Təsdiq edilmişdir 1 nömrəli əlavə Mədəni bitkilərin genetik ehtiyatlarının milli kolleksiyalarının formalaşdırılması, mühafizəsi və istifadəsi qaydalari



Yüklə 275,86 Kb.
səhifə2/14
tarix07.01.2017
ölçüsü275,86 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14

11. MBGE-nin istifadəsi
11.1. MBGE-nin davamlı istifadəsi müvafiq elmi tədqiqat institutları, laboratoriyalar, özəl şirkətlər, fərdi tədqiqatçılar tərəfindən nəzəri və praktiki tədqiqatlar, seleksiya və biotexnologiya proqramları vasitəsilə həyata keçirilir.

11.2. Biotexnologiyanın tətbiqi ilə MBGE-dən istifadə etməklə bir sıra mədəni bitkilərin yeni yüksəkməhsuldar, keyfiyyətli, stress amillərinin təsirinə davamlı, yerli şəraitə uyğun sort və formaları yaradılır və ya mövcud sortlarda hər hansı bir əlamətin yaxşılaşdırılması həyata keçirilir.

11.3. Qorunub-saxlanan və qiymətləndirilən MBGE-dən lazımi strategiyalar vasitəsilə təlim və təhsil, rekreasiya və şəhər yaşıllaşdırılması proqramlarında da istifadə olunur.

11.4. İstifadə üçün götürülmüş nümunələrlə bağlı aparılmış hər hansı fəaliyyət barədə məlumatlar MBGEMK-nın məlumat bazasına daxil edilməlidir.

11.5. İstifadə ilə bağlı hər hansı gəlir (məsələn, sort yaradılması ilə bağlı) formalaşarsa, onun müqavilədə nəzərdə tutulmuş hissəsi MBGEMK-ya təqdim edilməlidir.

11.6. İstifadənin ümumi təşkili aşağıdakı təsviri modelə uyğun ümumiləşdirilməlidir:

Seleksiya proqramları

Nəzəri tədqiqatlar

Biotexnologiya

Rekreasiya

Farmakologiya

Ərzaq təhlükəsizliyi

İstifadə məhsulları

Yüksəkməhsuldar, keyfiyyətli, biotik və abiotik amillərin mənfi təsirinə davamlı, yerli aqroekoloji və becərmə şəraitlərinə uyğun sort, forma, hibrid

Dərmanlar və digər tibbi preparatlar,

ərzaq, geyim, aşılayıcı, boyaq və digər sənaye məhsulları, tikinti və digər təsərrüfat vasitələri

Kənd təsərrüfatı sistemlərinin diversifikasiyası

On-farm müxtəliflik



12. Sənədləşdirmə

12.1. Nümunələrin formalaşdırılması, idarə olunması və hərəkəti haqqında məlumatlar yayılan materiallara əlavə olunmalıdır. Hər bir nümunənin pasport məlumatları olmalıdır.

12.2. Nümunələrin pasport məlumatları bitkilərin pasport deskriptorlarının köməyi ilə sənədləşdirilir.

12.3. Azərbaycanın mədəni bitkilərinin genetik ehtiyatlarının milli kataloqu respublika ərazisində MBGEMK-da mövcud olan nümunələr haqqında məlumatlardan ibarətdir.

12.4. Kataloqa pasport məlumatları ilə yanaşı, xarakteristika və səciyyələndirmə məlumatları da daxil edilir.

12.5. Kataloqda biotexnologiya, genomika, proteomika və bioinformatika elmləri sayəsində əldə edilən molekulyar məlumatlar da qeyd olunur.

12.6. Materialın saxlanması və istifadə olunması ilə bağlı bütün məlumatlar MBGEMK-nın məlumat bazasına daxil edilir. Bu zaman pasport deskriptorlarından istifadə olunur. Pasport deskriptorlarının siyahısı beynəlxalq təşkilatlarla razılaşdırılmaqla Elmi-Texniki Şura tərəfindən vaxtaşırı təsdiq edilir.

12.7. Məlumat bazalarının istifadəçilər üçün əlçatan olması təmin edilməlidir. Məlumat bazasının hansı hissəsinin ümumi istifadə üçün açıq olması məsələsinə Elmi-Texniki Şurada baxılır və qərar qəbul edilir.

12.8. MBGEMK-nın məlumat bazasının hansı hissəsinin beynəlxalq sistemlərə inteqrasiya üçün açıq olması məsələsinə Elmi-Texniki Şurada baxılır və müvafiq qərar qəbul edilir.
13. MBGE-nin paylanması və mübadiləsi
13.1. Toxumlar milli qanunvericiliyə, müvafiq beynəlxalq müqavilə və konvensiyalara uyğun olaraq mübadilə edilir və ya paylanılır.

13.2. Mübadilə saziş bağlamaqla həyata keçirilir.

13.3. Toxumların paylanması və mübadiləsi üçün tələb olunan xərclər tərəflər arasında razılaşdırılmadıqda, bu xərclər istifadəçi tərəfindən ödənilməlidir.

13.4. Ehtiyatlar tükəndikdə, istifadəçilərin tələbini təmin etmək üçün genbankdan nümunələr çoxaldılmaq üçün müvafiq laboratoriyalara təhvil verilməlidir (8 nömrəli əlavə).


14. Təhlükəsizlik
14.1. MBGEMK-da başqa hadisələrlə yanaşı, elektrik enerjisinin kəsilməsi, yanğın, subasma və zəlzələ halları üçün risklərin idarə edilməsi strategiyası hazırlanmalıdır.

14.2. Genbank əməyin mühafizəsi və texniki təhlükəsizlik sahəsində mövcud tələblərə cavab verməlidir.

14.3. Saxlanma yerinin ərazisində qoruyucu paltarlardan istifadə olunmalıdır. Genbankda siqnalizasiya, qurutma kameraları və soyuducuların qapılarının içəridən də açılması üçün qurğular daxil olmaqla, xüsusi avadanlıqlar quraşdırılmalıdır.

14.4. Genbankda əsas elektrik təchizat şəbəkəsi kəsildikdə, avtomatik işə düşən qəza generatoru olmalıdır.

14.5. Qurudulma və saxlanma yerində faktiki parametrlərin izlənməsi üçün temperatura nəzarət sayğacları quraşdırılmalıdır.

14.6. Genbankda yanğın siqnalizasiyası və yanğınsöndürmə avadanlıqları olmalıdır. Tez-tez ildırım çaxması baş verən rayonlarda genbank ildırım keçiricisi ilə təchiz edilməlidir.


15. MBGEMK-nın toplanması, saxlanması və bərpasının təşkili
15.1. MBGEMK-nın toplanması, saxlanması və bərpasının təşkili üzrə fəaliyyətlər aşağıdakı sxem üzrə həyata keçirilir:

genefond pitomniki

informasiya

informasiya



in situ /on-farm

ex situ

yerli qədim sortlar

yabanı növlər

genefond

bağı

toxum genbankı


Генбанк

test işləri (cücərmə, rütubət, qurutma)

paylama

uzunmüddətli saxlama, ortamüddətli saxlama, aktiv kolleksiya


regenerasi-ya (bərpa)

informasiya

informasi-ya
məlumat
Nümunələrin daxilolma mənbələri
ekspedisiyalar təcrübə stansiyaları donorlar

sənədləşdirmə və qeydiyyat


daxil olmuş nümunələrin kollektoru
qiymətləndirmə

“Mədəni bitkilərin genetik

ehtiyatlarının milli kolleksiyalarının

formalaşdırılması, mühafizəsi və

istifadəsi Qaydaları”na

1 nömrəli əlavə
Toplanan bitki haqqında məlumatlar


Toplanma yerinin №-si_____ Kolleksiya №-si _____ Foto № ___

Cinsi _______________________ Növü_____________________________

Yarımnöv / variasiya _____________________________ Yerli adı______________________

Çiçəklənmə H / Y Barvermə H / Y Suvarılan / Dəmyə Təmizlənmiş H / Y

Çiçəyin rəngi Populyasiya tipi Nümunənin statusu Sıxlıq kl %

Toxum neçə bitkidən yığılıb ______ İnkişaf tipi Herbari H/Y

Qeydlər_______________________________________________________________

Toplanma yerinin №-si_____ Kolleksiya №-si _____ Foto № ___

Cinsi _______________________ Növü_____________________________

Yarımnöv / variasiya __________________________________ Yerli adı_________________

Çiçəklənmə H / Y Barvermə H / Y Suvarılan / Dəmyə Təmizlənmiş H / Y

Çiçəyin rəngi Populyasiya tipi Nümunənin statusu Sıxlıq kl %

Toxum neçə bitkidən yığılıb ______ İnkişaf tipi Herbari H / Y

Qeydlər_____________________________________________________________________




Populyasiyanın tipi:

AC - qabaqcıl sort

CV- sort

BL - seleksiya xətti

LA - qədim, ənənəvi sort

MU - mutant

UN - naməlum

GS- genetik ştok

RM - seleksiya materialı

Wİ - yabanı

WE - alaq

UC - rayonlaşmamış sort


İnkişaf tipi:

F - fakültativ

S - yazlıq

W – payızlıq




Sıxlıq:

1 – <1%, çox az, nadir

2-1 – 5%, nadir

3-5 – 25%, ümumi

4 – >25%, yüksək dərəcədə örtülmüş
Nümunənin statusu:

PO - populyasiya

PL - təmiz xətt

ML - çoxxətli

SG - seqreqasiya populyasiyası

SP - bir bitkinin nəsli

MX - qarışıq

U - naməlum

SE - kütləvi seleksiya


“Mədəni bitkilərin genetik

ehtiyatlarının milli kolleksiyalarının

formalaşdırılması, mühafizəsi və

istifadəsi Qaydaları”na



2 nömrəli əlavə


Yığıldığı yerin kodu _____ Kolleksiya №-si _____

Elmi adı _______________________________________________________

Yerli adı __________________________

Bitki qrupu Ekoloji qrup Mərtəbəlilik Fitosenoz kl

Coğrafi areal tipi (vətəni) ______________ Dominantlıq________ Qeydlər_____________________________________________________________
Toplanmış bitki nümunəsi haqqında əlavə məlumatlar


Yığıldığı yerin kodu _____ Kolleksiya №-si _____

Elmi adı _______________________________________________________

Yerli adı __________________________

Bitki qrupu Ekoloji qrup Mərtəbəlilik Fitosenoz kl

Coğrafi areal tipi (vətəni) ______________ Dominantlıq________ Qeydlər_____________________________________________________________



Yığıldığı yerin kodu _____ Kolleksiya №-si _____

Elmi adı _______________________________________________________

Yerli adı __________________________

Bitki qrupu Ekoloji qrup Mərtəbəlilik Fitosenoz kl

Coğrafi areal tipi (vətəni) ______________ Dominantlıq________ Qeydlər_____________________________________________________________


Ekoloji qrup:

Bitki qrupu:

Mərtəbəlilik:

M – mezofit

Q – qida

1 – ən hündür

K – kserofit

Y – yem

2 – hündür

HI – hidrofit

Ef – efiryağlı

3 – orta

HA – halofit

D – dərman

4 – aşağı




O – oduncaqlı

5 – ən aşağı




L – lifli







B – bəzək-dekorativ







Digər – qeyd etməli




“Mədəni bitkilərin genetik

ehtiyatlarının milli kolleksiyalarının

formalaşdırılması, mühafizəsi və

istifadəsi Qaydaları”na



3 nömrəli əlavə

Hüceyrə plazmasının toplanma yeri haqqında məlumat
Ekspedisiyanın kodu___________ Toplanma yerinin nömrəsi________ Tarix ___________ Kollektorlar________________________________________________________________

En dairəsi ______Uzunluq dairəsi ________ Hündürlük _____m Yağıntının miqdarı ___mm

Ölkə ________________ Rayon ________________ Kənd _______________________

Yerləşdiyi ərazi____________________________________________________________



Foto_______ Torpağın rəngi ________

Sahə

Kod

Deskriptor

Sahə

Kod

Deskriptor

1

2

3

4

5

6

Su rejimi

FD

Sərbəst-quraq - drenaj

Relyef

E 6

Dik yamac 30% +




FR

Sərbəst, drenajsız




L 2

Düzən 0-3%




WT

Qrunt suları




O 5

Dağətəyi 16-30%




SW

Bataqlıq




R 4

Təpəlik 8-16%

Yamacın cəhəti

E

Şərq




U 3

Dalğalı 3-8%




SE

Şimal-şərq




7

Kəskin parçalanmış




F

Düz yer

Torpağın mexaniki tərkibi

SA

Qumlu




N

Şimal




CA

Əhəngli




S

Cənub




CL

Yağlı-gilli




W

Qərb




CY

Giltorpaq




S W

Şimal-qərb




LO

Giləçəli

Əldəetmə mənbəyi

A

Şumlanmış torpaq




GR

Çınqıl




AC

Mədəni bitki




HO

Yüksəkhumuslu






Pozulmuş




GR

Çınqıl




FO

Meşə




SL

Qumluca




PA

Otlaq




ST

Daşlıq




PE

Qoruq




SC

Qumlu-gilli




RS

Yolun kənarı






Alluvi, lil




WL

Meşə zolağı və ya kənarı




OT

Digər




BY

Həyətyanı sahə

Torpağın dərinliyi

A

0-10 sm




CM

Market, bazar




B

10-20 sm




FM

Sahəkənarı




C

20-40 sm




FS

Anbar




D

40+ sm

1

2

3

4

5

6




GR

Çəmən

Otarılma səviyyəsi

1

yoxdur




İN

Təşkilat




2

yüngül




LM

Yerli bazar




3

orta




OR

Meyvə bağı




4

güclü




SP

Əkin otlağı




5

Tam/ biçilmiş




TR

Xırman

Toplanma ərazisinin sahəsi

1

1m2




W S

Çaykənarı, vadi




2

1-10m2

Ana süxur

B

Qarışıq




3

10-100m2




C

Daşlıq




4

100-1000m2




SA

Qumdaşı




5

>1000m2






Əhəngdaşı, dolomit

Torpağın PH-ı

1

<4 çox aşağı




L

Qranit




2

4-5.5 aşağı




AL

Allüvi




3

5.5-7.5 orta




BA

Bazalt (vulkanik süxur)




4

7.5-9 yüksək




OT

Digər




5

<9 çox yüksək

Duzluluq

1

Yoxdur







konkret




2

Aşağı

Torpağın HCL-ə reaksiyası

1

Yox




3

Orta




2

Zəif




4

Yüksək




3

Güclü




5

Var










Əlaqədar növlər _____________________________________________________

Dominant növlər _____________________________________________________

Digərləri __________________________________________________________

Qeydlər ___________________________________________________________

________________________________________________________________

“Mədəni bitkilərin genetik

ehtiyatlarının milli kolleksiyalarının

formalaşdırılması, mühafizəsi və

istifadəsi Qaydaları”na



Kataloq: LDB -> LegalDB.nsf
LegalDB.nsf -> Büdcə xərclərinin funksional təsnifatı
LegalDB.nsf -> Təsdiq edilmişdir Bələdiyyə mülkiyyətinə verilən dövlət əmlakının s I yahis I
LegalDB.nsf -> Yoluxucu xəstəliklərin immunoprofilaktikasına dair Tədbirlər Proqramı g I r I Ş
LegalDB.nsf -> Təsdiq edilmişdir
LegalDB.nsf -> Təsdiq edilmişdir Ali və orta ixtisas təhsili istiqamətlərinin və ixtisaslarının siyahısı
LegalDB.nsf -> Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2015-ci il 30 dekabr tarixli 412 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir Bakı şəhəri, habelə onun qəsəbə və kəndləri üzrə zonaların sərhədləri Zona 1
LegalDB.nsf -> Təsdiq edilmişdir 1 nömrəli əlavə Nikaha daxil olmaq istəyən şəxslərin tibbi müayinədən keçməli olduğu xəstəliklərin
LegalDB.nsf -> Təsdiq edilmişdir Ali və orta ixtisas təhsili istiqamətlərinin və ixtisaslarının siyahısı

Yüklə 275,86 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə