Tərcüməçidən



Yüklə 171,15 Kb.
səhifə3/7
tarix06.05.2017
ölçüsü171,15 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

Ravilər:

1)Əbdurrahmən ibn Abdullah Məsudi.Bu ravi məsələləri qarışdırardı.

2) Asim ibn Əli.O,Buxarinin ravisi olsa da tənqid olunmuşdur.Onu İbn Muin,Nəsai və qeyriləri zəif hesab etmişlər.

3) Museyyib ibn Zahir.Onun haqqında yaxşı və ya tənqidi rəylər bilinmir.

Daha ətraflı “Silsilə əd daifə” c.10, №4702

İmam Hakim “Müstədrək”-də İmran ibn Huseyndən:

[ 4681 ] حدثنا دعلج بن أحمد السجزي ثنا علي بن عبد العزيز بن معاوية ثنا إبراهيم بن إسحاق الجعفي ثنا عبد الله بن عبد ربه العجلي ثنا شعبة عن قتادة عن حميد بن عبد الرحمن عن أبي سعيد الخدري عن عمران بن حصين قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم النظر إلى علي عبادة هذا حديث صحيح الإسناد وشواهده عن عبد الله بن مسعود صحيحة

Hakim deyir: “Sənəd səhihdir.Hədis İbn Məsudun hədisi ilə təsdiqlənir.” Lakin,Şeyx Albani yazır: “nə bu,nə də İbn Məsud (r.a)-dan olan rəvayyət səhih deyildir.Abdullah ibn Abdurrabih Əcli və İbrahim ibn İshaq Cufi məchul ravilərdir.” (həm.yer)

Zəhəbi bunu “Təlxis”-də uydurma adlandırmışdır.

Şeyx Albani bu rəvayyətin bütün isnadlarını “Silsilə əd daifə” (1/208/№4702) kitabında əhatəli şəkildə araşdırmışdır.

Əllamə ibn Cəuzi bu isnadlardan bir neçəsini kitabında nəql etmiş və izah etmişdir. (“Məvdua” c.1,səh 358-361)

Əbu Bəkr (r.a)-dən varid olan sənəd. №1

حدثنى محمد بن ناصر الحافظ وحدي قال حدثنى محمد بن على النرسى وحدي قال حدثنى أبو عبد الله محمد بن الحسنى وحدي قال حدثنى القاضى محمد بن عبدالله الجعفي وحدي قال حدثنى أبو الحسين محمد بن أحمد بن مخزوم وحدي قال حدثنى محمد بن الحسن الرقى وحدي قال حدثنى مؤمل بن إهاب وحدي قال حدثنى عبد الرزاق وحدي قال حدثنى معمر وحدي قال حدثنى الزهري وحدي عن عروة عن عائشة عن أبى بكر قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " النظر إلى على بن أبى طالب عبادة ".

“Qulati şiələrdən olan Kufəli biri bu rəvayyəti oğurlamış və söyləmişdir.Bir Allah bilir,bu Cufi olub,yoxsa onun şeyxi.” (“Məvdua” c.1,səh 361)

İsnad №2

أنبأنا محمد بن عبدالملك قال أنبأنا الحسن بن على عن الجوهرى عن الدارقطني عن أبى حاتم البستى قال: رأيت الحسن بن على بن زكريا العدوى قد حدث عن أبى الربيع الزهراني ومحمد بن عبد الاعلى الصنعانى قالا حدثنا عبد الرزاق قال أنبأنا معمر عن الزهري عن عروة عن عائشة عن أبى بكر الصديق رضى الله عنه قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " النظر إلى وجه على عبادة "

“Ravi Həsən ibn Əli ibn Zəkəriyyə-yalançıdır.Dəraqutni onu mətruk adlandırmış,İbn Adiy isə onun rəvayyətlər uydurduğunu söyləmişdir.” (“Mizanul itidal” c.1,səh 506,№1904)

Osman ibn Əffan (r.a)-dan varid olan hədis.

أنبأنا يحيى بن الحسن بن البنا أنبأنا أبو الحسين بن الابنوسي قال أنبأنا أبو نصر محمد بن أحمد المدابغى قال حدثنا محمد بن الحسن بن على الجرجاني حدثنا محمد بن أبى سعيد الحافظ أنبأنا أبو العباس أحمد بن هاشم الطرائفي قال حدثنى جعفر بن الحسين بن عمر الزيات حدثنا محمد بن غسان الانصاري عن يونس مولى الرشيد قال: كنت واقفا على رأس المأمون وعنده يحيى بن أكثم القاضى فذكروا عليا وفضله، فقال المأمون سمعت الرشيد يقول سمعت المهدى يقول سمعت أبى يقول سمعت جدى يقول سمعت ابن عباس يقول: رجع عثمان إلى على رضى الله عنهما فسأل المصير إليه فصار إليه فجعل يحد النظر إليه، فقال له على: يا عثمان مالك تحد النظر إلى، فقال سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: " النظر إلى على عبادة ".

“Sənəddə olan ravilər məchuldur,tanınmır.” (“Məvdua” c.1,səh 362)

İbn Məsud (r.a)-dan varid olan hədis

فأنبأنا محمد بن عبد الباقي بن أحمد قال أنبأنا أحمد ابن أحمد قال أنبأنا أبو نعيم أحمد بن عبدالله الحافظ قال حدثنا أبو الهيثم أحمد بن أحمد الهمداني قال حدثنا الحسن بن خباش قال حدثنا هارون بن حاتم قال حدثنا يحيى بن عيسى الرملي عن الاعمش عن إبراهيم عن علقمة عن عبدالله عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: " النظر إلى وجه على عبادة"

“Yəhya ibn İsa Ramli vardır.Nəsai onu zəif saymış,İbn Muin isə “onun rəvayyətləri alınmaz və o heçnədir”demişdir.” (həm.yer)

Muaz (r.a)-dan varid olan hədis

أنبأنا أبو منصور القزاز قال أنبأنا أبو بكر أحمد بن على بن ثابت قال أنبأنا على بن أحمد الوزان قال أنبأنا محمد بن إسماعيل الرازي قال حدثنا محمد بن أيوب قال حدثنا هوذة بن خليفة قال أنبأنا ابن جريج عن أبى صالح عن أبى هريرة قال: رأيت معاذ بن جبل يديم النظر إلى على بن أبى طالب عليه السلام، فقلت. ما لك تديم النظر إلى على كأنك لم تره ؟ فقال سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: " النظر إلى وجه على عبادة ".

“Ravi Muhəmməd ibn Əyyub.İbn Hibban deyir: “Uydurma rəvayyətlər danışardı.Ona güvənilməz.Onun Həvzadan hədislər eşitməsi də məlum deyil.”(həm.yer)

İbn Abbas (r.a)-dan varid olan hədis

أنبأنا محمد بن ناصر بن على بن ميمون قال أنبأنا على بن المحسن التنوخى قال أنبأنا عبدالله بن إبراهيم بن جعفر الزينبي قال حدثنا محمد بن سفيان الحنائى قال حدثنا عثمان بن يعقوب العطار قال حدثنا محمد بن محمد البصري عن الحمانى عن ابن فضيل عن يزيد بن أبى زياد عن مجاهد عن ابن عباس أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " النظر إلى على عبادة ".

“Ravi Həmani, Numeyr və İmam Əhməd qeyd etdiyi kimi yalançıdır.” (həm.yer)

Cabir (r.a)-dən varid olan hədis:

فأنبأنا أبو القاسم هبة الله بن أحمد الجريرى قال أنبأنا أبو طالب محمد بن على العشارى قال حدثنا على بن عمر الدارقطني قال حدثنا أبو سعيد الحسن بن على بن زكريا البصري قال حدثنا العباس بن بكار الضبى قال حدثنا أبو بكر الهذلى عن ابن الزبير عن جابر قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " النظر إلى على عبادة ".

Ravi Həsən ibn Əli ibn Zəkəriyyə-yalançıdır.Bu haqqda yuxarıda bəhs edildi. “İkinci ravi Abbas ibn Bəkar Dəbbi,Dəraqutninin qeyd etdiyi kimi yalançıdır.” (“Mizanul itidal” c.2,səh 382,№4160)

Ənəs (r.a)-dan varid olan hədis: İsnad №1

أنبأنا إسماعيل بن أحمد قال أنبأنا ابن مسعدة قال أنبأنا حمزة بن يوسف قال أنبأنا أبو أحمد بن عدى قال حدثنا الحسن بن على العدوى قال حدثنا الحسن بن على بن راشد الواسطي قال حدثنا هشيم عن حميد عن أنس عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " النظر إلى وجه على عبادة ".

Burada Həsən ibn Əli Ədəvi var ki,onun yalançı və təhrifçi olmasını daha öncə qeyd etdik.

İsnad №2


أنبأنا إسماعيل بن أحمد قال أنبأنا ابن مسعدة قال أنبأنا حمزة قال أنبأنا ابن عدى قال حدثنا حاجب بن مالك قال حدثنا على بن المثنى قال حدثنى عبيد الله بن موسى قال حدثنى مطر بن أبى مطر عن أنس بن مالك قال قال النبي صلى الله عليه وسلم: " النظر إلى وجه على عبادة ".

“Ravi Mətar ibn Əbu Mətar haqqında İbn Hibban demişdir: “Siqa ravilərdən təhrif olunmuş rəvayyətlər nəql edərdi.Ondan heç nə nəql etmək olmaz.” (“Məvdua” c.1,səh 362)

“Buxari,Nəsai və Əbu Hatim Mətarın rəvayyətlərini münkər hesab etmişlər.” (“Mizanul itidal” c.4,səh 127,№8590)

İsnad №3


: رواه أبو بكر بن مردويه من طريق محمد بن القاسم الاسدي عن شعبة عن قتادة عن أنس.

Dəraqutninin yalançı hesab etdiyi ravi Muhəmməd ibn Qasim Suddi. (“Məvdua” c.1,səh 362)

Səvban (r.a)-dan varid olan hədis:

فأنبأنا إسماعيل قال أنبأنا ابن مسعدة قال أنبأنا حمزة قال حدثنا ابن عدى قال حدثنا حاجب قال حدثنا على بن المثنى قال حدثنى الحسن بن عطية البزاز قال حدثنى يحيى بن سلمة بن كهيل عن أبيه عن سالم عن ثوبان قال قال النبي صلى الله عليه وسلم: " النظر إلى على عبادة ".

“Ravi Yəhya ibn Səlamah ibn Kuheyl mətrukdur və nəqlləri də qəbul edilmir.Nəsai onu mətruk,Əbu Hatim və Yəhya isə onun rəvayyətlərinin münkər olduğunu demişlər.” (“Mizanul itidal” c.4,səh 381, №9527)

İmran ibn Huseyn (r.a)-dan varid olan hədis:

روى أبو بكر بن مردويه قال حدثنا أحمد بن إسحاق ابن بنجاب قال حدثنا محمد بن يونس بن موسى قال [ حدثنا ] إبراهيم بن إسحاق الجعفي قال حدثنا عبدالله بن عبد ربه العجلى قال حدثنا شعبة بن الحجاج عن قتادة عن حميد بن عبدالرحمن عن أبى سعيد الخدرى عن عمران بن حصين قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " النظر إلى على عبادة ".

“Ravi Muhəmməd ibn Yunis Qadimini yalanda ittiham etmişlər.Digər ravilər isə məchuldur.” (“Məvdua” c.1,səh 363)

Aişə (r.a)-dən varid olan hədis:

أنبأنا محمد بن عبد الباقي بن أحمد قال أنبأنا حمد بن أحمد قال أنبأنا أبو نعيم الحافظ قال حدثنا أبو نصر أحمد بن الحسين النيسابوري قال حدثنا الحسن بن موسى النيسابوري قال حدثنا الحسين بن موسى السمسار قال حدثنا محمد بن عبدك قال حدثنا عباد بن صهيب قال حدثنا هشام بن عروة عن أبيه عن عائشة قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " النظر إلى وجه على عبادة "

Ravi Abbad ibn Suheyb mətruk ravidir.(həm.yer)

İbn Cəuzi yekunda yazır: “bu rəvayyət bütün bu isnadlara əsasən səhih deyildir.” (“Məvdua” c.1,səh 361)

Bu rəvayyət həmçinin İmran ibn Huseyndən rəvayyət olunmuşdur.Heysəmi deyir: “Təbərani nəql edib ki,sənədində zəif ravi olan İmran ibn Xalid əl Xuzai vardır.” (“Məcmau zəvaid” №14695)

“İbn Hibban və Əbu Hatim də onu zəif hesab etmişlər.” (“Mizanul itidal” c.3,səh 236, №6279)

Daha doğrusunu Allah bilir.

Hədis №17

Nəql olunur ki, guya Peyğəmbər (s.a.s) Əli (r.a)-yə demişdi: “Səndən və məndən başqa bu məsciddə cənabət halında olmaq heç kəsə halal deyil.”

Bu rəvayyəti Tirmizi “Sünən”-də nəql etmişdir:

[ 3727 ] حدثنا علي بن المنذر حدثنا محمد بن فضيل عن سالم بن أبي حفصة عن عطية عن أبي سعيد قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم لعلي يا علي لا يحل لأحد يجنب في هذا المسجد غيري وغيرك

Şeyx Albani deyir: “Zəifdir”

Ravilər:

1) Atiyyə Aufi.Onun haqqında yuxarıda bəhs edildi. O,zəifdir.

2) Səlim ibn Əbu Həfs Əcli.

“Onu İbn Muin yaxşı,Fələsi isə zəif hesab etmişdir.”(“Muğni fi duafa” №2298)

“Nəsai və Əbu Bəşir Dəuləbi isə onun mötəbər olmadığını və ona etimad edilməməsini qeyd etmişlər.” (“Mizan” №3046)

Bu iki ravi İbn Əsakirin nəql etdiyi rəvayyətdə də mövcuddur.

أخبرنا أبو المظفر القشيري أنا أبو سعد الأديب أنا أبو عمرو بن حمدان ح وأخبرتنا أم المجتبى قالت قرئ على إبراهيم بن منوصر أنا أبو بكر بن المقرئ قالا أنا أبو يعلى نا أبو هشام زاد ابن حمدان الرفاعي نا ابن فضيل عن سالم بن أبي حفصة عن عطية عن أبي سعد زاد ابن حمدان الخدري أن النبي (صلى الله عليه وسلم) قال لعلي لا يحل لأحد أن يجنب في هذا المسجد غيري وغيرك

Bu rəvayyəti həmçinin İbn Mərdaveyh nəql etmişdir.

Şəukani yazır: “İbn Mərdaveyh Əbu Səiddən mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir.Sənədində zəif olan Atiyyə Aufi vardır.” (Şəukani“Fəvaid əl məcmua”səh 451,№58)

Hədisi Bəzzar da “Müsnəd”-də(№1197) nəql etmişdir.

حدثنا إبراهيم بن سعيد الجوهري قال نا إسماعيل بن أبي أويس قال حدثني أبي عن الحسن بن زيد عن خارجة بن سعد عن أبيه سعد قال قال رسول الله لعلي ( لا يحل لأحد يجنب في هذا المسجد غيري وغيرك )

Heysəmi “Məcmau zəvaid” (№14679)-də Həracat ibn Saddın kimliyinin tanımadığını qeyd etmişdir.Yəni,onun siqa və ya zəif olması baradə məlumat yoxdur.Hədis elminə görə də bu iki tələb hədisin sənədinin cavab verməli olduğu şərtlərdir.

“Sənəddə həmçinin İsmail ibn Əbu Uveys vardır.Ondan Buxari və Muslim rəvayyət edib,amma “Nəsai onu zəif görmüşdür.” (“Mizanul itidal” №854)

Bu hədisdə o atasından rəvayyət edir- Abdullah ibn Abdullah ibn Əbu Əmar Mədəni. İmam Əhməd və Yəhya: “Onun nəqlləri zəifdir və etimad edilmir.” İbn Mədini: “Bizim əshabımıza görə o zəifdir.” Nəsai: “mötəbər deyil” demişlər. (həm.yer №4402)

Beyhəqi bu rəvayyəti “Sünən” (№13785) kitabında iki isnad ilə nəql etmişdir:

وقد روى محمد بن فضيل عن سالم بن أبى حفصة عن عطية عن أبى سعيد رضى الله عنه قال قال رسول الله -صلى الله عليه وسلم- لعلى رضى الله عنه :« يا على لا يحل لأحد يجنب فى هذا المسجد غيرى وغيرك ». أنبأنيه أبو عبد الرحمن السلمى أن أبا محمد : عبد الله بن محمد بن على بن زياد أخبرهم قال حدثنا محمد بن إسحاق بن خزيمة حدثنا على بن المنذر حدثنا ابن فضيل حدثنا سالم بن أبى حفصة فذكره وروى ذلك أيضا من وجه آخر عن عطية. {ج} وعطية هو ابن سعد العوفى غير محتج به والله سبحانه وتعالى أعلم.

Sənədi şərh edərkən Beyhəqi yazır: “Atiyyə,bu İbn Səif Aufidir.Onun nəqlləri dəlil hesab edilməz.

Daha doğrusunu Allah bilir.



Hədis №18

Nəql olunur ki,guya Cabir ibn Abdullah (r.a) demişdir: “Peyğəmbər (s.a.s) bizə uşaqlarımıza Əlinin məhəbbətini təlqin etməyi əmr etdi.“

“Bu rəvayyəti Həsən ibn Əli əl Ədəvi Cabirdən nəql etmişdir.İbn Hibban qeyd etmişdir ki,bu rəvayyət uydurmadır.” (Şəukani“Fəvaid əl məcmua”səh 452,№59)

Həsən ibn Əli əl Ədəvi haqqında yuxarıda bəhs etmişdik.

“İbn Təhhar Məqdisi bu rəvayyəti kitabında nəql etmiş və qeyd etmişdir ki,sənədində yalançı ravi olan Həsən ibn Əli əl Ədəvi vardır.” (“Mərifətu təzkira”səh 105, №145)

İmam Zəhəbi “Təlxis kitab əl məvdua” (səh 123, №263) kitabında əl Ədəvini dəccal adlandırmışdır.



Hədis №19

“Əliyə olan məhəbbət alovun ağacı yandırdığı kimi pis əməlləri,günahları da yandırıb,yox edər.”

Xətib bu rəvayyəti İbn Abbas (r.a)-dan mərfu şəkildə rəvayyət etmiş və qeyd etmişdir ki,bu rəvayyət uydurmadır.Bu rəvayyətin uydurma olduğunu Zəhəbi də “Təlxis kitab əl məvdua” (səh 123,№264) kitabında qeyd etmişdir.

Hədis №20

Nəql olunur ki,guya Peyğəmbər (s.a.s) demişdir: “Kim Adəmdə olan elmi,Nuhda olan hikməti,İbrahimdə olan həlimi,Yəhyada olan təqvanı,Musada olan qüvvəti görmək istəyirsə Əli ibn Əbu Talibə baxsın.”

“Hakim bunu Əbu Həmrdən mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir.İbn Cəuzi qeyd etmişdir ki,bu rəvayyət uydurmadır.” (“Məvdua” c.1,səh 370)

“Sənəddə Əbu Amr əl Əzdi vardır ki,o mətrukdur.” (Şəukani“Fəvaid əl məcmua”səh 452,№61)

İbn Kəsir yazır: “Bu rəvayyət olduqca münkərdir.” (“əl bidayə vın nihayə”c.7,”Əlinin fəzilətləri)

Şeyx Albani yazır: “uydurmadır” (“Silsilə əd daifə” c.10,№4903)

Şiə alimi olan Əbdulhuseyn Şərəfuddin Musəvi “Muraciət” (nəktub 48,hədis №34) kitabında bu hədisin “Səhih Beyhəqi” və İmam Əhmədin “Müsnəd” əsərində mövcud olduğunu iddia etmişdir.

34 ـ قوله صلى الله عليه وآله وسلم: «من أراد أن ينظر الى نوح في عزمه، والى آدم في علمه، والى ابراهيم في حلمه، والى موسى في فطنته، والى عيسى في زهده، فلينظر الى علي بن أبي طالب». أخرجه البيهقي في صحيحه، والامام أحمد بن حنبل في مسنده

Ondan başlayaq ki,İmam Beyhəqinin səhih adlı əsəri yoxdur və bu rəvayyət İmam Əhmədin “Müsnəd” əsərində də yoxdur.İbn Qəyyum əl Cəuziyyə gözəl buyurub: “Rafizilər Allahın ən yalançı məxluqlarıdır.” (“əl mənaru munif fi səhih və zəif” səh 171-172)

Hədis № 21

Nəql olunur ki,guya Peyğəmbər (s.a.s) demişdir: “Mənim adım Quranda “And olsun günəşə və onun işığına”,Əlinin adı “And olsun onu izləyən aya”,Həsən və Hüseynin adı “And olsun onun nurunu açana”,Bəni Umeyyə isə “And olsun onu örtən gecəyə” ayələri ilədir.”

Hər şeydən öncə adi məntiq və ağılla düşünsək görərik ki,Peyğəmbər (s.a.s) belə söz deyə bilməz.Allaha and olsun ki,O belə boş sözlərdən uzaqdır.

“Xətib bu rəvayyəti İbn Abbas (r.a)-dan mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir.Bu rəvayyət uydurmadır.Xətib qeyd etmişdir ki,sənəddə məchul ravilər vardır.Zəhəbi “Mizan” kitabında bu rəvayyəti uydurma adlandırmışdır.” (Şəukani“Fəvaid əl məcmua”səh 452,№62)

Cəlaləddin Suyuti bu rəvayyəti sənədi ilə nəql etmişdir. (“Ləal əl məsnua” c.1,səh 326)

حدثنا أبو الحسن الحريري أنبأنا محمد بن إسماعيل الرقي حدثنا محمد بن عمرو الحوضي البزار حدثنا موسى بن إدريس عن أبيه عن جده عن ليث عن مجاهد عن عباس مرفوعا اسمي في القرآن (والشمس وضحاها) واسم علي (والقمر إذا تلاها) واسم الحسن والحسين (والنهار إذا جلاها) واسم بني أمية (والليل إذا يغشاها) إن الله بعثني رسولا إلى خلقه فأتيت قريشا فقلت لهم معاشر قريش إني قد جئتكم بعز الدنيا وشرف الآخرة أنا رسول الله إليكم قالوا كذبت فأتيت بني هاشم فقالوا صدقت فآمن بي مؤمنهم علي بن أبي طالب وصدقني كافرهم فحماني يعني أبا طالب فبعث الله بلوائه فركزه في بني هاشم فلواء الله فينا إلى يوم القيامة ولواء إبليس في بني أمية إلى أن تقوم الساعة وهم أعداء لنا وشيعتهم أعداء لشيعتنا قال الخطيب منكر جدا بل موضوع والحوضي وموسى وأبوه مجهولون (قلت) قال في الميزان هذا خبر كذب والله أعلم

Sonra qeyd edir: “Xətib dedi: “Bu rəvayyət olduqca münkərdir,uydurmadır.Ravi Huvdi,Musa və atası məchul ravilərdir.Deyirəm: “Mizan”-da yazıldığı kimi bu rəvayyət yalandır.”
Hədis № 22

Nəql olunur ki,guya Peyğəmbər (s.a.s) demişdir: “Allah Təala özündən sonra nıvbəti peyğəmbərin kim olacağını söyləmədən heç bir peyğəmbər göndərməz.Mən (Salman Farsi) soruşdum: “O,sənə bunu açıqladımı?” Peyğəmbər (s.a.s) dedi “Xeyr.” Bir müddətdən sonra mən yenə soruşdum.O cavabında: “Əli ibn Əbu Talib” dedi.”

“Ukeyli bu rəvayyəti Salman Farsi (r.a)-dən mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir.Sənəddə iki məchul və bir zəif ravi vardır.” (Şəukani“Fəvaid əl məcmua”səh 452,№62)

“Zəhəbi bu rəvayyətin uydurma olduğunu bildirmişdir.” (“Mizanul itidal” c.1,№584)

عن أبى هريرة، عن سلمان، قلت: يا رسول الله، إن الله لم يبعث نبيا إلا بين له من يلى بعده، فهل بين لك ؟ قال: نعم، على

Bu hədisin sənədində olan Hakim ibn Cubeyr olduqca zəif ravidir.Onun haqqında yuxarıda bəhs edildi.

Suyuti bu rəvayyəti Ukeylinin kitabından nəql edir.

العقيلي حدثنا أحمد بن الحسين حدثنا محمد حميد حدثنا سلمة بن الفضل عن محمد بن إسحاق عن حكيم بن جبير عن الحسن بن سفيان عن الأصبغ بن سفيان الكلبي عن عبد العزيز بن مروان عن أبي هريرة عن سلمان قال سألت رسول الله قلت يا رسول الله إن الله لم يبعث نبيا إلا بين له من يلي بعده فهل بين لك قال لا ثم سألته بعد ذلك فقال نعم علي بن أبي طالب


قال العقيلي حكيم بن جبير واهي والحسن والأصبغ مجهولان

Daha sonra Suyuti qeyd edir: “Ukeyli yazır ki, Hakim ibn Cubeyr zəif,Həsən və əl Ədbaq isə məchul ravidir.” (“Ləal əl məsnua” c.1,sıh 326)



Hədis № 23

Nəql olunur ki,guya Peyğəmbər (s.a.s) Əliyə demişdir: “Sən mənim varisim,sirrlərimin mühafizəkarı,əhli beytimin xəlifəsi və özümdən sonra tərk etdiyim ən xeyirli insansan.”

İbn Nasir bu rəvayyəti Salman (r.a)-dan mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir.Əbdulqani dedi: “Bu rəvayyətin ravilərinin əksəriyyəti ya zəif,ya da məchuldur.” əl Cəvzəkani qeyd edir ki,bu rəvayyətin əsası yoxdur və yalandır. əl Əzdi bu rəvayyəti bir qədər fərqli formada nəql etmişdir: “Peyğəmbər (s.a.s)-dən onun varisi kim olacaq deyə soruşduqda o dedi: “Musa kimi varis etdi? Dedilər: “Yuşə ibn Nunu.” Sonra dedi: “Mənim varisim,mirasımın sahibi borclarımı ödəyən,vəsiyyətlərimi yerinə yetirəndir.Məndən sonra ən xeyirli insan isə Əli ibn Əbu Talibdir.”

Bu rəvayyətin sənədinin raviləri zəif və mətruk ravilərdir. ”Mizan” (c.3,səh 398,№6921)-da qeyd olunduğu kimi bu rəvayyət yalandır.

”Hakim bunu Bureydədan nəql etmişdir ki,sənədində hədislər uyduran ravi vardır.” (Şəukani“Fəvaid əl məcmua”səh 453,№65)

“Molla Əli Qari əl Hənəfi buna bənzər rəvayyəti kitabında nəql etmiş və qeyd etmişdir ki,bu hədis uydurmadır.” (Məsnua əhadisil məvdua”səh 287, №389)

İbn Cəuzi bir neçə isnadı öz kitabında nəql edərək yazır:

Salman (r.a)-dan varid olan isnad №1

أنبأنا محمد بن ناصر قال أنبأنا المبارك بن عبد الجبار قال أنبأنا أبو عبد الله الصوري قال حدثنا عبدالغنى بن سعيد قال أنبأنا أبو بكر أحمد بن محمد النرسى قال حدثنا محمد بن الحسين الاشنانى قال حدثنا إسماعيل بن موسى السدى قال حدثنا عمر بن سعد البصري عن إسماعيل بن زياد عن جرير بن عبدالحميد الكندى عن أشياخ من قومه قال: " أتينا سلمان فقلنا: من وصى رسول الله صلى الله عليه وسلم ؟ قال: سألت رسول الله صلى الله عليه وسلم من وصيه ؟ فقال: وصيى وموضع سرى، وخليفتي في أهلى، وخير من أخلف بعدى على بن أبى طالب ".

İsnad№2


أنبأنا محمد [ بن ] ناصر قال أنبأنا المبارك بن عبد الجبار أنبأنا عبد الباقي بن أحمد الواعظ حدثنا محمد بن جعفر بن علان حدثنا أبو الفتح محمد بن الحسين الازدي حدثنا الهيثم بن خلف حدثنا محمد بن أبى عمر الدورقى حدثنا أسود بن عامر بن شاذان حدثنا جعفر بن أحمد عن مطر عن أنس بن مالك قال: " قلت لسلمان الفارسى: سل رسول الله صلى الله عليه وسلم: من وصيه ؟ فقال له سلمان: يا رسول الله من وصيك ؟ قال: من كان وصى موسى ؟ قال: يوشع بن نون. قال: فإن وصيى ووارثى، يقضى دينى وينجز موعدى وخير من أخلف بعدى على بن أبى طالب رضى الله عنه ".

İsnad №3


أنبأنا محمد بن أبى طاهر قال أنبأنا أبو محمد الجوهرى عن الدارقطني عن أبى حاتم بن حبان قال حدثنا عبدالله بن محمود بن سليمان قال حدثنا العلاء بن عمران عن خالد بن عبيد العتكى أبى عصام عن أنس عن سلمان عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال لعلى بن أبى طالب: " هذا وصيى وموضع سرى وخير من أترك بعدى ".

İsnad №4


أنبأنا عبد الوهاب قال أنبأنا ابن بكران قال حدثنا العتيقي قال حدثنا يوسف قال حدثنا العقيلى قال حدثنا إبراهيم بن محمد قال حدثنا عبد العزيز بن الخطاب قال حدثنا على بن هاشم عن إسماعيل عن جرير بن شراحيل عن قيس بن ميناه عن سلمان قال قال النبي صلى الله عليه وسلم: " وصيى على ابن أبى طالب ".

İbn Cəuzi deyir: “Birinci yol səhih deyildir.Sənəddə İsmail ibn Ziyad vardır.Dəraqutni onun mətruk olduğunu qeyd etmişdir.Əbdulqani ibn Səid əl Hafiz deyir: “Bu rəvayyətin sənədinin raviləri zəif və məchuldur.”

İkinci isnadda Mətarı ibn Meymun vardır. Buxari və Əbu Hatim Matarə ibn Meymun haqqında: “onun rəvayyətləri münkərdir” (“Mizanul itidal” №8590)

Həmçinin bu isnadda tənqid olunan ravi Cəfər vardır.Üçüncü isnadda Xalid ibn Ubeyd vardır ki,Buxari onun haqqında: “onun rəvayyətləri sual altındadır”,İbn Hibban isə: “o Ənəsə istinad edərək uydurma rəvayyətlər nəql edərdi.” (“Mizanul itidal” c.1,səh 634,№2443)

Mən (İbn Cəuzi) deyirəm: “Bir ravi bu rəvayyəti uydurmuş,digərləri isə sadəcə onu oğurlamışlar.”

Dördüncü isnadda Qeys ibn Miyanah vardır ki,Ukeyli onun rəvayyətlərinə güvənilməz demişdir.Bu isnadda həmçinin İsmail ibn Ziyad vardır ki,onun haqqda məlumat verildi.” (“Məvdua” c.1,səh 374-375)

Bənzər rəvayyəti Təbərani nəql etmiş,Hafiz Heysəmi isə bunu “Məcməu zəvaid” (№14668)-də qeyd edərək,sənədində mətruk ravi olan Nasih ibn Abdullahın mövcud olduğunu yazmışdır.

Onun haqqında Buxari: “onun rəvayyətləri münkərdir”,İbn Muin isə “o heçnədir” demişdir. (“Mizanul itidal” c.4,səh 240,№8988)

Daha doğrusunu Allah bilir.

Hədis № 24

Nəql olunur ki,guya Peyğəmbər (s.a.s) Ənəs ibn Malik (r.a)-ə demişdir: “Bu qapıdan ilk içəri daxil olan şəxs möminlərin əmiri,elçilərin və qiyamət günü dəstəmaz əzaları nurlu olanların ağası,seyyidi və sonuncu vasidir.” Ənəs dedi: “Mən öz-özümə dedim: ”Kaş bu ənsarlardan biri olaydı.” Bu vaxt Əli gəldi. Peyğəmbər (s.a.s) soruşdu: “Ey Ənəs,o kimdir?” Mən dedim: “gələn Əlidir.” Bunu eşidən Rasulullah (s.a.s) sevincindən ayağa qalxdı və onu qucaqladı... Əli ona dedi: “Ya Rasulullah! Sən mənimlə heç zaman belə davranmamışdın.” Peyğəmbər (s.a.s) isə dedi: “Mənə belə davranmağa nə mane olur ki? Sən o kəssən ki,mənim borclarımı ödəyəcək, səsimi onlara çatdıracaq və məndən sonra onların arasında olan ixtilafları həll edəcəksən.”

Şeyx Albani yazır: “uydurmadır” (“Silsilə əd daifə”№4886)

Suyuti də bunu uydurma hesab etmişdir.” (“Ləal əl məsnua” c.1,səh 328-329)

Əbu Nuaym bunu öz kitabında Cabir Cufidən nəql edir.

Zəhəbi yazır: “Mən deyirəm: “Cabir ibn Yezid Cufi mühəddislərə görə mətrukdur.Əbu Hənifə deyib: “Mən Atadan daha əfzəlini,Cabirdən daha yalançısını görmədim.Nəsai deyir: “Cabir mətrukdur” (“Mizanul itidal” c.1,səh 380,№1425)

Eyni kitabda bu rəvayyətin uydurma olduğu göstərilir. əl Cəvzəkani bu rəvayyəti Əbu Zərdən mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir.

Mətn belədir: “Mən sonuncu peyğəmbər olduğum kimi,Əli və övladları da sonuncu övliyalardır.” “Bu rəvayyət uydurulub.” (Şəukani“Fəvaid əl məcmua”səh 453-454,№66)

İbn Cəuzi bu rəvayyəti sənədi ilə birgə kitabında nəql etmişdir:

أنبأنا محمد بن عبد الباقي بن أحمد قال أنبأنا حمد بن أحمد قال حدثنا أبو نعيم الاصفهانى قال حدثنا محمد بن أحمد بن على حدثنا محمد بن عثمان بن أبى شيبة حدثنا إبراهيم بن محمد بن ميمون حدثنا على بن عابس عن الحارث بن حصيرة عن القاسم بن جندب عن أنس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " يا أنس اسكب لى وضوءا، ثم قام فصلى ركعتين، ثم قال: يا أنس أول من يدخل عليك من هذا الباب أمير المؤمنين وسيد المرسلين وقائد الغز المحجلين وخاتم الوصيين. قال أنس: فقلت اللهم اجعله رجلا من الانصار، إذ جاء على عليه السلام. قال: من هذا يا أنس ؟ فقلت: على، فقام مستبشرا فاعتنقه "

Sonra yazır: “Bu rəvayyət səhih deyil.Yəhya ibn Muin,Nəsai dedilər: “Əli ibn Əbis-heçnədir.” (“Məvdua” c.1,səh 377)

Digər ravi İbrahim ibn Muhəmməd haqqında İmam Zəhəbi dedi: “Mən onu tanımıram” (“Mizanul itidal” c.1,səh 64,№211)

İbn Əsakir də “Tarix” kitabında bu rəvayyəti İbn Əbisdən nəql edir.

Hədis № 25

Nəql olunur ki,guya Əli (r.a) demişdir: “İnsanlar Əbu Bəkrə beyət etdi və Allaha and olsun ki,mən ondan bu vəzifəyə daha layiq idim.Mən ona insanlar küfrə düşməmək qorxusu ilə beyət etdim.Əks təqdirdə onlar bir-birinin boğazlarını kəsərdilər.Sonra insanlar Ömər (r.a)-ə beyət etdilər və and olsun ki,mən ondan bu işə daha layiq idim.Yenə,insanlar küfrə düşməməsi və bir-birilərini öldürməmələri qorxusundan beyət etdim.İndi siz istəyirsiz,mən Osmana beyət edim.”

Ukeyli bunu böyük bir rəvayyətin tərkibi olaraq Əbu Tufeyldən,o da Əlidən nəql etmişdir.Ukeyli davamında yazır: “Rəvayyətin sənədində iki məchul ravi vardır.”əl Cəvzəkani bunun uydurma olduğunu qeyd etmişdir.İbn Cəuzi də həmçinin qeyd etmişdir ki,bu rəvayyət uydurmadır.Möminlərin əmiri belə sözdən uzaqdır.” (Şəukani“Fəvaid əl məcmua”səh 454,№67)

Mən deyirəm: “Əbu Tufeyldən bunu Haris ibn Muhəmməd nəql etmişdir.Ukeyli onun məchul olduğunu qeyd etmişdir.” (“Mizanul itidal” c.1,səh 441,№1643)

İbn Cəuzi bu rəvayyəti kitabında sənədi ilə birgə nəql etmişdir:

أنبأنا عبد الوهاب بن المبارك قال أنبأنا محمد بن المظفر قال أنبأنا أبو الحسن العتيقي قال حدثنا يوسف ابن الدخيل حدثنا أبو جعفر العقيلى حدثنا محمد بن أحمد الوراسنى حدثنا يحيى بن المغيرة الرازي حدثنا زافر عن رجل عن الحارث بن محمد عن أبى الطفيل عامر ابن وائلة الكنانى قال: " كنت على الباب يوم الشورى فارتفعت الاصوات بينهم، فسمعت عليا رضى الله عنه يقول: بايع الناس لابي بكر وأنا والله أولى بالامر منه وأحق، فسمعت وأطعت مخافة أن يرجع الناس كفارا يضرب بعضهم رقاب بعض بالسيف، ثم بايع الناس عمر وأنا والله أولى بالامر منه وأحق، فسمعت وأطعت مخافة أن يرجع الناس كفارا يضرب بعضهم رقاب بعض بالسيف، ثم أنتم تريدون أن تبايعوا عثمان إذن أسمع وأطيع.............

“Sənəddə Harisdən başqa,ondan nəql edən də məchuldur.” (“Məvdua” c.1,səh 378-379)



Yüklə 171,15 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə