Turp raphanus sativus L



Yüklə 264,5 Kb.
tarix25.05.2017
ölçüsü264,5 Kb.


T U R P

  • Raphanus sativus L.

  • Ekonomik Önemi, Anavatanı

  • Turplar farklı şekil, renk ve irilikte olabilir.

  • Küçük kırmızı : Fındık

  • Beyaz : Kestane

  • Siyah : Bayır turpları denir.

  • Turp; çiğ, olarak tüketilmektedir.


Türkiye Tokat

  • Türkiye Tokat

  • Toplam üretim: (t) 190 000 100

  • Anavatanı olarak değişik yerler ileri sürülmektedir. Ancak Akdeniz Bölgesi ve özellikle Anadolu ön plana çıkmaktadır.



Morfolojik Özellikleri

  • Kök

  • Kazık köklü bitkilerdir. Tohum çimlendikten sonra kök bazı çeşitlerde 10-15 cm, bazı çeşitlerde ise 30-50 cm derinliğe kadar inebilir.

  • Kazık kökün boyuna büyümesi döneminde renk beyazdır.

  • Bu kazık kök çeşitlere bağlı olarak gelişmenin ileri dönemlerinde 1/3 ile 2/3’lük kısmı hipokotil ile beraber yumru haline dönüşmektedir.



Bazı çeşitlerde yumru üzerinde yan kökler oluşabilir, bu kaliteyi düşürmektedir.

  • Bazı çeşitlerde yumru üzerinde yan kökler oluşabilir, bu kaliteyi düşürmektedir.

  • Kök derinliği fındık turplarında 10-15 cm, bayır ve kestane turplarında 30-50 cm’ye kadar iner. Yan kökler 5-15 cm arasında değişen bir alana yayılır.

  • Toprağın taşlı, sert ve çok killi olması halinde köklerde çatallanmalar meydana gelir.





ŞEKİL

  • ŞEKİL

  • Fındık Turpları : yuvarlak, basık-yuvarlak, uzun-yuvarlak, uzun konik, uzun-silindirik

  • Bayır Turpları : yuvarlak, basık-yuvarlak,, uzun-yuvarlak

  • Kestane Turpları: yuvarlak, uzun-yuvarlak, uzun konik



Turplarda şekil ekim derinliğine göre de değişebilir.

  • Turplarda şekil ekim derinliğine göre de değişebilir.

  • -Yuvarlak bir çeşidin tohumları derine ekilirse, şekil yuvarlaktan uzun-silindirik veya uzun-konik şekle dönüşür.

  • -Çap -Uzunluk

  • Fındık turpları :3-6 cm 2-3 cm

  • Bayır turpları :5-15 cm 15-20 cm

  • Kestane turpları :5-10 cm 7-15 cm

  • Bazı Doğu Asya kökenli turplarda boy 30-50 cm olabilmektedir.





Turplarda olgunlaşma ve koflaşma çeşit özelliği olup, hasat olgunluğuna gelmiş bitkilerde hasat gecikirse odunlaşma ve koflaşma görülür.

  • Turplarda olgunlaşma ve koflaşma çeşit özelliği olup, hasat olgunluğuna gelmiş bitkilerde hasat gecikirse odunlaşma ve koflaşma görülür.



Yaprak

  • Yaprak

  • Yapraklar dairesel olarak oluşmaktadır. Dairenin en dışında yaşlı, en içte ise genç yapraklar bulunur. Yaprak kenarları dişli ve düz yapıda olabilir.

  • Kestane ve bayır turplarında turp ağırlığının yaprak ağırlığına oranı 1/1 iken, fındık turplarında 3/1’dir.



Çiçek

  • Çiçek

  • Bitkiler belirli büyüklüğe ulaşınca; düşük sıcaklık, gün uzunluğu ve ikisinin birlikte etkisi ile çiçeklenme başlar.

  • Çiçeklenme oluşumunun başlaması ile irileşme durur. Bitkiler düşük sıcaklıkta kaldıklarında turp oluşmadan çiçeklenme başlamaktadır.

  • Çiçek sürgünlerinin boyları 60-150 cm’ye kadar çıkabilir.

  • Çanak yapraklar yeşil ve yeşil sarı, taç yapraklar ise beyaz, sarı beyaz renkli olabilir.





Tohum

  • Tohum

  • -Tohumlar kapsül içerisinde bulunmaktadır. Renkleri sarı, sarı kahverengi ve morumsu kahverengidir. Çimlenme sıcaklığı 20-25 °C’dir.



Yetiştirilme İstekleri

  • Yetiştirilme İstekleri

  • İklim İsteği

  • Yüksek sıcaklık ve kuraklık olumsuz etki yapar.

  • Tohum çimlenmesi için toprak sıcaklığı 12-15 °C arasında olmalıdır. Çimlenmeden sonra ise 14-15 °C sıcaklık gereklidir. Sıcaklık arttıkça bitkide yaprak sayısı artar. Yaprak sayısının artması turpların küçük kalmasına neden olur.

  • Sıcaklık aşırı yükselirse turplar çabuk koflaşır, acılaşır ve odunlaşır. Gelişme için en uygun sıcaklık 14-16 °C’dir.



Bitkiler genç devrede düşük sıcaklıkta kalırsa turp oluşturmadan, yada çok küçük turp oluşturduktan sonra sürgün oluşturarak çiçeklenmeye başlar. Sıcaklılığın 10 °C’nin altına düşmesi bitkilerde sapa kalkma oranını arttırır.

  • Bitkiler genç devrede düşük sıcaklıkta kalırsa turp oluşturmadan, yada çok küçük turp oluşturduktan sonra sürgün oluşturarak çiçeklenmeye başlar. Sıcaklılığın 10 °C’nin altına düşmesi bitkilerde sapa kalkma oranını arttırır.

  • Turplarda su yüzdesi fazla, kuru madde miktarı az olduğundan bitkiler düşük sıcaklıklardan daha çok etkilenir.

  • Uzun gün koşulları da çiçeklenmeyi teşvik eder. Ayrıca turp oluşumu gecikir yada hiç turp oluşmaya bilir. En iyi turp oluşumu 7-12 saat arasındaki gün uzunluğunda meydana gelir.



Toprak İsteği

  • Toprak İsteği

  • Toprak istekleri bakımından seçicidir. Turpların düzgün olması, tadın ve aromanın iyi olması için hafif bünyeli tınlı topraklar seçilmelidir.

  • Toprak bünyesi ağırlaştıkça şekil bozukluğu, çatlama ve acılaşma ortaya çıkar. Besin maddesince zayıf olan topraklarda ise koflaşma oluşur.



Fındık turpları ve erkenci turplar hafif tınlı ve kumlu topraklarda, bayır ve kestane turpları tınlı-killi topraklarda daha iyi gelişir.

  • Fındık turpları ve erkenci turplar hafif tınlı ve kumlu topraklarda, bayır ve kestane turpları tınlı-killi topraklarda daha iyi gelişir.

  • pH 6.0-7.4 arasında olmalıdır.

  • Suyun düzensiz verilmesi sonucunda, kurak ve fazla suyun arka arkaya gelmesi çatlama oluşturur.



Yetiştirme Teknikleri

  • Yetiştirme Teknikleri

  • Toprak Hazırlığı, Ekim ve Dikim

  • Doğrudan tohum ekim yöntemi ile yetiştirilir. Bunun için tohum ekilecek yerler iyi bir şekilde hazırlanmalıdır.

  • Toprakta bitki artıkları temizlendikten sonra 15-20 cm derinlikte sürülmelidir. Sürümden sonra ticari gübre verilerek toprak yüzeyini inceltecek ve toprağı karıştıracak bir makine ile toprak yüzeyi işlenir.



Fındık Turpları: Tahta veya tavalarda yetiştirilir. Geniş alanlarda ise düze ekim yapılır.

  • Fındık Turpları: Tahta veya tavalarda yetiştirilir. Geniş alanlarda ise düze ekim yapılır.

  • Sıra arası: 10-15 cm

  • Sıra üzeri: 3-5 cm

  • Derinlik: 1,5-2 cm

  • 4-5 hafta sonra hasada gelir.

  • Sık ekim yapılmışsa seyreltme yapılmalıdır. Tohumlar sık ve derine ekilirse yuvarlak yumru sayısı azalır.



Bayır ve Kestane Turpları: Tava yada masuralarda yetiştirilir. Tohumlar serpme şeklinde veya geniş alanlarda mibzerle yapılır.

  • Bayır ve Kestane Turpları: Tava yada masuralarda yetiştirilir. Tohumlar serpme şeklinde veya geniş alanlarda mibzerle yapılır.

  • Masuraların boyun noktalarına 30-40 cm sıra arası, 10-15 cm sıra üzeri ve 2-3 cm derinlikte ekim yapılmalıdır.



Çapalama

  • Çapalama

  • Yabancı ot temizliği ve çapa işlemleri aksatılmamalıdır. Bitkiler sıra arasındaki açıklıkları kapatıncaya kadar çapalama yapılmalıdır.



Sulama

  • Sulama

  • Kaliteli ürün alabilmek için sulama aksatılmamalıdır. Tavlara salma, tahtalara ve geniş alanlarda ise yağmurlama, masuralarda karık içine su verilerek sulama yapılmalıdır.

  • Bir dönemde 3-6 defa su verilmelidir.



Gübreleme

  • Gübreleme

  • Organik gübrelerin ekimden önce toprak hazırlığı aşamasında verilmesi, koflaşma, odunlaşma ve tat değişimine neden olabilir.

  • Erkenci turplarda verilecek gübrenin tamamı ekim öncesinde;

  • Dekara; 6 kg N

  • 4 kg P

  • 9 kg K



Geççi çeşitlerde;

  • Geççi çeşitlerde;

  • Dekara; 10-12 kg N ½ tohum ekimi öncesi

  • ½ turp oluşum döneminde

  • 6-8 kg P

  • 12-15 kg K

  • 6 kg Ca



Olgunluk, Hasat ve Depolama

  • Olgunluk, Hasat ve Depolama

  • Hasat, kademeli olarak birkaç defada yapılır.

  • Fındık turplarında bitkiler yapraklarından tutularak elle sökülür. Kök, turp ve yaprakları yıkanır. Kazık köklerin uçları kesilir. 5-10 adet arasındaki fındık turpları yapraklı olarak demetlenir ve satışa sunulur.

  • Bayır ve kestane turplarında hasat bir bel veya çapa yardımı ile yapılır. Hasattan sonra üzerindeki yaprak ve kökler temizlenerek yıkanır ve pazara sunulur.

  • Kışları ılıman bölgelerde hasada gelmiş olan bitkiler pazar durumuna göre geç hasat edilerek tarlada bekletilebilir.

  • 4-6 °C’lik depolarda 2-3 ay muhafaza edilebilir.





Verim

  • Verim

  • Fındık turplarında 1.5-2 ton/da

  • Bayır ve kestane turplarında 6-7 ton/da verim alınabilir.



Kataloq: uploads -> docs
docs -> AZƏrbaycan respublikasinin naziRLƏr kabineti Qərar
docs -> İSTİfadə qaydalari
docs -> Kataraktos pašalinimas, tai operacija, kurios metu pašalinamas drumstas lęšiukas iš akies
docs -> Tai akies lęšiuko padrumstėjimas. Priežastys ir rizikos faktoriai
docs -> Şəxsin narkoloji xəstəliyə düçar olmasının (narkoloji xəstəliyin diaqnozunun) müəyyən edilməsi və ya təsdiqlənməsi məqsədi ilə təbbi yoxlamanın aparılması Qaydasının təsdiq edilməsi haqqında
docs -> AZƏrbaycan respublikasinin naziRLƏr kabineti Qərar
docs -> Peşə fəaliyyətinin ayrı-ayrı növləri və yüksək təhlükə mənbəyi ilə bağlı olan fəaliyyətlə məşğul olan şəxslərin dövlət narkoloji tibb müəssisəsində tibbi müayinədən (tibbi yoxlamadan) keçməsi Qaydasının təsdiq edilməsi haqqında
docs -> ƏhaliNİn sağlamliğinin qorunmasi haqqinda azərbaycan respublikasinin qanunu
docs -> AZƏrbaycan respublikasinin naziRLƏr kabineti Qərar
docs -> İnsan psixikasına təsir göstərən maddələrin sui-istifadəsi ilə əlaqədar detoksifikasiyanın keçirilməsi Qaydasının təsdiq edilməsi haqqında

Yüklə 264,5 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə