Tərcüməçidən



Yüklə 171,15 Kb.
səhifə4/7
tarix06.05.2017
ölçüsü171,15 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

Hədis № 26

Peyğəmbər (s.a.s) guya demişdir: “İnsanlar fərqli ağaclardan gəlir. (xəlq olunub) Mən və Əli isə bir ağacdan gəlirik.”

Hədis aşağıdakı sənədlə varid olub:

روى علي بن هاشم، عن صباح بن يحيى، عن الحارث بن حصيرة، عن جميع بن عناق، عن ابن عمر - أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: كان الناس من شجر شتى، وكنت أنا وعلي من شجرة واحدة.

Əli ibn Hişam,Səbbah ibn Yəhyadan,o Haris ibn Həsiryatdan,o Cami ibn Ənaqdan,o da İbn Ömərdən rəvayyət edir.

“Səbbah ibn Yəhya mətrukdur.” (“Mizanul itidal” c.2,səh 306,№3850)

Ukeyli bu rəvayyəti “Duafa əl kəbir” (2/212/№747)-də Səbbahdan nəql etmişdir.

Bu rəvayyəti həmçinin Təbərani Cabir ibn Abdullah (r.a)-dan rəvayyət etməkdədir.

حدثنا علي قال نا محمد بن علي بن خلف العطار الكوفي قال نا عمرو بن عبد الغفار قال نا محمد بن علي السلمي عن عبد الله بن محمد بن عقيل عن جابر بن عبد الله قال سمعت رسول الله صلى الله عليه و سلم يقول الناس من شجر شتى وانا وعلي من شجرة واحدة

Heysəmi yazır: “Sənəddə məchul və haqqında fikir ayrılıqları olan ravilər vardır.” (“Məcmau zəvaid” №14582)

Mən deyirəm: “Təbəraninin sənədində Abdullah ibn Muhəmməd ibn Aqil vardır.Yəhya ibn Muin deyir: “Bu dörd nəfərin nəqli dəlil olaraq qəbul olunmaz: “Syheyl ibn Əbu Saleh,əl Əla ibn Əbdurrahmən,Asim ibn Ubeydullah və ibn Aqil.” Əhməd ibn Hənbəl qeyd edir ki,İbn Aqilin rəvayyətləri münkərdir.Əbu Hatim isə onun mötəbər olmadığını söyləyir.”(Mizzi “Təhzib əl kəmal” c.16, №3543)

Sələbi də “Kəşful bəyan” (7/256) əsərində bu rəvayyəti Abdullah ibn Muhəmməd ibn Aqildən nəql etmişdir:

Hakim “Müstədrək” (№2949)-də bu rəvayyəti böyük bir rəvayyətin bir hissəsi kimi nəql edir:

أخبرني الحسين بن علي التميمي ثنا أبو العباس أحمد بن محمد ثنا هارون بن حاتم أنبأ عبد الرحمن بن أبي حماد حدثني إسحاق بن يوسف عن عبد الله بن محمد بن عقيل جابر بن عبد الله رضي الله عنه قال : سمعت رسول الله صلى الله عليه و سلم يقول لعلي : يا علي الناس من شجر شتى و أنا و أنت من شجرة واحدة ثم قرأ رسول الله صلى الله عليه و سلم : { وجنات من أعناب وزرع ونخيل صنوان وغير صنوان يسقى بماء واحد }

İbn Aqildən başqa sənəddə Harun ibn Hatim vardır ki,İmam Zəhəbi onun “heçnə” olduğunu qeyd etmişdir.

Bu iki ravidən də İbn Əsakir rəvayyəti “Tarix” (42/64) kitabında nəql edir.

Həmçinin İbn Əsakir bənzər rəvayyəti Əbu Səid əl Xudridən də nəql edir:

أخبرنا أبو الحسن الفرضي نا عبد العزيز الصوفي أنا أبو الحسن بن السمسار أنا أبو سليمان بن زبر نا القاضي علي بن محمد بن كاس النخعي نا علي بن موسى الأودي نا عبيد الله بن موسى العبسي نا أبو حفص العبدي عن أبي هارون العبدي قال سألت أبا سعيد الخدري عن علي بن ابي طالب خاصة فقال سمعت رسول الله ( صلى الله عليه و سلم ) وهو يقول خلق الناس من أشجار شتى وخلقت أنا وعلي من شجرة واحدة .......

“Ravi Əbu Harun-Umarat ibn Cuveyndir.Kəzzabdır.Onu Həmmad ibn Ziyad yalançı adlandırmış,İmam Əhməd onun “heçnə”,Nəsai isə mətruk olduğunu qeyd etmişdir.” (“Mizanul itidal” c.3,səh 173,№6018)

Daha doğrusunu Allah bilir.



Hədis № 27

İmam Təbərani “Mucəm əl kəbir” (№12341)-də nəql edir:

حدثنا علي بن العباس البجلي الكوفي , حدثنا محمد بن تسنيم , حدثنا حسن بن حسين العربي , حدثنا يحيى بن عيسى الرملي , عن الأعمش , عن حبيب بن أبي ثابت , عن سعيد بن جبير , عن ابن عباس , قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم لأم سلمة:هذا علي بن أبي طالب لحمه لحمي , ودمه دمي , هو مني بمنزلة هارون من موسى إلا أنه لا نبي بعدي.

Rəvayyət İbn Abbas (r.a)-dandır.Peyğəmbər (s.a.s) Umm Sələməyə dedi: “Bu Əli ibn Əbu Talibdir.Onun bədəni mənim bədənim,qanı mənim qanımdır.Onun mənə olan nisbəti Harunun Musaya olan nisbəti kimidir,bir şərtlə ki,məndən sonra peyğəmbər olmayacaqdır.”

Heysəmi “Məcmau zəvaid”(№14654)-də yazır: “Təbərani nəql edir ki,sənədində Həsən ibn Huseyn Aruni adlı zəif ravi vardır.” İbn Adiy deyir: “Onun rəvayyətləri siqa olan ravilərin nəqllərinə oxşamır.” (“Mizanul itidal” c.1,səh 483,№1829)

Həmçinin,sənəddə Nəsai və İbn Muinin zəif hesab etdikləri Yəhya ibn İsa Ramli adlı ravi də vardır.”(həm.yer c.4,səh 401,№9600)

Hədisdə bu ifadələr məlum olduğu kimi səhihdir:

İmam Buxari Sad ibn Əbu Vəqqas (r.a)-dan rəvayyət edir ki,Təbuk döyüşünə gedən zaman Peyğəmbər (s.a.s) Mədinədə Əli (r.a) yerinə əvəz olaraq qoydu.Əli (r.a) ona dedi: “Ey Allahın elçisi! Sən məni qadın və uşaqlarla qoyub gedirsən?!”

Peyğəmbər (s.a.s) isə buyurdu: "Məgər sən mənim üçün, Harunun Musa nisbətində olmaq istəmirsən? Amma məndən sonra peyğəmbər olmayacaqdır" (Səhih Buxari “Kitabu Fədailus Səhabə” Bab, mənaqibi Əli, 2607; Müslim “Kitabu Fədailus Səhabə”)

Hədis № 28

Təbərani “Mucəm əl əvsat” (№5656)-da nəql edir:

حدثنا محمد بن عثمان بن أبي شيبة قال : نا زكريا بن يحيى الكسائي قال : نا يحيى بن سالم ، وكان رجل صدق قال : ثنا أشعث ابن عم الحسن بن صالح ، وكان يفضل على الحسن بن صالح قال : ثنا مسعر بن كدام ، عن عطية العوفي ، عن جابر بن عبد الله قال : قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : « مكتوب على باب الجنة : محمد رسول الله صلى الله عليه وسلم ، علي أخو رسول الله قبل أن تخلق السموات والأرض بألفي سنة »

Cabir (r.a)-dan nəql olunur ki,guya Peyğəmbər (s.a.s) demişdir: “Yer və göyün yaranmasından min il əvvəl cənnətin qapısında belə yazılmışdı: “Allahdan başqa ilah yoxdur,Muhəmmdə onun elçisidir,Əli isə peyğəmbərin qardaşıdır.”

Təbərani rəvayyətin ardınca qeyd edir: “Bu rəvayyət Misardan,Əşas ibn Um Həsən ibn Salehdən,ondan isə Yəhya ibn Salimdən başqası tərəfindən nəql olunmamışdır.Ondan isə Zəkəriyyə ibn Yəhya Kəsaii nəql etmişdir.”

Şeyx Albani deyir: “Hədis uydurmadır” (“Silsilə əd daifə” №4901)

Heysəmi isə “Məcmau zəvaid”(№ №14656)-də yazır: “Təbərani nəql etmiş,sənəddə Əşas ibn Um Həsən ibn Saleh vardır ki,o zəifdir.”

“Birincisi,Zəhəbi qeyd etdiyi kimi Əşas şiə idi ki,tənqid olunmuşdur.İkincisi,sənəddə Atiyyə Aufi vardır ki,ondan biz artıq bəhs etmişik.Üçüncüsü,sənəddə Zəkəriyyə ibn Yəhya Kufi vardır.Nəsai və Dəraqutni qeyd etdikləri kimi o mətrukdur.” (“Mizanul itidal” c.2,səh 76,№2890)

Dördüncüsü,Yəhya ibn Səlim Kufi İbn Ömərdən rəvayyət edən İbn Səlim ilə səhv salınmamalıdır.Onu Dəraqutni zəif görmüşdür.Həmçinin bu naqis sənəd ilə bu rəvayyəti Əbu Nuaym “Hilyətul əvliyya” kitabında nəql etmişdir.

حدثنا محمد بن أحمد بن الحسن وسليمان بن أحمد ومحمد بن علي بن سهل والحسن بن علي بن الخطاب قالوا ثنا محمد بن عثمان بن أبي شيبة ثنا زكريا بن يحيى بن سلم ثنا أشعث ابن عم الحسن بن صالح وكان يفضل على الحسن ثنا مسعر عن عطية عن جابر قال قال رسول الله صلى الله عليه و سلم مكتوب على باب الجنة لا إله إلا الله محمد رسول الله على أخو رسول الله قبل أن يخلق السموات والأرض بألفي عام



Hədis № 29

İmam Təbərani İbn Abbas (r.a)-dan nəql edir:

حدثنا محمد بن عبد الله الحضرمي، حدثنا منجاب بن الحارث، حدثنا عيسى بن راشد، عن علي بن بذيمة، عن عكرمة، عن ابن عباس رضي الله تعالى عنهما، قال:ما أنزل الله: "يا أيها الذين آمنوا"[المائدة آية 87] إلا علي أميرها وشريفها، ولقد عاتب الله أصحاب محمد صلى الله عليه وسلم في غير مكان، وما ذكر عليا إلا بخير.

Allah Təala: “Ey iman gətirənlər!”buyurduqda,Əlinin möminlərin əmiri və onların ən xeyirlisi olduğunu qəsd etmişdir.Allah səhabələri bir çox yerdə tənqid etsədə,Əlini ancaq xeyirlə yad etmişdir.”

Heysəmi yazır: “Təbərani nəql edir ki,sənədində zəif ravi olan İsa ibn Rəşid vardır.” (“Məcmau zəvaid”(№14660)

Buxari qeyd edir ki,”İbn Rəşid məchuldur,onun rəvayyətləri isə münkərdir.” (“Mizanul itidal” c.3,səh 311,№6560)

Həmçinin qeyd etmək lazımdır ki,digər ravi Əli ibn Bəziymə dürüst şiədir.Daha doğrusunu Allah bilir.

Hədis № 30

Nəql olunur ki,guya Peyğəmbər (s.a.s) demişdir: “Mən Adəm övladlarının ağası,Əli isə ərəblərin ağasıdır.”

Sual oluna bilər ki,məgər ərəblər Adəm övladları deyil?

Bu rəvayyət fərqli formalarla bir neçə səhabədən varid olmuşdur. Şeyx Albani deyir: “Hədis uydurmadır” (“Silsilə əd daifə” №4890)

İbn Əsakir “Tarix” (42/304) kitabında bu rəvayyəti Aişə (r.a)-dən nəql etmişdir:

أخبرنا أبو سعد أحمد بن محمد بن البغدادي أنا محمد بن أحمد بن علي بن شكروية ومحمد بن أحمد بن إبراهيم بن سليمان ومحمود بن جعفر بن محمد بن أحمد ح وأخبرتنا أم الفتوح رابعة بنت معمر بن أحمد قالت أنا أبو الطيب محمد بن أحمد قالوا أنا الحسن بن علي بن أحمد بن سليمان بن البغدادي أنا أبو الحسن العبدي وهو أحمد بن محمد بن عمر بن أبان نا جعفر بن محمد بن شاكر الصايغ نا يحيى بن عبد الحميد الحماني نا أبو عوانة عن أبي بشر عن سعيد بن جبير عن عائشة قالت كنت قاعدة مع النبي ( صلى الله عليه وسلم ) إذ أقبل علي فقال النبي ( صلى الله عليه وسلم ) يا عائشة هذا سيد العرب قالت فقلت يا رسول الله ألست سيد العرب قال أنا سيد ولد ادم وهذا سيد العرب

Peyğəmbər (s.a.s) ona dedi: “Bu Əli ərəblərin ağasıdır.” Aişə (r.a) soruşdu: “Məgər sən ərəblərin ağası deyilsən?” Peyğəmbər (s.a.s) dedi: “Mən Adəm övladlarının ağasıyam,Əli isə ərəblərin.”

“Ravi Yəhya ibn Əbdulhəmid əl Həmani yalanda ittiham olunub.Nəsai qeyd edir ki,o zəifdir.Onu İmam Əhməd və Əli ibn Mədini tənqid etmişlər.” (“Mizanul itidal” c.4,səh 392,№9567)

İbn Əsakirdə növbəti belə rəvayyət səh 304-305-də yenə Həmanidən nəql olunur.

O,bu rəvayyəti “Tarix”- (42/305)də yenə Aişə (r.a)-dan bir qədər fərqli sənədlə nəql edir:

أخبرنا أبو العز بن كادش قال نا أبو محمد الجوهري إملاء أنا أبو علي محمد بن أحمد بن يحيى العطشي نا محمد بن صالح بن ذريح نا عثمان بن أبي شيبة نا عمر بن الحسن الراسبي نا أبو عوانة عن أبي بشر عن سعيد بن جبير عن عائشة قالت قال رسول الله ( صلى الله عليه وسلم ) أنا سيد ولد آدم وعلي سيد العرب

“Ravi Ömər ibn Həsən məchuldur və bu rəvayyət yalandır.” (“Mizanul itidal” c.3,səh 185,№6069)

Başqa yerdə yenə Aişə (r.a)-dən nəql olunur:

أخبرنا أبو القاسم بن السمرقندي وأبو عبد الله الحسين بن علي بن أحمد المقرئ وأبو البركات يحيى بن الحسن بن الحسين المدائني وأبو بكر محمد وأبو عمرو عثمان ابنا أحمد بن عبيد الله بن دحروج قالوا أنا أبو الحسين بن النقور نا عيسى بن علي قال قرئ على أبي الحسن بن نوح وأنا أسمع قيل له حدثكم جعفر بن أحمد العوسجي نا أبو بلال الأشعري نا يعقوب التيمي عن جعفر بن أبي المغيرة عن أبن أبزى عن عائشة قالت أقبل علي بن أبي طالب يوما فقال له رسول الله ( صلى الله عليه وسلم ) هذا سيد المسلمين فقلت ألست سيد المسلمين يا رسول الله فقال أنا خاتم النبيين ورسول رب العالمين

Mətn bir qədər fərqlidir.Peyğəmbər (s.a.s) guya demişdir: “Əli möminlərin ağasıdır.”Mən (Aişə) soruşdum: “Ya Rasulullah! “Məgər sən möminlərin ağası deyilsən?” Peyğəmbər (s.a.s) dedi: “Mən aləmlərin Rəbbinin peyğəmbərlərin sonuncusuyam.”

Albani deyir: “Rəvayyətin sənədi zəifdir.”

Rəvayyətin ravisi olan Cəfər ibn Əbu Muğira Qummi siqa ravidir ki,İbn Hacərin “Təqrib” (№962)-də qeyd etdiyi kimi nəqllərdə səhvlər buraxardı.”

“Digər ravi Yəqub (ibn Abdullah) əl Qummi Dəraqutninin qeyd etdiyi kimi mötəbər deyil.” (“Mizanul itidal” c.4,səh 452,№9815)

Həmçinin,Dəraqutni digər ravi olan Əbu Bilal əl Əşarinin zəif olduğunu qeyd etmişdir.”(həm.yer. c.4,səh 507,№10040)

Həmin yerdə yenə Aişə (r.a)-dən rəvayyətdə

أخبرنا أبو القاسم بن الحصين أنا أبو غالب بن غيلان نا أبو بكر الشافعي نا بشر بن موسى نا إبراهيم بن زياد نا خلف بن خليفة عن إسماعيل بن أبي خالد قال بلغني ان عائشة نظرت إلى النبي ( صلى الله عليه وسلم ) فقالت يا سيد العرب فقال أنا سيد ولد ادم وأبوك سيد كهول أهل العرب وعلي سيد شباب أهل العرب

Mətn bir qədər fərqlidir: “Aişə (r.a) Peyğəmbər (s.a.s)-ə baxaraq dedi: “Ey ərəblərin ağası!” O isə cavabında dedi: “Mən Adəm övladlarının,sənin atan yaşlı ərəblərin,Əli isə gənc ərəblərin ağasıdır.”

“Sənəddə İsmail adlı ravi ilə Aişə (r.a) arasında qopuqluq vardır.Ravilər sırasında Həlf adlı ravi vardır ki,ömrünün sonunda o tez-tez çaşardı.” (“Mizanul itidal” c.1,səh 659,№2537)

Yenə “Tarix” (42/305-306) kitabında Əbu Səid əl Xudri (r.a)-dən rəvayyət olunur:

أنبانا أبو علي الحداد وحدثني أبو مسعود المعدل عنه أنا أبو نعيم الحافظ نا أبي نا محمد بن أحمد بن يزيد نا الخليل بن محمد العجلي نا أ بو بكر الواسطي نا عبيد بن العوام عن فطر عن عطية العوفي عن أبي سعيد الخدري قال قال رجل رسول الله أنت سيد العرب قال لا أنا سيد ولد ادم وعلي سيد العرب وإنه لأول من ينفض الغبار عن رأسه يوم القيامة قبلي علي

Atiyyə Aufi zəif ravidir.

İbn Cəuzi “İlal” kitabında bu rəvayyəti İmam Əlidən nəql edir:

حديث آخر انا القزاز قال اخبرنا احمد بن علي قال اخبرنا عبدالباقي بن احمد بن عبدالله ابو الطيب الرازي قال انا عبدالله بن محمد بن احمد السماك قال انا احمد بن خالد الحروري قال انا محمد بن حميد قال انا يعقوب يعني ابن عبدالله الأشعري عن جعفر عن سلمة بن كهيل قال مر علي بن ابي طالب عليه السلام على النبي صلى الله عليه وسلم وعنده عائشة رضي الله عنها فقال لها اذا سرك ان تنطري الى سيد العرب فانظري الى علي بن ابي طالب فقالت يا نبي الله ألست سيد العرب قال انا امام المسلمين وسيد المتقين اذا سرك ان تنظري الى سيد العرب فانظري الى علي بن ابي طالب

Daha sonra İbn Cəuzi yazır: “Bu rəvayyət səhih deyil.Sənəddə qopuqluqla yanaşı,Muhəmməd ibn Humeyd adlı ravi vardır.Onu Əbu Zura və İbn Vəra yalançı hesab etmişlər.” (“İlal əl mutənahiyə”c.1,səh 216,№341)

Həmçinin sənəddə İbn Əbu Muğira və Yəqub Qummi əl Əşari vardır ki,onlar haqqında yuxarıda bəhs etdik.

Rəvayyət həmçinin İbn Abbas (r.a)-dan da nəql olunmuşdur:

انبأنا الحريري قال انبأنا العشاري قال انا الدارقطني قال انا ابو الأسود عبيدالله بن موسى القاضي قال حدثنا عبدالله بن محمد بن يزيد الحنفي قال انا عبدان قال انا خارجة بن مصعب عن ابن جريح عن عطاء عن ابن عباس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم انا سيد ولد آدم ولا فخر وعلي سيد العرب

Sənəddə Hərəca ibn Musab vardır.İbn Muin dedi: “O siqa deyil”,İbn Hibban: “ona etimad edilməz” demişdir.”(həm.yer)

Əbu Nueym bu rəvayyəti uzun hədisin bir hissəsi olaraq İbn Abbas (r.a)-dan nəql etmişdir:

حدثنا أحمد بن يعقوب بن المهرجان المعدل ثنا محمد بن عثمان بن أبي شيبة ثنا ابراهيم بن اسحاق الصيني ثنا قيس بن الربيع عن ليث بن أبي سليم عن ابن أبي ليلى عن الحسن بن علي قال قال رسول الله صلى الله عليه و سلم أدعوا لي سيد العرب يعني علي بن أبي طالب فقالت عائشة ألست سيد العرب فقال أنا سيد ولد آدم وعلي سيد العرب .......

“Leys və Qeys adlı ravilər Şeyx Albaninin qeyd etdiyinə görə zəifdirlər.” (“Silsilə əd daifə” №4890)

“Leys ibn əbu Suleym əbu Bəkr əl Qureyşi.Nəsai və Yəhya ibn Muin qeyd edir ki,o zəif ravidir.İbn Hibban deyir ki,o ömrünün sonunda tez-tez dolaşırdı.Əhməd qeyd edir ki,onun nəqlləri dolaşıqdır.” (“Mizanul itidal” 3/420/№6997)

“Qeys ibn Rabiə Kufi.Hafizəsi zəif olan siqa ravidir.Onu Vakia,İbn Mədini,İbn Muin,Dəraqutni zəif hesab etmişlər.Nəsai qeyd edir ki,o mətrukdur.” (həm.yer. c.3,səh 393,№6911)

Təbərani “Əvsat” (№1468) kitabında bu rəvayyəti Ənəs ibn Malikdən nəql etmişdir:

حدثنا أحمد قال حدثنا عبيد الله بن يوسف الجبيري قال حدثنا عمر بن عبد العزيز الدراع قال حدثنا خاقان بن عبد الله بن اهتم قال حدثنا حميد الطويل عن أنس بن مالك أن رسول الله قال : من سيد العرب قالوا أنت يا رسول الله قال أنا سيد ولد آدم وعلي سيد العرب

Heysəmi yazır: “Təbərani “Əvsat”-də nəql edir.Sənədində Hakan ibn Abdullah ibn əl Əhtəm vardır ki,onu Əbu Davud zəif hesab etmişdir.” (“Məcmau zəvaid” №14682)

Hədis № 31

Nəql olunur ki,Umm Sələmə (r.a) demişdir: “Peyğəmbər (s.a.s) qəzəbləndiyi zaman bizlərdən heç kəs Əlidən başqa söz deməyə cürət etməzdi.”

Bu rəvayyəti Hakim “Müstədrək” (№4647)-də nəql etmişdir:

حدثنا مكرم بن أحمد بن مكرم القاضي ثنا جعفر بن أبي عثمان الطيالسي ثنا يحيى بن معين ثنا حسين الأشقر ثنا جعفر بن زياد الأحمر عن مخول عن منذر الثوري عن أم سلمة رضي الله عنها : أن النبي صلى الله عليه و سلم كان إذا غضب لم يجترىء أحد منا بكلمة غير علي بن ابي طالب رضي الله عنه

Zəhəbi “Təlxis”-də qeyd edir ki,Əşkar adlı ravini siqa hesab etmişlər.Amma,onu İbn Adiy tənqid etmişdir.Digər ravi Cəfər isə tənqid olunan ravidir.”

Heysəmi bu rəvayyəti bir qədər fərqli şəkildə rəvayyət etmişdir: “Peyğəmbər (s.a.s) qəzəbləndiyi zaman Əlidən başqa heç kəs onunla birinci danışmağa cürət etməzdi.”

Sonra qeyd edirək yazır: “Sənəddə Huseyn ibn Həsən əl Əşkar vardır ki,İbn Hibban onu siqa,əksər alimlər isə zəif hesab etmişlər.” (“Məcmau zəvaid” №14683)

“Ravi Huseyn ibn Həsən əl Əşkar Kufi.Buxari deyir: “Onun nəqlləri sual altındadır.” Əbu Hatim,Dəraqutni və Nəsai dedilər: “mötəbər deyil” Əbu Zura: “Onun nəqlləri münkərdir.” (“Mizanul itidal” c.1,səh 531,№1986)



Hədis №32

“Zülfüqardan başqa qılınc,Əlidən başqa cəngavər yoxdur.”

Uhud döyüşü zamanı Peyğəmbər (s.a.s)-in bayrağını Əli ibn Əbu Talib,müşriklərin bayrağını isə Təlha ibn Əbu Təlha daşıyırdı.Onların bayrağını 7 nəfər daşıyırdı.Əli onların hamısını öldürdü.Cəbrayıl (ə) enəndə o Peyğəmbər (s.a.s)-dən soruşdu: “Bu nədir?” Peyğəmbər (s.a.s) buyurdu: “Mən ondan,o da məndəndir.”Sonra səmadan səs eşidildi: “Zülfüqardan başqa qılınc,Əlidən başqa cəngavər yoxdur.”

“Rəvayyəti İbn Adiy Əbu Rafidən mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir.Sənəddə uydurma hekayələr nəql edən rafizi İsa ibn Mihran vardır.İbn Cəuzi və İbn Hibban qeyd etmişlər ki,bu rəvayyət uydurmadır.” (Şəukani “Fəvaid əl məcmua” səh 455, №70)

İbn Cəuzi “Məvdua”kitabında bu rəvayyətin Əbu Rafiyə qədər olan isnadını nəql etmişdir:

أنبأنا أبو منصور بن خيرون أنبأنا إسماعيل بن مسعدة أنبأنا حمزة بن يوسف أنبأنا أبو أحمد بن عدى حدثنا إسحاق بن إبراهيم بن يونس حدثنا عيسى بن مهران حدثنا محول حدثنا عبدالرحمن بن الاسود عن محمد بن عبيدالله ابن أبى رافع عن أبيه عن جده أبى رافع قال: " كانت راية رسول الله صلى الله عليه وسلم يوم أحد مع على بن أبى طالب، وكانت راية المشركين مع طلحة بن أبى طلحة فذكر الحديث. وذكر فيه أن كل من كان يحمل راية المشركين يقتله على رضى الله عنه حتى عد تسعة أنفس حملوها وقتلهم على وقتل جماعة من رؤسائهم يحمل عليهم، فقال جبريل: يا محمد هذه المواساة، فقال النبي صلى الله عليه وسلم: أنا منه وهو منى. ثم سمعنا صائحا يصيح في السماء وهو يقول: لا سيف إلا ذو الفقار ولا فتى إلا على بن أبى طالب ".

Sonra qeyd edir: “Bu rəvayyət doğru deyil və buna səbəb İsa ibn Mihrandır.” (“Məvdua”c.1,səh 381-382)

“Zəhəbi bu ravinin yalançı olduğunu,İbn Adiy isə onun uydurma hekayələr nəql etdiyini qeyd etmişdir.” (“Mizanul itidal” c.3,səh 324,№6613)

Xətib onun haqqında: “şeytan rafizilərdəndir”,Əbu Hatim isə deyir: “yalançıdır” (“Lisan əl mizan”c.4,səh 406,№1241)

“Sənəddə digər ravi Muhəmməd ibn Ubeydullah ibn Əbu Rafi isə hədisdə münkərdir.Onun haqqında İbn Muin: “onun rəvayyətləri heçnədir”,Əbu Hatim: “onun rəvayyətləri olduqca münkərdir.”demişlər. (“Mizanul itidal” c.3,səh 634,№7904)

Təfsir alimi Təbəri öz “Tarix” kitabında bu rəvayyəti Əbu Rafidən nəql edir.

حدثنا أبو كريب قال حدثنا عثمان بن سعيد قال حدثنا حبان بن على عن محمد بن عبيد الله بن أبى رافع عن أبيه عن جده قال لما قتل علي بن أبى طالب أصحاب الالوية أبصر رسول الله صلى الله عليه وسلم جماعة من مشركي قريش فقال لعلى احمل عليهم فحمل عليهم ففرق جمعهم وقتل عمرو بن عبد الله الجمحى قال ثم أبصر رسول الله صلى الله عليه وسلم جماعة من مشركي قريش فقال لعلى احمل عليهم فحمل عليهم ففرق جماعتهم وقتل شيبة بن مالك أحد بنى عامر بن لؤى فقال جبريل يا رسول الله إن هذه للمواساة فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم إنه منى وأنا منه فقال جبريل وأنا منكما قال فسمعوا صوتا لا سيف إلا ذو الفقار * ولا فتى إلا علي

“İbn Əbu Rafidən başqa sənəddə Hibban ibn Əli Əbu Əli Kufi vardır ki,o zəifdir.Onun zəif olmasını Buxari,Əbu Hatim,Əli ibn Mədini,Nəsai,Dəraqutni,Muhəmməd ibn Sadd qeyd etmişlər.” (Mizzi “Təhzib əl kəmal” c.5, №1071)

İbn Mərdaveyh bu rəvayyəti İbn Abbas (r.a)-a istinad edərək nəql edir:

وقد روى أبو بكر مردويه من حديث يحيى بن سلمة بن كهيل عن أبيه عن عكرمة عن ابن عباس قال: صاح صائح يوم أحد من السماء: " لا سيف إلا ذو الفقار ولا فتى إلا على بن أبى طالب "

“İbn Muin və Nəsai qeyd etdiyi kimi Yəhya ibn Səlamah ibn Kuheyl mətruk ravidir.” (“Məvdua”c.1,səh 382)

Həmçinin Təbəri bu rəvayyəti mürsəl formada İmam Muhəmməd Baqirdən nəql etmişdir:

وروى ابن مردويه من حديث عمار ابن أخت سفيان عن طريق الحنظلي عن أبى جعفر محمد بن على قال: " نادى مناد من السماء يوم بدر يقال له رضوان: لا سيف إلا ذو الفقار، ولا فتى إلا على بن أبى طالب ".

“Ravi Əmmar Dəraqutninin qeyd etdiyi kimi mətrukdur.”(həm.yer)

Daha doğrusunu Allah bilir.



Hədis № 33

“Mən və Əli Qiyamət günü ümmətim üçün hüccətik.”

İbn Cəuzi bu rəvayyəti “Məvdua” kitabında Ənəs (r.a)-ə istinad edərək nəql edir:

أنبأنا منصور القزاز قال أنبأنا أبو بكر بن ثابت قال أخبرني عبد العزيز بن على الوراق قال حدثنا محمد بن

إسماعيل قال حدثنا أبو الحسن محمد بن الاشعث أن أحمد الطائى قال حدثنا الحسين ابن محمد بن مصعب قال حدثنا على بن المثنى الظهرى قال حدثنا عبيدالله بن موسى قال حدثنى مطر بن أبى مطر عن أنس قال: " كنت عند النبي صلى الله عليه وسلم فرأى عليا مقبلا فقال: أنا وهذا حجة على أمتى يوم القيامة "

Davamında yazır: “Bu rəvayyət doğru deyildir.Buna səbəb Mətardır (ibn əbu Mətar) İbn Hibban deyir: “Siqa ravilərə istinad edərək uydurma rəvayyətlər nəql edərdi.Ondan rəvayyət etmək caiz deyil.” (“Məvdua”c.1,səh 382-383)

Digər ravi Əli ibn Məsan haqqında isə məlumat çox azdır. Daha doğrusunu Allah bilir.

Hədis №34

“Allah Təala İsrail xalqına onlar peyğəmbərlər haqqında pis fikirdə olduqlarına görə yağış göndərmirdi.Eləcədə Allah Təala bu ümmətə Əli ibn Əbu Talib haqqında pis fikirdə olduğu müddətdə yağış göndərməyəcəkdir.”

“İbn Adiy bu rəvayyəti İbn Abbas (r.a)-dan mərfu şəkildə rəvayyət edərək,yazır: “Bu rəvayyəti Həsən ibn Osman ibn Ziyad uydurmuşdur.” Deyləmi rəvayyəti bu ravinin olmadığı sənədlə nəql edir.” (Şəukani “Fəvaid əl məcmua” səh 457, №76)

Suyuti “Ləal” kitabında Deyləminin sənədini nəql edir:

قال الديلمي أنبأنا أبي أنبأنا أبو طالب الحسيني حدثنا أحمد بن أبي علي الحسيني حدثنا محمد بن علي بن الحسين العلوي حدثنا أحمد بن عبد الرحمن الفارسي حدثنا أحمد بن عبد الله العطار حدثنا محمد بن سهل حدثنا عبد الرزاق به

Bu sənəddə bir çox ravilər haqqında məlumat yoxdur. Daha doğrusunu Allah bilir.



Hədis №35

Peyğəmbər (s.a.s)-dən soruşdular: “Ya Rasulullah! Sənin ələmini məhşər günü kim aparacaq? O,dedi: “Orada bunu Əli ibn Əbu Talib aparacaqdır.”

“İbn Hibban bu rəvayyəti Cabir ibn Səmuradan mərfu şəkildə rəvayyət etmişdir.Sənəddə Nasih ibn Abdullah vardır ki,şiə və mətrukdur.” (Şəukani “Fəvaid əl məcmua” səh 457, №78)

İbn Muin,Buxari,Fələsi qeyd etmişlər ki,o mətruk ravi olub,rəvayyətləri münkərdir.” (“Mizanul itidal” c.4,səh 240,№8988)



Hədis №36

Ruku halında zəkat vermə

Hadisə belədir: “Bir dəfə məscidə fəqir daxil olur və sədəqə istəyir.Əli (r.a) namazda və ruku halında idi.O,barmağında olan üzüyü göstərərək,onu götürməyi fəqirə bildirir.Bundan sonra Cəbrayıl (ə) bu ayəni nazil etdi: “Sizin himayədarınız yalnız Allah, Onun Elçisi və iman gətirənlərdir. Onlar Allaha boyun əyərək namaz qılır və zəkat verirlər.” (Maidə 55)

İbn Teymiyyə deyir: “Əhli hədis (mühəddislər) ittifaq ediblər ki,bu rəvayyət uydurmadır.”(“Kulliyyat”c.4,səh 339)

Alimlərin rəyini qeyd etməmişdən öncə qısa bir təhqiqat aparaq:



  1. Bu ayənin Əli (r.a)-yə görə nazil olması heç bir hədis toplusunda qeyd olunmayıb.İbn Kəsir bu baradə olan rəvayyətləri nəql edəndən sonra yazır: ”Bu hədis heç bir yöndən doğru sayıla bilməz.Çünki,sənədi zəifdir.Əli (r.a) baradə ayrıca heç bir ayə nazil olmamışdır.” (“əl bidayə vən nihayə”c.7,fəsil “Əlinin fəziləti baradə daha bir hədis”səh 552)

  2. Rukuda zəkat baradə olan rəvayyətlər həm rical baxımından zəifdir,həmdə məntiqlə düz gəlmir.Çünki,namaz o zaman əfzəl sayılır ki,onun icrası zamanı artıq hərəkətlər edilmir.

3. Əgər bu rəvayyətləri doğru saysaq,onda belə çıxacaq ki,ən əfzəl zəkat rukuda verilən zəkatdır.Bu isə heç bir fiqh kitabında yoxdur.

4. Zəkatı niyə rukuda vermək lazımdır?Məgər yaxşı olmazdımı ki,namazdan sonra zəkat fəqirə verilsin.

5. Həmçinin “vəli” sözü bir neçə məna ifadə edir: “idarə edən,rəhbər,köməkçi,dost və s.Bu konteksdə sözün hansı mənaya gəldiyi bəllidir.Bu ayədən əvvəlki və sonrakı ayələrə baxmaq kifayətdir.

“Ey iman gətirənlər! Yəhudi və xaçpərəstləri dost tutmayın! Onlar bir-birinin dostudurlar. Sizlərdən kim onları özünə dost tutarsa, o da onlardandır. Allah zalım adamları doğru yola yönəltməz.” (Maidə 51)

“Ey iman gətirənlər! Sizdən əvvəl Kitab verilənlərdən dininizi ələ salıb oyun-oyuncaq hesab edənləri və kafirləri özünüzə dost tutmayın. Əgər möminsinizsə, Allahdan qorxun.” (Maidə 57)

Söhbət rəhbərlik və ümməti idarə etmə baradə deyil,Allah üçün dostluqdan gedir.Allah Təala açıq şəkildə bildirir ki,müsəlmanların dostları Xristian və Yəhudilər deyil,möminlərdir.

Misal olaraq həmçinin bu ayəni nümunə gətirmək olar.

“Mömin kişilərlə mömin qadınlar bir-birinin dostlarıdır. Onlar insanlara yaxşı işlər görməyi buyurur, pis əməllərə qadağa qoyur, namaz qılır, zəkat verir, Allaha və Onun Elçisinə itaət edirlər. Allah onlara rəhm edəcəkdir. Həqiqətən, Allah Qüdrətlidir, Müdrikdir.” (Tövbə 71)

“Onlar özləri küfr etdikləri kimi, sizin də küfr edib onlarla eyni olmanızı istəyərlər. Onlar Allah yolunda hicrət etməyincə onlardan özünüzə dost tutmayın. Əgər üz çevirsələr, onları harada görsəniz, tutub öldürün. Onlardan nə bir dost, nə də bir köməkçi tutun.” (Nisa 89)

Göründüyü kimi bu ayələrdə “vəli” sözü əmir deyil,dostluq mənasında işlənmişdir.

6. Həmçinin,bu rəvayyət əslində Əli (r.a) üçün fəzilət sayıla bilməz.Çünki,Allah Təala Quranda buyurur: “Möminlər, həqiqətən də, nicat tapmışlar,o kəslər ki, namazlarında mütidirlər” (Muminun 1-2)

Şübhəsiz ki,Əli (r.a) bu şəkildə ibadət edənlərdən idi və biz onu dünyada yaşamış ən təqvalı adamlardan biri hesab edirik.Əgər biz ruku zamanı zəkatı həqiqət olaraq ələ alsaq onda elə alınacaq ki,Əli (r.a) namaz vaxtı məscidə kimlərin girməsini,nə danışmalarını,nə istəmələrini eşidir və ruku zamanı O fəqirə üzüyünü sədəqə verir?

7.İslamın digər sütünları kimi zəkatın da müəyyən şərtləri vardır.Əgər söhbət qızıldan gedirsə,onda bu 85 qr.olmalı və üzərindən bir il keçməlidir.Zəkat fəqirin istəməsi ilə verilməz,üstəlik üzük heç verilməz.Bunu sədəqə adlandırmaq daha münasibdir.

8.Əgər ayədəki sözə fikir versək,görərik ki,söz çoxluq mənasında işlənmişdir. «وَالَّذِينَ»----onlar, «يُقِيمُونَ»-----namaz qılırlar, «وَيُؤْتُونَ»-----zəkat verirlər.Yəni,söhbət bir adam haqqında deyil,adamlar baradə gedir.

9.”Vilayə” sözü fəthə ilə yazıldıqda düşmənçilyin əksi,yəni dostluq mənası verir.Bu ayədə isə məhz bu şəkildə yazılıb.Əgər “vilayə” kəsrə ilə yazılsa onda bu rəhbərlik,idarə etmə anlamına gəlir.Məhz buna görə burada rəhbərlik deyil,bütün müsəlmanlar nəzərdə tutulur.




Yüklə 171,15 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə