ".

Daha sonra yazır: “Əhməd ibn Davud haqqında Dəraqutni deyir: “Mətruk və kəzzabdır”.İbn Hibban dedi: “Hədis uydurardı.” Əmmar ibn Mətəra haqqında isə Ukeyli demişdir: “Siqa ravilər adından münkər rəvayyətlər nəql edərdi.” İbn Hibban dedi: “Fudeyl təhrif olunmuş rəvayyətlər nəql edərdi və siqa ravilərdən nəqllər edərkən səhv edərdi.” (İbn Cəuzi “Məvdua” c.1,səh 356)

Qeyd etmək lazımdır ki,bu rəvayyətə Heysəmi,Hafiz Vəliuddin əl İraqi,Beyhəqi,İbn Hacər,İbn Ərraq,Səhəvi,Suyuti,Əcluni kimi etimad edən bir sıra alimlər olmuşdur.

Daha doğrusunu Allah bilir.

Hədis №14

Əli (r.a)-nin Zul-huleyfə cinləri ilə döyüşməsi.İbnul Əmir əl Həcc deyir: “Zul-huleyfədə (Mədinədən 6 km aralıda yer) quyular vardır ki,oranın əhalisi oranı Əli quyuları adlandırır.Əli (r.a)-nin cinlərlə bu quyularda döyüşməsi xəbəri tamamilə yalandır.” (Molla Əli Qari əl Hənəfi “Məsnua əhadisil məvdua”səh 361, №477)



Hədis №15

Peyğəmbər (s.a.s) Təbuk səfərinə çıxdığı zaman Mədinədə Əli (r.a)-ni təyin etdi. Əli (r.a) dedi: “Ey Allahın elçisi! Sən məni qadın və uşaqlarla qoyub gedirsən?! ”Peyğəmbər (s.a.s) ona dedi: “Mədinə yalnız mən və səninlə ola bilər. "Məgər sən mənim üçün, Harunun Musa nisbətində olmaq istəmirsən? Bir şərtlə ki,məndən sonra peyğəmbər olmayacaqdır"

Hədisi İbn Hibban Sadd ibn Əbu Vəqqas (r.a)-dan mərfu şəkildə rəvayyət etmiş və qeyd etmişdir ki,rəvayyət uydurmadır.Sənəddə yalançı ravi Həfs ibn Ömər əl Ubilli vardır.Əbu Hatim də onu yalançı hesab etmişdir.” (“Mizanul itidal” c.1,səh 561, №2132)

O,imamlardan uydurma rəvayyətlər edərdi.”Hakim bu rəvayyəti “Müstədrək” (№3294)-də Əli (r.a)-dən nəql etmiş və qeyd etmişdir ki,sənəd səhihdir.”

Zəhəbi “Təlxis”əsərində bu rəvayyətin sənədində olan Hakim ibn Cubeyri zəif hesab etmişdir.

Onu Şubə tənqid etmiş,Nəsai zəif görmüş,Dəraqutni isə onu mətruk hesab etmişdir.İmam Əhməd onu zəif,rəvayyətlərini isə münkər hesab etmişdir.” (“Mizanul itidal” c.1,səh 583, №2215)

“Hakimin sənədində olan digər ravi Abdullah ibn Bəkr əl Qənəvinin nəqlləri isə münkərdir. Onu İbn Adiy və İmam Saci zəif hesab etmişdir.” (“Mizanul itidal” c.2,səh 399, №4233)

İmam Hakimin bu iki zəif ravidən gələn rəvayyətə səhih deməsinə isə ən azından bu səbəblərə görə etimad edilməz.

“İbn Hibban Aişə (r.a)-dən bu rəvayyəti mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir.Sənəddə Həsən ibn Əli əl Ədəvi var ki,İbn Hibban onun bu rəvayyəti uydurduğunu söyləyir.” (Şəukani “Fəvaid əl məcmua” səh 447, №55)

Əbu Hatim dedi: “Bu hekayə nə İbn Museyyibin,nə Zuhrinin,nə də Malikin rəvayyəti deyil.Bu rəvayyət uydurmadır. “Mədinə yalnız mən və səninlə ola bilər." sözünü Peyğəmbər (s.a.s) deməyib və Həfs ibn Ömər yalançı olub. Ukeyli dedi: “Həfs imamlara istinadən,təhrif olunmuş rəvayyətlər nəql edərdi.” (İbn Cəuzi “Məvdua” c.1,səh 357-358)

Qeyd etmək lazımdır ki, "Məgər sən mənim üçün, Harunun Musa nisbətində olmaq istəmirsən?” ləfzi mütəvatirdir.Peyğəmbər (s.a.s) bu sözü Təbukə gedərkən söyləmişdir.

Muhəmməd ibn Cəfər əl Qəttani “Nazmul mutənasira minəl hədisəl mutəvatira” (səh.457-458, №234) kitabında yazır: “Suyuti “əl Əzhar”-da bu hədisi 10 səhabədən rəvayyət edir.”

Şeyx Cəsus “Şərhul risalə”də yazır: “Bu hədis mütəvatirdir.Bu 20 səhabədən nəql olunur.”

Hədis №16.

Nəql olunur ki, guya Peyğəmbər (s.a.s) demişdir: “Əliyə baxmaq Allaha ibadətdir.”

“Təbərani bunu İbn Məsud (r.a)-dan mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir.Sənədin ravilər silsiləsində zəif ravi olan Yəhya ibn İsa Ramli vardır.Nəsai onu zəif saymış,İbn Muin isə “onun rəvayyətləri alınmaz və o heçnədir”demişdir.” (“Mizanul itidal” c.4,səh 401, №9600)

İbn İsa Ramlidən bu rəvayyəti İmam Hakim “Müstədrək” (№4682)-də nəql etmişdir.

Xətib bu rəvayyəti Əbu Hureyra (r.a)-dən mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir.Onun sənədində uydurma hədisləri rəvayyət etmədə məşhur olan Muhəmməd ibn Əyyub ibn Dureys vardır.Zəhəbi “Mizan”-da qeyd edir ki,bu sənədin digər ravisi olan Muhəmməd ibn İsmail ər Razi bu rəvayyəti uydurmuşdur.Bu rəvayyəti həmçinin İbn Nasir İbn Abbas (r.a)-dan mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir.Onun sənədində əl Həmmani vardır.Əhməd ibn Hənbəl və digər alimlər onu yalançı hesab etmişlər.Həmçinin,sənəddə Yezid ibn Əbu Ziyad vardır ki,Nəsai onu mətruk hesab etmişdir.Dəraqutni bu rəvayyəti Cabir (r.a)-dən,İbn Adiy isə Ənəs (r.a)-dən mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir.Hər iki isnad əl Ədəvidən götürülür ki,onun nəqlləri dəlil hesab olunmur.İbn Adiy həmçinin bu rəvayyəti digər sənədlə nəql edir ki,sənədində yalançı ravi olan Muhəmməd ibnul Qasim əl Əsədi vardır.

Yenə,İbn Adiy bu rəvayyəti Səvbandan mərfu şəkildə rəvayyət edir ki,sənədində Yəhya ibn Səlamah ibn Kuheyl vardır.Bu ravi mətrukdur və nəqlləri də qəbul edilmir.

”Nəsai onu mətruk,Əbu Hatim vəYəhya isə onun rəvayyətlərinin münkər olduğunu demişlər.” (“Mizanul itidal” c.4,səh 381, №9527)

“İbn Mərdəveyh bu rəvayyəti Əbu Səiddən mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir ki,sənədində hədis uyduran ravi Muhəmməd ibn Yusif əl Qudeymi vardır. Təbərani bu rəvayyəti İmran ibn Huseyndən,Əbu Nueym isə Aişə (r.a)-dən mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir ki,sənədində hədisləri münkər olan Abbad ibn Suheyb vardır. “Buxari və Nəsai onu mətruk hesab etmişlər.” (“Mizanul itidal” c.2,səh 367, №4122)

Bu rəvayyət haqqında isə Zəhəbi: “bu yalandır” demişdir.(həm.yer №9152)

Şeyx Albani isə yazır: “hədis uydurmadır” (“Silsilə əd daifə” c.10, №4702)

İmam Hakim bu rəvayyəti bir neçə ravidən nəql etmişdir:

[ 4683 ] حدثنا أبو بكر محمد بن أحمد بن يحيى القاري ثنا المسيب بن زهير الضبي ثنا عاصم بن علي ثنا المسعودي عن عمرو بن مرة عن إبراهيم عن علقمة عن عبد الله بن مسعود رضى الله تعالى عنه قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم النظر إلى وجه علي عبادة




Yüklə 171,15 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə